Ratzinger Joseph,2014-Zmartwychwstanie i życie wieczne. Studia o eschatologii i teologii nadziei, Opera Omnia, t. X

Od wydawcy 1
Wykaz skrótów 17
CZĘŚĆ A
Zmartwychwstanie i życie wieczne
Eschatologia - śmierć i życie wieczne
Przedmowa Papieża Benedykta XVI do nowego wydania 2007 27
Przedmowa do pierwszego wydania 32
Wprowadzenie 34
§ 1. Stan problematyki 34
O obecnej sytuacji problematyki eschatologicznej 34
Historyczne przesłanki obecnej sytuacji 37
Rozdział 1
Problem eschatologiczny
jako pytanie o istotę chrześcijaństwa w ogóle 46
§ 2. Kwestia wyników badań egzegezy biblijnej 46
Kwestie metodyczne 46
W kwestii znaczenia Jezusowej proklamacji
królestwa Bożego 50
Odnośnie do kwestii oczekiwania rychłego końca 59
7
Spis treści
§ 3. Słowo i rzeczywistość z perspektywy współczesności
Panorama rozwiązań
a) Karl Barth
b) Rudolf Bultmann
c) Oscar Cullmann
d) Charles Harold Dodd
e) Teologia nadziei - teologia polityczna
Tymczasowy bilans
Rozdział 2
Śmierć i nieśmiertelność.
Indywidualny wymiar tego, co eschatologiczne
§ 4. Teologia śmierci
Postawienie problemu
Przesłanki historyczno-duchowe problemu ..
a) Dominujący punkt widzenia
b) Próba rewizji
Rozwój kwestii w myśli biblijnej
a) Stary Testament
b) Interpretacja śmierci i życia zapoczątkowana
w Nowym Testamencie
Wnioski dla chrześcijańskiego etosu śmierci ..
a) Akceptacja całości życia
b) Znaczenie cierpienia
§ 5. Nieśmiertelność duszy
i zmartwychwstanie umarłych
Sformułowanie problemu
Wypowiedzi biblijne
Zmartwychwstanie zmarłych
„Stan” pomiędzy śmiercią a zmartwychwstaniem
a) Przekazy wczesnojudaistyczne
b) Nowy Testament
Rezultaty i konsekwencje
Dokumenty nauczania Kościoła
Rozwój idei nieśmiertelności w teologii
Dziedzictwo antyku
Nowe pojęcie duszy
Dialogiczny charakter nieśmiertelności
68
69
69
69 72
76
76 80
86
86
86
89
89
91
95
95
105
112
112
112
114
114
121
121
127
127
130
135
138
144
144
148
152
8
bpis treści
Stwórcze przeznaczenie człowieka
do nieśmiertelności
Podsumowanie: dominujące rysy
chrześcijańskiej wiary w życie wieczne
Rozdział 3
Życie przyszłe
§ 6. Zmartwychwstanie umarłych
i powtórne przyjście Chrystusa
Co znaczy „zmartwychwstanie umarłych”?
Stan problematyki
Wypowiedzi Tradycji
a) Nowy Testament
b) Wyjaśnienie formuły „zmartwychwstanie ciała”
w trzech pierwszych stuleciach
c) Spór o ciało zmartwychwstałe
w historii teologii
Co znaczy „zmartwychwstanie
w dniu ostatecznym”?
Na temat kwestii cielesności zmartwychwstania .
Powtórne przyjście Chrystusa i Sąd Ostateczny ....
Przekaz biblijny
a) Znaki powtórnego przyjścia Chrystusa
b) Powtórne przyjście Chrystusa
c) Sąd
Ocena teologiczna
154
157
161
161
162
162
164
164
167
171
175
183
186
186
186
192
195
198
§ 7. Piekło, czyściec, niebo 203
Piekło 203
Czyściec 206
Problemy przekazu historycznego 206
Niezmienna treść nauki o czyśćcu 214
Niebo 219
Tymczasowe sprawozdanie na temat dyskusji (1990).
Posłowie do 6. wydania
O dyspucie na temat zmartwychwstania
i nieśmiertelności
Dalszy zasięg tematu eschatologicznego ...,
223
224
236
9
i>pis treści
Aneks.
Pomiędzy śmiercią i zmartwychwstaniem.
