Pracownia poszukiwań
Laudan, Larry, 1983- The Demise of the Demarcation Problem
Pełny widok tekstowy rozwija wszystkie sekcje i usuwa elementy strony niepotrzebne dla AI, Speechify oraz wydruku.
Opis bibliograficzny
Larry Laudan, „The Demise of the Demarcation Problem”, w: Physics, Philosophy and Psychoanalysis: Essays in Honor of Adolf Grünbaum, red. R. S. Cohen, L. Laudan, Boston Studies in the Philosophy of Science 76, D. Reidel Publishing Company, Dordrecht–Boston–Lancaster 1983, s. 111–127.
Zakres dostępnej kopii
Wyciąg obejmujący kompletny rozdział na drukowanych s. 111–127 wraz z przypisami oraz kartę tytułową i redakcyjną tomu. Łącznie 19 stron PDF; nie jest to cały tom zbiorowy.
Streszczenie treści
Laudan krytykuje poszukiwanie jednego filozoficznego kryterium oddzielającego wszystkie nauki od wszelkich form nienauki. Rekonstruuje drogę od arystotelesowskiej pewności i znajomości przyczyn, przez nowożytny ideał metody, po weryfikacjonizm i falsyfikacjonizm. Według autora proponowane kryteria albo wykluczają uznane osiągnięcia naukowe, albo dopuszczają twierdzenia ewidentnie źle uzasadnione. Podkreśla różnicę między możliwością poddania twierdzenia testom a rzeczywistym poparciem, jakie otrzymało w badaniach. Rozważa także postęp, przewidywanie nowych zjawisk i kumulację wiedzy, wskazując ich nierównomierną obecność w naukach i poza nimi. Analizę łączy z pytaniem o warunki konieczne i wystarczające demarkacji oraz o społeczne skutki etykietowania przekonań. Jego wniosek nie znosi obowiązku krytycznej oceny wiedzy: postuluje ocenianie empirycznego i pojęciowego uzasadnienia poszczególnych twierdzeń zamiast polegania na prestiżu kategorii „naukowe”. Za istotniejsze uznaje pytania o rzetelność testów, potwierdzenie i wiarygodność. Przyznaje zarazem, że nie dowiódł niemożliwości każdej przyszłej definicji; argumentuje na podstawie niepowodzeń dotychczasowych propozycji i epistemicznej różnorodności rzeczywistej nauki.
Hasła tematyczne
problem demarkacji; filozofia nauki; pseudonauka; uzasadnienie przekonań; weryfikacjonizm; falsyfikacjonizm; fallibilizm; metoda naukowa; potwierdzenie empiryczne; wiarygodność wiedzy
Spis treści
Laudan argumentuje, że w historii filozofii nauki pomieszano dwa różne pytania: po pierwsze, co czyni przekonanie dobrze uzasadnionym lub heurystycznie płodnym, a po drugie, co czyni przekonanie naukowym.
Jego zdaniem pierwsze pytanie jest rzeczywiście filozoficznie istotne, natomiast drugie — pytanie o ścisłe odgraniczenie nauki od nienauki — okazało się w dużej mierze jałowe i nierozwiązywalne.
Dlatego Laudan proponuje porzucić pojęcia takie jak „pseudonauka” czy „nienaukowy”, ponieważ najczęściej pełnią one funkcję retoryczną, a nie analityczną.
Zamiast skupiać się na etykietach, należy oceniać twierdzenia według ich wiarygodności empirycznej i pojęciowej. To właśnie jakość uzasadnienia, a nie sama „naukowość”, powinna być głównym kryterium oceny.
Fiszki
Do tej pozycji nie przypisano jeszcze opublikowanych fiszek.