„Te pierwsze rozdziały są Słowem Bożym, lecz nie są historią w żadnym z powszechnie dziś przyjmowanych znaczeń tego słowa. Z całą pewnością nie są też nauką. Mówią zupełnie innym językiem.”

„Poszukiwanie sposobów uzgodnienia nowoczesnego modelu naukowego i starożytnego modelu biblijnego — choćby w minimalnym zakresie — niesie ryzyko przesłonięcia teologii danych tekstów biblijnych. […] Zamiast scalać dwa opowiadania o stworzeniu — naukowe i biblijne — powinniśmy uszanować, że każde z nich mówi innym językiem.”

Czy można nauczać, że wspomniane trzy rozdziały Księgi Rodzaju nie zawierają opowiadań o rzeczach rzeczywiście dokonanych, odpowiadających obiektywnej rzeczywistości i prawdzie historycznej, lecz jedynie baśnie, alegorie lub symbole pozbawione podstawy w rzeczywistości albo legendy częściowo historyczne i częściowo zmyślone? Odpowiedź: nie. JAK WYKORZYSTAĆ Tekst może posłużyć do wykazania, że klasyczna katolicka hermeneutyka nie pozwala traktować protologii jako dowolnej poetyckiej fikcji pozbawionej odniesienia do realnego działania Boga i realnej kondycji człowieka. OSTROŻNOŚĆ INTERPRETACYJNA Odpowiedź nie nakazuje literalistycznego odczytania każdego szczegółu. Następne odpowiedzi wyraźnie dopuszczają metaforę, alegorię i swobodę w kwestiach nieokreślonych.

Czy można podać w wątpliwość sens dosłowny i historyczny tam, gdzie chodzi o fakty dotykające podstaw religii chrześcijańskiej, takie jak stworzenie wszystkich rzeczy przez Boga na początku czasu, szczególne stworzenie człowieka, uformowanie pierwszej kobiety z pierwszego człowieka, jedność rodzaju ludzkiego, pierwotny stan prarodziców, przekroczenie Bożego przykazania i obietnica przyszłego Odkupiciela? Odpowiedź: nie. JAK WYKORZYSTAĆ Pomaga zrekonstruować zakres troski doktrynalnej dokumentu: stworzenie, jedność ludzkości, upadek i odkupienie. Może być punktem wyjścia do dyskusji, które elementy są teologicznie konstytutywne niezależnie od modelu przyrodniczego. OSTROŻNOŚĆ INTERPRETACYJNA Sformułowania z 1909 r. wymagają interpretacji w rozwoju późniejszej egzegezy i nauczania. Nie należy bez argumentacji przekładać ich wprost na współczesną taksonomię biologiczną lub genetykę populacyjną.

Czy w interpretacji tych miejsc, które Ojcowie i Doktorzy rozumieli na różne sposoby, nie przekazując niczego pewnego i określonego, wolno – z zachowaniem sądu Kościoła i analogii wiary – przyjąć i bronić opinii, którą ktoś roztropnie uzna za słuszną? Odpowiedź: tak. JAK WYKORZYSTAĆ Bardzo dobry cytat przeciw fałszywej tezie, że tradycja katolicka narzuca jeden kompletny model naukowy początków. Uzasadnia przestrzeń uczciwej debaty między różnymi modelami, o ile zachowują rdzeń wiary. OSTROŻNOŚĆ INTERPRETACYJNA Swoboda nie jest absolutna: dokument wymienia sąd Kościoła, analogię wiary i wymóg roztropności.

Niektórzy nierozważnie utrzymują, że ewolucja – która w ówczesnym stanie nauk przyrodniczych nie była w pełni dowiedziona -wyjaśnia pochodzenie wszystkich rzeczy, i śmiało popierają monistyczną oraz panteistyczną opinię, iż świat pozostaje w ciągłej ewolucji.

Jakakolwiek nowa prawda, którą szczery umysł ludzki jest zdolny odkryć, z pewnością nie może sprzeciwiać się prawdzie już osiągniętej; po usunięciu błędów należy budować prawdę na prawdzie w tym samym porządku i strukturze, które istnieją w rzeczywistości będącej źródłem prawdy.