Projektowani
Laudan, Larry, 1983- The Demise of the Demarcation Problem
Pełny widok tekstowy rozwija wszystkie sekcje i usuwa elementy strony niepotrzebne dla AI, Speechify oraz wydruku.
Opis bibliograficzny
Larry Laudan, „The Demise of the Demarcation Problem”, w: Physics, Philosophy and Psychoanalysis: Essays in Honor of Adolf Grünbaum, red. R. S. Cohen, L. Laudan, Boston Studies in the Philosophy of Science 76, D. Reidel Publishing Company, Dordrecht–Boston–Lancaster 1983, s. 111–127.
Zakres dostępnej kopii
Wyciąg obejmujący kompletny rozdział na drukowanych s. 111–127 wraz z przypisami oraz kartę tytułową i redakcyjną tomu. Łącznie 19 stron PDF; nie jest to cały tom zbiorowy.
Streszczenie treści
Laudan krytykuje poszukiwanie jednego filozoficznego kryterium oddzielającego wszystkie nauki od wszelkich form nienauki. Rekonstruuje drogę od arystotelesowskiej pewności i znajomości przyczyn, przez nowożytny ideał metody, po weryfikacjonizm i falsyfikacjonizm. Według autora proponowane kryteria albo wykluczają uznane osiągnięcia naukowe, albo dopuszczają twierdzenia ewidentnie źle uzasadnione. Podkreśla różnicę między możliwością poddania twierdzenia testom a rzeczywistym poparciem, jakie otrzymało w badaniach. Rozważa także postęp, przewidywanie nowych zjawisk i kumulację wiedzy, wskazując ich nierównomierną obecność w naukach i poza nimi. Analizę łączy z pytaniem o warunki konieczne i wystarczające demarkacji oraz o społeczne skutki etykietowania przekonań. Jego wniosek nie znosi obowiązku krytycznej oceny wiedzy: postuluje ocenianie empirycznego i pojęciowego uzasadnienia poszczególnych twierdzeń zamiast polegania na prestiżu kategorii „naukowe”. Za istotniejsze uznaje pytania o rzetelność testów, potwierdzenie i wiarygodność. Przyznaje zarazem, że nie dowiódł niemożliwości każdej przyszłej definicji; argumentuje na podstawie niepowodzeń dotychczasowych propozycji i epistemicznej różnorodności rzeczywistej nauki.
Hasła tematyczne
problem demarkacji; filozofia nauki; pseudonauka; uzasadnienie przekonań; weryfikacjonizm; falsyfikacjonizm; fallibilizm; metoda naukowa; potwierdzenie empiryczne; wiarygodność wiedzy
Spis treści
Laudan argumentuje, że w historii filozofii nauki pomieszano dwa różne pytania: po pierwsze, co czyni przekonanie dobrze uzasadnionym lub heurystycznie płodnym, a po drugie, co czyni przekonanie naukowym.
Jego zdaniem pierwsze pytanie jest rzeczywiście filozoficznie istotne, natomiast drugie — pytanie o ścisłe odgraniczenie nauki od nienauki — okazało się w dużej mierze jałowe i nierozwiązywalne.
Dlatego Laudan proponuje porzucić pojęcia takie jak „pseudonauka” czy „nienaukowy”, ponieważ najczęściej pełnią one funkcję retoryczną, a nie analityczną.
Zamiast skupiać się na etykietach, należy oceniać twierdzenia według ich wiarygodności empirycznej i pojęciowej. To właśnie jakość uzasadnienia, a nie sama „naukowość”, powinna być głównym kryterium oceny.
Fiszki (2)
PV11-190 — R20: The Demise of the Demarcation Problem — przypis 190
Stały link do fiszkiPrzeczytaj fragment i opracowanie
Czytam autora
Fragment źródłowy w kontekście
Laudan L., The Demise of the Demarcation Problem, w: Physics, Philosophy and
Psychoanalysis, red. R. Cohen, L. Laudan, Dordrecht 1983, s. 112: „the numerous
well-known efforts at demarcation (several of which will be discussed below), it is
probably fair to say that there is no demarcation line between science and non-science,
or between science and pseudo-science, which would win assent from a majority of
philosophers. Nor is there one which should win acceptance from philosophers or
anyone else; but more of that below.
Lokalizacja w źródle
Projektowani v11, rozdział 20 „Teoria fundamentalna”, s. 207, przypis 190
Rozumiem fragment
Ważne zastrzeżenie
Przed ostatecznym drukiem porównać cytat i numer strony z egzemplarzem źródłowym.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Jak wykorzystać w tekście
da się w prosty sposób z niego wyprowadzić – i potrzebna będzie kolejna pomniejsza teoria uzupełniająca. Larry Laudan posunął się jeszcze dalej, argumentując, że cała idea wyznaczania sztywnej granicy między „nauką” a „nie-nauką” (czyli kryterium pozwalającego oddzielić raz na zawsze to, co jest prawdą naukową, od tego, co nią nie jest) okazała się iluzoryczna190. W swoim eseju The Demise
Słowa kluczowe
Projektowani v11; rozdział 20; przypis 190; laudan-demarcation; opracowanie
PV11-226 — R22: The Demise of the Demarcation Problem — przypis 226
Stały link do fiszkiPrzeczytaj fragment i opracowanie
Czytam autora
Fragment źródłowy w kontekście
Larry Laudan, The demise of the demarcation problems, 1983, s. 111-112: “Whatever
the specific strengths and deficiencies of the numerous well-known efforts at
demarcation […], it is probably fair to say that there is no demarcation line between
science and non-science, or between science and pseudoscience, which would win
assent from a majority of philosophers. Nor is there one which should win acceptance
from philosophers or anyone else; but more of that below.”
Lokalizacja w źródle
Projektowani v11, rozdział 22 „Inteligencja ukryta w materii”, s. 239, przypis 226
Rozumiem fragment
Ważne zastrzeżenie
Przed ostatecznym drukiem porównać cytat i numer strony z egzemplarzem źródłowym.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Jak wykorzystać w tekście
preludium większej przygody intelektualnej. Gdzie ich zaprowadzi dalej? O tym mieli się przekonać wkrótce, gdy los – lub coś więcej – znów skrzyżuje ich ścieżki, rozpoczynając kolejny rozdział poszukiwań… (cdn.)
Słowa kluczowe
Projektowani v11; rozdział 22; przypis 226; laudan-demarcation; opracowanie