Bibliografia doktoratu

Pius XII, 1950- Humani Generis

Pełny widok tekstowy

Pełny widok tekstowy rozwija wszystkie sekcje i usuwa elementy strony niepotrzebne dla AI, Speechify oraz wydruku.

Autor / redaktor
Pius XII
Tytuł
Humani Generis
Rok
1950
Identyfikator
pius-xii-humani-generis
Źródło / uwaga
pozycje ogólne

Opis bibliograficzny

Pius XII, Encyklika Humani Generis (1950), n. 36

Spis treści

36. Teaching Authority of the Church does not forbid that, in conformity with the present state of human sciences and sacred theology, research and discussions take place with regard to the doctrine of evolution, insofar as it inquires into the origin of the human body as coming from pre-existent and living matter — for the Catholic faith obliges us to hold that souls are immediately created by God. Such discussion must proceed with seriousness, moderation, and measure, and all must remain prepared to submit to the judgment of the Church. The text warns, however, against rashly acting as if the origin of the human body from pre-existing living matter were already completely certain and proved.

37. In the matter of polygenism, however, the faithful do not enjoy the same liberty. They cannot embrace the opinion that after Adam there existed true men who did not take their origin through natural generation from him as from the first parent of all, or that Adam represents a certain number of first parents. It is said not to be apparent how such an opinion could be reconciled with revealed truth and with the doctrine of original sin, which proceeds from a sin actually committed by an individual Adam and is transmitted to all by generation.

Fiszki (7)

HG-1 — Rozum może poznać osobowego Boga, ale Objawienie pozostaje moralnie konieczne

Stały link do fiszki
Priorytet: NajwyższyMiejsce: 2.2Miejsce: 3.1Miejsce: 3.8
Przeczytaj fragment i opracowanie

Czytam autora

Fragment źródłowy w kontekście

For though, absolutely speaking, human reason by its own natural force and light can arrive at a true and certain knowledge of the one personal God, Who by His providence watches over and governs the world [...] it is for this reason that divine revelation must be considered morally necessary so that those religious and moral truths [...] may be known by all men readily with a firm certainty and with freedom from all error.

Przekład całego fragmentu

Chociaż rozum ludzki własną naturalną siłą i światłem może dojść do prawdziwego i pewnego poznania jednego, osobowego Boga, który swą opatrznością czuwa nad światem i nim rządzi, Objawienie Boże należy uznać za moralnie konieczne, aby prawdy
religijne i moralne mogły być przez wszystkich poznane łatwo, z mocną pewnością i bez domieszki błędu.

Rozumiem fragment

Ważne zastrzeżenie

„Moralna konieczność” nie oznacza logicznej niemożliwości naturalnego poznania; przeciwnie, tekst najpierw tę możliwość potwierdza

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Jak wykorzystać w tekście

Łączy dwie zasadnicze tezy rozprawy: naturalny rozum rzeczywiście może dojść do osobowej przyczyny świata, lecz jego sytuacja poznawcza sprawia, że Objawienie jest potrzebne dla powszechnego, pewnego i zbawczego poznania Boga.

HG-3 — Teologia naturalna opiera się na racji dostatecznej, przyczynowości i celowości

Stały link do fiszki
Priorytet: NajwyższyMiejsce: 2.2Miejsce: 3.1Miejsce: 3.3Miejsce: 3.4
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Lokalizacja

nr 29, strona PDF 6 Priorytet: najwyższy

Miejsce w rozprawie

Rozdział II: metafizyczne podstawy wnioskowania; Rozdział III, pkt 1, 3 i 4

Przekład roboczy

Do rozumu należy wykazać z pewnością istnienie Boga, osobowego i jednego. Zdrowa filozofia zabezpiecza prawomocność ludzkiego poznania, niewzruszone metafizyczne zasady racji dostatecznej, przyczynowości i celowości oraz zdolność umysłu do osiągania prawdy pewnej i niezmiennej. JAK WYKORZYSTAĆ To jeden z najlepszych tekstów dla filozoficznego zaplecza inteligentny projekt. Wskazuje, że inferencja o projekcie nie może poprzestać na intuicji podobieństwa, lecz powinna zostać osadzona w teorii przyczynowości, racji wyjaśniającej i teleologii. OSTROŻNOŚĆ INTERPRETACYJNA Encyklika nie rozstrzyga technicznych kryteriów wykrywania projektu ani rachunku prawdopodobieństwa. Te trzeba uzasadnić niezależnie.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

