Bibliografia doktoratu

Carr, Bernard (red.), 2007- Universe or Multiverse?

Pełny widok tekstowy

Pełny widok tekstowy rozwija wszystkie sekcje i usuwa elementy strony niepotrzebne dla AI, Speechify oraz wydruku.

Opis bibliograficzny

Bernard Carr (red.), Universe or Multiverse? (Cambridge: CUP, 2007), s. 84–85: „A key issue is whether constants are contingent or uniquely determined…” (dyskusja o kosztach ontologicznych i alternatywach wyjaśnień).

Spis treści

List of contributors

Preface

Acknowledgements

Editorial note

Part I. Overviews

  1. Introduction and overview — Bernard Carr
  2. Living in the multiverse — Steven Weinberg
  3. Enlightenment, knowledge, ignorance, temptation — Frank Wilczek

Part II. Cosmology and astrophysics

  1. Cosmology and the multiverse — Martin J. Rees
  2. The Anthropic Principle revisited — Bernard Carr
  3. Cosmology from the top down — S. W. Hawking
  4. The multiverse hierarchy — Max Tegmark
  5. The inflationary multiverse — Andrei Linde
  6. A model of anthropic reasoning: the dark to ordinary matter ratio — Frank Wilczek
  7. Anthropic predictions: the case of the cosmological constant — Alexander Vilenkin
  8. The definition and classification of universes — James D. Bjorken
  9. M/string theory and anthropic reasoning — Renata Kallosh
  10. The anthropic principle, dark energy and the LHC — Savas Dimopoulos and Scott Thomas

Part III. Particle physics and quantum theory

  1. Quarks, electrons and atoms in closely related universes — Craig J. Hogan
  2. The fine-tuning problems of particle physics and anthropic mechanisms — John F. Donoghue
  3. The anthropic landscape of string theory — Leonard Susskind
  4. Cosmology and the many worlds interpretation of quantum mechanics — V. F. Mukhanov
  5. Anthropic reasoning and quantum cosmology — James B. Hartle
  6. Micro-anthropic principle for quantum theory — Brandon Carter

Part IV. More general philosophical issues

  1. Scientific alternatives to the anthropic principle — Lee Smolin
  2. Making predictions in a multiverse: conundrums, dangers, coincidences — Anthony Aguirre
  3. Multiverses: description, uniqueness and testing — George Ellis
  4. Predictions and tests of multiverse theories — Don N. Page
  5. Observation selection theory and cosmological fine-tuning — Nick Bostrom
  6. Are anthropic arguments, involving multiverses and beyond, legitimate? — William R. Stoeger, S. J.
  7. The multiverse hypothesis: a theistic perspective — Robin Collins
  8. Living in a simulated universe — John D. Barrow
  9. Universes galore: where will it all end? — Paul Davies
Fiszki (18)

C1 — Słaba i mocna zasada antropiczna — rozróżnienie definicyjne

Stały link do fiszki
Priorytet: NajwyższyMiejsce: 1.4
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Przekład roboczy

Rozważaliśmy zarówno „słabą” zasadę antropiczną — która przyjmuje prawa przyrody i stałe fizyczne jako dane oraz uznaje, że istnienie obserwatorów nakłada efekt selekcji na to, gdzie i kiedy obserwujemy Wszechświat — jak i „mocną” zasadę antropiczną, która (w używanym przez nas znaczeniu) sugeruje, że istnienie obserwatorów nakłada ograniczenia na same stałe fizyczne.

Lokalizacja

Bernard Carr, „Introduction and overview”, § 1.1, s. 3 książki; s. 16 pliku PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział I, podrozdział o precyzyjnym dostrojeniu i zasadzie antropicznej.

Jak wykorzystać

Ustalenie terminologii przed oceną, czy antropiczne rozumowanie jest wyjaśnieniem, selekcją obserwacyjną czy przesłanką projektu.

Zastrzeżenie

Definicje są historycznie i autorsko osadzone; w rozprawie warto odróżnić także późniejsze warianty WAP/SAP. Status źródła: tekst własny autora rozdziału; cytat pierwotny w obrębie tomu.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

We considered both the ‘weak’ anthropic principle – which accepts the laws of nature and physical constants as given and claims that the existence of observers then imposes a selection effect on where and when we observe the Universe – and the ‘strong’ anthropic principle – which (in the sense we used the term) suggests that the existence of observers imposes constraints on the physical constants themselves.

Przekład roboczy

Rozważaliśmy zarówno „słabą” zasadę antropiczną — która przyjmuje prawa przyrody i stałe fizyczne jako dane oraz uznaje, że istnienie obserwatorów nakłada efekt selekcji na to, gdzie i kiedy obserwujemy Wszechświat — jak i „mocną” zasadę antropiczną, która (w używanym przez nas znaczeniu) sugeruje, że istnienie obserwatorów nakłada ograniczenia na same stałe fizyczne.

Lokalizacja

Bernard Carr, „Introduction and overview”, § 1.1, s. 3 książki; s. 16 pliku PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział I, podrozdział o precyzyjnym dostrojeniu i zasadzie antropicznej.

