Fiszki przypięte do pozycji bibliograficznych
W bazie projektu znajduje się 1432 opublikowanych fiszek. Każda karta pozostaje przypisana do konkretnej książki lub artykułu i może należeć do wielu miejsc w spisie treści tego projektu.
Znaleziono 1432 fiszek.
A11 — Życie i mądrość jako dary osobowego źródła
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
[Oryginał angielski dostępny w pełnej karcie; brak przekładu roboczego.]
Lokalizacja
John H. Walton, The Lost World of Adam and Eve, Proposition 13: The Garden Is an Ancient Near Eastern Motif for Sacred Space; strona PDF 140; Loc 1925. WYKORZYSTANI E Rozdz. 3.1, 3.3, 3.5 i 3.6. FUNKCJA Konstruktywna charakterystyka Stwórcy NOTA Fragment łączy życiodajność, racjonalność i relacyjność. Może służyć do pokazania, jak Objawienie konkretyzuje profil, który argumenty z projektu pozostawiają niedookreślony. OSTROŻNOŚĆ Twierdzenie o Bogu jako źródle życia i mądrości pochodzi z interpretacji biblijnej; nie jest pełnym wnioskiem samej biologii lub kosmologii.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
CYTAT “Life is gained in the presence of God, and wisdom is his gift (not to be taken on one’s own). God is the source and center of wisdom—not us. […] Life and wisdom are the gifts of God.”
Lokalizacja
John H. Walton, The Lost World of Adam and Eve, Proposition 13: The Garden Is an Ancient Near Eastern Motif for Sacred Space; PDF s. 140; Loc 1925. WYKORZYSTANI E Rozdz. 3.1, 3.3, 3.5 i 3.6. FUNKCJA Konstruktywna charakterystyka Stwórcy NOTA Fragment łączy życiodajność, racjonalność i relacyjność. Może służyć do pokazania, jak Objawienie konkretyzuje profil, który argumenty z projektu pozostawiają niedookreślony. OSTROŻNOŚĆ Twierdzenie o Bogu jako źródle życia i mądrości pochodzi z interpretacji biblijnej; nie jest pełnym wnioskiem samej biologii lub kosmologii.
A12 — Bóg jako źródło mądrości i porządku; autonomia człowieka jako źródło nieładu
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
[Oryginał angielski dostępny w pełnej karcie; brak przekładu roboczego.]
Lokalizacja
John H. Walton, The Lost World of Adam and Eve, Proposition 15: Adam and Eve Chose to Make Themselves the Center of Order and Source of Wisdom; strona PDF 161; Loc 2212. WYKORZYSTANI E Rozdz. 3.3, 3.4 i 3.7; teologiczna ocena antropocentryzmu. FUNKCJA Kontrastowa teologia porządku NOTA Cytat definiuje racjonalność i ład jako zakorzenione w Bogu, a nie w samowystarczalnym człowieku. Może pomóc wykazać, że chrześcijański argument z projektu nie kończy się na intelekcie Projektanta, lecz ma konsekwencje dla ludzkiej zależności i odpowiedzialności. OSTROŻNOŚĆ Jest to interpretacja upadku, nie bezpośredni argument za istnieniem Projektanta.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
CYTAT “God is, by definition, the source of wisdom, and his presence therefore establishes a center of wisdom. […] True wisdom finds its source and center in God, not in oneself specifically or humankind in general. […] With people as the source and center of wisdom, the result was not order centered on them but disorder.”
Lokalizacja
John H. Walton, The Lost World of Adam and Eve, Proposition 15: Adam and Eve Chose to Make Themselves the Center of Order and Source of Wisdom; PDF s. 161; Loc 2212. WYKORZYSTANI E Rozdz. 3.3, 3.4 i 3.7; teologiczna ocena antropocentryzmu. FUNKCJA Kontrastowa teologia porządku NOTA Cytat definiuje racjonalność i ład jako zakorzenione w Bogu, a nie w samowystarczalnym człowieku. Może pomóc wykazać, że chrześcijański argument z projektu nie kończy się na intelekcie Projektanta, lecz ma konsekwencje dla ludzkiej zależności i odpowiedzialności. OSTROŻNOŚĆ Jest to interpretacja upadku, nie bezpośredni argument za istnieniem Projektanta.
A13 — Ludzka wyjątkowość jako „duchowa nieciągłość”
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
John H. Walton, The Lost World of Adam and Eve, Proposition 21: Humans Could Be Viewed as Distinct Creatures and a Special Creation of God; strona PDF 219-221; Loc 2964-2994. WYKORZYSTANI E Rozdz. 1.4-1.5; rozdz. 3.1 i 3.5. FUNKCJA Konstruktywna antropologia z wyraźną granicą nauki NOTA Walton pozwala mówić o szczególnym stworzeniu człowieka bez koniecznego negowania materialnej ciągłości biologicznej. To ważne dla „osobotwórczego” Projektanta: wyjątkowość osoby nie redukuje się do genomu. OSTROŻNOŚĆ „Duchowa nieciągłość” jest kategorią teologiczną i nie może być użyta jako empiryczna luka w teorii ewolucji.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
CYTAT “We represent his presence in sacred space. His essence makes us spiritual beings and constitutes discontinuity from any other creature. […] There are numerous points of spiritual discontinuity where we recognize special creative work of God that cannot be explained by any understanding of natural change over time or identified in the human genome.”
