Kosmologowie czasem twierdzą, że wszechświat może powstać „z niczego”. Powinni jednak uważać na język, zwłaszcza wobec filozofów. Fizyka nie potrafi wyjaśnić, co „tchnie ogień” w równania i urzeczywistnia je jako realny kosmos.

Wyobraź sobie, że stoisz przed plutonem egzekucyjnym. Pięćdziesięciu strzelców celuje, lecz wszyscy chybiają. Gdyby nie chybili, nie przeżyłbyś, aby się nad tym zastanawiać. Nie poprzestałbyś jednak na tym fakcie — nadal szukałbyś racji swego niezwykłego ocalenia. Rees, rozdz. 11, s. 149; lokalny PDF: s. 157/181. Do wykorzystania Rozdz. 1.5 i 2.2. Funkcja w wywodzie Obrazowa krytyka odpowiedzi: „nie należy się dziwić, bo inaczej nie byłoby obserwatorów”. Uzasadnia dalsze poszukiwanie wyjaśnienia dostrojenia.

Sądzę, że wieloświat rzeczywiście mieści się w obrębie nauki, choć pozostaje jedynie hipotezą wstępną. Możemy jednak wskazać rozwój badań, który mógłby tę koncepcję wykluczyć. Rees, rozdz. 11, s. 150; lokalny PDF: s. 158/181. Do wykorzystania Rozdz. 1.5 „Krytyka inteligentny projekt” — jako najsilniejszy kontrapunkt wobec krytyki wieloświata u Ratzscha. Funkcja w wywodzie Pozwala rzetelnie przedstawić naturalistyczną alternatywę: nie jako dowolną fantazję, lecz hipotezę zależną od testowalnych teorii wejściowych.

Jeżeli prawa podstawowe wyznaczają wszystkie kluczowe liczby jednoznacznie i żaden inny wszechświat nie jest z nimi matematycznie zgodny, musielibyśmy uznać dostrojenie za nagi fakt albo za opatrzność. Rees, rozdz. 11, s. 157; lokalny PDF: s. 165/181. Do wykorzystania Rozdz. 1.5 oraz rozdz. 3.8. Funkcja w wywodzie Bardzo ważny fragment dla logicznej mapy opcji: konieczność praw nie musi wyjaśniać, dlaczego jedyny możliwy porządek jest życiodajny; pozostaje „nagi fakt” lub opatrzność.

Nasze wyłonienie się z prostego Wielkiego Wybuchu było wrażliwe na sześć „liczb kosmicznych”. Gdyby liczby te nie były dobrze dostrojone, stopniowe rozwijanie kolejnych warstw złożoności zostałoby zduszone. Rees, zakończenie rozdz. 11, s. 161; lokalny PDF: s. 169/181. Do wykorzystania Podsumowanie rozdz. 1.4; przejście do rozdz. 3.5. Funkcja w wywodzie Najlepsze zdanie zamykające rekonstrukcję danych: łączy Wielki Wybuch, prawa mikroświata, galaktyki, chemię i rozwój złożoności.

„Skamieniałość Archaeoraptora ogłoszono jako »brakujące ogniwo« i przedstawiano jako być może najlepszy od czasu Archaeopteryxa dowód, że ptaki rzeczywiście wyewoluowały z pewnych typów mięsożernych dinozaurów. […] Okazało się jednak, że Archaeoraptor był falsyfikatem, w którym połączono kości prymitywnego ptaka i nielotnego dromeozauryda”. FUNKCJA W ARGUMENTACJI: Wprowadzenie do części o kryteriach jakości danych. Fragment pozwala pokazać, że atrakcyjność wyjaśnienia i zgodność z oczekiwaną narracją nie zastępują badania proweniencji, integralności okazu i alternatywnych hipotez.

„Sama tomografia komputerowa nie potrafi odróżnić autentycznych pomyłek od oszukańczych, dostarcza jednak kryteriów oceny, czy pary sąsiadujących fragmentów pozostają względem siebie w relacji naturalnej. Kryteria te obejmują porównanie geometrii przyległych powierzchni pęknięć, grubości i gęstości fragmentów, relacji przecinania się czterech generacji spękań, rozmieszczenia zaprawy oraz ciągłości kości, ich naturalnych odlewów i nor bezkręgowców po obu stronach pęknięć”. FUNKCJA W ARGUMENTACJI: Może otwierać analizę tego, czym jest empiryczne rozpoznawanie działania inteligencji: nie intuicją, lecz zestawem niezależnych, konwergentnych wskaźników. Przydatne do budowy katalogu kryteriów: nieciągłość, ślady łączenia, konflikt części, sekwencja operacji i materiał obcy.

„Płytę Archaeoraptora zbudowano z trzech warstw. Górna »warstwa« jest heterogeniczną mozaiką 88 oddzielnych fragmentów, z których część zawiera kości. […] Pomiędzy nią a jednolitą płytą łupku stanowiącą podkład znajduje się warstwa zaprawy, rozprowadzona na powierzchni podkładu i pomiędzy przełamanymi krawędziami górnych fragmentów podczas ich układania”. FUNKCJA W ARGUMENTACJI: Przykład wnioskowania historycznego z układu materialnych pozostałości. Może ilustrować różnicę między wykryciem „złożoności” a wykryciem uporządkowanej sekwencji ingerencji, pozostawiającej charakterystyczne ślady procesu.

„Żaden z tych fragmentów nie zachowuje świadectwa naturalnego połączenia z fragmentami szkieletu ptaka, a tylko w nielicznych przypadkach są one naturalnie powiązane między sobą. Co więcej, »sparowane« kości piszczelowe/strzałkowe i stopy są częścią i kontrczęścią z jednej strony, ułożonymi tak, jakby były prawą i lewą”. FUNKCJA W ARGUMENTACJI: Można na tej podstawie pokazać, że rozpoznanie projektu bywa oparte na konflikcie między pozorem funkcjonalnej całości a szczegółami, których naturalna historia nie tłumaczy. Ważny jest nie pojedynczy „dziwny” element, lecz cały wzorzec niezgodności.