Uzupełniające refleksje na temat kwestii „międzystanu”
Oświadczenie Kongregacji Nauki Wiary
o zagadnieniach eschatologii
Tło współczesnych kontrowersji
Treść i problematyka nowych prób rozwiązania
Podstawy dla nowego konsensusu
241
241
244
249
252
Część B
Rozwój DIALOGICZNEGO ROZUMIENIA
NIEŚMIERTELNOŚCI I ZMARTWYCHWSTANIA
Zmartwychwstanie ciała [artykuł w leksykonie, 1957] 261
Zmartwychwstałe ciało [artykuł w leksykonie, 1957] 267
„Benedictus Deus”. Bulla Benedykta XII
[artykuł w leksykonie, 1958] 270
Recenzja do: Karl Rahner, „Theologie des Todes”
[Teologia śmierci], (QD 2), Freiburg 1958 272
O teologii śmierci 276
Niechrześcijańskie interpretacje śmierci 277
Idealistyczne objaśnienie śmierci 277
Interpretacje materialistyczne 280
Chrześcijańskie rozumienie śmierci 281
Stary Testament 281
Nowy Testament 282
Chrześcijaństwo i idealizm 285
Konsekwencje praktyczne 287
Zmartwychwstanie i życie wieczne 289
Wieczność [artykuł w leksykonie, 1959] 302
Niebo [artykuł w leksykonie, 1960] 305
Piekło [artykuł w leksykonie, 1960]
309
10
Spis treści
Śmierć i koniec czasów 314
Oznaki powtórnego przyjścia Chrystusa 314
Śmierć w życiu chrześcijanina 320
Zwłoki [artykuł w leksykonie, 1961] 328
Umieranie, obumieranie [artykuł w leksykonie, 1964] 330
Zmartwychwstanie ciała [artykuł w leksykonie, 1967] 332
Co nastąpi po śmierci?
Zmartwychwstanie Chrystusa
i chrześcijańska nadzieja tamtego świata
Po drugiej stronie śmierci
Przeciwstawienie zmartwychwstania
i nieśmiertelności duszy
a) Teza
b) Problemy
W poszukiwaniu nowych odpowiedzi
a) Czas fizyczny - czas człowieka - wieczność ..
b) Rehabilitacja „duszy”
Wiara w nieśmiertelność i odpowiedzialność za świat
Recenzja do: „Was heiCt - «Wiederkunft Christi»?”
[Co znaczy - „Powtórne przyjście Chrystusa”?],
Freiburg-Basel-Wien 1972
338
344
349
350
350
350 354 354 357 362
366
Eschatologia i utopia 370
Model chiliastyczny 373
Model wielkokościelny: synteza eschatologii i „utopii” 376
Utopijne civitas mnichów 381
Ewolucjonistyczny projekt Teilharda de Chardin 383
O nadziei.
Jej duchowe podstawy z perspektywy
teologii franciszkańskiej
Podstawy antropologiczne: nadzieje i nadzieja
Wiara jako nadzieja
Wymiary nadziei i jej element franciszkański
387
387 392 395
11
Spis treści
a) Nadzieja i mienie
b) Nadzieja i skupienie bytu do wewnątrz
c) Socjalny i kosmiczny wymiar nadziei
Nadzieja i modlitwa
Boża władza - naszą nadzieją
Założenie
a) Wstępne przemyślenia na temat istoty władzy
b) Dwa teksty biblijne na temat kwestii władzy:
góra kuszenia i góra posłania
c) Istota władzy Jezusa:
władza w posłuszeństwie -
odpowiedzialna władza
d) Dwa sposoby władzy:
władza panowania i władza posłuszeństwa ..
Zastosowania
a) Wiara jako brama do Bożej władzy
b) Pismo Święte jako miejsce Bożej mocy
dającej nadzieję
c) Pełna władza Kościoła i władza Boga
Moim szczęściem jest być w Twojej bliskości.
O chrześcijańskiej wierze w życie wieczne
Wiara w Boga i oczekiwanie życia wiecznego ...
Co to jest: „życie wieczne”?
„Wszystko moje jest twoje”
Szczegółowe kwestie chrześcijańskiej eschatologii
Problem chrześcijańskiego proroctwa.
Rozmowa Nielsa Christiana Hvidta z kardynałem
Josephem Ratzingerem
395
397
397 401
403
403
403
405
408
409
412
413
417
420
424
424 429 432 436
439
Część C
OCZEKIWANIE KRÓLESTWA BOŻEGO
I TEOLOGIA WYZWOLENIA
Przyszłość zbawienia
Zbawienie - szczęście - przyszłość
Odpowiedź źródeł wiary
459
459
464
12
Spis treści
Zarzut: zwodzenie obietnicami?
Wieczność jako teraźniejszość .
Teologia wyzwolenia
Pojęcie teologii wyzwolenia
i przesłanki jej powstania
Podstawowa struktura teoriopoznawcza
teologii wyzwolenia
Główne pojęcia teologii wyzwolenia ...
Polityka a zbawienie.