Lokalizacja
John H. Walton, The Lost World of Adam and Eve, Proposition 21: Humans Could Be Viewed as Distinct Creatures and a Special Creation of God; PDF s. 219-221; Loc 2964-2994. WYKORZYSTANI E Rozdz. 1.4-1.5; rozdz. 3.1 i 3.5. FUNKCJA Konstruktywna antropologia z wyraźną granicą nauki NOTA Walton pozwala mówić o szczególnym stworzeniu człowieka bez koniecznego negowania materialnej ciągłości biologicznej. To ważne dla „osobotwórczego” Projektanta: wyjątkowość osoby nie redukuje się do genomu. OSTROŻNOŚĆ „Duchowa nieciągłość” jest kategorią teologiczną i nie może być użyta jako empiryczna luka w teorii ewolucji.
A14 — Jedność prawdy: świat i Słowo pochodzą od Boga
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
[Oryginał angielski dostępny w pełnej karcie; brak przekładu roboczego.]
Lokalizacja
John H. Walton, The Lost World of Adam and Eve, Conclusion and Summary; strona PDF 222; Loc 2999. WYKORZYSTANI E Rozdz. 2.2-2.3; rozdz. 3.8; zakończenie rozprawy. FUNKCJA Synteza epistemologiczna NOTA To zwięzła zasada integracji: rzeczywisty konflikt może dotyczyć interpretacji tekstu albo interpretacji danych, ale nie prawdy jako takiej. Nadaje się do zakończenia części metodologicznej lub całej rozprawy. OSTROŻNOŚĆ „Compatible” nie oznacza, że każda aktualna teoria naukowa jest prawdziwa ani że każda tradycyjna egzegeza jest nienaruszalna.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
CYTAT “We also expect Genesis, read properly, to be compatible with the truths about our world that scientists uncover because both the world and the Word emanate from God.”
Lokalizacja
John H. Walton, The Lost World of Adam and Eve, Conclusion and Summary; PDF s. 222; Loc 2999. WYKORZYSTANI E Rozdz. 2.2-2.3; rozdz. 3.8; zakończenie rozprawy. FUNKCJA Synteza epistemologiczna NOTA To zwięzła zasada integracji: rzeczywisty konflikt może dotyczyć interpretacji tekstu albo interpretacji danych, ale nie prawdy jako takiej. Nadaje się do zakończenia części metodologicznej lub całej rozprawy. OSTROŻNOŚĆ „Compatible” nie oznacza, że każda aktualna teoria naukowa jest prawdziwa ani że każda tradycyjna egzegeza jest nienaruszalna.
1 — Demarkacja przez sposób postępowania, nie przez temat
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
LOKALIZACJA Wprowadzenie, „A ridiculously brief history of science vs. nonscience”, s. 7; strona PDF 20 | WYKORZYSTANIE rozdz. 1, pkt 1 i 5; rozdz. 2, pkt 3 | STATUS fundament metodologiczny
Przekład roboczy
„Większość współczesnych prób definiowania nauki skupiała się na metodach lub sposobach myślenia, które odróżniają działalność naukową od nienaukowej, a nie na konkretnej treści twierdzeń naukowych.”
Jak wykorzystać
Może otwierać analizę pytania, czy Inteligentny Projekt jest nauką. Punkt ciężkości należy położyć nie na religijnych lub niereligijnych implikacjach twierdzenia, lecz na sposobie konstruowania, testowania i korygowania hipotez.
Zastrzeżenie
Zimring zarazem podkreśla brak zgody co do jednej, ściśle określonej „metody naukowej”. Cytat nie uzasadnia więc prostego testu jednego kryterium.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
LOKALIZACJA Wprowadzenie, „A ridiculously brief history of science vs. nonscience”, s. 7; PDF s. 20 | WYKORZYSTANIE rozdz. 1, pkt 1 i 5; rozdz. 2, pkt 3 | STATUS fundament metodologiczny “Most modern attempts at defining science have focused on methods or modes of thinking that distinguish scientific activities from nonscientific activities rather than the specific content of scientific knowledge claims.”
Przekład roboczy
„Większość współczesnych prób definiowania nauki skupiała się na metodach lub sposobach myślenia, które odróżniają działalność naukową od nienaukowej, a nie na konkretnej treści twierdzeń naukowych.”
Jak wykorzystać
Może otwierać analizę pytania, czy Inteligentny Projekt jest nauką. Punkt ciężkości należy położyć nie na religijnych lub niereligijnych implikacjach twierdzenia, lecz na sposobie konstruowania, testowania i korygowania hipotez.
Zastrzeżenie
Zimring zarazem podkreśla brak zgody co do jednej, ściśle określonej „metody naukowej”. Cytat nie uzasadnia więc prostego testu jednego kryterium.
