Pracownia poszukiwań
Kowalski Marcin, 2017 – Retoryka i socjoretoryka w lekturze tekstow Nowego Testamentu_cz_2
Pełny widok tekstowy rozwija wszystkie sekcje i usuwa elementy strony niepotrzebne dla AI, Speechify oraz wydruku.
Streszczenie treści
In the second part of the article on the rhetorical and socio-rhetorical reading of New Testament texts, the author focuses on the socio-rhetorical approach. It is presented as a remedy to the fragmentary character of the sociological and anthropological studies on the Bible. The stress on the close reading of the text inherent in the socio-rhetoric gives both sociology and anthropology the anchorage they need not to stray from the main object of their inquiry. The author with broad strokes depicts the development and main concepts of the socio-rhetorical methodology. Then, he explains the six stages postulated by the method: the analysis of inner texture, intertexture, social and cultural texture, ideological texture, sacred texture, and the so called rhetorolects. The article finishes with concise conclusions on the advantages of using the socio-rhetoric in comparison to the deficient historical-critical methodology.
Spis treści
W części pierwszej niniejszego artykułu wyszliśmy od dokumentu PKB stwierdzającego ograniczenia i brak autonomii właściwe dla metody retorycznej 1. Podobne zastrzeżenia wysuwa on pod adresem elementów analizy socjologicznej 2. Stwierdza się w nim, że niesie ona ze sobą wiele korzyści, dostarczając wiedzy na temat mechanizmów ekonomicznych, kulturowych i religijnych, na tle których badać należy teksty biblijne. Ryzyko związane z zastosowaniem tego klucza interpretacyjnego wiąże się jednak z faktem, że teksty biblijne i pozabiblijne nie dysponują dostateczną ilością danych, aby na ich podstawie odtworzyć pełen obraz antycznych społeczności. Poza tym podejście to akcentuje faktory ekonomiczno-organizacyjne kosztem aspektu osobowego i religijnego życia zbiorowego.
PKB odnosi się także do ściśle związanej z socjologią antropologii kulturowej, która stawia sobie za cel opisać całość doświadczenia kulturowego człowieka funkcjonującego w pewnym środowisku społecznym z akceptowanymi wartościami, obrazem domu, rodziny, kobiety, sacrum, profanum, tabu, przepływem władzy, informacji, środków itd. Na bazie tych danych tworzy się pewne typologie i modele kulturowe. Tu także zwraca się uwagę na wartość tego typu analizy dla lepszego zrozumienia przesłania tekstów biblijnych w kontekście ich powstania, ostrzegając bardzo ogólnie przed niewystarczalnością tegoż podejścia dla zrozumienia „specyfiki Objawienia Bożego” 3.
Raz jeszcze trudno nie przyznać PKB racji. Równocześnie można wskazać na sposób wyjścia analizy socjologicznej i antropologiczno-kulturowej z ich ograniczoności poprzez włączenie ich w rzetelną analizę tekstu proponowaną przez retorykę. Jak wskazywaliśmy na to w cz.1, metodologia retoryczna nie abstrahuje od warstwy historycznej, czego obawia się PKB, lecz umieszcza ją na właściwym jej miejscu – w służbie rozumienia tekstu. Elementy retoryczne, historyczne oraz socjo-kulturowe w twórczy sposób łączy ze sobą wypracowana przez Vernona Robbinsa metodologia socjoretoryczna. Jej omówieniu i analizie z końcowym odniesieniem do metody historyczno-krytycznej poświęcona zostanie dalsza część artykułu.
1 Zob. Papieska Komisja Biblijna, Interpretacja Pisma Świętego w Kościele (Poznań: Pallotinum 1994) 33-35.
2 Zob. Papieska Komisja Biblijna, Interpretacja Pisma Świętego w Kościele, 46-48.
3 Zob. Papieska Komisja Biblijna, Interpretacja Pisma Świętego w Kościele, 49-50.
Fiszki
Do tej pozycji nie przypisano jeszcze opublikowanych fiszek.