Projektowani
Polanyi, Michael, 1968-, Life’s Irreducible Structure
Pełny widok tekstowy rozwija wszystkie sekcje i usuwa elementy strony niepotrzebne dla AI, Speechify oraz wydruku.
Opis bibliograficzny
Michael Polanyi, Life’s Irreducible Structure, Science 160, nr 3834 (21.06.1968), s. 1308–1312.
Zakres dostępnej kopii
Pełny artykuł, s. 1308–1312, plus karta archiwum JSTOR: 6 stron PDF. Publiczna kopia w zasobach Universidade de São Paulo.
Streszczenie treści
Polanyi rozwija filozoficzny argument przeciw redukowaniu organizmów i ludzkiej świadomości do samych praw fizyki oraz chemii. Punktem wyjścia jest porównanie działania maszyny z prawami rządzącymi jej materiałem: układ części wyznacza warunki brzegowe, które wykorzystują te prawa do określonego działania. Autor przenosi ten schemat na funkcje organizmu oraz informację zapisaną w sekwencji DNA. Rozróżnia uporządkowanie wynikające ze stabilności chemicznej od układu zdolnego przenosić informację. Następnie omawia morfogenezę, regenerację i hierarchię poziomów biologicznych, dochodząc do świadomości oraz odpowiedzialności. Ważną częścią wywodu jest poznawcza różnica między analizą elementów a uchwyceniem ich znaczenia w większej całości. Artykuł przydaje się do rozpoznania antyredukcjonizmu Polanyiego i sporów o informację biologiczną; jego filozoficzne wnioski trzeba odróżniać od empirycznych wyników badań biologicznych.
Hasła tematyczne
Michael Polanyi; antyredukcjonizm; filozofia biologii; warunki brzegowe; DNA; informacja biologiczna; morfogeneza; hierarchia; świadomość; odpowiedzialność
Omówienie źródła
Wykorzystane w książce „Projektowani”, rozdziały: 15. Przypisy: 115.
Fiszki (1)
PV11-115 — R15: Life’s Irreducible Structure — przypis 115
Stały link do fiszkiPrzeczytaj fragment i opracowanie
Czytam autora
Fragment źródłowy w kontekście
Michael Polanyi, “Life’s Irreducible Structure”, Science 160 (1968), s. 1308–1309.
(Polanyi zauważa, że gdyby sekwencja DNA wynikała automatycznie z
powinowactw chemicznych, niosłaby jedynie redundancję, nie informację. Dopiero
fizyczna niezdeterminowanie sekwencji – analogiczne do dowolności ułożenia liter
w tekście – sprawia, że DNA może funkcjonować jako kod niosący znaczenie.)
Lokalizacja w źródle
Projektowani v11, rozdział 15 „Informacja”, s. 143, przypis 115
Rozumiem fragment
Ważne zastrzeżenie
Przed ostatecznym drukiem porównać cytat i numer strony z egzemplarzem źródłowym.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Jak wykorzystać w tekście
kod genetyczny “uniwersalnym językiem życia”, ale dodał, że to język, którego nikt nie zaplanował, tylko wyłonił się naturalnie. Czy na pewno? Do tego wrócimy. W każdym razie, metafora języka podkreśla ważną rzecz: w DNA chodzi nie o materię, lecz o wiadomość, jaką ta materia niesie. Informacja wydaje się “naklejona” na cząsteczkę niczym znaczek na liście – klej jest fizyczny, ale treść listu już fizyczna nie jest.
Słowa kluczowe
Projektowani v11; rozdział 15; przypis 115; polanyi-life-irreducible; biologia / filozofia nauki