Teologia ewolucji - polemika

Sesboüé Bernard, 2001 – Le magistère à l’épreuve. Autorité, vérité et liberté dans l’Église

Pełny widok tekstowy

Pełny widok tekstowy rozwija wszystkie sekcje i usuwa elementy strony niepotrzebne dla AI, Speechify oraz wydruku.

Autor / redaktor
Sesboüé Bernard
Tytuł
Le magistère à l’épreuve. Autorité, vérité et liberté dans l’Église
Rok
2001
Identyfikator
sesboue-bernard-2001-le-magistere-a-lepreuve-autorite-verite-et-liberte-dans-leglise
Fiszki (3)

SES-2001-MAG-02 — Trzy „koszyki”: różne podstawy przyjęcia nauczania

Stały link do fiszki
Priorytet: Bardzo wysokiMiejsce: nieprzypisane
Przeczytaj fragment i opracowanie

Czytam autora

Fragment źródłowy w kontekście

A. Trzy rodzaje nauczania i odpowiadające im przyjęcie. S. 266 wydania drukowanego; PDF 256. Trzy kolejne pełne akapity pod nagłówkiem „De deux à trois « corbeilles » de vérités”.

La Profession de foi de 1989 avait été suivie en 1990 de l’Instruction sur la responsabilité des théologiens, Donum veritatis. Ces deux documents, issus de la Congrégation pour la doctrine de la foi, distinguaient trois domaines de vérités dans l’enseignement de l’Église. Appelons-les familièrement (avec Ch. Theobald) trois « corbeilles ». La première corbeille est constituée par les vérités qui appartiennent à la révélation consignée dans l’Écriture et attestée par la tradition dont l’ensemble est repris dans les deux Credo, celui dit des Apôtres et celui de Nicée-Constantinople. S’y ajoutent les grandes définitions dogmatiques formulées par les conciles (et deux récemment par des papes). Il s’agit donc là de la foi confessée par tous les fidèles catholiques : elle se trouve au cœur de la catéchèse des enfants et des adultes ; elle est professée couramment dans les célébrations baptismales et eucharistiques. Elle correspond à ce que Dieu lui-même a révélé aux hommes. Bien entendu, le Credo requiert un assentiment de foi.

La troisième corbeille — jusqu’à présent la seconde — concerne l’enseignement « authentique » et courant du pape et des évêques. Cet enseignement réclame non plus une adhésion de foi, mais « une soumission religieuse de l’intelligence et de la volonté » (can. 752), ce qui est d’un tout autre ordre. Il doit donc être pris au sérieux et respecté, mais il n’engage pas l’irréformabilité de ses contenus. Il s’agit concrètement de l’ensemble des discours et des prises de position du pape et des évêques.

La deuxième corbeille introduit un nouvel ensemble de vérités « que l’Église propose de façon définitive ». Celles-ci concernent bien aussi la foi et les mœurs, comme les premières, mais elles n’appartiennent plus à la révélation. Autrement dit, l’Église revendique l’autorité de pouvoir enseigner des vérités qu’elle juge irréformables, sans que celles-ci appartiennent à la révélation, mais parce qu’elles sont jugées « nécessairement liées à la révélation », les unes en vertu d’un rapport historique, les autres en raison d’une connexion logique. L’assentiment requis n’est pas un acte formel de foi, puisqu’il ne s’agit pas d’un enseignement divin, « mais un assentiment fondé sur la foi dans l’assistance que le Saint-Esprit prête au magistère et sur la doctrine catholique de l’infaillibilité du magistère » qui, elles, sont de foi.

B. Wskazany kierunek przejścia między kategoriami. S. 266–267 wydania drukowanego; PDF 256–257. Pełny akapit następujący bezpośrednio po A.

Le commentaire du cardinal Ratzinger donne quelques exemples de ces vérités nécessairement liées à la révélation mais ne lui appartenant pas : l’ordination sacerdotale exclusivement réservée aux hommes, l’illicéité de l’euthanasie, de la prostitution et de la fornication, mais aussi la légitimité de l’élection du pape, de la célébration d’un concile, la canonisation des saints. Il précise même, à propos de la non-ordination des femmes, la possibilité qu’un tel point passe à l’avenir de la deuxième corbeille à la première, comme ce fut le cas à propos de l’infaillibilité pontificale.