2 — Nieostre granice nie unieważniają różnicy nauka – nienauka
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
LOKALIZACJA Wprowadzenie, „A ridiculously brief history of science vs. nonscience”, s. 8; strona PDF 21 | WYKORZYSTANIE rozdz. 1, pkt 1 | STATUS fundament metodologiczny
Przekład roboczy
„Nawet jeżeli nie istnieje jasne i powszechnie przyjęte rozróżnienie nauki i nienauki, które klasyfikowałoby każdy przypadek, nie znaczy to, że różnicy między nimi nie ma; obecność szarości nie usuwa różnicy między czernią a bielą.”
Jak wykorzystać
Dobra podstawa do przyjęcia „rodzinowego” lub wielokryterialnego ujęcia naukowości inteligentny projekt: testowalność, predykcyjność, korygowalność, kontrola błędu i praktyka wspólnoty badawczej mogą być rozpatrywane łącznie.
Zastrzeżenie
Nie należy wyciągać wniosku, że każda klasyfikacja jest równie dobra. Zimring broni użyteczności definicji niedoskonałych, nie dowolnych.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Fiszka 2. Nieostre granice nie unieważniają różnicy nauka - nienauka LOKALIZACJA Wprowadzenie, „A ridiculously brief history of science vs. nonscience”, s. 8; PDF s. 21 | WYKORZYSTANIE rozdz. 1, pkt 1 | STATUS fundament metodologiczny “Even if a clear and universally accepted distinction between science and nonscience that can categorize each and every instance does not exist, this does not mean that there is no difference between science and nonscience; the presence of gray does not eliminate the distinction between black and white.”
Przekład roboczy
„Nawet jeżeli nie istnieje jasne i powszechnie przyjęte rozróżnienie nauki i nienauki, które klasyfikowałoby każdy przypadek, nie znaczy to, że różnicy między nimi nie ma; obecność szarości nie usuwa różnicy między czernią a bielą.”
Jak wykorzystać
Dobra podstawa do przyjęcia „rodzinowego” lub wielokryterialnego ujęcia naukowości ID: testowalność, predykcyjność, korygowalność, kontrola błędu i praktyka wspólnoty badawczej mogą być rozpatrywane łącznie.
Zastrzeżenie
Nie należy wyciągać wniosku, że każda klasyfikacja jest równie dobra. Zimring broni użyteczności definicji niedoskonałych, nie dowolnych.
3 — „Fakt naukowy” ma charakter prowizoryczny
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
LOKALIZACJA Wprowadzenie, „The illusion of science”, s. 9; strona PDF 22 | WYKORZYSTANIE rozdz. 1, pkt 5; rozdz. 2, pkt 3; rozdz. 3, predykcja 8 | STATUS ograniczenie epistemiczne
Przekład roboczy
„W istocie fakt naukowy jest jedynie tym, co jak dotąd oparło się rygorystycznym testom za pomocą obecnie dostępnych metod naukowych.”
Jak wykorzystać
Pozwala odróżnić mocne potwierdzenie od dowodu ostatecznego. Przyda się przy ocenianiu, czy dane o informacji biologicznej, fine-tuningu albo pochodzeniu życia stanowią „dowód”, czy raczej aktualnie najlepsze przesłanki.
Zastrzeżenie
Prowizoryczność nie oznacza, że wszystkie twierdzenia są równie niepewne. W rozprawie warto mówić o stopniach uzasadnienia.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
LOKALIZACJA Wprowadzenie, „The illusion of science”, s. 9; PDF s. 22 | WYKORZYSTANIE rozdz. 1, pkt 5; rozdz. 2, pkt 3; rozdz. 3, predykcja 8 | STATUS ograniczenie epistemiczne “In actuality, a scientific fact is nothing more than that which has stood up to rigorous testing thus far by the scientific methodologies currently available.”
Przekład roboczy
„W istocie fakt naukowy jest jedynie tym, co jak dotąd oparło się rygorystycznym testom za pomocą obecnie dostępnych metod naukowych.”
Jak wykorzystać
Pozwala odróżnić mocne potwierdzenie od dowodu ostatecznego. Przyda się przy ocenianiu, czy dane o informacji biologicznej, fine-tuningu albo pochodzeniu życia stanowią „dowód”, czy raczej aktualnie najlepsze przesłanki.
Zastrzeżenie
Prowizoryczność nie oznacza, że wszystkie twierdzenia są równie niepewne. W rozprawie warto mówić o stopniach uzasadnienia.
4 — Nauka nie daje formalnej pewności
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
LOKALIZACJA Wprowadzenie, „Deflating science to a realistic and therefore defensible entity”, s. 14; strona PDF 27 | WYKORZYSTANIE rozdz. 1, pkt 5; rozdz. 3, predykcja 8 | STATUS ograniczenie epistemiczne
Przekład roboczy
„Predykcje i wnioski naukowe nigdy nie mogą być pewne, doskonałe ani nieomylne – nic nie zostaje «udowodnione» w formalnym sensie tego słowa.”
Jak wykorzystać
Nadaje język dla końcowych wniosków rozprawy: argumenty z projektu mogą mieć charakter probabilistyczny lub abdukcyjny, ale nie powinny być przedstawiane jako ścisły dowód tezy teologicznej.
