Fiszki przypięte do pozycji bibliograficznych
W bazie projektu znajduje się 1444 opublikowanych fiszek. Każda karta pozostaje przypisana do konkretnej książki lub artykułu i może należeć do wielu miejsc w spisie treści tego projektu.
Znaleziono 1444 fiszek.
18 — Natura interpretowana w świetle Pisma
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
PRIORYTET B
Słowa kluczowe
Lokalizacja
Rozdział 2, cytat z Louisa Berkhofa w dyskusji o autorytecie; strona PDF 41.
Miejsce w rozprawie
Rozdział 2, § 1 „Klasyczna teologia stworzenia” oraz § 2 „Teologia naturalna”. JAK WYKORZYSTAĆ Może służyć do zarysowania stanowiska, w którym objawienie szczegółowe kontroluje interpretację objawienia naturalnego. Dobrze kontrastuje z mocniejszą autonomią teologii naturalnej.
Zastrzeżenie
To cytat przytoczony z drugiej ręki. Przed użyciem w doktoracie sprawdzić kontekst i brzmienie w oryginalnej pracy Berkhofa. Nie utożsamiać z całym chrześcijańskim rozumieniem natury.
Zastrzeżenie
Porównać z Tomaszem, Paleyem, Ratzingerem oraz katolicką nauką o poznaniu Boga ze stworzeń.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
objawienie ogólne; Pismo; teologia stworzenia
Pełna karta — także tekst oryginalny
PRIORYTET B
Słowa kluczowe
Cytat oryginalny
Nature can come into consideration here only as interpreted in the light of Scripture. TŁUMACZENIE ROBOCZE „Natura może być tu brana pod uwagę tylko jako interpretowana w świetle Pisma.”
Lokalizacja
Rozdział 2, cytat z Louisa Berkhofa w dyskusji o autorytecie; PDF s. 41.
Miejsce w rozprawie
Rozdział 2, § 1 „Klasyczna teologia stworzenia” oraz § 2 „Teologia naturalna”. JAK WYKORZYSTAĆ Może służyć do zarysowania stanowiska, w którym objawienie szczegółowe kontroluje interpretację objawienia naturalnego. Dobrze kontrastuje z mocniejszą autonomią teologii naturalnej.
Zastrzeżenie
To cytat przytoczony z drugiej ręki. Przed użyciem w doktoracie sprawdzić kontekst i brzmienie w oryginalnej pracy Berkhofa. Nie utożsamiać z całym chrześcijańskim rozumieniem natury.
Zastrzeżenie
Porównać z Tomaszem, Paleyem, Ratzingerem oraz katolicką nauką o poznaniu Boga ze stworzeń.
20 — Syllogizm kosmologiczny
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
PRIORYTET B
Słowa kluczowe
Lokalizacja
Rozdział 1, część „Who created God?”; strona PDF 23.
Miejsce w rozprawie
Rozdział 2, § 2 „Teologia naturalna”. JAK WYKORZYSTAĆ Może być wykorzystany do wyraźnego odróżnienia argumentu kosmologicznego od argumentu z projektu. Nadaje się jako prosta rekonstrukcja formy kalam.
Zastrzeżenie
Każda przesłanka wymaga obrony, a wniosek mówi tylko o przyczynie wszechświata. Nie identyfikuje jeszcze tej przyczyny z Bogiem chrześcijańskim ani z Projektantem biologii.
Zastrzeżenie
Porównać z argumentami Tomasza, współczesnym kalam oraz krytyką Kanta; nie mieszać z inferencją inteligentny projekt.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
Kalam; początek wszechświata; przyczyna
Pełna karta — także tekst oryginalny
PRIORYTET B
Słowa kluczowe
Cytat oryginalny
Everything which has a beginning has a cause. The universe has a beginning. Therefore the universe has a cause. TŁUMACZENIE ROBOCZE „Wszystko, co ma początek, ma przyczynę. Wszechświat ma początek. Zatem wszechświat ma przyczynę.”
Lokalizacja
Rozdział 1, część „Who created God?”; PDF s. 23.
Miejsce w rozprawie
Rozdział 2, § 2 „Teologia naturalna”. JAK WYKORZYSTAĆ Może być wykorzystany do wyraźnego odróżnienia argumentu kosmologicznego od argumentu z projektu. Nadaje się jako prosta rekonstrukcja formy kalam.
Zastrzeżenie
Każda przesłanka wymaga obrony, a wniosek mówi tylko o przyczynie wszechświata. Nie identyfikuje jeszcze tej przyczyny z Bogiem chrześcijańskim ani z Projektantem biologii.
Zastrzeżenie
Porównać z argumentami Tomasza, współczesnym kalam oraz krytyką Kanta; nie mieszać z inferencją ID.
21 — Stwórca czasu i transcendencja względem czasoprzestrzeni
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
PRIORYTET B
Słowa kluczowe
Lokalizacja
Rozdział 1, część „Who created God?”; strona PDF 24.
Miejsce w rozprawie
Rozdział 3, § 2: transcendencja; pomocniczo Rozdział 2, § 2. JAK WYKORZYSTAĆ Cytat może ilustrować teologiczną rekonstrukcję przyczyny kosmicznego początku jako niebędącej elementem czasoprzestrzeni.
Zastrzeżenie
Znów jest to wniosek „z definicji”. Z biologicznego argumentu inteligentny projekt nie wynika stworzenie czasu; potrzebny jest niezależny argument kosmologiczny i metafizyczny.
Zastrzeżenie
Połączyć dopiero po osobnym uzasadnieniu początku wszechświata i relacji przyczyny do czasu.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
czas; transcendencja; kosmologia
Pełna karta — także tekst oryginalny
PRIORYTET B
Słowa kluczowe
Cytat oryginalny
Since God, by definition, is the Creator of the whole universe, He is the Creator of time. Therefore He is not limited by the time dimension He created. TŁUMACZENIE ROBOCZE „Skoro Bóg z definicji jest Stwórcą całego wszechświata, jest również Stwórcą czasu. Nie jest więc ograniczony wymiarem czasu, który stworzył.”