Jak wykorzystać

Ustalenie terminologii przed oceną, czy antropiczne rozumowanie jest wyjaśnieniem, selekcją obserwacyjną czy przesłanką projektu.

Zastrzeżenie

Definicje są historycznie i autorsko osadzone; w rozprawie warto odróżnić także późniejsze warianty WAP/SAP. Status źródła: tekst własny autora rozdziału; cytat pierwotny w obrębie tomu.

C2 — Multiwersum jako naturalistyczna odpowiedź na dostrojenie

Stały link do fiszki
Priorytet: NajwyższyMiejsce: 1.4
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Przekład roboczy

Skoro z konieczności zamieszkujemy jeden z wszechświatów sprzyjających życiu, obraz multiwersum redukuje mocną zasadę antropiczną do aspektu zasady słabej. Z tego powodu wielu fizyków uznaje propozycję multiwersum za najbardziej naturalne wyjaśnienie antropicznych dostrojeń.

Lokalizacja

Bernard Carr, „Introduction and overview”, § 1.1, s. 4 książki; s. 17 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział I, krytyka argumentu z dostrojenia; alternatywne wyjaśnienia.

Jak wykorzystać

Precyzyjnie formułuje konkurenta dla wnioskowania projektowego: efekt selekcji w zespole wszechświatów.

Zastrzeżenie

Nie przedstawia dowodu istnienia multiwersum, lecz opisuje jego funkcję wyjaśniającą. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

Indeed, since we necessarily reside in one of the life-conducive universes, the multiverse picture reduces the strong anthropic principle to an aspect of the weak one. For this reason, many physicists would regard the multiverse proposal as providing the most natural explanation of the anthropic fine-tunings.

Przekład roboczy

Skoro z konieczności zamieszkujemy jeden z wszechświatów sprzyjających życiu, obraz multiwersum redukuje mocną zasadę antropiczną do aspektu zasady słabej. Z tego powodu wielu fizyków uznaje propozycję multiwersum za najbardziej naturalne wyjaśnienie antropicznych dostrojeń.

Lokalizacja

Bernard Carr, „Introduction and overview”, § 1.1, s. 4 książki; s. 17 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział I, krytyka argumentu z dostrojenia; alternatywne wyjaśnienia.

Jak wykorzystać

Precyzyjnie formułuje konkurenta dla wnioskowania projektowego: efekt selekcji w zespole wszechświatów.

Zastrzeżenie

Nie przedstawia dowodu istnienia multiwersum, lecz opisuje jego funkcję wyjaśniającą. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

C3 — Stała kosmologiczna — skala problemu dostrojenia

Stały link do fiszki
Priorytet: NajwyższyMiejsce: 1.4
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Przekład roboczy

Nie wiemy, jak obliczyć te efekty, lecz najbardziej naturalną wartością byłaby gęstość Fiszki źródłowe • Carr / Chaberek • doktorat Plancka (większa od wartości obserwowanej o 120 rzędów wielkości). […] Wartość obserwowana wydaje się zatem niewiarygodnie mała.

Lokalizacja

Bernard Carr, „Introduction and overview”, § 1.1, s. 6 książki; s. 19 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział I, dane kosmologiczne: precyzyjne dostrojenie.

Jak wykorzystać

Krótkie, liczbowe przedstawienie jednego z najsilniejszych przykładów problemu dostrojenia.

Zastrzeżenie

Wartość „120 rzędów” zależy od sposobu zestawienia naiwnych oszacowań energii próżni z obserwacją; w rozprawie należy oprzeć analizę na nowszej literaturze fizycznej. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

We do not know how to calculate these, but the most natural value would be the Planck density (which is 120 orders of magnitude larger than the observed value). […] The observed value therefore seems implausibly small.

Przekład roboczy

Nie wiemy, jak obliczyć te efekty, lecz najbardziej naturalną wartością byłaby gęstość Fiszki źródłowe • Carr / Chaberek • doktorat Plancka (większa od wartości obserwowanej o 120 rzędów wielkości). […] Wartość obserwowana wydaje się zatem niewiarygodnie mała.

Lokalizacja

Bernard Carr, „Introduction and overview”, § 1.1, s. 6 książki; s. 19 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział I, dane kosmologiczne: precyzyjne dostrojenie.

Jak wykorzystać

Krótkie, liczbowe przedstawienie jednego z najsilniejszych przykładów problemu dostrojenia.

Zastrzeżenie

Wartość „120 rzędów” zależy od sposobu zestawienia naiwnych oszacowań energii próżni z obserwacją; w rozprawie należy oprzeć analizę na nowszej literaturze fizycznej. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

C4 — Czy multiwersum jest nauką? Problem testowalności

Stały link do fiszki
Priorytet: NajwyższyMiejsce: 1.5Miejsce: 2.3
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

y

Przekład roboczy

Powód jest jasny: idea jest wysoce spekulatywna, a realność multiwersum — zarówno z perspektywy kosmologii, jak i fizyki cząstek — pozostaje obecnie nietestowalna. Może nawet pozostać taka na zawsze […].

Lokalizacja

Bernard Carr, „Introduction and overview”, § 1.3, s. 14 książki; s. 27 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział I, krytyka alternatywy multiwersalnej; Rozdział II, naturalizm metodologiczny.