Przekład całego fragmentu

A. Trzy rodzaje nauczania i odpowiadające im przyjęcie. S. 266 wydania drukowanego; PDF 256. Trzy kolejne pełne akapity pod nagłówkiem „De deux à trois « corbeilles » de vérités”.

Po Wyznaniu wiary z 1989 roku ukazała się w 1990 roku Instrukcja o odpowiedzialności teologów, Donum veritatis. Oba te dokumenty, pochodzące z Kongregacji Nauki Wiary, rozróżniały trzy obszary prawd w nauczaniu Kościoła. Nazwijmy je potocznie (za Ch. Theobaldem) trzema „koszykami”. Pierwszy koszyk tworzą prawdy należące do Objawienia zapisanego w Piśmie i poświadczonego przez Tradycję, którego całość została ujęta w dwóch Credo: tak zwanym apostolskim i nicejsko-konstantynopolitańskim. Dołączają do nich wielkie definicje dogmatyczne sformułowane przez sobory (a dwie w czasach nowszych — przez papieży). Chodzi więc o wiarę wyznawaną przez wszystkich wiernych katolickich: stanowi ona rdzeń katechezy dzieci i dorosłych; jest zwyczajnie wyznawana podczas celebracji chrzcielnych i eucharystycznych. Odpowiada temu, co sam Bóg objawił ludziom. Oczywiście Credo wymaga przyjęcia przez wiarę.

Trzeci koszyk — dotąd drugi — dotyczy „autentycznego”, bieżącego nauczania papieża i biskupów. Nauczanie to wymaga nie przyjęcia przez wiarę, lecz „religijnego posłuszeństwa rozumu i woli” (kan. 752), co należy do zupełnie innego porządku. Powinno zatem być traktowane poważnie i z szacunkiem, ale nie wiąże się z nieodwołalnością jego treści. Konkretnie chodzi o ogół przemówień oraz wypowiedzi, w których papież i biskupi zajmują stanowisko.

Drugi koszyk wprowadza nowy zespół prawd, „które Kościół podaje w sposób definitywny”. Podobnie jak pierwsze dotyczą one wiary i moralności, nie należą natomiast do Objawienia. Innymi słowy, Kościół rości sobie autorytet pozwalający nauczać prawd, które uznaje za nieodwołalne, mimo że nie należą one do Objawienia, ponieważ uważa je za „koniecznie związane z Objawieniem”: jedne na mocy związku historycznego, inne z racji powiązania logicznego. Wymagane przyjęcie nie jest formalnym aktem wiary, skoro nie chodzi o nauczanie Boże, „lecz o przyjęcie oparte na wierze w asystencję, jakiej Duch Święty udziela Magisterium, i na katolickiej nauce o nieomylności Magisterium”; te zaś są przedmiotem wiary.

B. Wskazany kierunek przejścia między kategoriami. S. 266–267 wydania drukowanego; PDF 256–257. Pełny akapit następujący bezpośrednio po A.

Komentarz kardynała Ratzingera podaje kilka przykładów prawd koniecznie związanych z Objawieniem, lecz do niego nienależących: zastrzeżenie święceń kapłańskich wyłącznie dla mężczyzn, niedopuszczalność eutanazji, prostytucji i nierządu, a także prawomocność wyboru papieża, odbycia soboru oraz kanonizację świętych. W związku z nieudzielaniem święceń kobietom wskazuje nawet możliwość, że taki punkt przejdzie w przyszłości z drugiego koszyka do pierwszego, tak jak stało się to w przypadku nieomylności papieskiej.

Lokalizacja w źródle

Bernard Sesboüé, Le magistère à l’épreuve. Autorité, vérité et liberté dans l’Église (Paris: Desclée de Brouwer, 2001).
Rozdział 10: Analyse du Motu proprio Ad tuendam fidem; część I: Un nouveau domaine d’exercice de l’infaillibilité; podrozdział De deux à trois « corbeilles » de vérités. S. 266–267 wydania francuskiego = PDF 256–257. A: trzy kolejne pełne akapity na s. 266. B: następny pełny akapit, rozpoczynający się na dole s. 266 i kończący na s. 267. W cytacie A zachowano kolejność autora: pierwszy, trzeci, drugi koszyk. Zakres kontekstowy: s. 265–268 = PDF 255–258.

