Fiszki przypięte do pozycji bibliograficznych
W bazie projektu znajduje się 1444 opublikowanych fiszek. Każda karta pozostaje przypisana do konkretnej książki lub artykułu i może należeć do wielu miejsc w spisie treści tego projektu.
Znaleziono 1444 fiszek.
NAS-08 — Instytucjonalne ujęcie ID przez NAS • A — rdzeniowa
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
NAS–08 Instytucjonalne ujęcie inteligentny projekt przez NAS • A — rdzeniowa
Przekład roboczy
Dane ewolucji molekularnej przeciwstawiają się stosunkowo nowej propozycji nazywanej „teorią inteligentnego projektu”. Zwolennicy tej idei argumentują, że złożoność strukturalna stanowi dowód bezpośredniego działania Boga, który specjalnie stworzył organizmy w takiej postaci, w jakiej występują dzisiaj. Evidence Supporting Biological Evolution, s. 21; strona PDF 31.
Miejsce w rozprawie
rozdział pierwszy, punkt 2 Historia inteligentny projekt; rozdział pierwszy, punkt 5 Krytyka inteligentny projekt.
Jak wykorzystać
argumentacyjna Kluczowy tekst do analizy sporu o samą definicję inteligentny projekt.
Jak wykorzystać
Zestawić z definicjami Behego, Dembskiego i Meyera. Pokazać, czy NAS trafnie opisuje ich stanowiska, czy utożsamia inteligentny projekt z kreacjonizmem specjalnym i bezpośrednim „dowodem Boga”.
Zastrzeżenie
Cytat jest polemicznym opisem przeciwnika. W pracy doktorskiej powinien być analizowany, nie przyjmowany jako definicja neutralna.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
“Molecular evolutionary data counter a recent proposition called “intelligent design theory.” Proponents of this idea argue that structural complexity is proof of the direct hand of God in specially creating organisms as they are today.”
Przekład roboczy
Dane ewolucji molekularnej przeciwstawiają się stosunkowo nowej propozycji nazywanej „teorią inteligentnego projektu”. Zwolennicy tej idei argumentują, że złożoność strukturalna stanowi dowód bezpośredniego działania Boga, który specjalnie stworzył organizmy w takiej postaci, w jakiej występują dzisiaj.
Lokalizacja
Evidence Supporting Biological Evolution, s. 21; PDF s. 31.
Miejsce w rozprawie
R1.2 Historia ID; R1.5 Krytyka ID.
Jak wykorzystać
argumentacyjna Kluczowy tekst do analizy sporu o samą definicję ID.
Jak wykorzystać
Zestawić z definicjami Behego, Dembskiego i Meyera. Pokazać, czy NAS trafnie opisuje ich stanowiska, czy utożsamia ID z kreacjonizmem specjalnym i bezpośrednim „dowodem Boga”.
Zastrzeżenie
Cytat jest polemicznym opisem przeciwnika. W pracy doktorskiej powinien być analizowany, nie przyjmowany jako definicja neutralna.
Słowa kluczowe
NAS-09 — Krytyka nieredukowalnej złożoności • A — rdzeniowa
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Przekład roboczy
Struktury i procesy określane jako „nieredukowalnie” złożone zazwyczaj, po bliższym zbadaniu, takimi nie są. […] Złożone systemy biochemiczne mogą powstawać z prostszych systemów na drodze doboru naturalnego. Evidence Supporting Biological Evolution, s. 22; strona PDF 32.
Miejsce w rozprawie
rozdział pierwszy, punkt 4 dane biologiczne; rozdział pierwszy, punkt 5 Krytyka inteligentny projekt.
Jak wykorzystać
argumentacyjna Bezpośredni kontrargument wobec programu Behego.
Jak wykorzystać
Przedstawić mechanizmy kooptacji, duplikacji genów i zmiany funkcji jako naturalistyczną odpowiedź na nieredukowalną złożoność; następnie zbadać ich adekwatność dla konkretnych przypadków.
Zastrzeżenie
Raport podaje stanowisko syntetycznie. Rozstrzygnięcie wymaga nowszych prac pierwotnych dotyczących konkretnych układów, a nie samego autorytetu NAS.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
“Structures and processes that are claimed to be “irreducibly” complex typically are not on closer inspection. […] Complex biochemical systems can be built up from simpler systems through natural selection.”
Przekład roboczy
Struktury i procesy określane jako „nieredukowalnie” złożone zazwyczaj, po bliższym zbadaniu, takimi nie są. […] Złożone systemy biochemiczne mogą powstawać z prostszych systemów na drodze doboru naturalnego.
Lokalizacja
Evidence Supporting Biological Evolution, s. 22; PDF s. 32.
Miejsce w rozprawie
R1.4 dane biologiczne; R1.5 Krytyka ID.
Jak wykorzystać
argumentacyjna Bezpośredni kontrargument wobec programu Behego.
Jak wykorzystać
Przedstawić mechanizmy kooptacji, duplikacji genów i zmiany funkcji jako naturalistyczną odpowiedź na nieredukowalną złożoność; następnie zbadać ich adekwatność dla konkretnych przypadków.
Zastrzeżenie
Raport podaje stanowisko syntetycznie. Rozstrzygnięcie wymaga nowszych prac pierwotnych dotyczących konkretnych układów, a nie samego autorytetu NAS.