Lokalizacja

nr 29, PDF s. 6 Priorytet: najwyższy

Miejsce w rozprawie

Rozdział II: metafizyczne podstawy wnioskowania; Rozdział III, pkt 1, 3 i 4 CYTAT It falls to reason to demonstrate with certainty the existence of God, personal and one [...]. [Sound philosophy] safeguards the genuine validity of human knowledge, the unshakable metaphysical principles of sufficient reason, causality, and finality, and finally the mind’s ability to attain certain and unchangeable truth. PRZEKŁAD ROBOCZY Do rozumu należy wykazać z pewnością istnienie Boga, osobowego i jednego. Zdrowa filozofia zabezpiecza prawomocność ludzkiego poznania, niewzruszone metafizyczne zasady racji dostatecznej, przyczynowości i celowości oraz zdolność umysłu do osiągania prawdy pewnej i niezmiennej. JAK WYKORZYSTAĆ To jeden z najlepszych tekstów dla filozoficznego zaplecza ID. Wskazuje, że inferencja o projekcie nie może poprzestać na intuicji podobieństwa, lecz powinna zostać osadzona w teorii przyczynowości, racji wyjaśniającej i teleologii. OSTROŻNOŚĆ INTERPRETACYJNA Encyklika nie rozstrzyga technicznych kryteriów wykrywania projektu ani rachunku prawdopodobieństwa. Te trzeba uzasadnić niezależnie.

HG-7 — Rdz 1–11: prawdziwy sens historyczny, ale język prosty, metaforyczny i popularny

Stały link do fiszki
Priorytet: NajwyższyMiejsce: 2.1
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Lokalizacja

nr 38, strona PDF 8 Priorytet: najwyższy

Miejsce w rozprawie

Rozdział II: hermeneutyka historii początków; zestawienie PKB 1909 i PKB 2014

Przekład roboczy

Pierwsze jedenaście rozdziałów Księgi Rodzaju, chociaż nie odpowiadają metodzie historycznej starożytnych klasyków ani współczesnych historyków, należą jednak do historii w prawdziwym sensie, który winien być dalej badany i określany przez egzegetów; w prostym i metaforycznym języku podają główne prawdy fundamentalne dla zbawienia oraz popularny opis pochodzenia rodzaju ludzkiego i narodu wybranego. JAK WYKORZYSTAĆ Bardzo ważny pomost między odpowiedziami z 1909 r. a współczesną hermeneutyką. Pozwala mówić o realnym działaniu Boga i dziejach zbawienia bez utożsamienia narracji z nowoczesną kroniką naukową. OSTROŻNOŚĆ INTERPRETACYJNA Zwrot „prawdziwy sens historyczny” nie jest tu zdefiniowany szczegółowo; sam tekst powierza jego dalsze określenie egzegetom. Należy więc zestawić go z PKB 2014, nr 67 i 104-105.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

