Ewolucjonizm teistyczny i irenizm doktrynalny
Tomasz z Akwinu,1986-Suma Teologiczna, tom 8
Pełny widok tekstowy rozwija wszystkie sekcje i usuwa elementy strony niepotrzebne dla AI, Speechify oraz wydruku.
Opis bibliograficzny
Tomasz z Akwinu, Suma teologiczna, t. 8: Rządy Boże (I, zagadnienia 103–119), przełożył i objaśnieniami zaopatrzył Pius Bełch OP, Katolicki Ośrodek Wydawniczy „Veritas”, Londyn, bez daty na karcie tytułowej posiadanej kopii; tom w zbiorczym pliku elektronicznym, PDF 1484–1666.
Zakres dostępnej kopii
Opis dotyczy wyłącznie tomu 8 na PDF 1484–1666, czyli 183 stronach zbiorczego pliku liczącego 7671 stron. Wtórny skład tekstowy obejmuje tytuł, listę zawartości, tekst „Od wydawnictwa” oraz zagadnienia I, 103–119 na PDF 1487–1616. Dalej występują odnośniki (1617–1631), objaśnienia tłumacza (1632–1643), skorowidz nazw i rzeczy (1644–1662) i pełny spis rzeczy (1663–1666). Następna strona, PDF 1667, rozpoczyna tom 9. Numeracja 2–183 należy do elektronicznego składu tomu, nie została zweryfikowana jako paginacja pierwotnego druku. W kopii występują literówki i wadliwa interpunkcja. Na karcie tytułowej nie podano roku wydania ani ISBN; data 1960 odnosi się do wypowiedzi Jana XXIII, a rok 1986 z nazwy pliku nie został potwierdzony.
Streszczenie treści
Tom przedstawia naukę Tomasza o rządach Boga nad stworzeniami, obejmując zagadnienia 103–119 pierwszej części Sumy teologicznej. Wyjaśnia cel i powszechność Bożego kierowania światem, zachowywanie rzeczy w istnieniu oraz działanie Boga w przyczynach stworzonych. Rozróżnia zwykły porządek natury i cud, a także analizuje poruszanie intelektu i woli. Obszerny blok angelologiczny dotyczy wzajemnego oświecania i mowy aniołów, hierarchii, posłannictwa, aniołów stróżów oraz napastliwości złych duchów. Następnie autor bada działanie ciał, przyczynowość ciał niebieskich, pojęcie fatum i zakres ludzkiego sprawstwa, w tym możliwość nauczania drugiego człowieka. Końcowe kwestie dotyczą powstawania duszy i ciała człowieka, rodzenia oraz relacji przyczyn naturalnych do stworzenia duszy rozumnej. Rozważania łączą argumentację metafizyczną i teologiczną z historycznymi założeniami przyrodniczymi epoki. Polski przekład zawiera odnośniki do źródeł, objaśnienia Piusa Bełcha oraz skorowidz pojęć i nazw.
Hasła tematyczne
opatrzność Boża; rządy Boże; zachowanie w istnieniu; przyczyny wtórne; cuda; angelologia; hierarchie anielskie; aniołowie stróżowie; demonologia; wolna wola; fatum; filozofia przyrody; stworzenie duszy; Tomasz z Akwinu
Omówienie źródła
Zagadnienie 118, art. 2 — powstanie duszy rozumnej przy rodzeniu człowieka.
Spis treści
Pełny oryginalny „Spis rzeczy” tomu 8 z PDF 1663–1666 (s. 180–183 składu kopii), sprawdzony wizualnie. Spis źródłowy nie podaje stron przy poszczególnych hasłach; nie dopisano ich. Usunięto prowadnice, połączono wiersze i poprawiono pomyłki ekstrakcji, m.in. „M0WA”, „JEDN0” i „Bób”. Zachowano źródłowe usterki takie jak „STWORZONYM”, „ZAGADNIENI”, „rządy” w pytaniu o złe duchy i „DZIAŁANA”, aby nie przedstawiać redakcyjnie poprawionego wykazu jako dosłownego tekstu źródła. Spis obejmuje tylko tom 8.
SPIS RZECZY
OD WYDAWNICTWA
ZAGADNIENIE 103. OGÓLNIE O RZĄDACH BOGA NAD RZECZAMI STWORZONYM
Art. 1. czy świat jest przez kogoś rządzony?
Art. 2. Czy celem rządów nad światem jest coś poza światem?
Art. 3. Czy świat jest rządzony przez kogoś jednego?
Art. 4. Ile jest skutków rządów Boga nad światem: jeden tylko, czy też jest ich więcej?
Art. 5. Czy wszystko podlega Bożym rządom?
Art. 6. Czy Bóg rządzi wszystkim bezpośrednio sam?
Art. 7. Czy może dziać się coś poza porządkiem Bożych rządów
Art. 8. Czy może coś stawić opór Bożym rządom?
ZAGADNIENI 104. POSZCZEGÓLNE SKUTKI BOŻYCH RZĄDÓW
Art. 1. Czy stworzenia potrzebują zachowywania w bycie przez Boga?