Rozumiem fragment

Autor nie zrównuje wszystkich wypowiedzi kościelnych z dogmatami. Najpierw opisuje prawdy przyjmowane ze względu na autorytet Objawienia, następnie nauczanie niedefinitywne, a dopiero potem kategorię prawd podawanych definitywnie z racji koniecznego związku z Objawieniem. W szczególności w opisie trzeciej kategorii podtrzymuje obowiązek poważnego traktowania i szacunku, mimo braku nieodwołalności. [1]

Sposób przedstawienia drugiego koszyka ma u Sesboüégo charakter krytyczny, nie tylko sprawozdawczy. Słowa o „nowym” zbiorze i o roszczeniu Kościoła są częścią jego interpretacji rozwoju orzeczeń. Rozdział odnosi się do dokumentów z lat 1989–1998; nie stanowi bezczasowego opisu całej historii nauczania. W przytoczeniu zachowano ten ton, zamiast zastępować go gotowym wykładem katechizmowym. [1]

Fragment B opisuje przejście od drugiej kategorii do pierwszej: chodzi o uznanie danej prawdy także za objawioną. Nie jest tu opisana zmiana jej treści w zaprzeczenie ani przejście do kategorii reformowalnej. Aby mówić o innym kierunku, potrzebny byłby odrębny argument.

Odrębny punkt porównania — parafraza urzędowego Komentarza doktrynalnego do Professio fidei (1998), nr 6–8 i 10: obie pierwsze kategorie wymagają pełnego i nieodwołalnego przyjęcia, choć różnią się podstawą tego przyjęcia. Druga obejmuje także prawdy jeszcze niewskazane wyraźnie jako objawione; możliwe jest późniejsze rozpoznanie niektórych z nich jako dogmatów. Trzecia kategoria dotyczy niedefinitywnego autentycznego nauczania o wierze i moralności i wymaga religijnego posłuszeństwa. [2]

Ważne zastrzeżenie

Nie wolno utożsamiać wszystkich przemówień biskupa lub papieża z aktami nauczania doktrynalnego. Szerokie ostatnie zdanie Sesboüégo o trzeciej kategorii należy czytać w kontekście jego słów o nauczaniu „autentycznym”; nie zmieniono brzmienia cytatu. Określenie drugiej kategorii jako nienależącej do Objawienia jest u autora skrótowe: odrębnie przytoczony urzędowy komentarz uwzględnia brak dotychczasowego wyraźnego rozpoznania niektórych prawd jako objawionych. Ta różnica została ujawniona, nie poprawiona po cichu. Z fragmentu B nie wynika prawo dowolnego przekładania prawd w obu kierunkach.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Jak wykorzystać w tekście

W części artykułu o autorytecie najpierw ustalić przedmiot, rodzaj aktu i należne przyjęcie, potem oceniać zastosowanie. Kartę można wykorzystać do kontroli terminologii GW-2022-12; nie zastępuje jeszcze porównania obu książek.

Słowa kluczowe

corbeilles; trzy koszyki; Professio fidei; Ad tuendam fidem; nauczanie definitywne; nauczanie autentyczne; religijne posłuszeństwo

Opublikowane głosy / osobny formularzMożesz też zaznaczyć fragment podczas lektury, dopisać komentarz i wysłać wszystkie uwagi razem.

SES-2001-MAG-03 — Związek z Objawieniem a nieodwołalność: przypadek poligenizmu

Stały link do fiszki
Priorytet: Bardzo wysokiMiejsce: nieprzypisane
Przeczytaj fragment i opracowanie

Czytam autora

Fragment źródłowy w kontekście

A. „Connexe” i kwalifikacja stanowiska Piusa XII. S. 269 wydania drukowanego; PDF 259. Cały pierwszy akapit pod nagłówkiem „La question du « connexe »”. Oznaczenie [6] odsyła do przypisu autora książki: DzH 3897.