Jak wykorzystać

Otwiera analizę demarkacji: kiedy wyjaśnienie kosmologiczne staje się metafizycznym rozszerzeniem fizyki.

Zastrzeżenie

Tekst pochodzi z 2007 r.; obecnie część modeli ma konsekwencje pośrednio testowalne. Tezę trzeba aktualizować, nie cytować jako rozstrzygnięcia. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

The reason is clear: the idea is highly speculative and, from both a cosmological and a particle physics perspective, the reality of a multiverse is currently untestable. Indeed, it may always remain so […].

Przekład roboczy

Powód jest jasny: idea jest wysoce spekulatywna, a realność multiwersum — zarówno z perspektywy kosmologii, jak i fizyki cząstek — pozostaje obecnie nietestowalna. Może nawet pozostać taka na zawsze […].

Lokalizacja

Bernard Carr, „Introduction and overview”, § 1.3, s. 14 książki; s. 27 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział I, krytyka alternatywy multiwersalnej; Rozdział II, naturalizm metodologiczny.

Jak wykorzystać

Otwiera analizę demarkacji: kiedy wyjaśnienie kosmologiczne staje się metafizycznym rozszerzeniem fizyki.

Zastrzeżenie

Tekst pochodzi z 2007 r.; obecnie część modeli ma konsekwencje pośrednio testowalne. Tezę trzeba aktualizować, nie cytować jako rozstrzygnięcia. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

C5 — Bóg albo multiwersum — fałszywa dychotomia

Stały link do fiszki
Priorytet: NajwyższyMiejsce: 2.2Miejsce: 3.2Miejsce: 3.8
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Przekład roboczy

Dychotomia przypisująca antropiczne dostrojenia albo Bogu, albo multiwersum jest zbyt uproszczona. Dostrojenia nie stanowią jednoznacznego dowodu na istnienie Boga, ale także istnienie multiwersum nie wykluczałoby Boga, ponieważ nie ma powodu, dla którego Stwórca nie mógłby działać poprzez multiwersum.

Lokalizacja

Bernard Carr, „Introduction and overview”, § 1.4, s. 16 książki; s. 29 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział II, teologia naturalna; Rozdział III, transcendencja i sprawczość Projektanta.

Jak wykorzystać

Chroni argumentację przed prostym przeciwstawieniem „projekt albo multiwersum” i pozwala rozdzielić przyczynę wtórną od ostatecznej.

Zastrzeżenie

To twierdzenie kompatybilności, nie argument za teizmem. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

In fact, the dichotomy in attributing anthropic fine-tunings to God or the multiverse is too simplistic. While the fine-tunings certainly do not provide unequivocal evidence for God, nor would the existence of a multiverse preclude God since […] there is no reason why a Creator should not act through the multiverse.

Przekład roboczy

Dychotomia przypisująca antropiczne dostrojenia albo Bogu, albo multiwersum jest zbyt uproszczona. Dostrojenia nie stanowią jednoznacznego dowodu na istnienie Boga, ale także istnienie multiwersum nie wykluczałoby Boga, ponieważ nie ma powodu, dla którego Stwórca nie mógłby działać poprzez multiwersum.

Lokalizacja

Bernard Carr, „Introduction and overview”, § 1.4, s. 16 książki; s. 29 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział II, teologia naturalna; Rozdział III, transcendencja i sprawczość Projektanta.

Jak wykorzystać

Chroni argumentację przed prostym przeciwstawieniem „projekt albo multiwersum” i pozwala rozdzielić przyczynę wtórną od ostatecznej.

Zastrzeżenie

To twierdzenie kompatybilności, nie argument za teizmem. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

C6 — Granice nauki wobec teizmu — „nudge factors”

Stały link do fiszki
Priorytet: NajwyższyMiejsce: 3.8
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Przekład roboczy

Wydaje się mało prawdopodobne, aby nauka — nawet rozszerzona tak, by pomieścić multiwersum — kiedykolwiek dowiodła istnienia Boga albo je obaliła. W świecie fizycznym można dostrzegać wskazówki ku temu, co Boskie, lecz mogą one dostarczać jedynie tego, co John Polkinghorne nazywa czynnikami „lekko ukierunkowującymi”.

Lokalizacja

Bernard Carr, „Introduction and overview”, § 1.4, s. 16 książki; s. 29 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział III, granice teologii naturalnej i identyfikacji Projektanta.

Jak wykorzystać

Dobrze zamyka przejście od danych naukowych do wniosku metafizycznego bez deklarowania dowodu dedukcyjnego.

Zastrzeżenie

„Nudge factors” warto przełożyć opisowo i objaśnić w przypisie. Status źródła: tekst własny autora rozdziału; odwołanie do J. Polkinghorne’a.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

[…] it seems unlikely that – even in the extended form required to accommodate the multiverse – science will ever prove or disprove the existence of God. Some people may see in the physical world some hint of the divine, but this can only provide what John Polkinghorne describes as ‘nudge’ factors.

