Projektowani
Behe, Michael J., 2020- Czarna skrzynka Darwina
Pełny widok tekstowy rozwija wszystkie sekcje i usuwa elementy strony niepotrzebne dla AI, Speechify oraz wydruku.
Opis bibliograficzny
Michael J. Behe, Czarna skrzynka Darwina. Biochemiczne wyzwanie dla ewolucjonizmu, tłum. Dariusz Sagan, wyd. I, Fundacja En Arche, Warszawa 2020, seria „Inteligentny Projekt”, wydanie PDF, ISBN 978-83-66233-12-6. Oryginał: Darwin’s Black Box: The Biochemical Challenge to Evolution, copyright 1996, 2006.
Zakres dostępnej kopii
PDF liczy 348 stron pliku i zachowuje drukowaną paginację do s. 346. Obejmuje metrykę, dwustronicowy spis, przedmowę, trzy części z 11 rozdziałami, posłowie „Dziesięć lat później”, dodatek „Chemia życia”, podziękowania oraz bibliografię. Końcowe pozycje bibliografii dochodzą do litery Z. Wydanie PDF ma własny ISBN, odrębny od EPUB i MOBI. Opis opracowano z przedmowy i dobranych fragmentów; nie jest to kontrola ciągłości każdej strony książki.
Streszczenie treści
Michael J. Behe przedstawia biochemiczną argumentację na rzecz inteligentnego projektu, której centralnym pojęciem jest nieredukowalna złożoność. W jego ujęciu chodzi o układ współdziałających części, którego podstawowa funkcja przestaje działać po usunięciu niezbędnego składnika. Autor uważa, że takie układy stawiają szczególne wymagania wyjaśnieniom opartym na kolejnych drobnych zmianach i doborze naturalnym. Omawia molekularne mechanizmy ruchu komórek, krzepnięcia krwi, transportu wewnątrzkomórkowego, odporności i przemian biochemicznych. Pierwsza część wprowadza problem i język argumentacji, druga przedstawia przykłady, a trzecia rozwija wniosek o projekcie oraz jego związki z nauką, filozofią i religią. Behe posługuje się analogiami technicznymi i komentuje stan literatury ewolucyjnej z perspektywy własnej tezy. Posłowie napisane po dziesięciu latach odpowiada na recepcję książki i doprecyzowuje rozumienie projektu. Dodatek wyjaśnia podstawy chemii życia. Jest to polemiczna monografia autora, a jej wnioski o pochodzeniu układów biologicznych należy odróżniać od samych opisów ich działania.
Hasła tematyczne
biochemia; nieredukowalna złożoność; inteligentny projekt; darwinizm; maszyny molekularne; białka; ruch komórkowy; krzepnięcie krwi; transport wewnątrzkomórkowy; układ odpornościowy; pochodzenie złożoności; filozofia biologii; nauka i religia
Omówienie źródła
Wykorzystane w książce „Projektowani”, rozdziały: 15, 16, 17, 21. Przypisy: 118, 124, 126, 127, 131, 161, 201, 202.
Spis treści
Przedmowa
Część I. Otwarcie skrzynki
- Lilipucia biologia
- Nakrętki i śruby
Część II. Zawartość skrzynki
- Płyń łódko moja
- System Rube’a Goldberga we krwi
- Dotrzeć do celu
- Niebezpieczny świat
- Śmierć na drodze
Część III. O czym mówi skrzynka?
- Publikuj albo giń
- Inteligentny projekt
- Pytania o projekt
- Nauka, filozofia, religia
Posłowie: Dziesięć lat później
Dodatek: Chemia życia
Podziękowania
Bibliografia
Fiszki (7)
PV11-118 — R15: Czarna skrzynka Darwina — przypis 118
Stały link do fiszkiPrzeczytaj fragment i opracowanie
Czytam autora
Fragment źródłowy w kontekście
Michael J. Behe, Darwin’s Black Box: The Biochemical Challenge to Evolution,
Nowy Jork 1996, s. 42–43. (Behe definiuje układ nieredukowalnie złożony jako taki,
który składa się z współdziałających części potrzebnych do jego podstawowej funkcji
– tak że usunięcie którejkolwiek części powoduje niewydolność całości.
Argumentuje, że mechanizmy Darwina nie potrafią konstruować takich układów
drobnymi krokami, gdyż żaden uproszczony prekursor nie działa – co jego zdaniem
wskazuje na zaprojektowanie tych struktur przez inteligencję.)
