Pracownia poszukiwań
Pietras, Henryk, 2000 — Początki teologii Kościoła
Pełny widok tekstowy rozwija wszystkie sekcje i usuwa elementy strony niepotrzebne dla AI, Speechify oraz wydruku.
Opis bibliograficzny
Henryk Pietras, Początki teologii Kościoła, Wydawnictwo WAM, Kraków 2000.
Zakres dostępnej kopii
Kopia książki: 389 stron PDF. Karty tytułowe i redakcyjne, wykład, słowniki i indeksy; spis treści na PDF 385–389 (druk s. 398–402). Nie jest to objętość drukowanego wydania ani deklaracja kompletności skanu.
Streszczenie treści
Pietras przedstawia początki teologii poprzez życie i samorozumienie starożytnego Kościoła. Od wspólnot apostolskich, prześladowań i apologii przechodzi do organizacji wspólnot, sakramentów, monastycyzmu oraz szkół chrześcijańskich. Najobszerniejsza część porządkuje rozwój egzegezy i nauki o Ojcu, Synu, Duchu Świętym, stworzeniu, grzechu oraz rzeczach ostatecznych. Szczegółowy układ pozwala śledzić argumentację poszczególnych Ojców i spory prowadzące do orzeczeń soborowych. Osobno omówione są Symbol Apostolski, refleksja nad dziejami i wartość tradycji. Książka koncentruje się na autorach greckich i łacińskich; słownik osób, zestawienie pojęć oraz indeksy ułatwiają dalszą pracę. Charakterystyka opiera się na słowie autora i pełnym spisie, bez oceny wszystkich interpretacji historycznych zawartych w monografii.
Hasła tematyczne
patrystyka; ojcowie Kościoła; rozwój dogmatu; Trójca Święta; chrystologia; pneumatologia; sakramenty; egzegeza patrystyczna; eklezjologia; eschatologia; tradycja apostolska
Spis treści
Spis odczytany z dostępnego pliku. oryginalny spis treści odczytany z posiadanego PDF; numery stron drukowanego wydania. Zakres dostępnej kopii opisano osobno.
Od autora — 5
Wykaz skrótów — 8
Wskazówki bibliograficzne — 9
I. Nowe wino w starych bukłakach — 13
I.1. Czasy Ojców Apostolskich — 13
Pierwsze wspólnoty — 13
Etnochrześcijanie — 14
Początki systematycznej refleksji — 15
Dzieła Ojców Apostolskich — 16
Didache (ok. 100) — 16
Listy Ignacego — 17
List Pseudo-Barnaby (ok. 130) — 20
Pasterz Hermasa (ok. 150?) — 22
I.1.1. Aspekty teologii pierwszych Ojców — 24
Rola Chrystusa — 24
Zstąpienie do piekieł — 25
Teologia imienia — 26
I.2. Prześladowania i męczennicy — 27
Powody prześladowań — 27
Najstarsze Akta — 29
Wyznawcy — 32
Pragnienie męczeństwa — 32
Upadli („lapsi”) — 33
I.3. Obrona wiary — 35
Cele apologii — 36
II. Bycie w Kościele — 41
II.1. Natura Kościoła — 41
II.1.1. Miejsca święte — 46
Duchowa przestrzeń — 46
Bazyliki — 47
Baptysteria — 48
Cmentarze — 49
II.2. Chrzest — 51
II.2.1. Katechumenat — 51
II.2.2. Ważność chrztu — 60
II.3. Eucharystia — 67
Po szabacie — 67
Niebiańska liturgia — 69
Ciało „typiczne” i „uświęcające” — 70
Porządek w liturgii — 71
Chleb ponadsubstancjalny — 72
II.4. Wspólnota wierzących — 75
II.4.1. Teologia małżeństwa — 75
Pojęcie prawne i eschatologiczne — 76
Dar małżeństwa — 77
(Nie)możliwość rozwodu — 79
Ku sakramentalności — 82
II.4.2. Monastycyzm — 83
Początki monastycyzmu chrześcijańskiego — 84
Cenobityzm — 84
Anachoreci — 85
Kellia — 86
Bazylianie — 87
Stylici — 88
Pierwsi „kanonicy regularni” — 88
Początki duszpasterskich zaangażowań klasztorów — 89
II.4.3. Biskupi, prezbiterzy, diakoni — 90
Episkopos = presbiteros — 90
Episkopat monarchiczny — 91
Nałożenie rąk — 92
Biskup–faraon — 92
Jedyne kapłaństwo Chrystusa — 94
Krytyka nadużyć — 97
Kapłani Kościoła — 98
II.4.4. Prymat Piotra — 99
Troska o Kościoły — 100
Próba narzucenia daty Wielkanocy — 101
Spór o ważność chrztu — 103
Władza papieża w Italii — 105
„Jest taki zwyczaj” — 106
Władza Konstantynopola — 106
Przywództwo na Zachodzie — 107
Zwierzchnictwo Piotra — 108
Podsumujmy — 109
II.5. Pokuta–nawrócenie po chrzcie — 111
Chrzest na odpuszczenie grzechów — 111
Apostazja — 112
Siedem sposobów odpuszczenia grzechów — 113
Katarski rygoryzm — 114
II.6. Chrześcijańskie szkoły — 116
II.6.1. Justyn, Filozof i Męczennik — 116
II.6.2. Walentyn gnostyk — 116
Gnostycki system — 117