Przekład roboczy

Wydaje się mało prawdopodobne, aby nauka — nawet rozszerzona tak, by pomieścić multiwersum — kiedykolwiek dowiodła istnienia Boga albo je obaliła. W świecie fizycznym można dostrzegać wskazówki ku temu, co Boskie, lecz mogą one dostarczać jedynie tego, co John Polkinghorne nazywa czynnikami „lekko ukierunkowującymi”.

Lokalizacja

Bernard Carr, „Introduction and overview”, § 1.4, s. 16 książki; s. 29 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział III, granice teologii naturalnej i identyfikacji Projektanta.

Jak wykorzystać

Dobrze zamyka przejście od danych naukowych do wniosku metafizycznego bez deklarowania dowodu dedukcyjnego.

Zastrzeżenie

„Nudge factors” warto przełożyć opisowo i objaśnić w przypisie. Status źródła: tekst własny autora rozdziału; odwołanie do J. Polkinghorne’a.

C8 — Założenia o multiwersum mają nieusuwalny komponent filozoficzny

Stały link do fiszki
Priorytet: NajwyższyMiejsce: 1.5Miejsce: 2.3
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Przekład roboczy

Wszelkie założenia, jakie poczynimy w tej sprawie, będą z konieczności oparte na podstawach filozoficznych. Jakkolwiek dobrze byłyby uzasadnione, inne możliwości pozostaną otwarte. Przy braku ograniczeń obserwacyjnych lub eksperymentalnych teoria może przyjąć dowolną postać i służyć uzasadnieniu dowolnego wniosku.

Lokalizacja

George Ellis, „Multiverses: description, uniqueness and testing”, § 22.4, s. 405 książki; s. 407 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział I, krytyka multiwersum; Rozdział II, problem naturalizmu metodologicznego.

Jak wykorzystać

Uzasadnia konieczność jawnego ujawnienia założeń metafizycznych po obu stronach sporu.

Zastrzeżenie

Ellis krytykuje nieograniczone ensemble, nie każde pośrednio testowalne rozwinięcie inflacji. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

Any assumptions we make about it will necessarily be made on philosophical grounds. However well justified these may be, other possibilities will remain open. Lacking any observational or experimental restrictions, the theory can take any form we like and may be used to justify any conclusion.

Przekład roboczy

Wszelkie założenia, jakie poczynimy w tej sprawie, będą z konieczności oparte na podstawach filozoficznych. Jakkolwiek dobrze byłyby uzasadnione, inne możliwości pozostaną otwarte. Przy braku ograniczeń obserwacyjnych lub eksperymentalnych teoria może przyjąć dowolną postać i służyć uzasadnieniu dowolnego wniosku.

Lokalizacja

George Ellis, „Multiverses: description, uniqueness and testing”, § 22.4, s. 405 książki; s. 407 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział I, krytyka multiwersum; Rozdział II, problem naturalizmu metodologicznego.

Jak wykorzystać

Uzasadnia konieczność jawnego ujawnienia założeń metafizycznych po obu stronach sporu.

Zastrzeżenie

Ellis krytykuje nieograniczone ensemble, nie każde pośrednio testowalne rozwinięcie inflacji. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

C9 — Multiwersum przesuwa pytanie o rację o jeden poziom

Stały link do fiszki
Priorytet: NajwyższyMiejsce: 1.5Miejsce: 2.2Miejsce: 3.2
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Przekład roboczy

Żadna propozycja zespołu wszechświatów nie jest wyjaśnieniem ostatecznym; jedynie przesuwa ostateczne pytanie o jeden etap dalej. Jeśli przyjmiemy istnienie multiwersum, głębsze pytanie brzmi: dlaczego to multiwersum, a nie inne? Dlaczego zespół dopuszczający życie, a nie taki, który go nie dopuszcza?

Lokalizacja

George Ellis, „Multiverses: description, uniqueness and testing”, § 22.5, s. 406 książki; s. 408 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział II, racja dostateczna; Rozdział III, transcendencja Projektanta.

Jak wykorzystać

Wskazuje różnicę między wyjaśnieniem rozkładu parametrów a wyjaśnieniem istnienia i struktury generatora/zespołu.

Zastrzeżenie

Nie obala multiwersum jako wyjaśnienia lokalnego; kwestionuje jego status jako wyjaśnienia ostatecznego. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

[…] any ensemble proposal is not a final explanation; it just pushes the ultimate question back one stage Fiszki źródłowe • Carr / Chaberek • doktorat further. For if one assumes the existence of a multiverse, the deeper issue then becomes: Why this multiverse rather than another one? Why an ensemble that allows life rather than one that does not?

Przekład roboczy

Żadna propozycja zespołu wszechświatów nie jest wyjaśnieniem ostatecznym; jedynie przesuwa ostateczne pytanie o jeden etap dalej. Jeśli przyjmiemy istnienie multiwersum, głębsze pytanie brzmi: dlaczego to multiwersum, a nie inne? Dlaczego zespół dopuszczający życie, a nie taki, który go nie dopuszcza?

Lokalizacja

George Ellis, „Multiverses: description, uniqueness and testing”, § 22.5, s. 406 książki; s. 408 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział II, racja dostateczna; Rozdział III, transcendencja Projektanta.

