Projektowani
Michelson, Albert A., 1894-, Przemówienie o stanie fizyki
Pełny widok tekstowy rozwija wszystkie sekcje i usuwa elementy strony niepotrzebne dla AI, Speechify oraz wydruku.
Opis bibliograficzny
Michelson, Albert A., „Some of the Objects and Methods of Physical Science”, The Quarterly Calendar, The University of Chicago, t. III, nr 2 (whole no. 10), sierpień 1894, s. 12–15.
Zakres dostępnej kopii
Całe przemówienie na s. 12–15 czasopisma (również PDF s. 12–15), w 168-stronicowym skanie numeru The Quarterly Calendar z sierpnia 1894 r. Źródło udostępnia archiwum Uniwersytetu Chicagowskiego. Opis dotyczy czterostronicowego tekstu Michelsona, nie całego numeru.
Streszczenie treści
Przemówienie Michelsona przedstawia cele i metody fizyki na przykładach zaczerpniętych głównie z optyki. Autor omawia przejście od obserwacji i porządkowania zjawisk do formułowania praw oraz poszukiwania ich wyjaśnień. Odwołuje się do fal wodnych, dźwięku, elektryczności i światła, a także do historycznych hipotez eteru i budowy materii. Podkreśla znaczenie kontrolowanego eksperymentu i precyzji pomiarów. Spektroskopia służy mu jako przykład poznawania składu gwiazd i własności cząsteczek. Wyraża przekonanie o utrwaleniu podstawowych zasad fizyki, równocześnie pozostawiając miejsce dla przyszłych, nieprzewidzianych odkryć. Przywołuje wypowiedź anonimowego wybitnego fizyka o poszukiwaniu prawd w szóstym miejscu dziesiętnym. Zakończenie wskazuje pytania o strukturę i ruchy cząsteczek, oczekujące na dalsze wyjaśnienie. Tekst dokumentuje stan i samorozumienie fizyki końca XIX wieku; rozważania o eterze należy odczytywać w tym historycznym kontekście.
Hasła tematyczne
historia fizyki; metodologia nauk; filozofia nauki; eksperyment; precyzja pomiarów; optyka; spektroskopia; teoria eteru; wyjaśnianie naukowe; granice poznania
Omówienie źródła
Wykorzystane w książce „Projektowani”, rozdziały: 18. Przypisy: 171.
Fiszki (1)
PV11-171 — Tuż przed rewolucją relatywistyczną i kwantową w fizyce sądzono, że nauka poznała już prawie wszystko – co pokazuje, jak niespodziewanie mogą pojawiać się nowe teorie obalające stary paradygmat.
Stały link do fiszkiPrzeczytaj fragment i opracowanie
Czytam autora
Fragment źródłowy w kontekście
The more important fundamental laws and facts of physical science have all been discovered, and these are now so firmly established that the possibility of their ever being supplanted in consequence of new discoveries is exceedingly remote.... Our future discoveries must be looked for in the sixth place of decimals.
Przekład całego fragmentu
Tuż przed rewolucją relatywistyczną i kwantową w fizyce sądzono, że nauka poznała już prawie wszystko – co pokazuje, jak niespodziewanie mogą pojawiać się nowe teorie obalające stary paradygmat.
Lokalizacja w źródle
Projektowani v11, rozdział 18 „Małe zmiany”, s. 180, przypis 171
Rozumiem fragment
Ważne zastrzeżenie
źródło internetowe; opis źródła wymaga uzupełnienia
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Jak wykorzystać w tekście
• POKORA METODOLOGICZNA – „obecny najlepiej wsparty model”, nie absolut Historia nauki uczy pokory. Wiele razy wydawało się, że wszystko już wiemy, że "teoria X jest niezaprzeczalna", by potem okazało się, że przyszedł nowy Einstein czy Darwin i wywrócił stary paradygmat do góry nogami171. W biologii również to widzimy. Sam Darwin, formułując swoją teorię, miał wątpliwości – zastanawiał się
Słowa kluczowe
Projektowani v11; rozdział 18; przypis 171; michelson-speech-1894; historia nauki