La question des faits dogmatiques s’élargit ensuite à celle du connexe. On appelle ainsi des vérités doctrinales qui, pour ne pas appartenir formellement à la révélation, apparaissent nécessaires à tenir pour la conservation intégrale du dépôt de celle-ci. Prenons-en un exemple récent. En 1950, dans son encyclique Humani generis, Pie XII déclarait ne pas voir comment la thèse scientifique du polygénisme pouvait « être accordée avec ce que proposent les sources de la vérité révélée et les actes du magistère de l’Église au sujet du péché originel[6] ». Ce point était considéré comme « connexe » à la révélation. Pie XII entendait bien clore un débat conjoncturel, mais il n’enseignait pas pour autant le caractère définitif et irréformable de cette prise de position. Cet acte de magistère peut être qualifié d’« indéfectible » au sens précisé ci-dessus.

B. Obawa przed wstecznym przypisywaniem definitywności. S. 271 wydania drukowanego; PDF 261. Cały akapit pod nagłówkiem „La nouveauté du document”; nie następuje bezpośrednio po A.

Si la prise de position du Motu proprio n’est pas théologiquement nouvelle, elle l’est donc dogmatiquement. Un pas est franchi par rapport aux enseignements de Vatican I et de Vatican II. Il est clairement affirmé que le magistère de l’Église peut s’engager de manière irréformable et définitive sur des sujets qui ne sont pas couverts par la révélation mais sont jugés nécessaires à sa garde, point resté jusqu’ici dogmatiquement ouvert. On peut s’attendre désormais à une interprétation rétroactive du document attribuant cette qualification à des enseignements antérieurs du magistère « authentique » de l’Église, en particulier dans le domaine de la morale. On arguera alors de leur répétition et de la durée de cet enseignement.

Przekład całego fragmentu

A. „Connexe” i kwalifikacja stanowiska Piusa XII. S. 269 wydania drukowanego; PDF 259. Cały pierwszy akapit pod nagłówkiem „La question du « connexe »”. Oznaczenie [6] odsyła do przypisu autora książki: DzH 3897.

Zagadnienie faktów dogmatycznych rozszerza się następnie na to, co jest związane z Objawieniem — connexe. Nazywa się tak prawdy doktrynalne, które, choć formalnie nie należą do Objawienia, wydają się konieczne do przyjęcia dla zachowania jego depozytu w całości. Weźmy niedawny przykład. W 1950 roku, w encyklice Humani generis, Pius XII oświadczał, że nie widzi, jak naukową tezę poligenizmu można by „uzgodnić z tym, co źródła prawdy objawionej i akty Magisterium Kościoła podają na temat grzechu pierworodnego[6]”. Punkt ten uznawano za „związany” z Objawieniem. Pius XII zamierzał wprawdzie zamknąć debatę toczącą się w danych okolicznościach, ale nie nauczał tym samym, że zajęte stanowisko ma charakter definitywny i nieodwołalny. Ten akt Magisterium można określić jako „niezawodny” w znaczeniu wyjaśnionym powyżej.

B. Obawa przed wstecznym przypisywaniem definitywności. S. 271 wydania drukowanego; PDF 261. Cały akapit pod nagłówkiem „La nouveauté du document”; nie następuje bezpośrednio po A.

Jeśli zatem stanowisko motu proprio nie jest teologicznie nowe, to jest nowe dogmatycznie. Zostaje uczyniony krok w stosunku do nauczania Soboru Watykańskiego I i Soboru Watykańskiego II. Wyraźnie stwierdza się, że Magisterium Kościoła może wypowiadać się w sposób nieodwołalny i definitywny w sprawach, których Objawienie nie obejmuje, lecz które uważa się za konieczne do jego strzeżenia — w kwestii, która dotąd pozostawała dogmatycznie otwarta. Odtąd można się spodziewać wstecznej interpretacji dokumentu, przypisującej tę kwalifikację wcześniejszemu „autentycznemu” nauczaniu Magisterium Kościoła, zwłaszcza w dziedzinie moralności. Argumentem staną się wówczas powtarzanie tego nauczania i długi czas jego trwania.