Zastrzeżenie
To stanowisko fallibilistyczne. Nie wolno go przekształcać w sceptycyzm totalny ani relatywizm.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
LOKALIZACJA Wprowadzenie, „Deflating science to a realistic and therefore defensible entity”, s. 14; PDF s. 27 | WYKORZYSTANIE rozdz. 1, pkt 5; rozdz. 3, predykcja 8 | STATUS ograniczenie epistemiczne “Scientific predictions and conclusions can never be certain, never be perfect, are certainly never infallible -nothing is ever ‘proven’ in a formal sense of the word.”
Przekład roboczy
„Predykcje i wnioski naukowe nigdy nie mogą być pewne, doskonałe ani nieomylne - nic nie zostaje «udowodnione» w formalnym sensie tego słowa.”
Jak wykorzystać
Nadaje język dla końcowych wniosków rozprawy: argumenty z projektu mogą mieć charakter probabilistyczny lub abdukcyjny, ale nie powinny być przedstawiane jako ścisły dowód tezy teologicznej.
Zastrzeżenie
To stanowisko fallibilistyczne. Nie wolno go przekształcać w sceptycyzm totalny ani relatywizm.
5 — Byt nieobserwowalny: ani automatyczny dowód, ani automatyczne obalenie
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
LOKALIZACJA rozdz. 1, „General description of the knowledge problem”, s. 23; strona PDF 36 | WYKORZYSTANIE rozdz. 1, pkt 3; rozdz. 3, predykcje 2 i 8 | STATUS zasada ostrożności
Przekład roboczy
„Przywołanie nieobserwowalnego bytu, który może wyjaśnić rzeczy obserwowalne, nie znaczy, że byt ten rzeczywiście istnieje; tak samo jego niepostrzeganie nie znaczy, że nie istnieje.”
Jak wykorzystać
Bardzo dobry cytat do rozważań o transcendencji Projektanta. Sama nieobserwowalność nie dyskwalifikuje hipotezy, ale zgodność skutków z hipotezą nie wystarcza jeszcze do ustalenia realnego istnienia przyczyny.
Zastrzeżenie
Wniosek wymaga dalszych testów, porównania hipotez i oceny mocy wyjaśniającej. Cytat jest symetryczny: blokuje zarówno łatwe „Bóg istnieje”, jak i łatwe „Boga nie ma”.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
LOKALIZACJA rozdz. 1, „General description of the knowledge problem”, s. 23; PDF s. 36 | WYKORZYSTANIE rozdz. 1, pkt 3; rozdz. 3, predykcje 2 i 8 | STATUS zasada ostrożności “Evoking an unobservable entity that may explain observable things does not mean that the unobserved entity actually exists, any more than not perceiving it means it does not exist.”
Przekład roboczy
„Przywołanie nieobserwowalnego bytu, który może wyjaśnić rzeczy obserwowalne, nie znaczy, że byt ten rzeczywiście istnieje; tak samo jego niepostrzeganie nie znaczy, że nie istnieje.”
Jak wykorzystać
Bardzo dobry cytat do rozważań o transcendencji Projektanta. Sama nieobserwowalność nie dyskwalifikuje hipotezy, ale zgodność skutków z hipotezą nie wystarcza jeszcze do ustalenia realnego istnienia przyczyny.
Zastrzeżenie
Wniosek wymaga dalszych testów, porównania hipotez i oceny mocy wyjaśniającej. Cytat jest symetryczny: blokuje zarówno łatwe „Bóg istnieje”, jak i łatwe „Boga nie ma”.
6 — Retrodukcja jako wnioskowanie od skutku do możliwej przyczyny
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
LOKALIZACJA rozdz. 2, „What, then, is retroduction?”, s. 45; strona PDF 58 | WYKORZYSTANIE rozdz. 1, pkt 3 i 4 | STATUS narzędzie analityczne
Przekład roboczy
„Retrodukcja […] jest procesem tworzenia idei dotyczących przyczyn rzeczy już zaobserwowanych. […] Na podstawie świadectw domyślamy się przyczyny obserwowanych skutków.”
Jak wykorzystać
Można nią opisać strukturę argumentu z projektu: od informacji, dostrojenia lub funkcjonalnego układu części do hipotezy inteligentnej przyczyny. Termin jest bliski abdukcji i wnioskowaniu do najlepszego wyjaśnienia.
Zastrzeżenie
Zimring świadomie używa słowa „guessing”. Nie chodzi o arbitralne zgadywanie, lecz o hipotezę wymagającą dalszego sprawdzania.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
LOKALIZACJA rozdz. 2, „What, then, is retroduction?”, s. 45; PDF s. 58 | WYKORZYSTANIE rozdz. 1, pkt 3 i 4 | STATUS narzędzie analityczne “Retroduction [...] consists of the process by which one generates ideas regarding the causes of things already observed. [...] Based on evidence, we are guessing at a cause of the effects we observe.”
Przekład roboczy
„Retrodukcja [...] jest procesem tworzenia idei dotyczących przyczyn rzeczy już zaobserwowanych. [...] Na podstawie świadectw domyślamy się przyczyny obserwowanych skutków.”