Lokalizacja

nr 38, PDF s. 8 Priorytet: najwyższy

Miejsce w rozprawie

Rozdział II: hermeneutyka historii początków; zestawienie PKB 1909 i PKB 2014 CYTAT The first eleven chapters of Genesis, although properly speaking not conforming to the historical method used by the best Greek and Latin writers or by competent authors of our time, do nevertheless pertain to history in a true sense, which however must be further studied and determined by exegetes; [...] in simple and metaphorical language [...] [they] state the principal truths which are fundamental for our salvation, and also give a popular description of the origin of the human race and the chosen people. PRZEKŁAD ROBOCZY Pierwsze jedenaście rozdziałów Księgi Rodzaju, chociaż nie odpowiadają metodzie historycznej starożytnych klasyków ani współczesnych historyków, należą jednak do historii w prawdziwym sensie, który winien być dalej badany i określany przez egzegetów; w prostym i metaforycznym języku podają główne prawdy fundamentalne dla zbawienia oraz popularny opis pochodzenia rodzaju ludzkiego i narodu wybranego. JAK WYKORZYSTAĆ Bardzo ważny pomost między odpowiedziami z 1909 r. a współczesną hermeneutyką. Pozwala mówić o realnym działaniu Boga i dziejach zbawienia bez utożsamienia narracji z nowoczesną kroniką naukową. OSTROŻNOŚĆ INTERPRETACYJNA Zwrot „prawdziwy sens historyczny” nie jest tu zdefiniowany szczegółowo; sam tekst powierza jego dalsze określenie egzegetom. Należy więc zestawić go z PKB 2014, nr 67 i 104-105.

HG-02 — Nie wolno przemieniać teorii ewolucji w totalną metafizykę

Stały link do fiszki
Priorytet: WysokiMiejsce: 1.5Miejsce: 2.3
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Lokalizacja

nr 5, strona PDF 2 Priorytet: wysoki

Miejsce w rozprawie

Rozdział I: status teorii ewolucyjnych i krytyka naturalizmu; Rozdział II: naturalizm metafizyczny

Przekład roboczy

Niektórzy nierozważnie utrzymują, że ewolucja – która w ówczesnym stanie nauk przyrodniczych nie była w pełni dowiedziona -wyjaśnia pochodzenie wszystkich rzeczy, i śmiało popierają monistyczną oraz panteistyczną opinię, iż świat pozostaje w ciągłej ewolucji.

Jak wykorzystać

Przydatny do rozróżnienia biologicznej teorii zmian od ewolucjonizmu jako światopoglądu wyjaśniającego „wszystko”. Krytyka dotyczy przekroczenia poziomu naukowego ku monizmowi i panteizmowi.

Zastrzeżenie

Nie cytować zdania „not fully proved” jako oceny dzisiejszego statusu biologii ewolucyjnej. To opis sytuacji i sporów z 1950 r.; aktualny stan nauki musi zostać przedstawiony na podstawie współczesnej literatury.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

Lokalizacja

nr 5, PDF s. 2 Priorytet: wysoki

Miejsce w rozprawie

Rozdział I: status teorii ewolucyjnych i krytyka naturalizmu; Rozdział II: naturalizm metafizyczny CYTAT Some imprudently and indiscreetly hold that evolution, which has not been fully proved even in the domain of natural sciences, explains the origin of all things, and audaciously support the monistic and pantheistic opinion that the world is in continual evolution. PRZEKŁAD ROBOCZY Niektórzy nierozważnie utrzymują, że ewolucja - która w ówczesnym stanie nauk przyrodniczych nie była w pełni dowiedziona -wyjaśnia pochodzenie wszystkich rzeczy, i śmiało popierają monistyczną oraz panteistyczną opinię, iż świat pozostaje w ciągłej ewolucji. JAK WYKORZYSTAĆ Przydatny do rozróżnienia biologicznej teorii zmian od ewolucjonizmu jako światopoglądu wyjaśniającego „wszystko”. Krytyka dotyczy przekroczenia poziomu naukowego ku monizmowi i panteizmowi. OSTROŻNOŚĆ INTERPRETACYJNA Nie cytować zdania „not fully proved” jako oceny dzisiejszego statusu biologii ewolucyjnej. To opis sytuacji i sporów z 1950 r.; aktualny stan nauki musi zostać przedstawiony na podstawie współczesnej literatury.