Art. 2. Czy Bóg bezpośrednio sam zachowuje wszystkie stworzenia?
Art. 3. Czy Bóg może coś obrócić w nicość?
Art. 4. Czy Bóg coś unicestwia
ZAGADNIENIE 105. O ZMIANACH DOKONYWANYCH W STWORZENIACH PRZEZ BOGA
Art. 1. Czy Bóg może bezpośrednio łączyć materię z formą ?
Art. 2. Czy Bóg może bezpośrednio sam poruszać jakieś ciało?
Art. 3. Czy Bóg bezpośrednio sam porusza myśl stworzoną
Art. 4. Czy Bóg może poruszać wolę stworzoną?
Art. 5. Czy Bóg działa w każdym działającym ?
Art. 6. Czy Bóg może coś czynić poza porządkiem nadanym rzeczom?
Art. 7. Czy wszystko, co Bóg czyni poza naturalnym porządkiem rzeczy, jest cudem?
Art. 8. Czy jeden cud jest większy od drugiego ?
ZAGADNIENIE 106. JAK JEDNO STWORZENIE PORUSZA INNE
Art. 1. Czy jeden anioł oświeca drugiego?
Art. 2. Czy jeden anioł może poruszać wolę drugiego anioła?
Art. 3. Czy anioł niższy może oświecać anioła wyższego?
Art. 4. Czy anioł wyższy oświeca niższego o wszystkim, co sam zna?
ZAGADNIENIE 107. MOWA ANIOŁÓW
Art. 1. Czy jeden anioł mówi do drugiego?
Art. 2. Czy niższy anioł mówi do wyższego?
Art. 3. Czy anioł mówi do Boga?
Art. 4. Czy odległość co do miejsca ma jakiś wpływ na porozumiewanie się aniołów między sobą?
Art. 5. Czy wszyscy aniołowie znają to, co jeden anioł mówi do drugiego?
ZAGADNIENIE 108. UKŁAD I PODZIAŁ ANIOŁÓW NA HIERARCHIE I RZĘDY
Art. 1. Czy wszyscy aniołowe należą do jednej hierarchii?
Art. 2. Czy w jednej hierarchii jest wiele rzędów?
Art. 3. Czy w jednym rzędzie jest wiele aniołów?
Art. 4. Czy odrębność hierarchii i rzędów w aniołach zasadza się na naturze?
Art. 5. Czy należycie dobrano nazwy rzędów anielskich?
Art. 6. Czy należycie podano stopnie rzędów?
Art. 7. Czy rzędy anielskie zostaną po dniu sądu ostatecznego?
Art. 8. Czy ludzie mogą być włączani do rzędów anielskich?
ZAGADNIENI 109. USTRÓJ ZŁYCH DUCHÓW
Art. 1. Czy złe duchy dzielą się na rządy?
Art. 2. Czy u złych duchów są przełożeni i podwładni: czy istnieje przełożństwo?
Art. 3. Czy u złych duchów występuje oświecanie?
Art. 4. Czy dobrym aniołom przysługuje przełożeństwo nad złymi aniołami?
ZAGADNIENIE 110. WŁADZA ANIOŁÓW NAD CIELESNYM STWORZENIEM
Art. 1. Czy aniołowie zarządzają cielesnym stworzeniem?
Art. 2. Czy cielesna materia jest posłuszna aniołom na skinienie?
Art. 3. Czy anioł może poruszać ciała lokalnie i czy w wykonywaniu ruchów lokalnych ciała są uległe aniołom?
Art. 4. Czy aniołowie mogą czynić cuda?
ZAGADNIENIE 111. DZIAŁANIE ANIOŁÓW NA LUDZI
Art. 1. Czy anioł może oświecać człowieka?
Art. 2. Czy aniołowie mogą działać na wolę człowieka i ją zmieniać?
Art. 3. Czy anioł może działać na wyobraźnię człowieka?
Art. 4. Czy anioł może działać na zmysł ludzki ?
ZAGADNIENIE 112. POSYŁANIE ANIOŁÓW
Art. 1. Czy aniołowie bywają posyłani do spełniania posług? .
Art. 2. Czy wszyscy aniołowie bywają posyłani do spełniania posług?
Art. 3. Czy aniołowie, którzy są posyłani, należą do dworu Boga?
Art. 4. Czy wszyscy aniołowie drugiej hierarchii są posyłani?
ZAGADNIENIE 113. STRÓŻOSTWO DOBRYCH ANIOŁÓW
Art. 1. Czy aniołowie strzegą ludzi ?
Art. 2. Czy każdy człowiek ma swojego osobnego anioła stróża?
Art. 3. Czy stróżowanie ludzi należy tylko do aniołów ostatniego rzędu?
Art. 4. Czy każdy człowiek ma anioła stróża?
Art. 5. Czy człowiek dostaje anioła stróża od chwili urodzenia?
Art. 6. Czy anioł stróż opuszcza niekiedy człowieka?