II.6.3. Szkoła Pantajnosa w Aleksandrii — 121
II.6.4. Klemens–„gnostyk antygnostycki” — 122
II.6.5. Didaskaleion Orygenesa — 126
II.6.6. „Szkoła” antiocheńska — 128
III. Wykład wiary — 131
III.1. Znaczenie Pisma — 131
Tradycja żydowska — 131
Chrystus „zasadą hermeneutyczną” — 132
III.1.1. Egzegeza alegoryczna — 133
Hexapla — 135
III.1.2. Typologia Hilarego z Poitiers — 135
III.1.3. Egzegeza antiocheńska — 137
Dosłowność — 138
„Świadectwa” — 140
III.1.4. Duchowa egzegeza Augustyna — 140
III.1.4. Veritas hebraica Hieronima — 142
III.2. Bóg Ojciec — 144
Ojciec wszechświata — 144
Wieczny Ojciec wiecznego Syna — 146
Ojciec nasz… — 148
III.3. Syn Boży–Słowo–Mesjasz — 149
III.3.1. „Na początku było Słowo” — 149
III.3.1.1. Chrystus Anioł — 149
III.3.1.2. Boski Logos u Filona Aleksandryjskiego — 157
Pierworodny — 157
Najstarszy z aniołów, jakby archanioł — 159
Wieloimienny — 163
Początek — 164
III.3.1.3. Słowo u Boga — 166
III.3.1.4. „Antiocheńskie” wątpliwości Pawła z Samosaty — 179
III.3.1.5. Kryzys ariański — 181
III.3.1.6. Syn równy Ojcu–Sobór Nicejski (325) — 188
III.3.1.7. Szukanie alternatywy — 192
III.3.1.8. Zwycięstwo Atanazego — 200
III.3.1.9. Precyzacje „Ojców Kapadockich” — 204
III.3.2. „Słowo stało się ciałem” — 209
III.3.2.1. Człowieczeństwo Jezusa przy „aleksandryjskich” założeniach — 209
III.3.2.2. „Człowiek niebiański” — 213
Mia physis — 214
III.3.2.3. Teologia rozdzielająca–Teodor z Mopsuestii — 216
III.3.2.4. Kontrowersja nestoriańska–ile natur tyle osób? — 217
Dwuznaczności terminologiczne — 220
Stanowisko Celestyna i Sobór Efeski — 220
Późna obrona Nestoriusza — 222
III.3.2.5. Jedna osoba w dwóch naturach — 223
Monofizytyzm Eutychesa — 224
Leon Wielki — 224
Sobór Chalcedoński — 225
III.4. Duch Święty — 228
III.4.1. Anioł Ducha Świętego i Kościół — 228
Podstawy biblijne — 228
Duch Święty w pismach judeochrześcijańskich — 229
III.4.2. „Cień Syna” (systemy gnostyckie) — 238
III.4.3. Boski Święty Duch Proroczy (Justyn) — 239
III.4.4. Podobieństwo Boże (Ireneusz z Lyonu) — 244
Duch Święty w stworzeniu człowieka — 246
Duch proroczy — 247
Duch Święty a Jezus — 247
Pięćdziesiątnica — 249
III.4.5. Osobowy dar Syna (Tertulian) — 253
Duch Święty w Trójcy — 253
Duch Święty a wcielenie — 254
Rola Ducha Świętego — 255
III.4.6. Duch uświęcający (Orygenes) — 256
Duch w Trójcy Świętej — 256
Pochodzenie Ducha Świętego — 257
Działanie Ducha Świętego — 259
III.4.7. Duch współistotny Ojcu (Atanazy i Bazyli) — 264
III.5. Dzieło stworzenia — 267
III.5.1. Stworzenie aniołów — 268
III.5.2. Aniołowie niżsi od ludzi — 272
III.5.3. Byty rozumne (logikoi) od początku (Orygenes) — 276
Dusze w świecie idei — 277
Platonizm chrześcijański — 277
a) Orygenes — 277
b) Grzegorz z Nyssy — 280
III.5.4. Świat dla apostatów — 282
III.5.5. Złe duchy — 285
III.5.6. Traducjonizm czy kreacjonizm? — 287
Dusza cielesna i dziedziczna — 288
III.6. Pierwszy i drugi grzech — 289
III.6.1. Grzech kosmiczny (gnostycy) — 289
III.6.2. Nieposłuszeństwo dziecka (Ireneusz) — 290
Boży nakaz — 291
Kłamstwo szatana — 293
Skutki nieposłuszeństwa — 294
Natychmiastowa śmierć — 294
Przekleństwo ziemi — 295
Napomnienie ludzi — 296
Dar „wypędzenia” z raju (Rdz 3,22–24) — 296
Dar śmiertelności — 297
III.6.3. Oddalenie od Boga — 298
Grzech w preegzystencji — 298
Grzech Adama — 300
Kontrowersja pelagiańska — 302
III.7. Eschatologia — 306
III.7.1. Tradycja hebrajska — 306
III.7.2. Millenaryzm — 308
III.7.3. Apokatastasis — 314
III.7.4. Końcowe zmartwychwstanie — 324
III.8. Rzymski skrót wiary–Symbol Apostolski — 327
Przekaz tekstu — 327
Bóg Ojciec — 329
Jezus Chrystus — 330
Duch Święty — 332
IV. Kościół o sobie samym — 335
IV.1. Refleksja nad dziejami — 335
Apokaliptyka — 335
Dzieła historyczne — 336
IV.2. Wartość tradycji — 340
V. Słowniki i indeksy — 343
V.1. Słownik osób — 343
V.2. Zestawienie ważnych pojęć — 370
V.3. Indeks biblijny — 387
V.4. Indeks imion — 390
V.5. Indeks tematów — 395
Fiszki
Do tej pozycji nie przypisano jeszcze opublikowanych fiszek.