Lokalizacja
Rozdział 1, część „Who created God?”; PDF s. 24.
Miejsce w rozprawie
Rozdział 3, § 2: transcendencja; pomocniczo Rozdział 2, § 2. JAK WYKORZYSTAĆ Cytat może ilustrować teologiczną rekonstrukcję przyczyny kosmicznego początku jako niebędącej elementem czasoprzestrzeni.
Zastrzeżenie
Znów jest to wniosek „z definicji”. Z biologicznego argumentu ID nie wynika stworzenie czasu; potrzebny jest niezależny argument kosmologiczny i metafizyczny.
Zastrzeżenie
Połączyć dopiero po osobnym uzasadnieniu początku wszechświata i relacji przyczyny do czasu.
23 — Jedność stworzenia jako ślad jednego źródła
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
PRIORYTET B
Słowa kluczowe
Lokalizacja
Rozdział 7, dalszy ciąg argumentu o podobieństwie biologicznym; strona PDF 134.
Miejsce w rozprawie
Rozdział 3, § 7: jedność porządku i hipoteza jednego źródła. JAK WYKORZYSTAĆ Bezpośrednio odpowiada siódmej predykcji z planu pracy. Można analizować, czy jedność praw i wspólna chemia życia zwiększają wiarygodność jednego źródła projektu.
Zastrzeżenie
Jedność może wspierać hipotezę wspólnego źródła, ale sama nie dowodzi monoteizmu ani „jedynego prawdziwego Boga”. Ostatnia identyfikacja wymaga dalszych przesłanek.
Zastrzeżenie
Przeformułować w języku probabilistycznym: jeden skoordynowany projektant może być prostszym wyjaśnieniem niż wielu nieskoordynowanych.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
jedność praw; monoteizm; jeden Projektant
Pełna karta — także tekst oryginalny
PRIORYTET B
Słowa kluczowe
Cytat oryginalny
The unity of the creation is testimony to the One True God who made it all. TŁUMACZENIE ROBOCZE „Jedność stworzenia jest świadectwem jedynego prawdziwego Boga, który wszystko uczynił.”
Lokalizacja
Rozdział 7, dalszy ciąg argumentu o podobieństwie biologicznym; PDF s. 134.
Miejsce w rozprawie
Rozdział 3, § 7: jedność porządku i hipoteza jednego źródła. JAK WYKORZYSTAĆ Bezpośrednio odpowiada siódmej predykcji z planu pracy. Można analizować, czy jedność praw i wspólna chemia życia zwiększają wiarygodność jednego źródła projektu.
Zastrzeżenie
Jedność może wspierać hipotezę wspólnego źródła, ale sama nie dowodzi monoteizmu ani „jedynego prawdziwego Boga”. Ostatnia identyfikacja wymaga dalszych przesłanek.
Zastrzeżenie
Przeformułować w języku probabilistycznym: jeden skoordynowany projektant może być prostszym wyjaśnieniem niż wielu nieskoordynowanych.
CS-09 — Rozróżnienie autorytetu, publikacji i empirycznego wyjaśnienia
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
„Ewolucja molekularna nie jest poparta żadnym autorytetem naukowym. W literaturze naukowej […] nie istnieje żadna publikacja, która opisywałaby, jak przebiegała lub mogła przebiegać ewolucja molekularna jakiegokolwiek rzeczywistego, złożonego układu biochemicznego. Zapewnia się, że taka ewolucja nastąpiła, ale żadnego z takich zapewnień nie popiera się istotnymi eksperymentami lub obliczeniami”.
Lokalizacja
Czarna skrzynka Darwina, rozdz. 8 „Publikuj albo giń”, s. 213; strona PDF 215.
Miejsce w rozprawie
Rozdział I, § 1.5: krytyka teorii inteligentny projekt i spór o standard wyjaśnienia naukowego.
Jak wykorzystać
Jako wyraz programu badawczego Behego: żądanie szczegółowych, testowalnych scenariuszy zamiast ogólnej rekonstrukcji filogenetycznej.
Zastrzeżenie
To bardzo mocne i datowane twierdzenie. Nie należy cytować go jako aktualnego konsensusu; powinno zostać zestawione z konkretnymi publikacjami i krytykami po 1996/2006 roku.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
standard dowodu; publikacje; ewolucja molekularna; krytyka
Pełna karta — także tekst oryginalny
„Ewolucja molekularna nie jest poparta żadnym autorytetem naukowym. W literaturze naukowej [...] nie istnieje żadna publikacja, która opisywałaby, jak przebiegała lub mogła przebiegać ewolucja molekularna jakiegokolwiek rzeczywistego, złożonego układu biochemicznego. Zapewnia się, że taka ewolucja nastąpiła, ale żadnego z takich zapewnień nie popiera się istotnymi eksperymentami lub obliczeniami”.
Lokalizacja
Czarna skrzynka Darwina, rozdz. 8 „Publikuj albo giń”, s. 213; PDF s. 215.
Miejsce w rozprawie
Rozdział I, § 1.5: krytyka teorii ID i spór o standard wyjaśnienia naukowego.
Jak wykorzystać
Jako wyraz programu badawczego Behego: żądanie szczegółowych, testowalnych scenariuszy zamiast ogólnej rekonstrukcji filogenetycznej.
Zastrzeżenie
To bardzo mocne i datowane twierdzenie. Nie należy cytować go jako aktualnego konsensusu; powinno zostać zestawione z konkretnymi publikacjami i krytykami po 1996/2006 roku.
Słowa kluczowe
CS-13 — Niedoskonałość nie rozstrzyga o braku projektu
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
„Przedmiotem zainteresowania naukowców nie jest wewnętrzny stan umysłu projektanta, lecz to, czy można wykrywać projekt”.
Lokalizacja
Czarna skrzynka Darwina, rozdz. 10 „Pytania o projekt”, s. 255; strona PDF 257.
