Omówienie źródła
Wykorzystane w książce „Projektowani”, rozdziały: 15. Przypisy: 115.
Projektowani
Pełny widok tekstowy: wszystkie sekcje są rozwinięte i znajdują się w jednym dokumencie HTML.
Michael Polanyi, Life’s Irreducible Structure, Science 160, nr 3834 (21.06.1968), s. 1308–1312.
Pełny artykuł, s. 1308–1312, plus karta archiwum JSTOR: 6 stron PDF. Publiczna kopia w zasobach Universidade de São Paulo.
Polanyi rozwija filozoficzny argument przeciw redukowaniu organizmów i ludzkiej świadomości do samych praw fizyki oraz chemii. Punktem wyjścia jest porównanie działania maszyny z prawami rządzącymi jej materiałem: układ części wyznacza warunki brzegowe, które wykorzystują te prawa do określonego działania. Autor przenosi ten schemat na funkcje organizmu oraz informację zapisaną w sekwencji DNA. Rozróżnia uporządkowanie wynikające ze stabilności chemicznej od układu zdolnego przenosić informację. Następnie omawia morfogenezę, regenerację i hierarchię poziomów biologicznych, dochodząc do świadomości oraz odpowiedzialności. Ważną częścią wywodu jest poznawcza różnica między analizą elementów a uchwyceniem ich znaczenia w większej całości. Artykuł przydaje się do rozpoznania antyredukcjonizmu Polanyiego i sporów o informację biologiczną; jego filozoficzne wnioski trzeba odróżniać od empirycznych wyników badań biologicznych.
Michael Polanyi; antyredukcjonizm; filozofia biologii; warunki brzegowe; DNA; informacja biologiczna; morfogeneza; hierarchia; świadomość; odpowiedzialność
Wykorzystane w książce „Projektowani”, rozdziały: 15. Przypisy: 115.
Michael Polanyi, “Life’s Irreducible Structure”, Science 160 (1968), s. 1308–1309.
(Polanyi zauważa, że gdyby sekwencja DNA wynikała automatycznie z
powinowactw chemicznych, niosłaby jedynie redundancję, nie informację. Dopiero
fizyczna niezdeterminowanie sekwencji – analogiczne do dowolności ułożenia liter
w tekście – sprawia, że DNA może funkcjonować jako kod niosący znaczenie.)
Projektowani v11, rozdział 15 „Informacja”, s. 143, przypis 115
Przed ostatecznym drukiem porównać cytat i numer strony z egzemplarzem źródłowym.
kod genetyczny “uniwersalnym językiem życia”, ale dodał, że to język, którego nikt nie zaplanował, tylko wyłonił się naturalnie. Czy na pewno? Do tego wrócimy. W każdym razie, metafora języka podkreśla ważną rzecz: w DNA chodzi nie o materię, lecz o wiadomość, jaką ta materia niesie. Informacja wydaje się “naklejona” na cząsteczkę niczym znaczek na liście – klej jest fizyczny, ale treść listu już fizyczna nie jest.
Projektowani v11; rozdział 15; przypis 115; polanyi-life-irreducible; biologia / filozofia nauki