Jak wykorzystać

Wskazuje różnicę między wyjaśnieniem rozkładu parametrów a wyjaśnieniem istnienia i struktury generatora/zespołu.

Zastrzeżenie

Nie obala multiwersum jako wyjaśnienia lokalnego; kwestionuje jego status jako wyjaśnienia ostatecznego. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

C10 — Ellis: status epistemiczny multiwersum

Stały link do fiszki
Priorytet: NajwyższyMiejsce: 1.5Miejsce: 2.3
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

y

Przekład roboczy

Istnienie multiwersów nie jest ani ustalone, ani naukowo ustalalne. Koncepcja jest uzasadniana raczej przez filozofię niż naukę. Ma moc wyjaśniającą, lecz trzeba uznać filozoficzny charakter jej uzasadnienia.

Lokalizacja

George Ellis, „Multiverses: description, uniqueness and testing”, s. 407 książki; s. 409 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział I, krytyka multiwersum; Rozdział II, demarkacja nauka–metafizyka.

Jak wykorzystać

Mocna formuła do zestawienia z bardziej przychylnymi multiwersum tekstami w tym samym tomie.

Zastrzeżenie

Teza jest stanowiskiem Ellisa i wymaga konfrontacji z nowszymi propozycjami testów pośrednich. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

The existence of multiverses is neither established nor scientifically establishable. The concept is justified by philosophy rather than science. They have explanatory power, but the philosophical nature of their justification must be appreciated.

Przekład roboczy

Istnienie multiwersów nie jest ani ustalone, ani naukowo ustalalne. Koncepcja jest uzasadniana raczej przez filozofię niż naukę. Ma moc wyjaśniającą, lecz trzeba uznać filozoficzny charakter jej uzasadnienia.

Lokalizacja

George Ellis, „Multiverses: description, uniqueness and testing”, s. 407 książki; s. 409 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział I, krytyka multiwersum; Rozdział II, demarkacja nauka–metafizyka.

Jak wykorzystać

Mocna formuła do zestawienia z bardziej przychylnymi multiwersum tekstami w tym samym tomie.

Zastrzeżenie

Teza jest stanowiskiem Ellisa i wymaga konfrontacji z nowszymi propozycjami testów pośrednich. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

C11 — Generator multiwersum może sam wymagać dostrojenia

Stały link do fiszki
Priorytet: NajwyższyMiejsce: 1.4Miejsce: 3.2
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Przekład roboczy

Wyjaśnienie istnienia i szczególnego charakteru naszego multiwersum wymaga odpowiedniego procesu lub zasady generującej, która wyjaśni właściwą mu funkcję rozkładu. To samo może wymagać precyzyjnego dostrojenia.

Lokalizacja

William R. Stoeger SJ, „Are anthropic arguments, involving multiverses and beyond, legitimate?”, § 25.8, s. 455 książki; s. 454 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział I, odpowiedź na zarzut multiwersum; Rozdział III, przyczyna porządku wyższego rzędu.

Jak wykorzystać

Formułuje problem „meta-dostrojenia” bez odwołania do retoryki antynaukowej.

Zastrzeżenie

Autor pisze „may”, a nie „must”; zachować modalną ostrożność. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

Accounting for the existence and specific character of our multiverse requires an adequate generating process or principle, which must explain the particular distribution function specifying it. This may itself require fine-tuning.

Przekład roboczy

Wyjaśnienie istnienia i szczególnego charakteru naszego multiwersum wymaga odpowiedniego procesu lub zasady generującej, która wyjaśni właściwą mu funkcję rozkładu. To samo może wymagać precyzyjnego dostrojenia.

Lokalizacja

William R. Stoeger SJ, „Are anthropic arguments, involving multiverses and beyond, legitimate?”, § 25.8, s. 455 książki; s. 454 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział I, odpowiedź na zarzut multiwersum; Rozdział III, przyczyna porządku wyższego rzędu.

Jak wykorzystać

Formułuje problem „meta-dostrojenia” bez odwołania do retoryki antynaukowej.

Zastrzeżenie

Autor pisze „may”, a nie „must”; zachować modalną ostrożność. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

C12 — Bóg jako przyczyna pierwsza, nie „Bóg luk”

Stały link do fiszki
Priorytet: NajwyższyMiejsce: 2.1Miejsce: 3.2Miejsce: 3.8
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Przekład roboczy

Nauka nie może ani wesprzeć, ani wykluczyć takiego wniosku; nie może nawet rozstrzygnąć tego pytania. Wychodząc poza nauki, musimy jednak unikać umieszczania Boga w „lukach naukowych”. […] Boski podmiot powinien być zawsze ujmowany jako przyczyna pierwsza lub ostateczna, a nie jako przyczyna, której miejsce mogłaby zająć jakaś nieznana przyczyna wtórna lub stworzona.

Lokalizacja

William R. Stoeger SJ, rozdz. 25, § 25.8, s. 456 książki; s. 455 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział II, klasyczna nauka o stworzeniu; Rozdział III, granice argumentu i zarzut „God of the gaps”.

Jak wykorzystać

Daje precyzyjne kryterium teologiczne: argument nie powinien konkurować z wyjaśnieniami przyczyn wtórnych na tym samym poziomie.