Miejsce w rozprawie
Rozdział I, § 1.5; Rozdział III, § 3.3: argument z niedoskonałości i granice przypisywania motywów Projektantowi.
Jak wykorzystać
Do odpowiedzi na zarzut „złego projektu”: z jakości wykonania nie zawsze wynika brak projektanta, a z rozpoznania projektu nie wynika znajomość jego motywów.
Zastrzeżenie
Nie może to służyć do immunizowania hipotezy przed każdą obserwacją. Trzeba wskazać, jakie dane mogłyby obniżać prawdopodobieństwo projektu.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
niedoskonały projekt; motywy; falsyfikowalność; granice
Pełna karta — także tekst oryginalny
„Przedmiotem zainteresowania naukowców nie jest wewnętrzny stan umysłu projektanta, lecz to, czy można wykrywać projekt”.
Lokalizacja
Czarna skrzynka Darwina, rozdz. 10 „Pytania o projekt”, s. 255; PDF s. 257.
Miejsce w rozprawie
Rozdział I, § 1.5; Rozdział III, § 3.3: argument z niedoskonałości i granice przypisywania motywów Projektantowi.
Jak wykorzystać
Do odpowiedzi na zarzut „złego projektu”: z jakości wykonania nie zawsze wynika brak projektanta, a z rozpoznania projektu nie wynika znajomość jego motywów.
Zastrzeżenie
Nie może to służyć do immunizowania hipotezy przed każdą obserwacją. Trzeba wskazać, jakie dane mogłyby obniżać prawdopodobieństwo projektu.
Słowa kluczowe
CS-14 — Nauka jako poszukiwanie prawdy, nie jedynie gra reguł
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
„W oczach studentów podręczniki naukowe przedstawiają naukę nie jako grę, lecz jako szlachetne poszukiwanie prawdy. Większość ludzi wolałaby postrzegać naukę nie jako grę, lecz jako gorliwą próbę wysuwania prawdziwych twierdzeń o rzeczywistym świecie”.
Lokalizacja
Czarna skrzynka Darwina, rozdz. 11 „Nauka, filozofia, religia”, s. 274; strona PDF 276.
Miejsce w rozprawie
Rozdział II, § 2.3: naturalizm metodologiczny i cel poznania naukowego.
Jak wykorzystać
Jako punkt wyjścia do dyskusji, czy reguły metodologiczne są wyłącznie pragmatyczne, czy też mogą ograniczać prawdziwość wniosków o przyczynach.
Zastrzeżenie
Wymaga uczciwego zestawienia z filozofią nauki: naturalizm metodologiczny nie musi oznaczać, że nauka jest „grą”, ani że wyklucza prawdę.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
naturalizm metodologiczny; prawda; filozofia nauki; reguły metody
Pełna karta — także tekst oryginalny
„W oczach studentów podręczniki naukowe przedstawiają naukę nie jako grę, lecz jako szlachetne poszukiwanie prawdy. Większość ludzi wolałaby postrzegać naukę nie jako grę, lecz jako gorliwą próbę wysuwania prawdziwych twierdzeń o rzeczywistym świecie”.
Lokalizacja
Czarna skrzynka Darwina, rozdz. 11 „Nauka, filozofia, religia”, s. 274; PDF s. 276.
Miejsce w rozprawie
Rozdział II, § 2.3: naturalizm metodologiczny i cel poznania naukowego.
Jak wykorzystać
Jako punkt wyjścia do dyskusji, czy reguły metodologiczne są wyłącznie pragmatyczne, czy też mogą ograniczać prawdziwość wniosków o przyczynach.
Zastrzeżenie
Wymaga uczciwego zestawienia z filozofią nauki: naturalizm metodologiczny nie musi oznaczać, że nauka jest „grą”, ani że wyklucza prawdę.
Słowa kluczowe
DD-08 — „Połamane, lecz pomocne” geny jako przewidywany krajobraz Oryginał angielski
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
DD-08. „Połamane, lecz pomocne” geny jako przewidywany krajobraz [B]
Przekład roboczy
„Tam, gdzie dominują procesy darwinowskie, krajobraz biologiczny powinien być usiany połamanymi, lecz pomocnymi genami, uszkodzonymi, lecz korzystnymi systemami i zdegradowanymi organizmami wspierającymi się na kulach – całe epoki przed pojawieniem się jakiejkolwiek wyrafinowanej maszynerii”.
Lokalizacja
Darwin Devolves, rozdz. 9 „Revenge of the Principle of Comparative Difficulty”, strona PDF 275, Loc 3630.
Miejsce w rozprawie
Rozdział I, § 1.5: przewidywania modelu dewolucyjnego.
Jak wykorzystać
Jako obrazowe podsumowanie argumentu, że korzystne mutacje degradacyjne pojawiają się szybciej niż wieloskładnikowe innowacje.
Zastrzeżenie
To przewidywanie wymaga ilościowego testu. Metafora „organizmów na kulach” ma charakter polemiczny; w tekście naukowym lepiej ją objaśnić lub sparafrazować.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
mutacje degradacyjne; przewidywanie; czas oczekiwania; informacja genetyczna
Pełna karta — także tekst oryginalny
DD-08. „Połamane, lecz pomocne” geny jako przewidywany krajobraz [B]
Cytat oryginalny
“Where Darwinian processes dominate, the biological landscape would be expected to be littered with broken but helpful genes, damaged yet beneficial systems, and degraded organisms on crutches ages before any fancy machinery was even available.”
Przekład roboczy
(w pracy oznaczyć: tłum. własne) „Tam, gdzie dominują procesy darwinowskie, krajobraz biologiczny powinien być usiany połamanymi, lecz pomocnymi genami, uszkodzonymi, lecz korzystnymi systemami i zdegradowanymi organizmami wspierającymi się na kulach - całe epoki przed pojawieniem się jakiejkolwiek wyrafinowanej maszynerii”.
