Pracownia poszukiwań
Wacław Hryniewicz, 2011 — Nadzieja grzesznych ludzi. Problem piekła we współczesnej filozofii religii
Pełny widok tekstowy rozwija wszystkie sekcje i usuwa elementy strony niepotrzebne dla AI, Speechify oraz wydruku.
- Autor / redaktor
- Wacław Hryniewicz
- Tytuł
- Nadzieja grzesznych ludzi. Problem piekła we współczesnej filozofii religii
- Rok
- 2011
- Identyfikator
waclaw-hryniewicz-2011-nadzieja-grzesznych-ludzi-problem-piekla-we-wspolczesnej-filozofii-religii
Opis bibliograficzny
Wacław Hryniewicz OMI, Nadzieja grzesznych ludzi. Problem piekła we współczesnej filozofii religii, Verbinum – Wydawnictwo Księży Werbistów, Warszawa 2011. ISBN 978-83-7192-439-2.
Zakres dostępnej kopii
276 stron PDF. Karty tytułowa i redakcyjna na PDF 1–2, spis na PDF 3–5 (druk 5–7), wstęp na PDF 6–10. Czternaście rozdziałów i epilog; jego ostatnia strona to PDF 275 (druk 276). PDF 276 zawiera wykaz książek autora. Numeracja drukowana i numery PDF nie mają stałego przesunięcia, dlatego nie utożsamiono ich.
Streszczenie treści
Hryniewicz przybliża spory o piekło prowadzone we współczesnej, głównie anglojęzycznej filozofii religii i komentuje je z perspektywy własnej eschatologii nadziei. Książka łączy problem zła z pytaniami o sprawiedliwość kary, miłość Boga, wolną wolę oraz uprzednią wiedzę i Opatrzność. Przedstawia zarówno obrońców tradycyjnej doktryny wiecznego piekła, jak i stanowiska uniwersalistyczne, anihilacjonizm oraz teorię możliwego wyjścia z piekła. Omawia między innymi argumenty dotyczące dobrowolnego odrzucenia Boga, nieskończonej kary za skończone życie i moralnego ryzyka związanego z narodzinami człowieka. Ostatnia część rozwija pytanie o uzdrawianie wolności i możliwość powszechnego pojednania. Autor wyraźnie informuje, że przedstawieniu cudzych poglądów towarzyszy jego osobista ocena; nie wszystkie referowane stanowiska są jego własnymi. Epilog akcentuje granice poznania, rolę wyobraźni eschatologicznej i otwartość dalszych dociekań. Nadzieja pozostaje tu przekonaniem poddawanym argumentacji, a nie wiedzą o przyszłości ani nowym dogmatem.
Hasła tematyczne
filozofia religii; eschatologia; piekło; teodycea; problem zła; nadzieja powszechnego zbawienia; wolna wola; Opatrzność Boża; molinizm; sprawiedliwość kary; anihilacjonizm; eskapizm eschatologiczny; uniwersalizm; wyobraźnia eschatologiczna
Spis treści
Oryginalny spis PDF 3–5 z paginacją drukowaną, wszystkie trzy strony sprawdzono wizualnie. Zachowano drukarskie „Uniwersalim” w tytule rozdziału III; początek samego rozdziału na PDF 41 ma poprawne „Uniwersalizm”. Scalone zostały wyrazy podzielone między wierszami; nie dodano autorskich działów.