Lokalizacja w źródle
Projektowani v11, rozdział 15 „Informacja”, s. 146, przypis 118
Rozumiem fragment
Ważne zastrzeżenie
Przed ostatecznym drukiem porównać cytat i numer strony z egzemplarzem źródłowym.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Jak wykorzystać w tekście
“maszyny molekularne” w komórce. Jego ulubiony przykład to wici bakterii – wirujące ogonki, które działają dokładnie tak jak silniczek napędowy z wirnikiem, śrubą, łożyskiem. Behe pokazywał diagram takiej wici i pytał studentów, z czego to katalog inżynieryjny – nikt nie wierzył, że patrzą na cząsteczki bakterii. “To wygląda jak projekt, nie wynik losowych mutacji” – stwierdził Behe 118 . Wprowadził pojęcie nieredukowalnej złożoności –
Słowa kluczowe
Projektowani v11; rozdział 15; przypis 118; behe-black-box; opracowanie
PV11-126 — R16: Czarna skrzynka Darwina — przypis 126
Stały link do fiszkiPrzeczytaj fragment i opracowanie
Czytam autora
Fragment źródłowy w kontekście
M.J. Behe, Darwin’s Black Box..., op. cit., s. 42–48. Definicja nieredukowalnej
złożoności: system złożony z współdziałających części, gdzie usunięcie
którejkolwiek powoduje utratę funkcji.
Lokalizacja w źródle
Projektowani v11, rozdział 16 „Nieredukowalna złożoność?”, s. 151, przypis 126
Rozumiem fragment
Ważne zastrzeżenie
Przed ostatecznym drukiem porównać cytat i numer strony z egzemplarzem źródłowym.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Jak wykorzystać w tekście
biochemika Michaela Behe. Wyobraź sobie urządzenie tak sprytnie skonstruowane, że składa się z wielu pasujących do siebie części – i jeśli choćby jeden element usuniesz, całość przestaje działać. Mówiąc obrazowo, to coś jak zespół idealnie zgranych współpracowników: gdy zabraknie jednego, projekt leży. Taki system nie daje się już bardziej uprościć bez utraty swojej podstawowej funkcji.
Słowa kluczowe
Projektowani v11; rozdział 16; przypis 126; behe-black-box; opracowanie
PV11-127 — R16: Czarna skrzynka Darwina — przypis 127
Stały link do fiszkiPrzeczytaj fragment i opracowanie
Czytam autora
Fragment źródłowy w kontekście
M.J. Behe, Darwin’s Black Box..., op. cit., s. 42. Przykład pułapki na myszy jako
analogii nieredukowalnej złożoności (ilustracja potrzeby jednoczesnej obecności
wszystkich części).
Lokalizacja w źródle
Projektowani v11, rozdział 16 „Nieredukowalna złożoność?”, s. 151, przypis 127
Rozumiem fragment
Ważne zastrzeżenie
Przed ostatecznym drukiem porównać cytat i numer strony z egzemplarzem źródłowym.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Jak wykorzystać w tekście
sprężynę, zatrzask, przynętę itd. Wszystkie muszą być obecne naraz, by mechanizm łapał gryzonie. Jeśli zabraknie sprężyny lub zatrzasku – nici z polowania. Nie da się skonstruować działającej pułapki na myszy "stopniowo", dodając po jednej części przez kilka iteracji, bo niedokończona pułapka w żadnej fazie pośredniej nie spełnia swojej funkcji. Albo działa w pełni, albo nie działa wcale. To jest właśnie nieredukowalna złożoność w pigułce.
Słowa kluczowe
Projektowani v11; rozdział 16; przypis 127; behe-black-box; opracowanie
PV11-131 — R16: Czarna skrzynka Darwina — przypis 131
Stały link do fiszkiPrzeczytaj fragment i opracowanie
Czytam autora
Fragment źródłowy w kontekście
M.J. Behe, Darwin’s Black Box..., op. cit., s. 203–207. Behe analizuje propozycje
obejścia nieredukowalnej złożoności (kooptacja, systemy pomostowe) i wskazuje ich
ograniczenia.
Lokalizacja w źródle
Projektowani v11, rozdział 16 „Nieredukowalna złożoność?”, s. 154, przypis 131
Rozumiem fragment
Ważne zastrzeżenie
Przed ostatecznym drukiem porównać cytat i numer strony z egzemplarzem źródłowym.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Jak wykorzystać w tekście
Oczywiście, zwolennicy ewolucji nie poddają się bez walki. W odpowiedzi na argument nieredukowalnej złożoności zaproponowali różne scenariusze ratunkowe. Jeden z pomysłów to tzw. kooptacja (co-option) – teoria głosi, że może części nieredukowalnego systemu istniały wcześniej, ale spełniały inne funkcje, a potem szczęśliwym trafem połączyły się w nowy mechanizm 131 . Na przykład: może bakteryjna wić wykorzystała białka z
Słowa kluczowe
Projektowani v11; rozdział 16; przypis 131; behe-black-box; opracowanie
PV11-161 — R17: Czarna skrzynka Darwina — przypis 161
Stały link do fiszkiPrzeczytaj fragment i opracowanie
Czytam autora
Fragment źródłowy w kontekście
M.J. Behe, Czarna skrzynka Darwina, przeł. D. Sagan, Warszawa 2008, s. 43: „Behe
twierdzi, że gdyby zabrakło którejś z tych części, silnik nie byłby w stanie działać, a
to znaczy, że cechuje go „nieredukowalna złożoność", innymi słowy, jest to
„pojedynczy
system,
złożony
z
poszczególnych,
dobrze
dopasowanych,
oddziałujących ze sobą części, które wspólnie pełnią podstawową funkcję układu, a
usunięcie jakiejkolwiek z tych części powoduje, że system przestaje sprawnie
funkcjonować."; Lennox, Czy nauka pogrzebała Boga?, op. cit., s. 258: „jest tak
mikroskopijnej wielkości, że gdyby położyć trzydzieści pięć tysięcy takich silników,
jeden obok drugiego, utworzyłyby odcinek o długości zaledwie jednego milimetra.