Lokalizacja
Darwin Devolves, rozdz. 9 „Revenge of the Principle of Comparative Difficulty”, PDF s. 275, Loc 3630.
Miejsce w rozprawie
Rozdział I, § 1.5: przewidywania modelu dewolucyjnego.
Jak wykorzystać
Jako obrazowe podsumowanie argumentu, że korzystne mutacje degradacyjne pojawiają się szybciej niż wieloskładnikowe innowacje.
Zastrzeżenie
To przewidywanie wymaga ilościowego testu. Metafora „organizmów na kulach” ma charakter polemiczny; w tekście naukowym lepiej ją objaśnić lub sparafrazować.
Słowa kluczowe
DD-09 — Alternatywne syntezy nie wyjaśniają pochodzenia maszynerii Oryginał angielski
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
DD-09. Alternatywne syntezy nie wyjaśniają pochodzenia maszynerii [B]
Przekład roboczy
„Żadna z nich nie ma zasobów potrzebnych do wyjaśnienia podstawowej, funkcjonalnej i wyrafinowanej maszynerii molekularnej życia. W istocie żadna nawet nie próbuje tego robić. Teoria neutralna z definicji nie potrafi wyjaśnić systemów funkcjonalnych, natomiast evo-devo i naturalna inżynieria genetyczna zakładają je z góry, mając nadzieję uzyskać ich więcej”.
Lokalizacja
Darwin Devolves, rozdz. 9, strona PDF 278, Loc 3673.
Miejsce w rozprawie
Rozdział I, § 1.5: ocena konkurencyjnych rozszerzeń teorii ewolucji.
Jak wykorzystać
Do rozróżnienia teorii opisujących zmianę i dziedziczenie od teorii powstania nowych układów funkcjonalnych.
Zastrzeżenie
Ocena Behego jest skrótowa i polemiczna. Każdy program badawczy trzeba przedstawić z jego własnych źródeł i w najmocniejszej wersji.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
teoria neutralna; evo-devo; naturalna inżynieria genetyczna; wyjaśnienie
Pełna karta — także tekst oryginalny
DD-09. Alternatywne syntezy nie wyjaśniają pochodzenia maszynerii [B]
Cytat oryginalny
“But none of them have the resources to explain the basic, functional, sophisticated molecular machinery of life. In fact, none even try to do so. Neutral theory by definition can’t account for functional systems, while evo-devo and natural genetic engineering presuppose them in hopes of getting more.”
Przekład roboczy
(w pracy oznaczyć: tłum. własne) „Żadna z nich nie ma zasobów potrzebnych do wyjaśnienia podstawowej, funkcjonalnej i wyrafinowanej maszynerii molekularnej życia. W istocie żadna nawet nie próbuje tego robić. Teoria neutralna z definicji nie potrafi wyjaśnić systemów funkcjonalnych, natomiast evo-devo i naturalna inżynieria genetyczna zakładają je z góry, mając nadzieję uzyskać ich więcej”.
Lokalizacja
Darwin Devolves, rozdz. 9, PDF s. 278, Loc 3673.
Miejsce w rozprawie
Rozdział I, § 1.5: ocena konkurencyjnych rozszerzeń teorii ewolucji.
Jak wykorzystać
Do rozróżnienia teorii opisujących zmianę i dziedziczenie od teorii powstania nowych układów funkcjonalnych.
Zastrzeżenie
Ocena Behego jest skrótowa i polemiczna. Każdy program badawczy trzeba przedstawić z jego własnych źródeł i w najmocniejszej wersji.
Słowa kluczowe
DD-15 — Wnioskowany poziom inteligencji i konkluzja o umyśle
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Przekład roboczy
(w pracy oznaczyć: tłum. własne) „Stopień inteligencji przejawiający się w fizycznych strukturach życia o lata świetlne przekracza to, co potrafimy wytworzyć jako współcześni ludzie. […] Inteligencja, którą dostrzegamy, stanowi dolną granicę inteligencji posiadanej przez projektujący umysł. […] Z celowych struktur fizycznych możemy stanowczo wywnioskować, że życie jest w przeważającej mierze wytworem umysłu”.
Lokalizacja
Darwin Devolves, rozdz. 10, strona PDF 293, Loc 3865.
Miejsce w rozprawie
Rozdział III, § 3.2: racjonalność i potęga Projektanta; synteza.
Jak wykorzystać
Do ostrożnego uzasadnienia atrybutu co najmniej ponadludzkiej inteligencji – jako dolnej granicy, nie pełnego opisu Boga.
Zastrzeżenie
Analogiczna ocena złożoności nie dowodzi wszechwiedzy, wszechmocy ani dobroci. Cytat może uzasadniać tylko ograniczony zbiór atrybutów.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
atrybuty Projektanta; inteligencja; dolna granica; umysł
Pełna karta — także tekst oryginalny
Cytat oryginalny
“The degree of intelligence exhibited in life’s physical structures is light-years beyond what we modern humans have the capacity to produce. [...] the intelligence we perceive is the lower bound for the intelligence that the designing mind possesses. [...] from its purposeful physical structures we can firmly conclude that, to an overwhelming extent, life is the product of a mind.”
Przekład roboczy
(w pracy oznaczyć: tłum. własne) „Stopień inteligencji przejawiający się w fizycznych strukturach życia o lata świetlne przekracza to, co potrafimy wytworzyć jako współcześni ludzie. [...] Inteligencja, którą dostrzegamy, stanowi dolną granicę inteligencji posiadanej przez projektujący umysł. [...] Z celowych struktur fizycznych możemy stanowczo wywnioskować, że życie jest w przeważającej mierze wytworem umysłu”.
Lokalizacja
Darwin Devolves, rozdz. 10, PDF s. 293, Loc 3865.
Miejsce w rozprawie
Rozdział III, § 3.2: racjonalność i potęga Projektanta; synteza.
Jak wykorzystać
Do ostrożnego uzasadnienia atrybutu co najmniej ponadludzkiej inteligencji - jako dolnej granicy, nie pełnego opisu Boga.
