Pracownia poszukiwań
Skolimowski, 2003 – Piękno jako potrzeba ludzka
Pełny widok tekstowy rozwija wszystkie sekcje i usuwa elementy strony niepotrzebne dla AI, Speechify oraz wydruku.
Opis bibliograficzny
Henryk Skolimowski, Piękno jako potrzeba ludzka, przeł. z angielskiego Małgorzata Ruchel, „Estetyka i Krytyka” 5 (2/2003), s. 68–89.
Zakres dostępnej kopii
PDF liczy 30 stron. Właściwy artykuł znajduje się na PDF 9–30 i obejmuje s. drukowane 68–89 wraz z zakończeniem oraz angielskim streszczeniem; tekst artykułu jest kompletny. PDF 1–8 to dodatkowe strony numeru czasopisma: okładka, metryka, spis treści numeru, tekst dedykacyjny oraz pierwsza strona innego artykułu, Anny Jamroziakowej. Kopia nie stanowi pełnego numeru czasopisma ani osobnej monografii Skolimowskiego.
Streszczenie treści
Artykuł przedstawia autorską obronę piękna jako istotnej potrzeby człowieka oraz propozycję jego ewolucyjnego rozumienia. Skolimowski rozpoczyna od własnych spotkań ze sztuką współczesną, następnie krytykuje uprzywilejowanie brzydoty, przemocy i prowokacji oraz podporządkowanie twórczości mechanizmom rynku. Zestawia historyczne sposoby ujmowania piękna, zwłaszcza stanowiska odwołujące się do porządku rzeczy, ludzkiego przeżycia i wymiaru duchowego. Rozwiązania szuka w pojęciu ewolucyjnej intersubiektywności: doświadczenie piękna zależy od ukształtowania ludzkiej wrażliwości, lecz nie sprowadza się do dowolnego prywatnego upodobania. Wskazuje znaczenie rytmu, symetrii, spójności i organizacji form, łącząc estetykę z refleksją nad życiem oraz rozwojem świadomości. Piękno wiąże z radością, sensem istnienia, duchowością i jakością otoczenia. Końcowe rozważania podkreślają odpowiedzialność za kształt kultury i środowiska życia. Tekst ma charakter filozoficznego, aksjologicznego i polemicznego eseju; przedstawionych ocen sztuki oraz związków między pięknem, ewolucją i życiem nie należy traktować jako relacji z badań empirycznych.
Hasła tematyczne
piękno; estetyka ewolucyjna; filozofia sztuki; intersubiektywność; wrażliwość estetyczna; rytm; symetria; brzydota; krytyka sztuki współczesnej; komercjalizacja sztuki; ekofilozofia; duchowość
Fiszki
Do tej pozycji nie przypisano jeszcze opublikowanych fiszek.