HG-04 — Nową prawdę należy budować na prawdzie już osiągniętej

Stały link do fiszki
Priorytet: WysokiMiejsce: 1.5Miejsce: 2.3
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Lokalizacja

nr 30, strona PDF 6 Priorytet: wysoki

Miejsce w rozprawie

Rozdział I: ocena nowych danych; Rozdział II: rozwój poznania i spójność prawdy

Przekład roboczy

Jakakolwiek nowa prawda, którą szczery umysł ludzki jest zdolny odkryć, z pewnością nie może sprzeciwiać się prawdzie już osiągniętej; po usunięciu błędów należy budować prawdę na prawdzie w tym samym porządku i strukturze, które istnieją w rzeczywistości będącej źródłem prawdy.

Jak wykorzystać

Może uzasadnić kumulatywny model badań: nowe dane kosmologii i biologii należy integrować z trwałymi prawdami metafizyki i teologii, a zarazem korygować historyczne błędy interpretacyjne.

Zastrzeżenie

Nie każde odziedziczone twierdzenie jest „prawdą już osiągniętą”. Trzeba odróżnić dogmat, zasadę filozoficzną, model teologiczny i dawną hipotezę naukową.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

Lokalizacja

nr 30, PDF s. 6 Priorytet: wysoki

Miejsce w rozprawie

Rozdział I: ocena nowych danych; Rozdział II: rozwój poznania i spójność prawdy CYTAT Whatever new truth the sincere human mind is able to find, certainly cannot be opposed to truth already acquired [...], but rather [...] it may build truth upon truth in the same order and structure that exist in reality, the source of truth. PRZEKŁAD ROBOCZY Jakakolwiek nowa prawda, którą szczery umysł ludzki jest zdolny odkryć, z pewnością nie może sprzeciwiać się prawdzie już osiągniętej; po usunięciu błędów należy budować prawdę na prawdzie w tym samym porządku i strukturze, które istnieją w rzeczywistości będącej źródłem prawdy. JAK WYKORZYSTAĆ Może uzasadnić kumulatywny model badań: nowe dane kosmologii i biologii należy integrować z trwałymi prawdami metafizyki i teologii, a zarazem korygować historyczne błędy interpretacyjne. OSTROŻNOŚĆ INTERPRETACYJNA Nie każde odziedziczone twierdzenie jest „prawdą już osiągniętą”. Trzeba odróżnić dogmat, zasadę filozoficzną, model teologiczny i dawną hipotezę naukową.

HG-05 — Wyraźne rozróżnienie faktów dowiedzionych i hipotez

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 1.5
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Lokalizacja

nr 35, strona PDF 7 Priorytet: najwyższy

Miejsce w rozprawie

Rozdział I: ocena danych naukowych i krytyka inteligentny projekt

Przekład roboczy

Należy omówić kwestie, które należą do nauk pozytywnych, a zarazem są powiązane z prawdami wiary. Uwzględnianie ich jest godne pochwały w przypadku jasno dowiedzionych faktów; ostrożność jest natomiast konieczna, gdy chodzi o hipotezy mające pewne podstawy naukowe.

Jak wykorzystać

Nadaje się jako zasada audytu argumentacji: osobno należy oznaczać dane obserwacyjne, modele, hipotezy pomocnicze, interpretacje filozoficzne i wnioski teologiczne. To szczególnie ważne przy subtelnym dostrojeniu, pochodzeniu życia i informacji biologicznej.

Zastrzeżenie

Granica między „faktem” i „hipotezą” nie jest zawsze prosta, a nauka rozwija się przez modele. Cytat wzywa do gradacji pewności, nie do lekceważenia hipotez.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