Zastrzeżenie
Analogiczna ocena złożoności nie dowodzi wszechwiedzy, wszechmocy ani dobroci. Cytat może uzasadniać tylko ograniczony zbiór atrybutów.
Słowa kluczowe
DD-16 — Rozpoznawanie innych umysłów jako warunek racjonalności
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Przekład roboczy
(tłum. własne) „Podstawowym aspektem rozumu jest zdolność rozpoznawania istnienia innych umysłów. Jeśli utracimy zaufanie do tego, że potrafimy dostrzec dzieło innego umysłu poprzez celowy układ części, utkniemy w solipsystycznym wszechświecie”.
Lokalizacja
Darwin Devolves, rozdz. 10, strona PDF 302, Loc 3997.
Miejsce w rozprawie
Rozdział II, § 2.3; Rozdział III, § 3.1-3.2: racjonalność inferencji i osobowy charakter przyczyny.
Jak wykorzystać
Do rozwinięcia filozoficznej obrony wnioskowania o umyśle jako normalnego elementu poznania, nie wyjątkowego zabiegu religijnego.
Zastrzeżenie
Wnioskowanie o ludzkich umysłach opiera się także na podobieństwie cielesnym, języku i interakcji. Przejście do przyczyny kosmicznej wymaga dodatkowej argumentacji analogicznej.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
inne umysły; solipsyzm; rozum; osoba
Pełna karta — także tekst oryginalny
Cytat oryginalny
“A basic aspect of reason is our ability to recognize the existence of other minds. If we lose confidence that we can perceive the work of another mind through the purposeful arrangement of parts, we are stuck in a solipsistic universe.”
Przekład roboczy
(w pracy oznaczyć: tłum. własne) „Podstawowym aspektem rozumu jest zdolność rozpoznawania istnienia innych umysłów. Jeśli utracimy zaufanie do tego, że potrafimy dostrzec dzieło innego umysłu poprzez celowy układ części, utkniemy w solipsystycznym wszechświecie”.
Lokalizacja
Darwin Devolves, rozdz. 10, PDF s. 302, Loc 3997.
Miejsce w rozprawie
Rozdział II, § 2.3; Rozdział III, § 3.1-3.2: racjonalność inferencji i osobowy charakter przyczyny.
Jak wykorzystać
Do rozwinięcia filozoficznej obrony wnioskowania o umyśle jako normalnego elementu poznania, nie wyjątkowego zabiegu religijnego.
Zastrzeżenie
Wnioskowanie o ludzkich umysłach opiera się także na podobieństwie cielesnym, języku i interakcji. Przejście do przyczyny kosmicznej wymaga dodatkowej argumentacji analogicznej.
Słowa kluczowe
G-09 — Montaż struktur komórkowych jako problem
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
planowania PRIORYTET B Granica ewolucji — rozdz. 5, „Bottom up, top down” „Okazało się, że wytwarzanie dużych konstrukcji komórkowych wymaga podobnego planowania – przewidywania, gromadzenia materiałów i zaawansowanych narzędzi – jak wznoszenie wieży obserwacyjnej w Iacocca Hall. Właściwie wymaga znacznie większego zawansowania, bo cały proces jest wykonywany przez niewidoczne roboty molekularne, a nie przez obdarzonych świadomością robotników budowlanych.”
Lokalizacja
strona PDF 116, końcowy akapit.
Miejsce w rozprawie
I.3 Jakie dane świadczą o inteligencji; I.4 Dane naukowe.
Jak wykorzystać
Ilustracja znaczenia skoordynowanego montażu, transportu i kontroli w systemach komórkowych.
Zastrzeżenie
Dobry cytat ilustracyjny przy opisie maszynerii molekularnej i procesów montażowych. Najlepiej poprzedzić go neutralnym opisem biologicznym, a dopiero potem omówić analogię inżynieryjną Behego.
Zastrzeżenie
To analogia i interpretacja, nie samodzielny dowód. Termin „planowanie” może antropomorfizować proces komórkowy, dlatego należy wyjaśnić, czy jest użyty funkcjonalnie, czy przyczynowo.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
montaż komórkowy; transport; kontrola; analogia inżynieryjna; planowanie
Pełna karta — także tekst oryginalny
planowania PRIORYTET B Granica ewolucji — rozdz. 5, „Bottom up, top down” „Okazało się, że wytwarzanie dużych konstrukcji komórkowych wymaga podobnego planowania – przewidywania, gromadzenia materiałów i zaawansowanych narzędzi – jak wznoszenie wieży obserwacyjnej w Iacocca Hall. Właściwie wymaga znacznie większego zawansowania, bo cały proces jest wykonywany przez niewidoczne roboty molekularne, a nie przez obdarzonych świadomością robotników budowlanych.”
Lokalizacja
PDF s. 116, końcowy akapit.
Miejsce w rozprawie
I.3 Jakie dane świadczą o inteligencji; I.4 Dane naukowe.
Jak wykorzystać
Ilustracja znaczenia skoordynowanego montażu, transportu i kontroli w systemach komórkowych.
Zastrzeżenie
Dobry cytat ilustracyjny przy opisie maszynerii molekularnej i procesów montażowych. Najlepiej poprzedzić go neutralnym opisem biologicznym, a dopiero potem omówić analogię inżynieryjną Behego.
Zastrzeżenie
To analogia i interpretacja, nie samodzielny dowód. Termin „planowanie” może antropomorfizować proces komórkowy, dlatego należy wyjaśnić, czy jest użyty funkcjonalnie, czy przyczynowo.
Słowa kluczowe
G-10 — „Majsterklepka” a wieloczęściowa spójność
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
PRIORYTET B Granica ewolucji — rozdz. 6, zakończenie analizy spójności „Gdyby darwinizm był majsterklepką, nie można oczekiwać, że wytworzy spójne struktury, których fragmenty współdziałają ze sobą w jasno określonym celu i mają więcej niż kilka elementów. […] Im bardziej spójny system i im więcej części składowych, tym poważniejszy problem.”
