Fiszki przypięte do pozycji bibliograficznych
W bazie projektu znajduje się 183 opublikowanych fiszek. Każda karta pozostaje przypisana do konkretnej książki lub artykułu i może należeć do wielu miejsc w spisie treści tego projektu.
Znaleziono 183 fiszek.
PV11-075 — R11: The Anthropic Cosmological Principle — przypis 75
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
1. Czytam autora
Fragment źródłowy w kontekście
J. D. Barrow, F. J. Tipler, The Anthropic Cosmological Principle (Oxford: OUP,
1986), s. 19–20 (rozdz. „Introduction”): „Observers like ourselves obviously can exist
only in that subset containing universes consistent with the evolution of carbon-based
life.”; s. 250 (sekcja o „ensemble of possible universes”): „…only in certain universes
… are the conditions suitable for the existence of life, and unless that condition is
fulfilled there will be no observers.”
Lokalizacja w źródle
Projektowani v11, rozdział 11 „Wszechświatów bez liku?”, s. 99, przypis 75
2. Rozumiem fragment
Ważne zastrzeżenie
Przed ostatecznym drukiem porównać cytat i numer strony z egzemplarzem źródłowym.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Jak wykorzystać w tekście
gwiazdy, planety i żywe istoty. W takim ujęciu nie powinniśmy się dziwić, że obserwujemy tak wyjątkowo dopasowany do nas kosmos – tylko w takim mogliśmy się pojawić. Multiversum w pewnym sensie rozszerza zasadę antropiczną: nasz świat jest przyjazny życiu, ponieważ spośród niezliczonych światów tylko w takim warunku mogą istnieć obserwatorzy zadający pytania.
Słowa kluczowe
Projektowani v11; rozdział 11; przypis 75; barrow-tipler-anthropic; opracowanie
PV11-076 — R11: Our Mathematical Universe — przypis 76
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
1. Czytam autora
Fragment źródłowy w kontekście
Max Tegmark, Our Mathematical Universe, rozdz. o Level III i IV.
Lokalizacja w źródle
Projektowani v11, rozdział 11 „Wszechświatów bez liku?”, s. 100, przypis 76
2. Rozumiem fragment
Ważne zastrzeżenie
Przed ostatecznym drukiem porównać cytat i numer strony z egzemplarzem źródłowym.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Jak wykorzystać w tekście
wszystkiego, np. w postaci teorii strun, podsuwa koncepcję “landskape” – ogromnej liczby możliwych rozwiązań, z których każde odpowiada innemu wszechświatowi o własnych parametrach. Krótko mówiąc, współczesna fizyka teoretyczna oferuje kilka ścieżek prowadzących do idei multiversum. Pomysł, który kiedyś brzmiał jak czysta spekulacja, dziś bywa traktowany poważnie przez uczonych z najwyższej półki.
Słowa kluczowe
Projektowani v11; rozdział 11; przypis 76; tegmark-mathematical-universe; kosmologia / popularnonaukowe
PV11-077 — R11: Parallel Universes — przypis 77
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
1. Czytam autora
Fragment źródłowy w kontekście
Max Tegmark, Parallel Universes (Scientific American, 2003) oraz/lub Our
Mathematical Universe (Knopf, 2014).
Lokalizacja w źródle
Projektowani v11, rozdział 11 „Wszechświatów bez liku?”, s. 101, przypis 77
2. Rozumiem fragment
Ważne zastrzeżenie
Przed ostatecznym drukiem porównać cytat i numer strony z egzemplarzem źródłowym.; Dodatkowe źródła w tym samym przypisie: tegmark-mathematical-universe.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Jak wykorzystać w tekście
wyniku kwantowego). Wreszcie niektórzy dodają poziom IV – najbardziej abstrakcyjny – gdzie każdy matematycznie możliwy świat istnieje “gdzieś” jako odrębna rzeczywistość. Niezależnie od podziałów, kluczowa cecha wszystkich tych wizji jest wspólna: istnienie innych rzeczywistości poza naszą własną. Nasz kosmos byłby tylko jednym z wielu.
Słowa kluczowe
Projektowani v11; rozdział 11; przypis 77; tegmark-parallel-universes; kosmologia / artykuł popularnonaukowy
PV11-078 — R11: Just Six Numbers — przypis 78
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
1. Czytam autora
Fragment źródłowy w kontekście
Martin Rees, Just Six Numbers (London: Weidenfeld & Nicolson, 2001), s. 156–157
(rozdz. „Coincidence, Providence—or Multiverse?”): „Our universe may be just one
of an ensemble of all possible universes, constrained only by the requirement that it
allows our emergence.”