Jak wykorzystać
Można nią opisać strukturę argumentu z projektu: od informacji, dostrojenia lub funkcjonalnego układu części do hipotezy inteligentnej przyczyny. Termin jest bliski abdukcji i wnioskowaniu do najlepszego wyjaśnienia.
Zastrzeżenie
Zimring świadomie używa słowa „guessing”. Nie chodzi o arbitralne zgadywanie, lecz o hipotezę wymagającą dalszego sprawdzania.
7 — Naukowo użyteczna hipoteza powinna generować nowe skutki
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
LOKALIZACJA rozdz. 2, „Retroduction”, s. 47; strona PDF 60 | WYKORZYSTANIE rozdz. 1, pkt 3-5 | STATUS kryterium testowalności
Przekład roboczy
„Aby hipoteza retrodukcyjna była naukowo użyteczna, musi przynajmniej móc prowadzić do znanego skutku. Musi również prowadzić do innych, dotąd niezaobserwowanych skutków.”
Jak wykorzystać
To jedno z najważniejszych kryteriów do oceny poszczególnych wersji inteligentny projekt. W każdym przypadku warto zapytać: jakie dodatkowe obserwacje różniłyby hipotezę projektu od konkurencyjnych wyjaśnień?
Zastrzeżenie
„Predykcja” może dotyczyć także nowego materiału historycznego lub danych wcześniej nieużytych, nie tylko eksperymentu laboratoryjnego.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
LOKALIZACJA rozdz. 2, „Retroduction”, s. 47; PDF s. 60 | WYKORZYSTANIE rozdz. 1, pkt 3-5 | STATUS kryterium testowalności “For the retroduced hypothesis to be scientifically useful, it must at least have the potential to lead to the known effect. To be scientifically useful, it must also lead to other (as of yet unobserved) effects.”
Przekład roboczy
„Aby hipoteza retrodukcyjna była naukowo użyteczna, musi przynajmniej móc prowadzić do znanego skutku. Musi również prowadzić do innych, dotąd niezaobserwowanych skutków.”
Jak wykorzystać
To jedno z najważniejszych kryteriów do oceny poszczególnych wersji ID. W każdym przypadku warto zapytać: jakie dodatkowe obserwacje różniłyby hipotezę projektu od konkurencyjnych wyjaśnień?
Zastrzeżenie
„Predykcja” może dotyczyć także nowego materiału historycznego lub danych wcześniej nieużytych, nie tylko eksperymentu laboratoryjnego.
10 — Samo rozumowanie nie identyfikuje faktycznej przyczyny
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
LOKALIZACJA rozdz. 2, „The integration of induction, deduction, and retroduction”, s. 51; strona PDF 64 | WYKORZYSTANIE rozdz. 1, pkt 3; rozdz. 3, predykcja 8 | STATUS ograniczenie inferencji
Przekład roboczy
„Posługując się retrodukcją, nie da się rozstrzygnąć, które z poprawnych retrodukcji są faktycznymi przyczynami. Nie można ocenić prawdopodobieństwa przyczynowości postulowanego bytu za pomocą samego rozumowania.”
Jak wykorzystać
Może stać się metodologicznym progiem między rozdziałem 1 a 3: od „dane są zgodne z inteligencją” do „jakie cechy tej inteligencji wolno przypisać” potrzebne są dodatkowe przesłanki.
Zastrzeżenie
W rozprawie warto jawnie rozdzielić: zgodność, przewagę wyjaśniającą, prawdopodobieństwo i dowód.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
LOKALIZACJA rozdz. 2, „The integration of induction, deduction, and retroduction”, s. 51; PDF s. 64 | WYKORZYSTANIE rozdz. 1, pkt 3; rozdz. 3, predykcja 8 | STATUS ograniczenie inferencji “In using retroduction, one has no way of telling which of all the valid retroductions are (or are not) actual causes. One cannot assess the likelihood that a posited entity is causal by reasoning alone.”
Przekład roboczy
„Posługując się retrodukcją, nie da się rozstrzygnąć, które z poprawnych retrodukcji są faktycznymi przyczynami. Nie można ocenić prawdopodobieństwa przyczynowości postulowanego bytu za pomocą samego rozumowania.”
Jak wykorzystać
Może stać się metodologicznym progiem między rozdziałem 1 a 3: od „dane są zgodne z inteligencją” do „jakie cechy tej inteligencji wolno przypisać” potrzebne są dodatkowe przesłanki.
Zastrzeżenie
W rozprawie warto jawnie rozdzielić: zgodność, przewagę wyjaśniającą, prawdopodobieństwo i dowód.
11 — Dodatkowe predykcje jako sposób zawężania hipotez
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
LOKALIZACJA rozdz. 2, „The integration of induction, deduction, and retroduction”, s. 52; strona PDF 65 | WYKORZYSTANIE rozdz. 1, pkt 3 i 4 | STATUS narzędzie metodologiczne
Przekład roboczy
„Identyfikując dodatkowe predykcje i poddając je testom, można oceniać trafność idei retrodukcyjnych.”
Jak wykorzystać
Może posłużyć do zbudowania własnej procedury oceny argumentów z projektu: dane początkowe -> hipotezy konkurencyjne -> dodatkowe konsekwencje -> test porównawczy -> wniosek probabilistyczny.