Lokalizacja
strona PDF 159, pierwszy akapit.
Miejsce w rozprawie
I.3 Jakie dane świadczą o inteligencji; I.5 Krytyka idei Inteligentnego Projektu.
Jak wykorzystać
Zwięzłe przeciwstawienie doraźnego przystosowania i wieloelementowej integracji funkcjonalnej.
Zastrzeżenie
Może służyć jako przejście od opisu adaptacji przez utratę lub modyfikację funkcji do pytania o genezę nowych, skoordynowanych systemów.
Zastrzeżenie
Wniosek jest silniejszy niż sama metafora François Jacoba. Ewolucja może wykorzystywać duplikacje, kooptację i przebudowę sieci; trzeba więc analizować konkretne systemy, nie metaforę jako taką.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
majsterkowanie; integracja; wieloczęściowość; funkcjonalna spójność
Pełna karta — także tekst oryginalny
PRIORYTET B Granica ewolucji — rozdz. 6, zakończenie analizy spójności „Gdyby darwinizm był majsterklepką, nie można oczekiwać, że wytworzy spójne struktury, których fragmenty współdziałają ze sobą w jasno określonym celu i mają więcej niż kilka elementów. […] Im bardziej spójny system i im więcej części składowych, tym poważniejszy problem.”
Lokalizacja
PDF s. 159, pierwszy akapit.
Miejsce w rozprawie
I.3 Jakie dane świadczą o inteligencji; I.5 Krytyka idei Inteligentnego Projektu.
Jak wykorzystać
Zwięzłe przeciwstawienie doraźnego przystosowania i wieloelementowej integracji funkcjonalnej.
Zastrzeżenie
Może służyć jako przejście od opisu adaptacji przez utratę lub modyfikację funkcji do pytania o genezę nowych, skoordynowanych systemów.
Zastrzeżenie
Wniosek jest silniejszy niż sama metafora François Jacoba. Ewolucja może wykorzystywać duplikacje, kooptację i przebudowę sieci; trzeba więc analizować konkretne systemy, nie metaforę jako taką.
Słowa kluczowe
G-14 — Proponowane kryterium naukowości wniosku o projekcie
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
PRIORYTET B Granica ewolucji — rozdz. 10, „Pod inną nazwą” „Osobiście uważam konkluzję o istnieniu projektu za całkowicie naukową. […] Ja stosuję prowizoryczną definicję, uznając za „naukową” każdą konkluzję, która opiera się wyłącznie na szczegółowych danych materialnych i logice tradycyjnej. Żadnych świętych ksiąg i proroczych snów. Jedynie powszechnie dostępne dane, przedstawione w pismach i książkach naukowych, oraz tradycyjne sposoby rozumowania.”
Lokalizacja
strona PDF 298, część „Pod inną nazwą”.
Miejsce w rozprawie
I.1 Definicja Inteligentnego Projektu; II.3 Problem naturalizmu metodologicznego.
Jak wykorzystać
Źródłowe przedstawienie stanowiska Behego w sporze o demarkację nauki.
Zastrzeżenie
Cytat dobrze nadaje się do porównania różnych kryteriów naukowości: empiryczności, testowalności, mocy wyjaśniającej i ograniczeń metodologicznych. Pokazuje, że Behe broni inteligentny projekt jako wniosku opartego na danych, a nie na Objawieniu.
Zastrzeżenie
Jest to „prowizoryczna” i szeroka definicja, która nie rozstrzyga klasycznych problemów demarkacji. Trzeba ją zestawić z Popperem, Lakatosiem, metodologicznym naturalizmem oraz krytyką Pennocka i Ruse’a.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
naukowość; demarkacja; dane materialne; logika; naturalizm metodologiczny
Pełna karta — także tekst oryginalny
PRIORYTET B Granica ewolucji — rozdz. 10, „Pod inną nazwą” „Osobiście uważam konkluzję o istnieniu projektu za całkowicie naukową. […] Ja stosuję prowizoryczną definicję, uznając za „naukową” każdą konkluzję, która opiera się wyłącznie na szczegółowych danych materialnych i logice tradycyjnej. Żadnych świętych ksiąg i proroczych snów. Jedynie powszechnie dostępne dane, przedstawione w pismach i książkach naukowych, oraz tradycyjne sposoby rozumowania.”
Lokalizacja
PDF s. 298, część „Pod inną nazwą”.
Miejsce w rozprawie
I.1 Definicja Inteligentnego Projektu; II.3 Problem naturalizmu metodologicznego.
Jak wykorzystać
Źródłowe przedstawienie stanowiska Behego w sporze o demarkację nauki.
Zastrzeżenie
Cytat dobrze nadaje się do porównania różnych kryteriów naukowości: empiryczności, testowalności, mocy wyjaśniającej i ograniczeń metodologicznych. Pokazuje, że Behe broni ID jako wniosku opartego na danych, a nie na Objawieniu.
Zastrzeżenie
Jest to „prowizoryczna” i szeroka definicja, która nie rozstrzyga klasycznych problemów demarkacji. Trzeba ją zestawić z Popperem, Lakatosiem, metodologicznym naturalizmem oraz krytyką Pennocka i Ruse’a.
Słowa kluczowe
P-13 — Projekt bez kolejnych interwencji
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
PRIORYTET B Pułapka na Darwina — 2.8 „Czy możemy wykryć projekt w komórce?” „Nawet jeśli ktoś uznaje Boga za projektanta, zgoda na teorię inteligentnego projektu nie musi pociągać za sobą zgody na „cudy” […]. W obu przypadkach można utrzymywać, że informacja konieczna do dalszego rozwoju życia istniała na samym początku Wszechświata i nie wymagała kolejnych „interwencji” spoza przyrody.”
Lokalizacja
s. 186 książki; strona PDF 187, pierwszy akapit.