Zastrzeżenie

Pierwsze zdanie dotyczy konkluzji teologicznej w ramach omawianego przez Stoegera scenariusza. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

Science can neither support nor exclude such a conclusion. It cannot even adjudicate the question. However, in going beyond the sciences, we must avoid putting God in the ‘scientific gaps’. […] We should ensure that the divine agent is always a primary or ultimate cause – not one that could conceivably be filled by some unknown secondary or created cause.

Przekład roboczy

Nauka nie może ani wesprzeć, ani wykluczyć takiego wniosku; nie może nawet rozstrzygnąć tego pytania. Wychodząc poza nauki, musimy jednak unikać umieszczania Boga w „lukach naukowych”. […] Boski podmiot powinien być zawsze ujmowany jako przyczyna pierwsza lub ostateczna, a nie jako przyczyna, której miejsce mogłaby zająć jakaś nieznana przyczyna wtórna lub stworzona.

Lokalizacja

William R. Stoeger SJ, rozdz. 25, § 25.8, s. 456 książki; s. 455 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział II, klasyczna nauka o stworzeniu; Rozdział III, granice argumentu i zarzut „God of the gaps”.

Jak wykorzystać

Daje precyzyjne kryterium teologiczne: argument nie powinien konkurować z wyjaśnieniami przyczyn wtórnych na tym samym poziomie.

Zastrzeżenie

Pierwsze zdanie dotyczy konkluzji teologicznej w ramach omawianego przez Stoegera scenariusza. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

C13 — Rdzeń probabilistycznego argumentu z dostrojenia

Stały link do fiszki
Priorytet: NajwyższyMiejsce: 1.4Miejsce: 2.2Miejsce: 2.3
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

y

Przekład roboczy

„Rdzeniowa wersja” argumentu głosi zasadniczo, że istnienie wartości stałych fizycznych dopuszczających inteligentne życie nie jest zaskakujące przy założeniu teizmu, natomiast jest wysoce zaskakujące przy hipotezie braku projektu i braku multiwersum.

Lokalizacja

Robin Collins, „The multiverse hypothesis: a theistic perspective”, § 26.4, s. 462 książki; s. 460 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział II, współczesna teologia naturalna; metodologia wnioskowania bayesowskiego/abdukcyjnego.

Jak wykorzystać

Pozwala przedstawić argument jako porównanie mocy wyjaśniającej hipotez, nie jako prosty sylogizm dedukcyjny.

Zastrzeżenie

Collins wyraźnie zastrzega dalej, że nie dowodzi tym samym, iż teizm jest najlepszym wyjaśnieniem całości danych. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

[…] the ‘core version’ of the argument essentially involves claiming that the existence of intelligent-life-permitting values for the constants of physics is not surprising under theism, but highly surprising under the non-design, non-multiverse hypothesis […].

Przekład roboczy

„Rdzeniowa wersja” argumentu głosi zasadniczo, że istnienie wartości stałych fizycznych dopuszczających inteligentne życie nie jest zaskakujące przy założeniu teizmu, natomiast jest wysoce zaskakujące przy hipotezie braku projektu i braku multiwersum.

Lokalizacja

Robin Collins, „The multiverse hypothesis: a theistic perspective”, § 26.4, s. 462 książki; s. 460 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział II, współczesna teologia naturalna; metodologia wnioskowania bayesowskiego/abdukcyjnego.

Jak wykorzystać

Pozwala przedstawić argument jako porównanie mocy wyjaśniającej hipotez, nie jako prosty sylogizm dedukcyjny.

Zastrzeżenie

Collins wyraźnie zastrzega dalej, że nie dowodzi tym samym, iż teizm jest najlepszym wyjaśnieniem całości danych. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

C14 — Multiwersum nie usuwa pytania o projekt generatora

Stały link do fiszki
Priorytet: NajwyższyMiejsce: 1.4Miejsce: 3.2
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

y

Przekład roboczy

Sam generator multiwersum wydaje się wymagać „dobrego zaprojektowania”, aby wytwarzać wszechświaty podtrzymujące życie. […] Odwołanie się do generatora multiwersum jako wyjaśnienia dostrojenia przesuwa kwestię projektu o jeden poziom wyżej.

Lokalizacja

Robin Collins, rozdz. 26, § 26.5, s. 464 książki; s. 462 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział I, odpowiedź na krytykę z multiwersum; Rozdział III, transcendencja. Fiszki źródłowe • Carr / Chaberek • doktorat

Jak wykorzystać

Wersja argumentu meta-dostrojenia skonstruowana wprost na potrzeby dyskusji teistycznej.

Zastrzeżenie

Analogia do urządzenia projektowanego ma charakter heurystyczny; główny ciężar argumentu spoczywa na specyficzności praw i mechanizmów generatora. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

The multiverse-generator itself […] seems to need to be ‘well designed’ in order to produce life-sustaining universes. […] invoking some sort of multiverse-generator as an explanation of the fine-tuning serves to kick the issue of design up one level […].