Wstęp — 9
I. Współczesna teodycea o problemie zła i piekła — 15
Eschatologia i teodycea — 15
Teodycea kształtowania osoby ludzkiej — 17
Teodycea Opatrzności — 20
Teodycea Bożej dobroci — 22
Teodycea Bożego ryzyka — 24
Nadzieja szukająca zrozumienia — 28
II. Różnorodność doktryn o piekle — 31
Czy Bóg jest dłużny wobec swoich stworzeń? — 32
Doktryny eschatologiczne o naturze mąk piekielnych — 34
Doktryny infernalne o przyczynach potępienia — 36
Różnorodność doktryn i znaki zapytania — 39
III. Uniwersalim zbawienia a łaska Boża — 45
Charakter człowieka a zbawienie — 48
Wolne decyzje i kształtowanie osobowości — 51
Nasze grzeszne czyny i ocalenie od zniewolenia — 55
Teodycea „szczęśliwej winy” — 62
Uniwersalny cel Bożej łaski — 65
Bóg miłuje dobre zakończenie — 71
IV. O dobrowolnym odrzuceniu Boga na zawsze — 79
Kto dobrowolnie odrzuca Boga? — 80
Czy można dobrowolnie odrzucić Boga na zawsze? — 82
Czy interwencja Boga ocala człowieka przed odrzuceniem Go na zawsze? — 88
Nie będziemy pozbawieni wolności dobrowolnego grzeszenia — 92
Piekło jako tajemnica — 94
V. W obronie tradycyjnej doktryny wiecznego piekła — 97
Warunki wiarygodnej doktryny o istnieniu piekła — 97
Zarys głównych wątków doktryny o piekle — 99
Czy nauka o piekle może być wiarygodna? — 101
Kara sprawiedliwa? — 104
Akomodacja doktryny o piekle — 109
VI. Woluntaryzm infernalny: wszyscy znajdują to, czego szukają — 113
Uniwersalizm i zwodnicza nadzieja — 113
Infernalny woluntaryzm w pismach C. S. Lewisa — 116
Woluntaryzm infernalny wobec zarzutów — 121
VII. Problem piekła i wolnej woli — 127
Piekło jako konsekwencja samolubnej miłości — 127
Potępieni nie przebywają w piekle z własnej wolnej woli — 130
Piekło ludzi swawolnych i samolubnych — 133
VIII. Piekło a uprzednia wiedza i Opatrzność Boga — 137
Boża opatrzność i wolna wola — 137
Koncepcja Bożej opatrzności w molinizmie — 139
Suwerenność Boga i wolność człowieka — 141
Jak pogodzić wiarę w miłującego Boga z wieczną męką potępionych? — 143
Eschatologia molinistów a chrześcijańska wizja dobrego Boga — 147
IX. Czy człowiek zasługuje na nieskończoną karę? — 151
Piekło i sprawiedliwa kara — 151
Dobroczynność i sprawiedliwość Boga nie pozwalają wymierzać nieskończonej kary — 152
Nikt nie zasługuje na nieskończoną karę — 154
Nie byle jaka dobra nowina! — 157
Inspiracja do dalszego myślenia — 158
X. Czy istnienie Boga wymaga istnienia piekła? — 163
Piekło jako argument przeciwko istnieniu Boga? — 164
Sens pośmiertnej kary dla niepoprawnych grzeszników — 167
Wartość osoby ludzkiej a kara piekła — 170
XI. Unicestwienie uporczywych grzeszników czy wieczne piekło? — 175
Pojęcie anihilacjonizmu — 175
Biblijne i filozoficzne podstawy teorii anihilacji — 177
Unicestwienie jako naturalna konsekwencja grzechu? — 182
Czy boska doskonałość wymaga unicestwienia grzeszników? — 186
Unicestwienie a ostateczne zwierzchnictwo Boga — 192
XII. Teoria eskapizmu: o możliwości wyjścia z piekła — 197
Główne założenia teorii możliwego wyjścia z piekła — 198
Czy piekło może być czymś dobrym? — 199
Teoria wyjścia z piekła a wymogi chrześcijańskiej eschatologii — 203
Czy zbawcze plany Boga mogą być udaremnione? — 206
Biblijne wsparcie dla koncepcji wyjścia z piekła — 208
Koncepcja wyjścia z piekła a teorie reinkarnacji, anihilacji i uniwersalizmu — 212
XIII. Tradycyjna doktryna o piekle a narodziny człowieka: błogosławieństwo czy ryzyko? — 217
Posiadanie dzieci jako moralne dobro i powinność moralna — 218
Intuicje moralne i zasada nowego życia — 220
Ryzyko wiecznej szkody — 221
Postulat odrzucenia szkodliwych doktryn — 224
XIV. Zbawienie a wolność człowieka: filozoficzne przesłanki uniwersalizmu nadziei — 227
Dramatyczny dar wolności człowieka — 229
Czy zbuntowani grzesznicy będą na zawsze odrzucać miłość Boga? — 230
Boska pedagogia uzdrawiania wolności — 233
Cierpienie i przemiana woli — 234
Czy istnieje ryzyko porażki zbawczego planu Boga? — 238
Wolność a prawda o ukrywającym się Bogu — 243
Bóg ocala ludzi przed irracjonalną wolnością — 247
Boska prawda wyzwala i przemienia — 254
Granice dopuszczalnej wolności — 260
Siła boskiego przyciągania — 265
Ludzka wolność i powszechne pojednanie — 267
Epilog: Iść drogą nadziei do końca — 269
Nadzieja przezwycięża tragiczną mądrość świata — 269
Rozbieżność teorii i poglądów — 271
Skromność poznawcza i wyobraźnia — 273
Ku pośmiertnej weryfikacji — 275
Fiszki
Do tej pozycji nie przypisano jeszcze opublikowanych fiszek.