William A. Dembski, Wnioskowanie o projekcie. Wykluczenie przypadku metodą
małych prawdopodobieństw, tłum. Z. Kościuk (Warszawa: Fundacja En Arche,
2021), s. 125–133. Dembski przedstawia tzw. filtr eksplanacyjny: aby stwierdzić
istnienie projektu, należy wykazać (1) brak wyjaśnienia przez prawo naturalne, (2)
skrajnie niskie prawdopodobieństwo przypadkowego powstania oraz (3) istnienie
specyficznego wzorca (specyfikacji). Jeśli te warunki są spełnione, wnioskowanie do
inteligentnej przyczyny jest uzasadnione. Autor podaje przykłady z kryptografii,
archeologii, SETI itp., gdzie podobny schemat rozumowania jest rutynowo
stosowany.

William Lane Craig, Reasonable Faith (Wheaton: Crossway 2008), s. 161–166. Craig
formułuje tam tzw. argument z fine-tuningu: (1) Fine-tuning wszechświata
(dostosowanie do życia) wynika z fizycznej konieczności, przypadku lub projektu.
(2) Nie wynika z konieczności ani ślepego przypadku (co Craig uzasadnia małym
prawdopodobieństwem). (3) Zatem wynika z projektu. Zob. też W.L. Craig, The
Teleological Argument and the Anthropic Principle, [w:] The Logic of Rational
Theism (Edwin Mellen Press 1990).

Jan Paweł II, Przesłanie do Papieskiej Akademii Nauk: „Magisterium Kościoła a
teoria ewolucji” (22 października 1996). Papież stwierdził tam m.in., że liczne
badania i odkrycia naukowe „prowadzą do rozpoznania w teorii ewolucji czegoś
więcej niż hipotezy”. Zaznaczył jednak konieczność, by teoria ewolucji nie
przekraczała swoich kompetencji – to znaczy, by nie przeradzano jej w ideologię
negującą duchowy wymiar człowieka. Por. też Katecheza Jana Pawła II z 16 kwietnia
1986, gdzie wyjaśniał, że stworzenie przez Boga nie wyklucza ewolucyjnego
powstawania gatunków, o ile uznaje się Boga za ostateczne Źródło bytu.

Benedykt XVI, Homilia na inaugurację pontyfikatu, 24 kwietnia 2005. „Nie jesteśmy
jakimś przypadkowym i bezsensownym produktem ewolucji. Każdy z nas jest owocem
zamysłu Boga” – mówił papież. (Tekst polski: L’Osservatore Romano 5:2005, s. 18).
Benedykt XVI wielokrotnie podkreślał, że wiara w Stwórcę i naukowa teoria ewolucji
się nie wykluczają – sprzeciwiał się natomiast naturalistycznej interpretacji ewolucji,
wedle której jest ona procesem całkowicie pozbawionym celu czy sensu.

Alvin Plantinga, Where the Conflict Really Lies: Science, Religion, and Naturalism
(Oxford University Press 2011), s. 11–12, 114–116. Plantinga argumentuje, że
stwierdzenie o „losowości” mutacji w biologii dotyczy braku kierunku w sensie
adaptacyjnym, a nie metafizycznym. Uważa, że Bóg mógł kierować mutacjami na
poziomie kwantowym w niezauważalny dla nauki sposób. Proponuje także słynny
argument, że połączenie ewolucji z czystym naturalizmem podważa zaufanie do
ludzkiego rozumu (tzw. ewolucyjny argument przeciw naturalizmowi), co pośrednio
wskazuje, iż racjonalność świata lepiej tłumaczy założenie o istnieniu Boga-planisty
niż ślepy przypadek.

Heller, Granice nauki, op. cit., s. 225: „Z jednej strony usiłuje się ewolucję
zredukować do czystej gry przypadków, z drugiej strony – często w imię interpretacji
religijnych – stara się uzupełnić naukową teorię ewolucji o elementy „inteligentnego
projektu” (intelligent design). Obie te skrajności opierają się na nieporozumieniu,
polegającym głównie na niezrozumieniu roli przypadku w strukturze i ewolucji
Wszechświata.”