Ten silnik składa się z około czterdziestu części białkowych i ma wirnik, stojan i wał
napędowy.”
Lokalizacja w źródle
Projektowani v11, rozdział 17 „Początek życia”, s. 171, przypis 161
Rozumiem fragment
Ważne zastrzeżenie
Przed ostatecznym drukiem porównać cytat i numer strony z egzemplarzem źródłowym.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Jak wykorzystać w tekście
części i żadna z części nie może brakować, bo całość przestaje funkcjonować. Klasycznym przykładem (podawanym przez Behego) jest pułapka na myszy: ma kilka elementów (platforma, sprężyna, zapadka itd.), które wszystkie muszą być na miejscu, by pułapka działała. Jeśli brakuje jednego, nie złapie myszy. Behe pokazał, że w komórkach istnieją takie “pułapki” – np. silniczek bakteryjnej wici zbudowany z kilkudziesięciu białkowych części 161 . I co
Słowa kluczowe
Projektowani v11; rozdział 17; przypis 161; behe-black-box; opracowanie
PV11-201 — R21: Czarna skrzynka Darwina — przypis 201
Stały link do fiszkiPrzeczytaj fragment i opracowanie
Czytam autora
Fragment źródłowy w kontekście
Michael J. Behe, Czarna skrzynka Darwina: Biochemiczne wyzwanie dla ewolucji,
tłum. M. Gumnicki (Warszawa: Wyd. Fronda & En Arche, 2020), s. 39–47. Behe
definiuje tam nieredukowalną złożoność i opisuje klasyczny przykład pułapki na
myszy oraz bakteryjnej wici. Zwraca uwagę, że systemy nieredukowalnie złożone nie
mogą powstać stopniowo drogą doboru naturalnego, ponieważ żadna uproszczona ich
wersja nie spełniałaby funkcji.
Lokalizacja w źródle
Projektowani v11, rozdział 21 „Przypadek vs porządek”, s. 218, przypis 201
Rozumiem fragment
Ważne zastrzeżenie
Przed ostatecznym drukiem porównać cytat i numer strony z egzemplarzem źródłowym.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Jak wykorzystać w tekście
musiałyby działać od razu w pełni ukształtowane, bo inaczej żadna ich część nie ma sensu. Biochemik Michael Behe ukuł dla takich tworów termin nieredukowalna złożoność. Chodzi o systemy składające się z wielu elementów, które wszystkie są niezbędne do podstawowej funkcji – usunięcie jednego elementu rujnuje całość201. Behe obrazowo porównał to do tradycyjnej pułapki na myszy: ma kilka części (podstawkę, sprężynę, młoteczek itd.), które
Słowa kluczowe
Projektowani v11; rozdział 21; przypis 201; behe-black-box; opracowanie
PV11-202 — R21: Czarna skrzynka Darwina — przypis 202
Stały link do fiszkiPrzeczytaj fragment i opracowanie
Czytam autora
Fragment źródłowy w kontekście
M.J. Behe, Czarna skrzynka Darwina, op. cit., s. 169. Behe pisze: „Wiele systemów
biochemicznych zostało zaprojektowanych. Nie powstały one poprzez przypadek czy
konieczność – zostały zaplanowane. Ich projektant wiedział, jak układy te będą
wyglądały po złożeniu i podjął odpowiednie kroki, by je skonstruować”. Podkreśla
przy tym, że wnioski o projekcie wywodzi z danych naukowych, nie z religijnych
założeń – chodzi o zastosowanie standardowego rozumowania w nauce
(wnioskowania do najlepszego wyjaśnienia).
Lokalizacja w źródle
Projektowani v11, rozdział 21 „Przypadek vs porządek”, s. 218, przypis 202
Rozumiem fragment
Ważne zastrzeżenie
Przed ostatecznym drukiem porównać cytat i numer strony z egzemplarzem źródłowym.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Jak wykorzystać w tekście
maszynek molekularnych, które musiałyby zaistnieć w kompletnej formie, by działać. Czy przypadek potrafi złożyć od razu cały działający silnik czy pułapkę? To bardzo mało prawdopodobne. Behe sugeruje więc, że bardziej racjonalnym wnioskiem jest tu ingerencja inteligencji: ktoś te układy celowo zaprojektował i skonstruował 202 . Jego głośna książka Czarna skrzynka Darwina wywołała burzę – i zapoczątkowała nowy etap debaty ewolucja vs.
Słowa kluczowe
Projektowani v11; rozdział 21; przypis 202; behe-black-box; opracowanie