Lokalizacja w źródle

Bernard Sesboüé, Le magistère à l’épreuve. Autorité, vérité et liberté dans l’Église (Paris: Desclée de Brouwer, 2001).
Rozdział 10: Analyse du Motu proprio Ad tuendam fidem. A: pierwszy pełny akapit podrozdziału La question du « connexe », s. 269 wydania drukowanego = PDF 259. B: cały akapit pod nagłówkiem La nouveauté du document, s. 271 = PDF 261. A i B nie są ciągłym cytatem: pomiędzy nimi autor omawia historyczne kształtowanie problemu i interpretację Vaticanum I i II. Zakres kontekstowy do lektury: s. 268–272 = PDF 258–262.

Rozumiem fragment

W A Sesboüé rozróżnia prawdę formalnie objawioną i twierdzenie uznawane za konieczne do jej ochrony. Jako przykład podaje stosunek Piusa XII do poligenizmu. Jego własna ocena brzmi: papież zamykał debatę w określonych okolicznościach, ale nie nauczał nieodwołalnego charakteru tej wypowiedzi. Jest to kwalifikacja teologiczna proponowana przez Sesboüégo, a nie cytat z papieskiego stwierdzenia „ta nauka nie jest definitywna”. [1]

B dotyczy innego kroku: autor uważa, że dokument z 1998 roku może skłaniać do przypisywania wcześniejszym wypowiedziom rangi definitywnej. Ta historyczno-teologiczna ocena jest jego argumentem krytycznym. Nie została w fiszce zastąpiona urzędową interpretacją ani automatycznie przyjęta jako rozstrzygnięcie. [2]

Warto zachować różnicę między dwiema operacjami: ponowną oceną, czy określona wypowiedź w ogóle była definitywna, oraz odwołaniem nauczania uznanego za rzeczywiście definitywne. Przykład w A opiera się na pierwszej kwestii. Nie mówi: „Pius XII nauczał nieomylnie, a później tę samą prawdę wolno było odrzucić”. To rozróżnienie wymaga uwzględnienia w późniejszej kontroli GW-2022-12; samo nie rozstrzyga całego sporu o poligenizm.

Odrębny punkt porównania — parafraza Humani generis 37: encyklika nie poprzestaje na zgłoszeniu trudności. Odmawia wiernym swobody przyjęcia określonej postaci poligenizmu i uzasadnia to nauką o rzeczywistym grzechu jednostkowego Adama oraz jego przekazywaniu. [3] Ocena rangi tej wypowiedzi jest więc osobnym problemem od ustalenia, co papież faktycznie nakazywał. Nie należy też z samej wypowiedzi Sesboüégo wyprowadzać obecnego zezwolenia na dowolną hipotezę antropogenezy. Pomocniczy punkt odniesienia stanowią rozróżnienia z SES-2001-MAG-02, a nie założenie, że wszystkie nauki związane z Objawieniem muszą mieć identyczną rangę.

Ważne zastrzeżenie

Nie przypisuje się Sesboüému reguły „konflikt z teorią ewolucji pozwala ignorować Magisterium”. Nie została ona wyrażona w przytoczonych ustępach. Fragment A nie stwierdza uzgodnienia poligenizmu z dogmatem, lecz proponuje ocenę rangi aktu Piusa XII. Nie udowadnia także automatycznie, że ta ocena jest trafna. Nie sprawdzono w tej partii równoległych stron polskiego przekładu ani kompletnego zastosowania Sesboüégo przez Grygiela i Wąska.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Jak wykorzystać w tekście

Punkt kontrolny przed redakcją części artykułu o koszykach: osobno ustalić doktrynalną treść, jej interpretację, rangę aktu oraz ewentualną zmianę rozpoznania tej rangi. Karta nie aktualizuje jeszcze wniosków użytkownika w GW-2022-12.

Słowa kluczowe

poligenizm; Humani generis; Pius XII; connexe; indéfectibilité; kwalifikacja nauczania; nieodwołalność; Ad tuendam fidem

Opublikowane głosy / osobny formularzMożesz też zaznaczyć fragment podczas lektury, dopisać komentarz i wysłać wszystkie uwagi razem.