Zastrzeżenie
Zimring mówi o ocenie trafności, nie o ostatecznym dowodzie. Test może eliminować część hipotez, ale nie usuwa całego niedookreślenia.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
LOKALIZACJA rozdz. 2, „The integration of induction, deduction, and retroduction”, s. 52; PDF s. 65 | WYKORZYSTANIE rozdz. 1, pkt 3 i 4 | STATUS narzędzie metodologiczne “Thus, by identifying additional predictions and testing them, the validity of retroduced ideas can be assessed.”
Przekład roboczy
„Identyfikując dodatkowe predykcje i poddając je testom, można oceniać trafność idei retrodukcyjnych.”
Jak wykorzystać
Może posłużyć do zbudowania własnej procedury oceny argumentów z projektu: dane początkowe -> hipotezy konkurencyjne -> dodatkowe konsekwencje -> test porównawczy -> wniosek probabilistyczny.
Zastrzeżenie
Zimring mówi o ocenie trafności, nie o ostatecznym dowodzie. Test może eliminować część hipotez, ale nie usuwa całego niedookreślenia.
8 — Retrodukcja może trafić w prawdę, lecz nie daje pewności
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
LOKALIZACJA rozdz. 2, „The fallacy of affirming the consequent”, s. 49; strona PDF 62 | WYKORZYSTANIE rozdz. 1, pkt 3 i 5; rozdz. 3, predykcja 8 | STATUS krytyka logiczna
Przekład roboczy
„Potwierdzanie następnika jest nieusuwalnym defektem logicznym samej retrodukcji i samo rozumowanie go nie naprawi. Nie znaczy to, że retrodukcja nie może dać poprawnej odpowiedzi; znaczy tylko, że nigdy nie możemy mieć co do tego pewności.”
Jak wykorzystać
Pozwala precyzyjnie oddzielić poprawność możliwego wyjaśnienia od jego dedukcyjnego dowiedzenia. Nadaje się do dyskusji z retoryką, w której „skutek zgodny z projektem” zostaje utożsamiony z „projektem wykazanym”.
Zastrzeżenie
Wnioskowanie do najlepszego wyjaśnienia nie jest przez to bezwartościowe. Trzeba jednak porównywać hipotezy, szukać niezależnego wsparcia i formułować wniosek stopniowalnie.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
LOKALIZACJA rozdz. 2, „The fallacy of affirming the consequent”, s. 49; PDF s. 62 | WYKORZYSTANIE rozdz. 1, pkt 3 i 5; rozdz. 3, predykcja 8 | STATUS krytyka logiczna “Affirming the consequent is an inexorable logical defect in the process of retroduction itself, and thinking alone cannot remedy this defect. This doesn’t mean retroduction may not get the right answer; it just means we can never be certain that it has.”
Przekład roboczy
„Potwierdzanie następnika jest nieusuwalnym defektem logicznym samej retrodukcji i samo rozumowanie go nie naprawi. Nie znaczy to, że retrodukcja nie może dać poprawnej odpowiedzi; znaczy tylko, że nigdy nie możemy mieć co do tego pewności.”
Jak wykorzystać
Pozwala precyzyjnie oddzielić poprawność możliwego wyjaśnienia od jego dedukcyjnego dowiedzenia. Nadaje się do dyskusji z retoryką, w której „skutek zgodny z projektem” zostaje utożsamiony z „projektem wykazanym”.
Zastrzeżenie
Wnioskowanie do najlepszego wyjaśnienia nie jest przez to bezwartościowe. Trzeba jednak porównywać hipotezy, szukać niezależnego wsparcia i formułować wniosek stopniowalnie.
9 — Niedookreślenie: wiele wyjaśnień może pasować do tych samych danych
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
LOKALIZACJA rozdz. 2, „The fallacy of affirming the consequent”, s. 50; strona PDF 63 | WYKORZYSTANIE rozdz. 1, pkt 3-5; rozdz. 3, predykcja 8 | STATUS krytyka logiczna
Przekład roboczy
„Dla każdego wyjaśnienia obserwowanego zjawiska istnieje nieskończenie wiele wyjaśnień alternatywnych, równie zgodnych z dostępnymi danymi.”
Jak wykorzystać
Cytat może wprowadzić problem niedookreślenia hipotezy Projektanta przez dane. Z samych danych nie wynika automatycznie jedna przyczyna ani pełny profil metafizyczny Projektanta.
Zastrzeżenie
„Równie zgodne” nie znaczy „równie prawdopodobne” po uwzględnieniu wiedzy tła, prostoty, zakresu wyjaśnienia i niezależnych świadectw.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
LOKALIZACJA rozdz. 2, „The fallacy of affirming the consequent”, s. 50; PDF s. 63 | WYKORZYSTANIE rozdz. 1, pkt 3-5; rozdz. 3, predykcja 8 | STATUS krytyka logiczna “For every explanation for the observed phenomenon, there are an infinite number of alternative explanations that are equally consistent with the data at hand.”
Przekład roboczy
„Dla każdego wyjaśnienia obserwowanego zjawiska istnieje nieskończenie wiele wyjaśnień alternatywnych, równie zgodnych z dostępnymi danymi.”