Przekład roboczy

Sam generator multiwersum wydaje się wymagać „dobrego zaprojektowania”, aby wytwarzać wszechświaty podtrzymujące życie. […] Odwołanie się do generatora multiwersum jako wyjaśnienia dostrojenia przesuwa kwestię projektu o jeden poziom wyżej.

Lokalizacja

Robin Collins, rozdz. 26, § 26.5, s. 464 książki; s. 462 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział I, odpowiedź na krytykę z multiwersum; Rozdział III, transcendencja. Fiszki źródłowe • Carr / Chaberek • doktorat

Jak wykorzystać

Wersja argumentu meta-dostrojenia skonstruowana wprost na potrzeby dyskusji teistycznej.

Zastrzeżenie

Analogia do urządzenia projektowanego ma charakter heurystyczny; główny ciężar argumentu spoczywa na specyficzności praw i mechanizmów generatora. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

C16 — Zrozumiałość Wszechświata jako osobna dana

Stały link do fiszki
Priorytet: NajwyższyMiejsce: 3.3
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Przekład roboczy

Fizyka Wszechświata jest niezwykle szczególna, ponieważ jest zarazem prosta i zrozumiała dla ludzkiego umysłu.

Lokalizacja

Paul Davies, „Universes galore: where will it all end?”, § 28.3.3, s. 494 książki; s. 492 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział III, racjonalność Projektanta, komunikatywność i „czytelność” świata.

Jak wykorzystać

Przenosi ciężar z samej biofilności na korelację między strukturą świata a zdolnościami poznawczymi osoby.

Zastrzeżenie

To dodatkowa przesłanka filozoficzna, nie standardowy parametr fine-tuningu. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

[…] the physics of the Universe is extremely special, inasmuch as it is both simple and comprehensible to the human mind.

Przekład roboczy

Fizyka Wszechświata jest niezwykle szczególna, ponieważ jest zarazem prosta i zrozumiała dla ludzkiego umysłu.

Lokalizacja

Paul Davies, „Universes galore: where will it all end?”, § 28.3.3, s. 494 książki; s. 492 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział III, racjonalność Projektanta, komunikatywność i „czytelność” świata.

Jak wykorzystać

Przenosi ciężar z samej biofilności na korelację między strukturą świata a zdolnościami poznawczymi osoby.

Zastrzeżenie

To dodatkowa przesłanka filozoficzna, nie standardowy parametr fine-tuningu. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

C17 — „Prawo praw” i regres wyjaśniający

Stały link do fiszki
Priorytet: NajwyższyMiejsce: 1.5Miejsce: 3.7
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

y

Przekład roboczy

Jeśli istnieje „prawo praw” opisujące, jak przypisywane są wartości parametrów w kolejnych wszechświatach, to jedynie przesunęliśmy problem kosmicznej biofilności o jeden poziom wyżej. […] Trzeba wyjaśnić, skąd pochodzi samo prawo praw.

Lokalizacja

Paul Davies, rozdz. 28, § 28.3.7, s. 497 książki; s. 495 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział I, krytyka multiwersum; Rozdział III, transcendencja i jedność źródła praw. Fiszki źródłowe • Carr / Chaberek • doktorat

Jak wykorzystać

Dobra formuła problemu regresu meta-praw i rozkładu parametrów.

Zastrzeżenie

Nie wynika z niej automatycznie osobowy Projektant; potrzebny jest oddzielny etap argumentacji metafizycznej. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

If there is a ‘law of laws’ describing how parameter values are assigned as one slips from one universe to the next, then we have only shifted the problem of cosmic biophilicity up one level. […] we need to explain where the law of laws comes from.

Przekład roboczy

Jeśli istnieje „prawo praw” opisujące, jak przypisywane są wartości parametrów w kolejnych wszechświatach, to jedynie przesunęliśmy problem kosmicznej biofilności o jeden poziom wyżej. […] Trzeba wyjaśnić, skąd pochodzi samo prawo praw.

Lokalizacja

Paul Davies, rozdz. 28, § 28.3.7, s. 497 książki; s. 495 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział I, krytyka multiwersum; Rozdział III, transcendencja i jedność źródła praw. Fiszki źródłowe • Carr / Chaberek • doktorat

Jak wykorzystać

Dobra formuła problemu regresu meta-praw i rozkładu parametrów.

Zastrzeżenie

Nie wynika z niej automatycznie osobowy Projektant; potrzebny jest oddzielny etap argumentacji metafizycznej. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

C18 — Prawa proste, życie informacyjnie bogate

Stały link do fiszki
Priorytet: NajwyższyMiejsce: 1.4Miejsce: 3.5
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Przekład roboczy

Życie jest niewiarygodnie złożone, natomiast prawa fizyki są — w sensie algorytmicznym — proste. Życie nie może więc być zawarte w samych prawach fizyki. […] Nie dałoby się przewidzieć struktury bakterii ani nawet sekwencji jej genomu na podstawie praw fizyki, ponieważ genom ma bardzo wysoką zawartość informacji.

Lokalizacja

Paul Davies, rozdz. 28, § 28.4, s. 499 książki; s. 497 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział I, informacja biologiczna i pochodzenie życia; Rozdział III, ukierunkowanie na życie.