Lokalizacja w źródle
Projektowani v11, rozdział 11 „Wszechświatów bez liku?”, s. 101, przypis 78
2. Rozumiem fragment
Ważne zastrzeżenie
Przed ostatecznym drukiem porównać cytat i numer strony z egzemplarzem źródłowym.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Jak wykorzystać w tekście
zwolennicy – prawdopodobieństwo trzeba zwiększyć przez mnogość prób. Wystarczy, że istnieje ogromna liczba wszechświatów o losowo ustawionych parametrach, a prawo wielkich liczb zadziała: pojawią się wszelkie możliwe kombinacje, w tym te sprzyjające życiu. My istniejemy oczywiście w jednym z tych nielicznych “wygranych” wszechświatów – bo tylko takie mają mieszkańców zdolnych snuć rozważania o kosmosie.
Słowa kluczowe
Projektowani v11; rozdział 11; przypis 78; rees-six-numbers; opracowanie
PV11-079 — R11: Just Six Numbers — przypis 79
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
1. Czytam autora
Fragment źródłowy w kontekście
John D. Barrow i Frank J. Tipler, The Anthropic Cosmological Principle (Oxford:
Oxford University Press, 1986), część „The Weak Anthropic Principle in Physics and
Astrophysics”.
Lokalizacja w źródle
Projektowani v11, rozdział 11 „Wszechświatów bez liku?”, s. 102, przypis 79
2. Rozumiem fragment
Ważne zastrzeżenie
Przed ostatecznym drukiem porównać cytat i numer strony z egzemplarzem źródłowym.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Jak wykorzystać w tekście
nieuniknionych w multiversum przykładów79. Zwolennicy podkreślają, że hipoteza wieloświata pozwala pozostać w
Słowa kluczowe
Projektowani v11; rozdział 11; przypis 79; rees-six-numbers; opracowanie
PV11-080 — R11: Large Number Coincidences and the Anthropic Principle in Cosmology — przypis 80
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
1. Czytam autora
Fragment źródłowy w kontekście
Brandon Carter, „Large Number Coincidences and the Anthropic Principle in
Cosmology” (IAU Symp. 63, 1974); Luke A. Barnes, „The Fine-Tuning of the
Universe for Intelligent Life”, Publications of the Astronomical Society of Australia
29 (2012): 529–564; Steven Weinberg, „Anthropic Bound on the Cosmological
Constant” (Physical Review Letters, 1987).
Lokalizacja w źródle
Projektowani v11, rozdział 11 „Wszechświatów bez liku?”, s. 102, przypis 80
2. Rozumiem fragment
Ważne zastrzeżenie
Przed ostatecznym drukiem porównać cytat i numer strony z egzemplarzem źródłowym.; Dodatkowe źródła w tym samym przypisie: barnes-fine-tuning, weinberg-anthropic-bound.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Jak wykorzystać w tekście
fine-tuningu podobnie, jak darwinowska teoria ewolucji rozwiązała pozorny projekt w biologii: poprzez dobór naturalny. W kosmosie nie ma co prawda konkurencji i reprodukcji światów (choć bywają spekulacje i na ten temat), ale sam fakt istnienia mnogich prób pełni rolę analogiczną – z milionów możliwości tylko te nadające się do życia “przechodzą dalej” w tym sensie, że mogą być doświadczone i zamieszkane.
Słowa kluczowe
Projektowani v11; rozdział 11; przypis 80; carter-large-number; kosmologia
PV11-081 — R11: Our Mathematical Universe — przypis 81
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
1. Czytam autora
Fragment źródłowy w kontekście
Max Tegmark, Our Mathematical Universe, indeks: „testability of” (s. 121);
„multiverse model, four-level hierarchy” (s. 321–322).