Art. 7. Czy aniołowie boleją nad złem tych, których strzegą?
Art. 8. Czy między aniołami może występować spór czy niezgoda?
ZAGADNIENIE 114. NAPASTLIWOŚĆ ZŁYCH DUCHÓW
Art. 1. Czy złe duchy napastują ludzi?
Art. 2. Czy kuszenie jest znamienną cechą diabła?
Art. 3. Czy pokusa diabła jest przyczyną wszystkich grzechów?
Art. 4. Czy złe duchy mogą czynić prawdziwe cuda i nimi uwodzić ludzi?
Art. 5. Czy zły duch przez to, że został pokonany przez kogoś, przestaje innych napastować?
ZAGADNIENIE 115. DZIAŁANIE CIELESNEGO STWORZENIA
Art. 1. Czy jakieś ciało jest czynne?
Art. 2. Czy w cielesnej materii istnieją rationes seminales – prawzory, czy siły nasionowe?
Art. 3. Czy ciała niebieskie są przyczyną zjawisk występujących na naszej ziemi?
Art. 4. Czy ciała niebieskie są przyczyną ludzkiego postępowania?
Art. 5. Czy ciała niebieskie mogą działać na złe duchy?
Art. 6. Czy ciała niebieskie narzucają konieczność rzeczom podległym ich działaniu?
ZAGADNIENIE 116. FATUM
Art. 1. Czy fatum istnieje ?
Art. 2. Gdzie znajduje się fatum: w Bogu czy w stworzeniach?
Art. 3. Czy fatum jest nieporuszalne?
Art. 4 Czy wszystko podlega fatum?
ZAGADNIENIE 117. ZAKRES DZIAŁANA CZŁOWIEKA
Art. 1. Czy jeden człowiek może uczyć drugiego?
Art. 2. Czy ludzie mogą uczyć aniołów?
Art. 3. Czy człowiek siłą ducha może zmieniać cielesną materię?
Art. 4. Czy dusza człowieka w stanie odłączenia może poruszać ciała przynajmniej lokalnie?
ZAGADNIENIE 118. POWSTAWANIE CZŁOWIEKA Z CZŁOWIEKA POD WZGLĘDEM DUSZY
Art. 1. Czy dusza zmysłowa bywa przekazywana wraz z nasieniem?
Art. 2. Czy dusza umysłowa jest z nasienia jako ze swojej przyczyny?
Art. 3. Czy wszystkie ludzkie dusze zostały stworzone naraz na początku świata?
ZAGADNIENIE 119. POWSTAWANIE CIAŁA CZŁOWIEKA I ROZMNAŻANIE LUDZI
Art. 1. Czy coś ze spożytego pokarmu zamienia się prawdziwie w ludzką naturę?
Art. 2. Czy nasienie pochodzi z obfitości spożytego pokarmu?
ODNOŚNIKI DO TEKSTU
OBJAŚNIENIA TŁUMACZA
SKOROWIDZ NAZW I RZECZY
SPIS RZECZY
Fiszki (1)
CZY DUSZA UMYSŁOWA JEST Z NASIENIA JAKO ZE SWOJEJ PRZYCZYNY ? (zag. 118, art.2, str. 123)
Stały link do fiszkiPrzeczytaj fragment i opracowanie
Czytam autora
Lokalizacja w źródle
zag. 118, art.2, str. 123
Rozumiem fragment
To niemożliwe, żeby tkwiąca w materii moc czynna rozciągnęła swoje działanie na powodowanie niematerialnych skutków. Jasne bowiem jest, że w człowieku umysłowy pierwiastek góruje nad materią, bo ma czynność, w której ciało nie bierze udziału. I dlatego niemożliwe jest, moc tkwiąca w nasieniu była twórczynią pierwiastka umysłowego. Jest to niemożliwe także dlatego, że moc tkwiąca w nasieniu działa mocą duszy rodziciela, o ile ta dusza rodziciela jest urzeczywistnieniem ciała i posługuje się samym ciałem w swoim działaniu. Tymczasem w czynności umysłu ciało nie bierze udziału. Stąd też moc pierwiastka umysłowego jako umysłowego nie może pochodzić od nasienia. Filozof tak to krótko wyraża: „Pozostaje więc, że sam umysł pojawia się z zewnątrz”5. Wreszcie jest to niemożliwe z następującego powodu: dusza umysłowa – jak o tym wyżej była mowa6 – jest bytem samoistnym, ponieważ ma czynność bez udziału ciała; z tego tytułu należy się jej istnienie i stawanie. A ponieważ jest substancją niematerialną, nie może być spowodowana przez rodzenie, ale jedynie drogą stwarzania przez Boga. Twierdzić więc, że dusza umysłowa jest spowodowana przez rodziciela, znaczy tyle co twierdzić, że ona nie jest bytem samoistnym, a co za tym idzie, że ulega zniszczeniu wraz z ciałem. I dlatego herezją jest mówić, że dusza umysłowa bywa przekazywana wraz z nasieniem.