„Trzeba jedynie właściwie poznać ich główne przyczyny, których są trzy: […] przyczynę substancjalną […], przyczynę formalną […] i przyczynę sprawczą. […] Wszyscy zgadzają się […], że ich przyczyną substancjalną jest materia.”

„Ich przyczyna formalna i gatunkowa […] nie jest niczym innym niż konfiguracją lub wewnętrzną i zewnętrzną modyfikacją wszystkich części materii, które je tworzą.” […] „Wszelkie piękno i doskonałość […] będąc jedynie modyfikacjami materii, w żaden sposób nie wykazują ani nie dowodzą konieczności istnienia Stwórcy.”

„Regularne ruchy części materii regularnie wytwarzają swoje zwykłe skutki […] same z siebie dążą do kontynuowania ruchów w ten sam sposób […] bez potrzeby jakiejkolwiek innej mocy, która by je poruszała, ani jakiejkolwiek innej inteligencji, która by nimi kierowała.”

„Cała trudność filozofii zdaje się polegać na tym, aby ze zjawisk ruchu dociekać sił natury, a następnie na podstawie tych sił wykazywać pozostałe zjawiska.”

„Nie należy przyjmować większej liczby przyczyn rzeczy naturalnych niż te, które są zarazem prawdziwe i wystarczające do wyjaśnienia ich przejawów.” PROPONOWANE R d i ł 1 k 3 i 5 d i ł 2 k 3

„Z pewnością nie powinniśmy porzucać świadectwa doświadczeń dla marzeń i próżnych fikcji własnego pomysłu; nie powinniśmy też odchodzić od analogii natury, która zwykła być prosta i zawsze zgodna sama ze sobą.” PROPONOWANE R d i ł 1 k 5 ( K k id i inteligentny projekt”) d i ł 2 k 3

„W filozofii eksperymentalnej należy uznawać twierdzenia zebrane przez ogólną indukcję ze zjawisk za dokładnie lub bardzo blisko prawdziwe, niezależnie od dających się pomyśleć hipotez przeciwnych, dopóki nie pojawią się inne zjawiska, które uczynią je dokładniejszymi albo wskażą wyjątki.” PROPONOWANE R d i ł 1 k 5 d i ł 2 k 3 d i ł 3 d k j 8 ( i l)

„…chociaż ciała te mogą trwać na swoich orbitach dzięki samym prawom grawitacji, to jednak nie mogły na początku wyprowadzić z tych praw regularnego położenia samych orbit.” PROPONOWANE d i ł 1 k 2 i 4 d i ł 3 d k j 1 ( i j ł) i 4 ( l / bó )

„Ten najpiękniejszy układ Słońca, planet i komet mógł powstać jedynie z zamysłu i panowania inteligentnej oraz potężnej Istoty.” PROPONOWANE R d i ł 1 k 2 d i ł 2 k 2 d i ł 3 d k j 1 3 i 7

„Mamy idee Jego przymiotów, lecz nie wiemy, czym jest rzeczywista substancja jakiejkolwiek rzeczy. […] Tym bardziej nie mamy idei substancji Boga.” PROPONOWANE MIEJSCE Rozdział 2, pkt 2; rozdział 3, predykcja 8. JAK WYKORZYSTAĆ Bardzo dobry fundament dla tezy o granicach teologii naturalnej: z dzieła można wnioskować o przymiotach, lecz nie wyczerpać tajemnicy istoty Boga. Łączy się bezpośrednio z Twoim rozróżnieniem między „profilem metafizycznym” a Objawieniem.

„Poznajemy Go jedynie przez Jego najmądrzejsze i najdoskonalsze urządzenie rzeczy oraz przez przyczyny celowe; podziwiamy Go z powodu doskonałości, czcimy zaś i adorujemy z powodu Jego panowania.” PROPONOWANE MIEJSCE Rozdział 2, pkt 2 („Teologia naturalna”); rozdział 3, predykcja 6 i 8. JAK WYKORZYSTAĆ Kluczowy fragment dla Newtonowskiej teologii naturalnej. Łączy „czytelność” natury, celowość i możliwość częściowego poznania Autora z dzieła.

„Ślepa konieczność metafizyczna, która jest zawsze i wszędzie taka sama, nie mogłaby wytworzyć żadnej różnorodności rzeczy. Cała różnorodność rzeczy naturalnych, dostosowana do różnych czasów i miejsc, mogła powstać jedynie z idei i woli Istoty istniejącej koniecznie.” PROPONOWANE MIEJSCE Rozdział 3, predykcja 3 (racjonalność) i 4 (wola); rozdział 2, pkt 2. JAK WYKORZYSTAĆ Najlepszy Newtonowski cytat dla Twojej czwartej predykcji: projekt oznacza nie tylko rozumienie możliwości, lecz wybór określonego, kontyngentnego porządku.

„Dotąd nie zdołałem odkryć ze zjawisk przyczyny tych własności grawitacji i nie tworzę hipotez; wszystko bowiem, czego nie wyprowadzono ze zjawisk, należy nazwać hipotezą, a hipotezy — metafizyczne czy fizyczne, dotyczące jakości ukrytych czy mechaniczne — nie mają miejsca w filozofii eksperymentalnej. […] Wystarcza nam, że grawitacja rzeczywiście istnieje i działa zgodnie z prawami, które wyjaśniliśmy…” PROPONOWANE R d i ł 1 k 5 d i ł 2 k 3 d i ł 3 d k j 8

„Podobne spektrum różnic obserwowane w wielu grupach pomaga zapobiec temu, by pozorne lub przypadkowe związki błędnie ukierunkowały nasze idee.” PROPONOWANE R d i ł 1 k 3 i 5 d i ł 2 k 3

„W każdym z tych przykładów »projekt obserwacji« utrzymuje stałe — albo kontrolowanie zmienne — cechy biologiczne niezwiązane z analizowanymi elementami. W tym sensie takie projekty odzwierciedlają projekt eksperymentów.” PROPONOWANE d i ł 2 k 3 i d i ł 1 k

„Testy te są tym ważniejsze, gdy — co zdarza się nierzadko — analizy wielowymiarowe dają wyniki podważające idee konwencjonalne i sugerujące nowe pojęcia. […] Szczególne znaczenie dla przyjęcia wyników wielowymiarowych ma ich powtarzalność.” PROPONOWANE R d i ł 1 k 5 d i ł 2 k 3

„Dane i metody nie są doskonałe; nie mogą być doskonałe. […] Pozostaje jednak pewien zasób niepewności, którego obecnie nie da się usunąć. Zrozumienie takiej niepewności technicznej jest niezbędne do wydawania sądów…” PROPONOWANE d i ł 1 k d i ł 2 k 3 d i ł 3 d k j 8

„Wydaje się zatem, że takich oznaczeń nie można używać do ustalenia, czy relacje między gatunkami są dawne czy późne, bez popadania w rozumowanie kołowe.” PROPONOWANE R d i ł 1 k 5 d i ł 2 k 3

„Na tym etapie trudno powiedzieć, która z powyższych możliwości odpowiada rzeczywistemu przebiegowi wydarzeń. Jedno jest jednak pewne: obie powinny być dyskutowane i badane.” PROPONOWANE R d i ł 1 k 5 d i ł 2 k 3

„Badania populacji skamieniałości są zdecydowanie najlepszym sposobem dokonywania ocen ewolucyjnych. […] Prawdą jest jednak, że liczba przebadanych postkranialnych fragmentów kopalnych stanowi zaledwie garstkę.” PROPONOWANE R d i ł 1 k 5 d i ł 2 k 3