Lokalizacja w źródle
Projektowani v11, rozdział 11 „Wszechświatów bez liku?”, s. 103, przypis 81
2. Rozumiem fragment
Ważne zastrzeżenie
Przed ostatecznym drukiem porównać cytat i numer strony z egzemplarzem źródłowym.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Jak wykorzystać w tekście
nawet kilka intrygujących “zimnych punktów”, które mogłyby pasować do takiego scenariusza. Jak dotąd jednak żaden z tych sygnałów nie jest rozstrzygający – równie dobrze mogą to być fluktuacje przypadkowe, a nowe, dokładniejsze dane nie potwierdziły jednoznacznie obecności “odbicia” innego wszechświata81. Niemniej sam fakt, że multiversum stało się obiektem
Słowa kluczowe
Projektowani v11; rozdział 11; przypis 81; tegmark-mathematical-universe; kosmologia / popularnonaukowe
PV11-082 — R11: Droga do rzeczywistości. Wyczerpujący przewodnik po prawach rządzących Wszechświatem — przypis 82
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
1. Czytam autora
Fragment źródłowy w kontekście
Roger Penrose, Droga do rzeczywistości. Wyczerpujący przewodnik po prawach
rządzących Wszechświatem (Warszawa: Prószyński i S-ka, 2004).
Lokalizacja w źródle
Projektowani v11, rozdział 11 „Wszechświatów bez liku?”, s. 103, przypis 82
2. Rozumiem fragment
Ważne zastrzeżenie
Przed ostatecznym drukiem porównać cytat i numer strony z egzemplarzem źródłowym.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Jak wykorzystać w tekście
innych cudów i stwierdzić, że nasz wcale nie jest wyjątkowy. Dla wielu uczonych taka strategia to zbyt wysoka cena: wolą szukać głębszych praw lub wstrzymać sąd, niż mnożyć byty ponad potrzebę. W tym ujęciu multiversum jawi się jako rozwiązanie zbytnio komplikujące obraz świata, swoista intelektualna ucieczka przed przyznaniem, że czegoś nie umiemy na razie wyjaśnić prostszymi środkami.
Słowa kluczowe
Projektowani v11; rozdział 11; przypis 82; penrose-road-reality; fizyka / kosmologia
PV11-083 — R11: The Universe in a Nutshell — przypis 83
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
1. Czytam autora
Fragment źródłowy w kontekście
Stephen Hawking, The Universe in a Nutshell (London: Bantam, 2001), rozdz.
„Brane New World”.
Lokalizacja w źródle
Projektowani v11, rozdział 11 „Wszechświatów bez liku?”, s. 104, przypis 83
2. Rozumiem fragment
Ważne zastrzeżenie
Przed ostatecznym drukiem porównać cytat i numer strony z egzemplarzem źródłowym.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Jak wykorzystać w tekście
horyzont” pozostaje spekulacją. Fizycy George Ellis i Joe Silk ostrzegali na łamach Nature, że zbyt pochopne akceptowanie niepopartych dowodami idei (jak multiversum czy pewne wersje teorii strun) może rozmywać granice nauki i osłabiać jej wiarygodność. Innymi słowy, niektórzy obawiają się, że wieloświat to filozofia przebrana za naukę – atrakcyjna intelektualnie, ale nieuchwytna w praktycznej weryfikacji.
Słowa kluczowe
Projektowani v11; rozdział 11; przypis 83; hawking-nutshell; opracowanie
PV11-084 — R11: Conjectures and Refutations: The Growth of Scientific Knowledge — przypis 84
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
1. Czytam autora
Fragment źródłowy w kontekście
Karl R. Popper, Conjectures and Refutations (London: Routledge & Kegan Paul,
1963), zwł. s. 33–40 (falsyfikowalność). Imre Lakatos, The Methodology of Scientific
Research Programmes (Cambridge: Cambridge University Press, 1978). Larry
Laudan, „The Demise of the Demarcation Problem”, w: Physics, Philosophy and
Psychoanalysis, red. R. S. Cohen, L. Laudan (Dordrecht: Reidel, 1983). Paul
Thagard, „Why Astrology is a Pseudoscience”, PSA: Proceedings of the Biennial
Meeting of the Philosophy of Science Association (1978).
Lokalizacja w źródle
Projektowani v11, rozdział 11 „Wszechświatów bez liku?”, s. 104, przypis 84
2. Rozumiem fragment
Ważne zastrzeżenie
Przed ostatecznym drukiem porównać cytat i numer strony z egzemplarzem źródłowym.; Dodatkowe źródła w tym samym przypisie: lakatos-falsification, laudan-demarcation, thagard-astrology.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Jak wykorzystać w tekście
domagają się wytłumaczenia. Problem zostaje po prostu przeniesiony z praw jednego Wszechświata na meta-prawa multiversum – pisze Davies. Wieloświat nie tyle rozwiązuje zagadkę istnienia, co ją odsuwa w inne miejsce. Zwolennicy mogą odpowiedzieć, że może kiedyś odkryjemy takie meta-prawa (np. wynikające z wyższej teorii kwantowej grawitacji), ale na razie to czysta spekulacja.