Miejsce w rozprawie
II.1 Klasyczna teologia stworzenia; II.3 Naturalizm metodologiczny; III.2 Transcendencja.
Jak wykorzystać
Model pogodzenia projektu z ciągłością praw i rozwojem historycznym świata.
Zastrzeżenie
Może służyć do dialogu z teologią stworzenia i przyczynami wtórnymi. Pokazuje, że projekt nie musi oznaczać konkurencyjnej wobec natury „interwencji” na tym samym poziomie przyczynowym.
Zastrzeżenie
Pojęcie informacji „istniejącej na początku” wymaga doprecyzowania: czy chodzi o warunki początkowe, prawa, wybór całej historii, czy rzeczywistą informację biologiczną.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
stworzenie; przyczyny wtórne; interwencja; warunki początkowe; informacja.
Pełna karta — także tekst oryginalny
PRIORYTET B Pułapka na Darwina — 2.8 „Czy możemy wykryć projekt w komórce?” „Nawet jeśli ktoś uznaje Boga za projektanta, zgoda na teorię inteligentnego projektu nie musi pociągać za sobą zgody na „cudy” […]. W obu przypadkach można utrzymywać, że informacja konieczna do dalszego rozwoju życia istniała na samym początku Wszechświata i nie wymagała kolejnych „interwencji” spoza przyrody.”
Lokalizacja
s. 186 książki; PDF s. 187, pierwszy akapit.
Miejsce w rozprawie
II.1 Klasyczna teologia stworzenia; II.3 Naturalizm metodologiczny; III.2 Transcendencja.
Jak wykorzystać
Model pogodzenia projektu z ciągłością praw i rozwojem historycznym świata.
Zastrzeżenie
Może służyć do dialogu z teologią stworzenia i przyczynami wtórnymi. Pokazuje, że projekt nie musi oznaczać konkurencyjnej wobec natury „interwencji” na tym samym poziomie przyczynowym.
Zastrzeżenie
Pojęcie informacji „istniejącej na początku” wymaga doprecyzowania: czy chodzi o warunki początkowe, prawa, wybór całej historii, czy rzeczywistą informację biologiczną.
Słowa kluczowe
P-16 — Nie mieszać zmiany w czasie z konkretnym
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
mechanizmem PRIORYTET B Pułapka na Darwina — 8.2 „Narodowa Akademia… Religii?”, część „Mylące definicje” „To, co bezdyskusyjne – zmiana w czasie – zlewa się z tym, co problematyczne – doborem naturalnym jako mechanizmem ewolucji.”
Lokalizacja
s. 614 książki; strona PDF 615, pierwszy akapit.
Miejsce w rozprawie
I.5 Krytyka idei Inteligentnego Projektu; II.3 Naturalizm metodologiczny.
Jak wykorzystać
Krótka formuła krytyki nieprecyzyjnych definicji w sporze publicznym.
Zastrzeżenie
Może być użyta w części metodologicznej jako ostrzeżenie przed ekwiwokacją pojęcia „ewolucja”. Warto zastosować ją symetrycznie także do pojęć „projekt”, „informacja” i „przypadek”.
Zastrzeżenie
Behe przedstawia tu polemiczną ocenę dokumentów Narodowej Akademii Nauk. Trzeba zacytować i przeanalizować same dokumenty, nie opierać się wyłącznie na jego relacji.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
definicja ewolucji; ekwiwokacja; mechanizm; spór publiczny
Pełna karta — także tekst oryginalny
mechanizmem PRIORYTET B Pułapka na Darwina — 8.2 „Narodowa Akademia… Religii?”, część „Mylące definicje” „To, co bezdyskusyjne – zmiana w czasie – zlewa się z tym, co problematyczne – doborem naturalnym jako mechanizmem ewolucji.”
Lokalizacja
s. 614 książki; PDF s. 615, pierwszy akapit.
Miejsce w rozprawie
I.5 Krytyka idei Inteligentnego Projektu; II.3 Naturalizm metodologiczny.
Jak wykorzystać
Krótka formuła krytyki nieprecyzyjnych definicji w sporze publicznym.
Zastrzeżenie
Może być użyta w części metodologicznej jako ostrzeżenie przed ekwiwokacją pojęcia „ewolucja”. Warto zastosować ją symetrycznie także do pojęć „projekt”, „informacja” i „przypadek”.
Zastrzeżenie
Behe przedstawia tu polemiczną ocenę dokumentów Narodowej Akademii Nauk. Trzeba zacytować i przeanalizować same dokumenty, nie opierać się wyłącznie na jego relacji.
Słowa kluczowe
C7 — Informacja jako łącznik złożoności i życia
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Przekład roboczy
Istnieje zatem nieunikniony związek między złożonością a życiem, a kluczem do tego związku jest informacja.
Lokalizacja
Bernard Carr, „The Anthropic Principle revisited”, s. 88 książki; s. 99 PDF.
Jak wykorzystać
Rozdział I, informacja biologiczna; Rozdział III, ukierunkowanie na życie.
Jak wykorzystać
Zwięzłe zdanie pomostowe między kosmologią antropiczno-informacyjną a argumentacją biologiczną.
Zastrzeżenie
Carr używa szerokiego, termodynamiczno-informacyjnego sensu informacji; nie należy go automatycznie utożsamiać z funkcjonalną informacją sekwencyjną w DNA. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Thus there is an inevitable link between complexity and life, and the key to this link is information.
Przekład roboczy
Istnieje zatem nieunikniony związek między złożonością a życiem, a kluczem do tego związku jest informacja.
Lokalizacja
Bernard Carr, „The Anthropic Principle revisited”, s. 88 książki; s. 99 PDF.
Jak wykorzystać
Rozdział I, informacja biologiczna; Rozdział III, ukierunkowanie na życie.
Jak wykorzystać
Zwięzłe zdanie pomostowe między kosmologią antropiczno-informacyjną a argumentacją biologiczną.