Jak wykorzystać
Cytat może wprowadzić problem niedookreślenia hipotezy Projektanta przez dane. Z samych danych nie wynika automatycznie jedna przyczyna ani pełny profil metafizyczny Projektanta.
Zastrzeżenie
„Równie zgodne” nie znaczy „równie prawdopodobne” po uwzględnieniu wiedzy tła, prostoty, zakresu wyjaśnienia i niezależnych świadectw.
12 — Nietestowalność nie oznacza fałszu
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
LOKALIZACJA rozdz. 3, „Rejection of ideas and hypotheses”, s. 73; strona PDF 86 | WYKORZYSTANIE rozdz. 1, pkt 1 i 5; rozdz. 2, pkt 3 | STATUS demarkacja
Przekład roboczy
„Jeżeli żadna możliwa obserwacja nie może odrzucić teorii, nie czyni to teorii fałszywą; czyni ją jedynie niepodatną na testowanie.”
Jak wykorzystać
Bardzo użyteczne rozróżnienie w sporze o inteligentny projekt: pytanie o prawdziwość hipotezy i pytanie o jej status naukowy nie są tym samym pytaniem.
Zastrzeżenie
Testowalność nie jest jedynym kryterium naukowości, a w naukach historycznych odrzucalność może być pośrednia i oparta na sieci konsekwencji.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
LOKALIZACJA rozdz. 3, „Rejection of ideas and hypotheses”, s. 73; PDF s. 86 | WYKORZYSTANIE rozdz. 1, pkt 1 i 5; rozdz. 2, pkt 3 | STATUS demarkacja “If a theory cannot be rejected by anything that can be observed, this doesn’t make the theory wrong, it just makes it not susceptible to testing.”
Przekład roboczy
„Jeżeli żadna możliwa obserwacja nie może odrzucić teorii, nie czyni to teorii fałszywą; czyni ją jedynie niepodatną na testowanie.”
Jak wykorzystać
Bardzo użyteczne rozróżnienie w sporze o ID: pytanie o prawdziwość hipotezy i pytanie o jej status naukowy nie są tym samym pytaniem.
Zastrzeżenie
Testowalność nie jest jedynym kryterium naukowości, a w naukach historycznych odrzucalność może być pośrednia i oparta na sieci konsekwencji.
13 — Brzytwa Ockhama nie jest dowodem ontologicznym
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
LOKALIZACJA rozdz. 3, „How to choose ways of maintaining coherence”, s. 97; strona PDF 110 | WYKORZYSTANIE rozdz. 1, pkt 5; rozdz. 3, predykcje 7 i 8 | STATUS zasada ostrożności
Przekład roboczy
„Nie ma szczególnego powodu, dla którego rzeczy musiałyby być proste, choć chcielibyśmy, aby takie były.”
Jak wykorzystać
Przyda się przy przejściu od jedności praw przyrody do jednego Projektanta. Prostota i jedność hipotezy mogą być zaletami metodologicznymi, ale nie stanowią same w sobie dowodu monoteizmu.
Zastrzeżenie
Zimring nie odrzuca oszczędności wyjaśnienia; odmawia jej statusu gwarancji prawdziwości.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
LOKALIZACJA rozdz. 3, „How to choose ways of maintaining coherence”, s. 97; PDF s. 110 | WYKORZYSTANIE rozdz. 1, pkt 5; rozdz. 3, predykcje 7 i 8 | STATUS zasada ostrożności “There is no particular reason why things need be simple, even though we would like them to be.”
Przekład roboczy
„Nie ma szczególnego powodu, dla którego rzeczy musiałyby być proste, choć chcielibyśmy, aby takie były.”
Jak wykorzystać
Przyda się przy przejściu od jedności praw przyrody do jednego Projektanta. Prostota i jedność hipotezy mogą być zaletami metodologicznymi, ale nie stanowią same w sobie dowodu monoteizmu.
Zastrzeżenie
Zimring nie odrzuca oszczędności wyjaśnienia; odmawia jej statusu gwarancji prawdziwości.
14 — Obserwacja jest „nasycona teorią”
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
LOKALIZACJA rozdz. 6, „Observations are theory-laden”, s. 178; strona PDF 191 | WYKORZYSTANIE rozdz. 1, pkt 3-5 | STATUS kontrola uprzedzeń
Przekład roboczy
„Obserwacje są nasycone teorią, dlatego sposób obserwowania świata zależy od tego, w co już wierzymy. […] Jeżeli świadectwo jest nasycone teorią, nie może być całkowicie obiektywne.”
Jak wykorzystać
Można nim uzasadnić symetryczną analizę założeń zwolenników i krytyków inteligentny projekt: naturalistyczne, teistyczne i materialistyczne przekonania tła wpływają na selekcję i interpretację danych.
Zastrzeżenie
Autor natychmiast dodaje, że nie oznacza to braku obiektywności w ogóle. Zadaniem nauki jest ograniczanie tego źródła błędu.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
LOKALIZACJA rozdz. 6, „Observations are theory-laden”, s. 178; PDF s. 191 | WYKORZYSTANIE rozdz. 1, pkt 3-5 | STATUS kontrola uprzedzeń “Observations are theory-laden, and as such, how we observe the natural world is influenced by what we already believe. [...] If evidence is theory-laden, it cannot be entirely objective.”