Słowa kluczowe
Projektowani v11; rozdział 11; przypis 84; popper-conjectures; opracowanie
PV11-085 — R11: The Teleological Argument: An Exploration of the Fine-Tuning of the Cosmos — przypis 85
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
1. Czytam autora
Fragment źródłowy w kontekście
Robin Collins, „The Teleological Argument: An Exploration of the Fine-Tuning of
the Cosmos”, w: The Blackwell Companion to Natural Theology (2009), sekcje 6.1–
6.3 (omówienie multiversum). Martin J. Rees, Just Six Numbers (2000), rozdz.
końcowy o multiversum.
Lokalizacja w źródle
Projektowani v11, rozdział 11 „Wszechświatów bez liku?”, s. 105, przypis 85
2. Rozumiem fragment
Ważne zastrzeżenie
Przed ostatecznym drukiem porównać cytat i numer strony z egzemplarzem źródłowym.; Dodatkowe źródła w tym samym przypisie: rees-six-numbers.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Jak wykorzystać w tekście
jak „zrobię wszystko, byle nie przyznać, że istnienie świata to cud”. Zarówno strona ateistyczna, jak i religijna może więc być emocjonalnie zaangażowana w spór – a to rodzi pokusę naciągania argumentów. Warto być tego świadomym. Najrozsądniej jest chłodno oceniać, na ile multiversum faktycznie rozwiązuje problem fine-tuningu, a na ile jest atrakcyjne głównie dlatego, że wpisuje się w czyjś światopogląd.
Słowa kluczowe
Projektowani v11; rozdział 11; przypis 85; collins-teleological-argument; filozofia religii / kosmologia
PV11-086 — R12: Czy nauka pogrzebała Boga? — przypis 86
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
1. Czytam autora
Fragment źródłowy w kontekście
Lennox, J. C., Czy nauka pogrzebała Boga?, tłum. G. Łaciak-Gomola i A. Gomola,
Poznań, Wydawnictwo W drodze, 2018.
Lokalizacja w źródle
Projektowani v11, rozdział 12 „Zachwyt nad ładem świata”, s. 110, przypis 86
2. Rozumiem fragment
Ważne zastrzeżenie
Przed ostatecznym drukiem porównać cytat i numer strony z egzemplarzem źródłowym.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Jak wykorzystać w tekście
masywnych gwiazdach zachodzą reakcje tworzące ciężkie pierwiastki, a małe (jak nasze Słońce) palą się stabilnie przez miliardy lat. Co więcej, gdyby tempo ekspansji kosmosu tuż po Wielkim Wybuchu różniło się choćby o ułamek procenta, materia rozproszyłaby się zbyt szybko albo zapadła zbyt wcześnie – i również żadnych gwiazd by nie było. Takich kosmicznych zbiegów okoliczności znamy coraz więcej.
Słowa kluczowe
Projektowani v11; rozdział 12; przypis 86; lennox-buried-god; opracowanie
PV11-087 — R12: The Anthropic Cosmological Principle — przypis 87
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
1. Czytam autora
Fragment źródłowy w kontekście
Barrow, J. D. i Tipler, F. J., The Anthropic Cosmological Principle, Oxford, Oxford
University Press, 1986.
Lokalizacja w źródle
Projektowani v11, rozdział 12 „Zachwyt nad ładem świata”, s. 111, przypis 87
2. Rozumiem fragment
Ważne zastrzeżenie
Przed ostatecznym drukiem porównać cytat i numer strony z egzemplarzem źródłowym.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Jak wykorzystać w tekście
życia. Z drugiej strony nie brakuje jednak głosów studzących taki entuzjazm. Sceptycy argumentują, że nasze zdziwienie jest nielogiczne – przecież gdyby warunki nie sprzyjały życiu, to nie byłoby nas tu, żeby się dziwić. W nauce argument ten funkcjonuje jako tzw. zasada antropiczna, sformułowana m.in. przez Johna Barrowa i Franka Tiplera87. W słabej wersji głosi ona po prostu,
Słowa kluczowe
Projektowani v11; rozdział 12; przypis 87; barrow-tipler-anthropic; opracowanie
PV11-088 — R12: The Universe in a Nutshell — przypis 88
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
1. Czytam autora
Fragment źródłowy w kontekście
Hawking, S., The Universe in a Nutshell, London, Bantam Press, 2001.