O stosunku wiary, racjonalności i nieracjonalności
w tak zwanej teologii wyzwolenia
Wprowadzenie: punkt wyjścia
teologii wyzwolenia
Koncepcja polityczna Gustavo Gutierreza
Punkt wyjścia i istota jego koncepcji teologicznej
Pytanie o logiczną strukturę i zawartość prawdy
w koncepcji teopolitycznej
Przemyślenia końcowe: na temat kwestii
właściwej relacji teologii i polityki
Wolność i wyzwolenie.
Antropologiczna wizja instrukcji
„Libertatis conscientia”
Pytanie o podstawową koncepcję wolności ...
Etos i historia
Anarchia i więź
Konsekwencje praktyczne
Wkład Biblii
Exodus i Synaj
Uniwersalizacja exodusu przez Chrystusa
i jej konsekwencje
Polityczna racjonalność - utopia - obietnica
Uwaga końcowa: podobieństwo Boże a wolność
„Zamiar moralny nie może zastąpić znajomości rzeczy” -
Kościół w obszarze napięcia zsekularyzowanego świata.
Joseph kardynał Ratzinger w wywiadzie dla tygodnika
„Rheinischer Merkur”, „Christ und Welt”
470
474
479
481
484
487
491
491
494
497
500
506
526
526 527 529 532 535 535
538
541
543
545
13
Spis treści
Koniec czasu
O arystotelesowskiej perspektywie czasu -
zarazem teologiczna wariacja na temat Arystotelesa
Czas z perspektywy nauk przyrodniczych
Wiara w postęp
Model klasyczno-teologiczny
Bóg, wina i cierpienie.
Joseph kardynał Ratzinger i Johann Baptist Metz w dyskusji
Prowokacja przemawiania o Bogu.
Dyskusja pomiędzy Josephem kardynałem Ratzingerem,
Johannem Baptistą Metzem, Jurgenem Moltmannem
i Eveline Goodman-Thau
564
566
569
571
573
581
586
Część D
KAZANIA
Hymn ku czci ciała i przyszłości.
Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny, 1968 605
Życie po tamtej stronie śmierci.
Kazanie z okazji trzeciej rocznicy śmierci Juliusa kardynała Dópfnera i dla
uczczenia pamięci zmarłego papieża Pawła VI wygłoszone 24 lipca 1979
roku w monachijskiej katedrze Najświętszej Maryi Panny 610
Nadzieja pośrodku panowania śmierci.
Kazanie wygłoszone podczas otwarcia misteriów Męki Pańskiej w
Oberammergau 18 maja 1980 roku
w kościele parafialnym w Oberammergau 614
„Panie, gdybyś tu był...”
Kazanie wygłoszone 2 października 1980 roku w monachijskiej katedrze
Najświętszej Maryi Panny podczas mszy pogrzebowej za ofiary zamachu
bombowego na Theresienwiese 620
Miejsca nadziei - rzymskie katakumby. Rozważanie na Dzień Zaduszny
625
14
Spis treści
Spełniona nadzieja.
Na uroczystość Wszystkich Świętych
Z Bogiem stać się pocieszeniem dla ludzi.
Na drugą niedzielę Adwentu
„Kardynał Degenhardt umarł w Zmartwychwstałym”.
Kazanie wygłoszone podczas egzekwii śp. Johannesa Joachima
Degenhardta w drugą sobotę św. Liboriusza,
3 sierpnia 2002 roku, w archikatedrze w Paderborn
Zmagania wokół pytania o śmierć i życie.
Kazanie wygłoszone 7 listopada 2004 roku na Monte Cassino
dla Papieskiej Akademii Nauk
Chrzest - nowe życie w Chrystusie.
Kazanie wygłoszone w Wigilię Paschalną,
26 marca 2005 roku, w Bazylice św. Piotra,
w zastępstwie papieża Jana Pawła II
DODATEK
Od wydawcy
I. Uwagi do „Opera omnia”
II. Uwagi do X tomu
Część A: Zmartwychwstanie i życie wieczne
Część B: Rozwój dialogicznego rozumienia nieśmiertelności
i zmartwychwstania
Część C: Oczekiwanie królestwa Bożego
i teologia wyzwolenia
Część D: Kazania
Informacje bibliograficzne
Część A: Zmartwychwstanie i życie wieczne
Część B: Rozwój dialogicznego rozumienia nieśmiertelności
i zmartwychwstania
Część C: Oczekiwanie królestwa Bożego
i teologia wyzwolenia
Część D: Kazania
629
632
636
640
645
651
651
654
655
656
660
663
666
666
667
669
670
15
Spis treści
Wykaz literatury
673
Cytaty z Pisma 711
Stary Testament 711
Nowy Testament 713
Indeks osobowy
718