Lokalizacja

nr 35, PDF s. 7 Priorytet: najwyższy

Miejsce w rozprawie

Rozdział I: ocena danych naukowych i krytyka ID CYTAT It remains for Us now to speak about those questions which, although they pertain to the positive sciences, are nevertheless more or less connected with the truths of the Christian faith. [...] This certainly would be praiseworthy in the case of clearly proved facts; but caution must be used when there is rather question of hypotheses, having some sort of scientific foundation [...]. PRZEKŁAD ROBOCZY Należy omówić kwestie, które należą do nauk pozytywnych, a zarazem są powiązane z prawdami wiary. Uwzględnianie ich jest godne pochwały w przypadku jasno dowiedzionych faktów; ostrożność jest natomiast konieczna, gdy chodzi o hipotezy mające pewne podstawy naukowe. JAK WYKORZYSTAĆ Nadaje się jako zasada audytu argumentacji: osobno należy oznaczać dane obserwacyjne, modele, hipotezy pomocnicze, interpretacje filozoficzne i wnioski teologiczne. To szczególnie ważne przy subtelnym dostrojeniu, pochodzeniu życia i informacji biologicznej. OSTROŻNOŚĆ INTERPRETACYJNA Granica między „faktem” i „hipotezą” nie jest zawsze prosta, a nauka rozwija się przez modele. Cytat wzywa do gradacji pewności, nie do lekceważenia hipotez.

HG-06 — Badania nad ewolucją ciała człowieka są dopuszczone; dusza jest bezpośrednio stwarzana przez Boga

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 1.5Miejsce: 2.1
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Lokalizacja

nr 36, strona PDF 7-8 Priorytet: najwyższy

Miejsce w rozprawie

Rozdział I: stan debaty ewolucyjnej; Rozdział II: antropologia i działanie Boga

Przekład roboczy

Urząd Nauczycielski Kościoła nie zabrania badań i dyskusji dotyczących ewolucji, o ile bada ona pochodzenie ciała ludzkiego z wcześniej istniejącej materii ożywionej – wiara katolicka nakazuje bowiem utrzymywać, że dusze są bezpośrednio stwarzane przez Boga. Racje stanowisk należy ważyć i oceniać z konieczną powagą, umiarem i miarą.

Jak wykorzystać

Cytat jest kluczowy dla pokazania, że katolicka doktryna stworzenia nie wymaga odrzucenia wszelkich modeli ewolucyjnych, ale utrzymuje nieredukowalność wymiaru duchowego osoby. Może być zestawiony z debatą o granicach wyjaśnienia naturalistycznego.

Zastrzeżenie

Nie przedstawia aktualnej oceny empirycznej mechanizmów ewolucji. Ponadto kategoria „bezpośredniego stworzenia duszy” jest twierdzeniem metafizyczno-teologicznym, a nie konkurencyjną hipotezą biologiczną.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

Lokalizacja

nr 36, PDF s. 7-8 Priorytet: najwyższy

Miejsce w rozprawie

Rozdział I: stan debaty ewolucyjnej; Rozdział II: antropologia i działanie Boga CYTAT The Teaching Authority of the Church does not forbid that [...] research and discussions [...] take place with regard to the doctrine of evolution, in as far as it inquires into the origin of the human body as coming from pre-existent and living matter - for the Catholic faith obliges us to hold that souls are immediately created by God. [...] The reasons for both opinions [...] [must] be weighed and judged with the necessary seriousness, moderation and measure. PRZEKŁAD ROBOCZY Urząd Nauczycielski Kościoła nie zabrania badań i dyskusji dotyczących ewolucji, o ile bada ona pochodzenie ciała ludzkiego z wcześniej istniejącej materii ożywionej - wiara katolicka nakazuje bowiem utrzymywać, że dusze są bezpośrednio stwarzane przez Boga. Racje stanowisk należy ważyć i oceniać z konieczną powagą, umiarem i miarą. JAK WYKORZYSTAĆ Cytat jest kluczowy dla pokazania, że katolicka doktryna stworzenia nie wymaga odrzucenia wszelkich modeli ewolucyjnych, ale utrzymuje nieredukowalność wymiaru duchowego osoby. Może być zestawiony z debatą o granicach wyjaśnienia naturalistycznego. OSTROŻNOŚĆ INTERPRETACYJNA Nie przedstawia aktualnej oceny empirycznej mechanizmów ewolucji. Ponadto kategoria „bezpośredniego stworzenia duszy” jest twierdzeniem metafizyczno-teologicznym, a nie konkurencyjną hipotezą biologiczną.

← Wróć do indeksu bibliografii