Pracownia poszukiwań
Kahneman, Daniel, 2011-, Thinking, Fast and Slow / Pułapki myślenia
Pełny widok tekstowy rozwija wszystkie sekcje i usuwa elementy strony niepotrzebne dla AI, Speechify oraz wydruku.
Opis bibliograficzny
Daniel Kahneman, Pułapki myślenia. O myśleniu szybkim i wolnym, przeł. Piotr Szymczak, wydanie II elektroniczne, Media Rodzina, Poznań 2024. Oryginał: Thinking, Fast and Slow, 2011; copyright polskiego przekładu: 2012. ISBN 978-83-7278-710-1.
Zakres dostępnej kopii
Polski przekład w drugim wydaniu elektronicznym z 2024 r. PDF ma 732 strony. Obejmuje wprowadzenie, pięć części z 38 rozdziałami, wnioski, dwa załączniki, podziękowania i przypisy; ostatnia strona zawiera końcowe przypisy do załącznika B. Spis elektroniczny na stronach PDF 5–7 nie podaje numerów stron. Rozpoznano metrykę i strukturę oraz przeczytano próbę tekstu, bez deklaracji lektury całości.
Streszczenie treści
Kahneman przedstawia psychologiczne badania nad osądem i podejmowaniem decyzji, posługując się rozróżnieniem szybkiego, intuicyjnego Systemu 1 oraz wolniejszego, wymagającego uwagi Systemu 2. Są to postacie objaśniające różne tryby pracy umysłu, a nie dosłowne osoby czy odrębne narządy. Pierwsze części dotyczą uwagi, skojarzeń, łatwości poznawczej, heurystyk, zakotwiczenia, dostępności umysłowej i błędów w ocenie prawdopodobieństwa. Następnie autor analizuje nadmierną pewność siebie, złudzenie rozumienia przeszłości, prognozowanie oraz warunki trafności intuicji eksperckiej. Część o wyborach wprowadza teorię perspektywy, znaczenie strat, punktów odniesienia i sposobu sformułowania problemu. Ostatnia część zestawia dobrostan przeżywany z oceną życia zapamiętanego. Załączniki zawierają dwa teksty Kahnemana i Amosa Tversky’ego poświęcone heurystykom oraz wyborom. Książka pomaga rozpoznawać mechanizmy oceniania, samooszukiwania i argumentacji w codziennych sytuacjach. Autor podkreśla, że intuicja często działa skutecznie, a większa świadomość błędów nie usuwa ich automatycznie.
Hasła tematyczne
psychologia poznawcza; podejmowanie decyzji; myślenie intuicyjne; myślenie analityczne; heurystyki; błędy poznawcze; uwaga; nadmierna pewność siebie; prawdopodobieństwo; teoria perspektywy; awersja do straty; ramy interpretacyjne; dobrostan; pamięć
Omówienie źródła
Kahneman zwraca uwagę na coś, czego zwykle nie zauważamy. Przeżywamy własne myśli, oceny i odczucia jako coś oczywistego. Pojawiają się w naszej świadomości, więc łatwo uznać, że świadomie je wypracowaliśmy. Tymczasem bardzo często otrzymujemy jedynie gotowy wynik pracy wykonanej wcześniej przez umysł. Nie potrafimy dokładnie powiedzieć, dlaczego rozpoznaliśmy irytację w głosie drugiego człowieka, skąd pojawiło się pierwsze wrażenie ani dlaczego określoną sytuację natychmiast uznaliśmy za groźną, przyjazną lub podejrzaną.
Nie oznacza to, że automatyczne procesy umysłowe są złe. Bez nich nie poradzilibyśmy sobie w codziennym życiu. Pozwalają szybko rozpoznawać twarze, wychwytywać emocje, reagować na niebezpieczeństwo i orientować się w otoczeniu. Problem pojawia się wtedy, gdy sam fakt pojawienia się jakiegoś przekonania traktujemy jako wystarczające uzasadnienie jego prawdziwości. Myśl może być moja i może wydawać się oczywista, a mimo to może być błędna.
Świadomość automatycznego działania umysłu nie daje człowiekowi pełnej kontroli nad własnymi reakcjami. Daje jednak możliwość zatrzymania się. Między pierwszym wrażeniem a wypowiedzianym słowem może pojawić się pytanie: „Dlaczego właśnie tak to odebrałem?”. Ta niewielka przestrzeń refleksji ma ogromne znaczenie. Nie usuwa emocji ani intuicji, ale pozwala zdecydować, czy należy za nimi natychmiast podążyć.
Spis treści
Karta redakcyjna
Dedykacja
Wprowadzenie
Część I. Dwa systemy
1. Poznaj bohaterów opowieści
2. Uwaga i wysiłek
3. Leniwy kontroler
4. Maszyneria skojarzeniowa
5. Łatwość poznawcza
6. Normy, niespodzianki i przyczyny
7. Maszyna do wyciągania pochopnych wniosków
8. Skąd biorą się osądy
9. Odpowiadanie na łatwiejsze pytanie
Część II. Heurystyki i błędy (skrzywienia) poznawcze
10. Prawo małych liczb
11. Kotwice
12. Naukowe badanie dostępności umysłowej
13. Umysłowa dostępność, emocje i ryzyko
14. Co studiuje Tomasz W.
15. Linda: mniej znaczy więcej
16. Przyczyny mają pierwszeństwo przed statystykami
17. Powrót do średniej
18. Poskramianie prognoz intuicyjnych
Część III. Nadmierna pewność siebie
19. Złudzenie zrozumienia
20. Złudzenie trafności
21. Intuicja kontra wzory
22. Intuicja ekspertów: kiedy możemy jej ufać
23. Spojrzenie z zewnątrz
24. Motor kapitalizmu
Część IV. Wybory
25. Błędy Bernoulliego
26. Teoria perspektywy
27. Efekt posiadania
28. Zdarzenia niekorzystne
29. Cztery warianty stosunku do ryzyka
30. Zdarzenia rzadkie
31. Podejście do ryzyka
32. Mentalna punktacja
33. Odwracanie preferencji
34. Ramy interpretacyjne (framing) a rzeczywistość
Część V. Dwie jaźnie
35. Dwie jaźnie
36. Życie jako opowieść
37. Dobrostan doznawany
38. Jak myślimy o życiu
Wnioski
Załącznik A: Osądy w warunkach niepewności: heurystyki i błędy
poznawcze
Załącznik B: Wybory, wartości i ramy interpretacyjne
Podziękowania
Przypisy
Fiszki
Do tej pozycji nie przypisano jeszcze opublikowanych fiszek.