Lokalizacja w źródle
Projektowani v11, rozdział 12 „Zachwyt nad ładem świata”, s. 112, przypis 88
2. Rozumiem fragment
Ważne zastrzeżenie
Przed ostatecznym drukiem porównać cytat i numer strony z egzemplarzem źródłowym.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Jak wykorzystać w tekście
naukowej dociekliwości? Jeśli zadajemy je nie zamiast nauki, ale ponad to, co odsłaniają nam nauki przyrodnicze, wówczas wciąż poruszamy się na gruncie racjonalnej refleksji. Nauka jako taka nie zabrania przecież pytać „dlaczego”. Nawet słynny kosmolog Stephen Hawking – znany z daleko posuniętego sceptycyzmu wobec religii – przyznał, że „trudno omawiać początki Wszechświata, nie wspominając koncepcji Boga”88. Jego własne badania nad
Słowa kluczowe
Projektowani v11; rozdział 12; przypis 88; hawking-nutshell; opracowanie
PV11-089 — R13: Czy nauka pogrzebała Boga? — przypis 89
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
1. Czytam autora
Fragment źródłowy w kontekście
Lennox, Czy nauka pogrzebała Boga? (God’s Undertaker: Has Science Buried God?,
pol. tłum. Warszawa 2009), s. 8.
Lokalizacja w źródle
Projektowani v11, rozdział 13 „Dar Istnienia”, s. 116, przypis 89
2. Rozumiem fragment
Ważne zastrzeżenie
Przed ostatecznym drukiem porównać cytat i numer strony z egzemplarzem źródłowym.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Jak wykorzystać w tekście
mechanizmów. W naszych komórkach działają mikrominiaturowe fabryki białek i nanomaszyny – ich złożoność i precyzja sprawiają, że bledną przy nich najbardziej zaawansowane ludzkie technologie89 . Innymi słowy, im więcej
Słowa kluczowe
Projektowani v11; rozdział 13; przypis 89; lennox-buried-god; opracowanie
PV11-090 — R13: Czy nauka pogrzebała Boga? — przypis 90
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
1. Czytam autora
Fragment źródłowy w kontekście
J. Lennox, Czy nauka pogrzebała Boga?, s. 9.
Lokalizacja w źródle
Projektowani v11, rozdział 13 „Dar Istnienia”, s. 116, przypis 90
2. Rozumiem fragment
Ważne zastrzeżenie
Przed ostatecznym drukiem porównać cytat i numer strony z egzemplarzem źródłowym.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Jak wykorzystać w tekście
samowystarczalnej nauki, często odpowiadają twierdząco. Ich zdaniem nie ma żadnego „planu” ani „projektu” – jest tylko materia, energia i rządzące nimi bezosobowe prawa przyrody. Znany biolog Richard Dawkins ujął to dobitnie, nazywając nas “produktem bezrozumnego i bezcelowego procesu przyrody, który wcale nas nie zaplanował” – ot, po prostu szczęśliwy traf, że w ogóle istniejemy 90 . Dlaczego mielibyśmy być kimś szczególnym? Przecież
Słowa kluczowe
Projektowani v11; rozdział 13; przypis 90; lennox-buried-god; opracowanie
PV11-099 — R13: The Demon-Haunted World: Science as a Candle in the Dark — przypis 99
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
1. Czytam autora
Fragment źródłowy w kontekście
C. Sagan, The Demon-Haunted World: Science as a Candle in the Dark (New York
1997), s. 30–31.
Lokalizacja w źródle
Projektowani v11, rozdział 13 „Dar Istnienia”, s. 122, przypis 99
2. Rozumiem fragment
Ważne zastrzeżenie
Przed ostatecznym drukiem porównać cytat i numer strony z egzemplarzem źródłowym.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Jak wykorzystać w tekście
– wręcz przeciwnie, pogłębia ją. Astronom Carl Sagan, gorący orędownik naukowego sceptycyzmu, pisał że nauka “jest nie tylko zgodna z duchowością; ona stanowi jej głębokie źródło. Gdy uświadomimy sobie nasze miejsce w bezmiarze lat świetlnych i epok, gdy pojmiemy złożoność, piękno i subtelność życia, wtedy to wzniosłe uczucie – połączenie uniesienia i pokory – jest z pewnością duchowe”99. Skoro nawet taki rasowy sceptyk jak Sagan przyznaje,
Słowa kluczowe
Projektowani v11; rozdział 13; przypis 99; sagan-demon-haunted; popularnonaukowe / sceptycyzm
PV11-100 — R14: Geneza informacji biologicznej — przypis 100
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
1. Czytam autora
Fragment źródłowy w kontekście
Bernd-Olaf Kuppers, Geneza informacji biologicznej, tłum. W. Ługowski (Warszawa:
PWN, 1991), s. 11.