SES-2001-MAG-01 — Magisterium jako służba otrzymanej wierze

Stały link do fiszki
Priorytet: WysokiMiejsce: nieprzypisane
Przeczytaj fragment i opracowanie

Czytam autora

Fragment źródłowy w kontekście

A. Konieczność i wielkość Magisterium. S. 7 wydania drukowanego; PDF 3. Cały drugi akapit Wprowadzenia.

Mais d’abord grandeur : elle vient du mystère lui-même de l’incarnation. Jésus a confié son message, de même que la gestion de ses propres mystères, au peuple qu’il voulait rassembler en Église. Ce message doit demeurer intact jusqu’à son retour. Il est confié à un peuple gardé infaillible dans la foi par pure grâce. Mais la grâce ne supprime pas les médiations humaines. De même que ce message a pris la forme de la parole humaine de Jésus, de même il doit se transmettre comme parole vivante de génération en génération. Sous cette forme il obéit aux lois de la transmission de toute connaissance entre les hommes. Il connaît donc certaines vicissitudes. Un message, pour rester lui-même et pour rester vivant, se doit en effet de pouvoir rendre compte de lui-même à mesure que des questions nouvelles s’expriment au cours de l’histoire. Son langage se modifie inévitablement en fonction des cultures. Bref, il se développe. De ce fait, il a besoin d’une régulation autorisée. Le magistère ecclésial assure cette régulation. C’est là sa nécessité et sa grandeur. Mais une telle responsabilité est redoutable.

B. Autorytet posłuszeństwa. S. 8 wydania drukowanego; PDF 4. Początek następnego akapitu; cytat kończy się przed omówieniem pokus i historycznych nadużyć.

Servitude et dangers aussi : dans le terme de servitude il y a l’idée de service. Servir est une grandeur. Mais celui qui sert n’est pas le maître de la maison. Ce n’est pas parce que le Seigneur a pris parmi ses disciples la place de celui qui sert, que ceux-ci ont le droit de prendre la place du maître. Le magistère, malgré le nom qu’il a pris au cours de l’histoire, n’est pas une maîtrise du contenu de la foi, il en est le ministère. Il ne trouve donc pas sa norme en lui-même. Son paradoxe veut que son autorité soit une autorité d’obéissance. Il est au service de la foi et de la vérité de l’Évangile et son obéissance à cette vérité doit être exemplaire.

Przekład całego fragmentu

A. Konieczność i wielkość Magisterium. S. 7 wydania drukowanego; PDF 3. Cały drugi akapit Wprowadzenia.

Najpierw jednak wielkość: wynika ona z samej tajemnicy Wcielenia. Jezus powierzył swoje orędzie, podobnie jak sprawowanie swoich tajemnic, ludowi, który chciał zgromadzić w Kościele. To orędzie ma pozostać nienaruszone aż do Jego powrotu. Zostało powierzone ludowi, który dzięki samej łasce jest zachowywany w nieomylności wiary. Łaska nie usuwa jednak ludzkich pośrednictw. Tak jak orędzie to przybrało postać ludzkiego słowa Jezusa, tak też powinno być przekazywane jako żywe słowo z pokolenia na pokolenie. W tej postaci podlega prawom przekazywania wszelkiego poznania między ludźmi. Doświadcza więc pewnych zmiennych kolei losu. Orędzie, aby pozostać sobą i zachować żywotność, musi bowiem potrafić zdać sprawę z samego siebie w miarę pojawiania się w dziejach nowych pytań. Jego język nieuchronnie zmienia się w zależności od kultur. Krótko mówiąc, rozwija się. Dlatego potrzebuje regulacji sprawowanej przez uprawnioną władzę. Magisterium kościelne zapewnia taką regulację. Na tym polegają jego konieczność i wielkość. Jednak taka odpowiedzialność budzi bojaźń.

B. Autorytet posłuszeństwa. S. 8 wydania drukowanego; PDF 4. Początek następnego akapitu; cytat kończy się przed omówieniem pokus i historycznych nadużyć.