Jak wykorzystać

Pozwala odróżnić ogólne prawa od kontyngentnych, wysoko informacyjnych stanów biologicznych.

Zastrzeżenie

„Nieprzewidywalność z praw” nie jest sama przez się dowodem projektu; trzeba odróżnić niededukowalność, przypadkowość i przyczynę inteligentną. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

Life is incredibly complex but the laws of physics are, in the algorithmic sense, simple. So life cannot be contained in the laws of physics. […] one could not predict the structure of, say, a bacterium, nor even its genome sequence, from the laws of physics, because the genome has very high information content.

Przekład roboczy

Życie jest niewiarygodnie złożone, natomiast prawa fizyki są — w sensie algorytmicznym — proste. Życie nie może więc być zawarte w samych prawach fizyki. […] Nie dałoby się przewidzieć struktury bakterii ani nawet sekwencji jej genomu na podstawie praw fizyki, ponieważ genom ma bardzo wysoką zawartość informacji.

Lokalizacja

Paul Davies, rozdz. 28, § 28.4, s. 499 książki; s. 497 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział I, informacja biologiczna i pochodzenie życia; Rozdział III, ukierunkowanie na życie.

Jak wykorzystać

Pozwala odróżnić ogólne prawa od kontyngentnych, wysoko informacyjnych stanów biologicznych.

Zastrzeżenie

„Nieprzewidywalność z praw” nie jest sama przez się dowodem projektu; trzeba odróżnić niededukowalność, przypadkowość i przyczynę inteligentną. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

C7 — Informacja jako łącznik złożoności i życia

Stały link do fiszki
Priorytet: WysokiMiejsce: 1.4Miejsce: 3.5
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Przekład roboczy

Istnieje zatem nieunikniony związek między złożonością a życiem, a kluczem do tego związku jest informacja.

Lokalizacja

Bernard Carr, „The Anthropic Principle revisited”, s. 88 książki; s. 99 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział I, informacja biologiczna; Rozdział III, ukierunkowanie na życie.

Jak wykorzystać

Zwięzłe zdanie pomostowe między kosmologią antropiczno-informacyjną a argumentacją biologiczną.

Zastrzeżenie

Carr używa szerokiego, termodynamiczno-informacyjnego sensu informacji; nie należy go automatycznie utożsamiać z funkcjonalną informacją sekwencyjną w DNA. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

Thus there is an inevitable link between complexity and life, and the key to this link is information.

Przekład roboczy

Istnieje zatem nieunikniony związek między złożonością a życiem, a kluczem do tego związku jest informacja.

Lokalizacja

Bernard Carr, „The Anthropic Principle revisited”, s. 88 książki; s. 99 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział I, informacja biologiczna; Rozdział III, ukierunkowanie na życie.

Jak wykorzystać

Zwięzłe zdanie pomostowe między kosmologią antropiczno-informacyjną a argumentacją biologiczną.

Zastrzeżenie

Carr używa szerokiego, termodynamiczno-informacyjnego sensu informacji; nie należy go automatycznie utożsamiać z funkcjonalną informacją sekwencyjną w DNA. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

C15 — Dostrojenie praw generatora — wniosek umiarkowany

Stały link do fiszki
Priorytet: WysokiMiejsce: 1.4
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Przekład roboczy

Nawet jeśli istnieje inflacyjny generator multiwersum, musi on obejmować odpowiednią kombinację praw, zasad i pól, aby wytwarzać wszechświaty dopuszczające życie. […] Nie wydaje się więc, by przez samo przyjęcie generatora multiwersum można było całkowicie uniknąć sugestii projektu.

Lokalizacja

Robin Collins, rozdz. 26, § 26.5, s. 466 książki; s. 464 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział I, kosmologiczne dane projektowe i ich krytyka.

Jak wykorzystać

Daje ostrożniejszą konkluzję niż popularne twierdzenie „multiwersum samo jest zaprojektowane”.

Zastrzeżenie

Collins przyznaje, że zweryfikowanie generatora osłabiłoby ilościowy aspekt argumentu z dostrojenia. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

[…] even if an inflationary multiverse-generator exists, it must involve just the right combination of laws, principles and fields for the production of life-permitting universes […]. Thus, it does not seem that one can completely escape the suggestion of design merely by hypothesizing some sort of multiverse-generator.

Przekład roboczy

Nawet jeśli istnieje inflacyjny generator multiwersum, musi on obejmować odpowiednią kombinację praw, zasad i pól, aby wytwarzać wszechświaty dopuszczające życie. […] Nie wydaje się więc, by przez samo przyjęcie generatora multiwersum można było całkowicie uniknąć sugestii projektu.

Lokalizacja

Robin Collins, rozdz. 26, § 26.5, s. 466 książki; s. 464 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział I, kosmologiczne dane projektowe i ich krytyka.

Jak wykorzystać

Daje ostrożniejszą konkluzję niż popularne twierdzenie „multiwersum samo jest zaprojektowane”.

Zastrzeżenie

Collins przyznaje, że zweryfikowanie generatora osłabiłoby ilościowy aspekt argumentu z dostrojenia. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

← Wróć do indeksu bibliografii