Zastrzeżenie
Carr używa szerokiego, termodynamiczno-informacyjnego sensu informacji; nie należy go automatycznie utożsamiać z funkcjonalną informacją sekwencyjną w DNA. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.
C15 — Dostrojenie praw generatora — wniosek umiarkowany
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Przekład roboczy
Nawet jeśli istnieje inflacyjny generator multiwersum, musi on obejmować odpowiednią kombinację praw, zasad i pól, aby wytwarzać wszechświaty dopuszczające życie. […] Nie wydaje się więc, by przez samo przyjęcie generatora multiwersum można było całkowicie uniknąć sugestii projektu.
Lokalizacja
Robin Collins, rozdz. 26, § 26.5, s. 466 książki; s. 464 PDF.
Jak wykorzystać
Rozdział I, kosmologiczne dane projektowe i ich krytyka.
Jak wykorzystać
Daje ostrożniejszą konkluzję niż popularne twierdzenie „multiwersum samo jest zaprojektowane”.
Zastrzeżenie
Collins przyznaje, że zweryfikowanie generatora osłabiłoby ilościowy aspekt argumentu z dostrojenia. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
[…] even if an inflationary multiverse-generator exists, it must involve just the right combination of laws, principles and fields for the production of life-permitting universes […]. Thus, it does not seem that one can completely escape the suggestion of design merely by hypothesizing some sort of multiverse-generator.
Przekład roboczy
Nawet jeśli istnieje inflacyjny generator multiwersum, musi on obejmować odpowiednią kombinację praw, zasad i pól, aby wytwarzać wszechświaty dopuszczające życie. […] Nie wydaje się więc, by przez samo przyjęcie generatora multiwersum można było całkowicie uniknąć sugestii projektu.
Lokalizacja
Robin Collins, rozdz. 26, § 26.5, s. 466 książki; s. 464 PDF.
Jak wykorzystać
Rozdział I, kosmologiczne dane projektowe i ich krytyka.
Jak wykorzystać
Daje ostrożniejszą konkluzję niż popularne twierdzenie „multiwersum samo jest zaprojektowane”.
Zastrzeżenie
Collins przyznaje, że zweryfikowanie generatora osłabiłoby ilościowy aspekt argumentu z dostrojenia. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.
CH6 — Cztery rodziny argumentów ID
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
j g Ch6 Cztery rodziny argumentów inteligentny projekt PRIORYTET B „Na podstawie tych badań naukowcy skonstruowali cztery grupy argumentów podważających dotychczasowe mechanizmy ewolucji: 1. Informacyjny charakter DNA […]; 2. Istnienie systemów nieredukowalnie złożonych […]; 3. Niemożliwość ewolucji protein […]; 4. Niemożność wspólnego pochodzenia […].”
Lokalizacja
Michał Chaberek, cz. I, rozdz. II, § 8, s. 65 PDF.
Jak wykorzystać
Rozdział I — jako propozycja systematyzacji materiału.
Jak wykorzystać
Może posłużyć jako roboczy schemat porządkujący autorów i typy danych.
Zastrzeżenie
Nazwy punktów 3–4 są sformułowane bardzo mocno i polemicznie. W rozprawie lepiej mówić o argumentach dotyczących ograniczeń ewolucji białek i wspólnego pochodzenia. Status źródła: tekst własny autora.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
„Na podstawie tych badań naukowcy skonstruowali cztery grupy argumentów podważających dotychczasowe mechanizmy ewolucji: 1. Informacyjny charakter DNA […]; 2. Istnienie systemów nieredukowalnie złożonych […]; 3. Niemożliwość ewolucji protein […]; 4. Niemożność wspólnego pochodzenia […].”
Lokalizacja
Michał Chaberek, cz. I, rozdz. II, § 8, s. 65 PDF.
Jak wykorzystać
Rozdział I — jako propozycja systematyzacji materiału.
Jak wykorzystać
Może posłużyć jako roboczy schemat porządkujący autorów i typy danych.
Zastrzeżenie
Nazwy punktów 3–4 są sformułowane bardzo mocno i polemicznie. W rozprawie lepiej mówić o argumentach dotyczących ograniczeń ewolucji białek i wspólnego pochodzenia. Status źródła: tekst własny autora.
CH9 — Paley: środki i prawa jako nośniki inteligencji
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
„Cokolwiek zostało uczynione, Bóg mógłby to uczynić bez udziału narzędzi lub środków: ale to właśnie w konstrukcji narzędzi, w wyborze i adaptacji środków dostrzegamy stwórczą inteligencję.”
Lokalizacja
Michał Chaberek, cz. I, rozdz. III, § 11, s. 77 PDF (ciąg dalszy na s. 78); przytoczenie Paleya.
Jak wykorzystać
Rozdział II, teologia naturalna i przyczyny wtórne.
Jak wykorzystać
Przydatny przeciw uproszczeniu, że projekt wymaga stałego zawieszania praw; w tym ujęciu inteligencja ujawnia się właśnie w doborze środków.
Zastrzeżenie
Cytat pośredni. Trzeba uwzględnić różnicę między Paleyem a klasyczną metafizyką stworzenia. Status źródła: cytat wtórny.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
„Cokolwiek zostało uczynione, Bóg mógłby to uczynić bez udziału narzędzi lub środków: ale to właśnie w konstrukcji narzędzi, w wyborze i adaptacji środków dostrzegamy stwórczą inteligencję.”
Lokalizacja
Michał Chaberek, cz. I, rozdz. III, § 11, s. 77 PDF (ciąg dalszy na s. 78); przytoczenie Paleya.
Jak wykorzystać
Rozdział II, teologia naturalna i przyczyny wtórne.
Jak wykorzystać
Przydatny przeciw uproszczeniu, że projekt wymaga stałego zawieszania praw; w tym ujęciu inteligencja ujawnia się właśnie w doborze środków.
Zastrzeżenie
Cytat pośredni. Trzeba uwzględnić różnicę między Paleyem a klasyczną metafizyką stworzenia. Status źródła: cytat wtórny.