Także podległość i zagrożenia: w pojęciu podległości zawiera się idea służby. Służenie jest czymś wielkim. Jednak sługa nie jest panem domu. To, że Pan zajął wśród swoich uczniów miejsce sługi, nie daje im prawa do zajęcia miejsca pana. Magisterium, mimo nazwy, którą przyjęło w toku dziejów, nie jest panowaniem nad treścią wiary, lecz posługiwaniem jej. Nie znajduje zatem normy w samym sobie. Jego paradoks polega na tym, że jego autorytet jest autorytetem posłuszeństwa. Służy wierze i prawdzie Ewangelii, a jego posłuszeństwo tej prawdzie powinno być wzorowe.

Lokalizacja w źródle

Bernard Sesboüé, Le magistère à l’épreuve. Autorité, vérité et liberté dans l’Église (Paris: Desclée de Brouwer, 2001).
Wprowadzenie (Introduction), s. 7–8 wydania drukowanego; strony 3–4 licznika udostępnionego PDF-u. A: cały drugi akapit s. 7, od „Mais d’abord grandeur…” do „redoutable”. B: pierwsze osiem zdań akapitu rozpoczynającego s. 8, do „exemplaire”; dalszy ciąg tego akapitu nie został przytoczony. A i B następują po sobie w tekście. Zakres kontekstowy do lektury: całe Wprowadzenie, s. 7–12 (PDF 3–8). Numer s. 7 ustalono z ciągłości paginacji; na stronie rozpoczynającej Wprowadzenie nie jest wydrukowany.

Rozumiem fragment

Sesboüé rozpoczyna od afirmacji konieczności Magisterium. Uzasadnienie prowadzi od Wcielenia i powierzenia orędzia wspólnocie do potrzeby jego wiernego przekazywania. Rozwój języka oraz pojawianie się nowych pytań nie oznaczają tutaj porzucenia tożsamości orędzia: mają umożliwiać jego żywą obecność w kolejnych pokoleniach. [1]

Drugi fragment określa granicę władzy nauczycielskiej: jej przedmiot nie staje się własnością sprawującego urząd. Magisterium reguluje przekaz, lecz samo ma być posłuszne Ewangelii. Autor łączy więc dwa twierdzenia: urząd jest potrzebny, a jego władza nie jest samoustanawiającym się źródłem prawdy. W dalszym ciągu Wprowadzenia omawia pokusy przekraczania kompetencji i historyczne uwarunkowania działania urzędu. [1]

Ta karta nie rozstrzyga, czy każde późniejsze zastosowanie tych zasad przez Sesboüégo jest poprawne. Ustala jego własny punkt wyjścia, potrzebny przed oceną szczegółów: nie proponuje on po prostu zastąpienia Magisterium samodzielną opinią uczonych.

Odrębny punkt porównania — parafraza dokumentu, nie fragment Sesboüégo: Dei Verbum 10 powierza autentyczną interpretację słowa Bożego żywemu Urzędowi Nauczycielskiemu, a zarazem stwierdza, że urząd ten służy słowu, nie stoi ponad nim. Dokument łączy Pismo, Tradycję i Magisterium, zamiast traktować je jako niezależne ośrodki rywalizującej władzy. [2]

Ważne zastrzeżenie

Z tych fragmentów nie wynika, że każda wypowiedź kościelna jest nieomylna. Nie wynika też, że indywidualny teolog lub naukowiec może jednostronnie zastąpić Magisterium. Twierdzenia Sesboüégo pozostają wypowiedzią teologa; ich zbieżność z jednym punktem Dei Verbum nie jest potwierdzeniem całej jego książki.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Jak wykorzystać w tekście

Materiał do części artykułu o tym, dlaczego Chrystusowe źródło wiary wymaga zarazem wiernego przekazu i autorytetu służebnego. Ostateczny argument i jego brzmienie powstaną po odpowiedziach; na tym etapie nie przygotowano akapitu w imieniu autora projektu.

Słowa kluczowe

Magisterium; Wcielenie; przekaz wiary; Tradycja; autorytet; posłuszeństwo; służba Ewangelii

Opublikowane głosy / osobny formularzMożesz też zaznaczyć fragment podczas lektury, dopisać komentarz i wysłać wszystkie uwagi razem.

← Wróć do indeksu bibliografii