Plantinga, Where the conflict really lies, op. cit., Kindle Loc. 3822 [cytuje A.
Einstein’a]: “Finally, Albert Einstein again: ‘Everyone who is seriously engaged in
the pursuit of science becomes convinced that the laws of nature manifest the
existence of a spirit vastly superior to that of men.’”.

Young Edis, Why Intelligent Design Fails a Scientific…, op. cit., s. 4: “Behe identifies,
for example, the bacterial flagellum and the blood-clotting system as irreducibly
complex. To prove his point, he relies heavily on the analogy of a mousetrap, which
he says cannot function with any one of several parts missing. Behe's argument
founders, however, on the pretense that the irreducibly complex components came
together at once and in their present form; he makes no effort to show that they could
not have coevolved.”

Lennox, Czy nauka pogrzebała Boga?, op. cit., s. 8: „Co więcej, niektórzy mówią, że
skoro pewne podstawowe parametry naszego Wszechświata, takie jak zasięg
oddziaływań podstawowych i liczba obserwowalnych wymiarów czasu i przestrzeni,
to skutek przypadkowych czynników działających u początku Wszechświata,
oznacza to, iż równie dobrze mogą istnieć inne wszechświaty o całkiem odmiennych
strukturach. Czy nie może być tak, że nasz Wszechświat jest zaledwie jednym z
całego mnóstwa równoległych wszechświatów na zawsze od siebie odseparowanych?
Czy więc nie jest absurdem twierdzić, że ludzie ostatecznie jednak coś znaczą?”

Young Edis, Why Intelligent Design Fails a Scientific…, op. cit., s. 3: “A few states,
such as Arkansas in 1981, passed ‘balanced-treatment’ acts. Arkansas's act required
that public schools teach creation science, the new name for flood geology, as a viable
alternative to evolution. In 1982, Judge William Overton ruled that creation science
was not science but religion and that teaching creation science was unconstitutional.
Finally, the 1987 Supreme Court ruling, Edwards v. Aguillard, signaled the end of
creation science as a force in the public schools[…] Johnson named his next book
The Wedge of Truth (2000) after the wedge strategy, which was spawned at the
institute. According to a leaked document titled “The Wedge Strategy” (anonymous
n.d.), whose validity has been established by Barbara Forrest (2001), the goal of the
wedge is nothing less than the overthrow of materialism. The thin edge of the wedge
was Johnson's book, Darwin on Trial. […] take legal action to inject intelligent-
design theory into the public schools.”

Young Edis, Why Intelligent Design …, op. cit., s. 5: “the laws of thermodynamics do
not preclude self-organization, provided that there is energy flow through the system.
In addition to energy flow (an open system), self-organization requires only a
collection of suitable components such as atoms or molecules, cells, organisms (for
example, an insect in an insect society), and even the stellar components of galaxies,
which selforganize through gravitational energy into giant rotating spirals.”

Heller, Granice nauki, op. cit., s. 211: „ I tak zasada autonomii nauki, wraz z jej
uszczegółowieniem w postaci zasady unikania konkordyzmów, mówi coś o strategii,
jaką Bóg stosuje wobec Wszechświata: woli On pozostawać we Wszechświecie
niejako incognito, ukryty w metafizycznych podstawach istnienia, niż zostawiać
jakieś nadzwyczajne ślady swojej działalności. Właśnie dzięki temu nauka jest tym,
czym jest – wyzwaniem rzuconym światu, by wyjaśniać świat samym światem.”

Larry Laudan, The demise of the demarcation problems, 1983, s. 111-112: “Whatever
the specific strengths and deficiencies of the numerous well-known efforts at
demarcation […], it is probably fair to say that there is no demarcation line between
science and non-science, or between science and pseudoscience, which would win
assent from a majority of philosophers. Nor is there one which should win acceptance
from philosophers or anyone else; but more of that below.”