Lokalizacja w źródle
Projektowani v11, rozdział 14 „Mikrokosmos”, s. 131, przypis 100
2. Rozumiem fragment
Ważne zastrzeżenie
Przed ostatecznym drukiem porównać cytat i numer strony z egzemplarzem źródłowym.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Jak wykorzystać w tekście
kawałek plastiku i tuszu. Jednak zdania napisane tym długopisem mogą wywołać uśmiech lub łzy, przekazać czyjeś uczucia albo podać przepis na ciasto. Materia (np. długopis) stanowi nośnik, lecz informacja to treść, którą można tym nośnikiem zapisać. Jak trafnie zauważył Bernd-Olaf Kuppers, informacja to w istocie miara układu – struktury rzeczy. To, co starożytni Grecy nazywali formą, dziś mierzymy ilościowo właśnie jako informację.
Słowa kluczowe
Projektowani v11; rozdział 14; przypis 100; kuppers-information; opracowanie
PV11-103 — R14: Information Theory, Evolution, and the Origin of Life — przypis 103
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
1. Czytam autora
Fragment źródłowy w kontekście
Hubert P. Yockey, Information Theory, Evolution, and the Origin of Life (Cambridge
University Press, 2005), s. x (Przedmowa). Yockey zaznacza, że system genetyczny
jest cyfrowy i liniowy, co pozwala zastosować teorię informacji Shannona i mierzyć
zawartość informacji w genomach – jest to niezbędne do pełnego zrozumienia natury
i pochodzenia życia.
Lokalizacja w źródle
Projektowani v11, rozdział 14 „Mikrokosmos”, s. 133, przypis 103
2. Rozumiem fragment
Ważne zastrzeżenie
Przed ostatecznym drukiem porównać cytat i numer strony z egzemplarzem źródłowym.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Jak wykorzystać w tekście
dla funkcjonowania życia. To nie magia ani przenośnia – to obiektywnie istniejący element świata ożywionego. Ba, da się ją zmierzyć i policzyć! Biolodzy, tacy jak Hubert Yockey, stosują w genomice teorię informacji rodem z matematyki. Skoro DNA to ciąg symboli (czteroliterowy, ale zawsze), można określać ile „bitów” informacji zawiera gen czy cały genom103 . Dzięki temu biologia z
Słowa kluczowe
Projektowani v11; rozdział 14; przypis 103; yockey-information; opracowanie
PV11-104 — R14: Geneza informacji biologicznej — przypis 104
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
1. Czytam autora
Fragment źródłowy w kontekście
Bernd-Olaf Kuppers, Geneza informacji biologicznej, s. 171. Przykład: genom
bakterii (ok. 4 mln nukleotydów) to odpowiednik ~1000-stronicowej książki, a
genom człowieka (>1 mld „liter”) – biblioteki kilku tysięcy tomów.
Lokalizacja w źródle
Projektowani v11, rozdział 14 „Mikrokosmos”, s. 133, przypis 104
2. Rozumiem fragment
Ważne zastrzeżenie
Przed ostatecznym drukiem porównać cytat i numer strony z egzemplarzem źródłowym.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Jak wykorzystać w tekście
„bitów” informacji zawiera gen czy cały genom103 . Dzięki temu biologia z nauki opisowej przeszła na poziom ilościowy – stała się niczym ścisła nauka o informacji życia. Przykładowo, genetycy obliczyli, że genom najprostszych bakterii (np. E. coli) składa się z ok. 4 milionów „liter” DNA. Gdyby zapisać tę instrukcję życia bakterii językiem książki, wyszłaby księga na tysiąc stron!104 A to przecież jeden z najprostszych organizmów. Człowiek ma w
Słowa kluczowe
Projektowani v11; rozdział 14; przypis 104; kuppers-information; opracowanie