Przekład roboczy
„Obserwacje są nasycone teorią, dlatego sposób obserwowania świata zależy od tego, w co już wierzymy. [...] Jeżeli świadectwo jest nasycone teorią, nie może być całkowicie obiektywne.”
Jak wykorzystać
Można nim uzasadnić symetryczną analizę założeń zwolenników i krytyków ID: naturalistyczne, teistyczne i materialistyczne przekonania tła wpływają na selekcję i interpretację danych.
Zastrzeżenie
Autor natychmiast dodaje, że nie oznacza to braku obiektywności w ogóle. Zadaniem nauki jest ograniczanie tego źródła błędu.
15 — Wzór wyglądający na nierandomowy może powstać losowo
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
LOKALIZACJA rozdz. 7, „What random really looks like”, s. 197; strona PDF 210 | WYKORZYSTANIE rozdz. 1, pkt 3-5 | STATUS krytyka probabilistyczna
Przekład roboczy
„Choć sekwencje wyglądające na nierandomowe pojawiają się rzadziej, rzeczywiście się pojawiają. Z punktu widzenia rachunku prawdopodobieństwa nie tylko mogą, lecz nieuchronnie będą się pojawiać.”
Jak wykorzystać
Nadaje się do krytycznej części analizy „złożoności wyspecyfikowanej”. Samo wrażenie wzoru, małe prawdopodobieństwo pojedynczej sekwencji lub regularność nie wystarczają do wniosku o projekcie.
Zastrzeżenie
Trzeba odróżnić wzór wybrany po fakcie od specyfikacji niezależnej od danych oraz prawidłowo określić przestrzeń możliwości i liczbę prób.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
LOKALIZACJA rozdz. 7, „What random really looks like”, s. 197; PDF s. 210 | WYKORZYSTANIE rozdz. 1, pkt 3-5 | STATUS krytyka probabilistyczna “Although sequences that have the appearance of nonrandomness occur less frequently, they do in fact occur. From a probabilistic sense, it isn’t that they might occur but that they will occur, and inevitably so.”
Przekład roboczy
„Choć sekwencje wyglądające na nierandomowe pojawiają się rzadziej, rzeczywiście się pojawiają. Z punktu widzenia rachunku prawdopodobieństwa nie tylko mogą, lecz nieuchronnie będą się pojawiać.”
Jak wykorzystać
Nadaje się do krytycznej części analizy „złożoności wyspecyfikowanej”. Samo wrażenie wzoru, małe prawdopodobieństwo pojedynczej sekwencji lub regularność nie wystarczają do wniosku o projekcie.
Zastrzeżenie
Trzeba odróżnić wzór wybrany po fakcie od specyfikacji niezależnej od danych oraz prawidłowo określić przestrzeń możliwości i liczbę prób.
16 — Zdarzenie mało prawdopodobne nie musi mieć szczególnej przyczyny
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
LOKALIZACJA rozdz. 7, „What random really looks like”, s. 198; strona PDF 211 | WYKORZYSTANIE rozdz. 1, pkt 3-5 | STATUS krytyka probabilistyczna
Przekład roboczy
„Sedno jest takie, że zdarzenia mało prawdopodobne będą się zdarzać. […] Bardzo trudno odwieść ludzi od przekonania, że stało się to z jakiegoś powodu. Taki powód nie musi być jednak uzasadniony.”
Jak wykorzystać
Można nim poprzedzić wymóg pozytywnego argumentu: nie wystarczy wskazać niezwykłość wyniku; trzeba wykazać, że hipoteza inteligencji przewiduje dane lepiej niż przypadek, konieczność i inne hipotezy.
Zastrzeżenie
„Przypadek” nie jest jednym prostym modelem. Należy zdefiniować mechanizm losowy i warunki brzegowe, zamiast operować ogólnym słowem.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
LOKALIZACJA rozdz. 7, „What random really looks like”, s. 198; PDF s. 211 | WYKORZYSTANIE rozdz. 1, pkt 3-5 | STATUS krytyka probabilistyczna “The bottom line is that unlikely events will happen. [...] It is very difficult to dissuade people from the notion that it happened for a reason. But a reason isn’t necessarily justified.”
Przekład roboczy
„Sedno jest takie, że zdarzenia mało prawdopodobne będą się zdarzać. [...] Bardzo trudno odwieść ludzi od przekonania, że stało się to z jakiegoś powodu. Taki powód nie musi być jednak uzasadniony.”
Jak wykorzystać
Można nim poprzedzić wymóg pozytywnego argumentu: nie wystarczy wskazać niezwykłość wyniku; trzeba wykazać, że hipoteza inteligencji przewiduje dane lepiej niż przypadek, konieczność i inne hipotezy.
Zastrzeżenie
„Przypadek” nie jest jednym prostym modelem. Należy zdefiniować mechanizm losowy i warunki brzegowe, zamiast operować ogólnym słowem.