Słowa kluczowe
NAS-10 — Nauka a twierdzenia o działaniu nadprzyrodzonym
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Przekład roboczy
Nauka nie może wypowiadać się o roli, jaką siły nadprzyrodzone mogłyby odgrywać w sprawach ludzkich. Badania naukowe doszły jednak do wniosku, że te same siły, które odpowiadają za ewolucję innych form życia na Ziemi, mogą wyjaśnić ewolucję człowieka.
Lokalizacja
Human Evolution, s. 24; strona PDF 34.
Miejsce w rozprawie
R2.3 naturalizm metodologiczny; R3.8 granice poznania naturalnego.
Jak wykorzystać
argumentacyjna Rozróżnienie między kompetencją nauki a możliwością teologiczną.
Jak wykorzystać
Wskazać, że naukowa wystarczalność przyczyn wtórnych nie musi być równoznaczna z ontologiczną zbędnością przyczyny pierwszej.
Zastrzeżenie
Sformułowanie „can account for” dotyczy naukowego modelu procesów, nie pełnego wyjaśnienia metafizycznego osoby ludzkiej.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
nadprzyrodzoność; człowiek; przyczyny wtórne; zakres nauki
Pełna karta — także tekst oryginalny
“Science cannot comment on the role that supernatural forces might play in human affairs. But scientific investigations have concluded that the same forces responsible for the evolution of all other life forms on Earth can account for the evolution of human beings.”
Przekład roboczy
Nauka nie może wypowiadać się o roli, jaką siły nadprzyrodzone mogłyby odgrywać w sprawach ludzkich. Badania naukowe doszły jednak do wniosku, że te same siły, które odpowiadają za ewolucję innych form życia na Ziemi, mogą wyjaśnić ewolucję człowieka.
Lokalizacja
Human Evolution, s. 24; PDF s. 34.
Miejsce w rozprawie
R2.3 naturalizm metodologiczny; R3.8 granice poznania naturalnego.
Jak wykorzystać
argumentacyjna Rozróżnienie między kompetencją nauki a możliwością teologiczną.
Jak wykorzystać
Wskazać, że naukowa wystarczalność przyczyn wtórnych nie musi być równoznaczna z ontologiczną zbędnością przyczyny pierwszej.
Zastrzeżenie
Sformułowanie „can account for” dotyczy naukowego modelu procesów, nie pełnego wyjaśnienia metafizycznego osoby ludzkiej.
Słowa kluczowe
NAS-11 — Nauka nie jest jedyną drogą poznania
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Przekład roboczy
Nauka nie jest jedynym sposobem zdobywania wiedzy o nas samych i otaczającym świecie. Ludzie dochodzą do rozumienia także innymi drogami, między innymi przez literaturę, sztukę, refleksję filozoficzną i doświadczenie religijne.
Lokalizacja
Conclusion, s. 25; strona PDF 35.
Miejsce w rozprawie
R2.2 Teologia naturalna; R3.8 Objawienie i granice przyrody.
Jak wykorzystać
argumentacyjna Podstawa pluralizmu epistemologicznego bez mieszania metod.
Jak wykorzystać
Uzasadnić obecność refleksji filozoficznej i teologicznej obok naukowego opisu danych, przy zachowaniu odmiennych kryteriów każdej dziedziny.
Zastrzeżenie
Cytat nie ustala jeszcze relacji między rodzajami wiedzy. Trzeba dopiero zbudować model komplementarności, dialogu lub hierarchii wyjaśnień.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
pluralizm epistemologiczny; filozofia; doświadczenie religijne; komplementarność
Pełna karta — także tekst oryginalny
“Science is not the only way of acquiring knowledge about ourselves and the world around us. Humans gain understanding in many other ways, such as through literature, the arts, philosophical reflection, and religious experience.”
Przekład roboczy
Nauka nie jest jedynym sposobem zdobywania wiedzy o nas samych i otaczającym świecie. Ludzie dochodzą do rozumienia także innymi drogami, między innymi przez literaturę, sztukę, refleksję filozoficzną i doświadczenie religijne.
Lokalizacja
Conclusion, s. 25; PDF s. 35.
Miejsce w rozprawie
R2.2 Teologia naturalna; R3.8 Objawienie i granice przyrody.
Jak wykorzystać
argumentacyjna Podstawa pluralizmu epistemologicznego bez mieszania metod.
Jak wykorzystać
Uzasadnić obecność refleksji filozoficznej i teologicznej obok naukowego opisu danych, przy zachowaniu odmiennych kryteriów każdej dziedziny.
Zastrzeżenie
Cytat nie ustala jeszcze relacji między rodzajami wiedzy. Trzeba dopiero zbudować model komplementarności, dialogu lub hierarchii wyjaśnień.
Słowa kluczowe
NAS-12 — Dlaczego NAS odmawia ID statusu nauki • A — rdzeniowa
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
NAS–12 Dlaczego NAS odmawia inteligentny projekt statusu nauki • A — rdzeniowa
Przekład roboczy
Kreacjonizm, inteligentny projekt i inne twierdzenia o nadprzyrodzonej interwencji w powstanie życia lub gatunków nie są nauką, ponieważ nie dają się testować metodami naukowymi. Conclusion, s. 25; strona PDF 35.
Miejsce w rozprawie
rozdział pierwszy, punkt 5 Krytyka inteligentny projekt; R2.3 naturalizm metodologiczny. FISZKI BADAWCZE • NAS / NEWMAN
Jak wykorzystać
argumentacyjna Najmocniejsze instytucjonalne wyzwanie wobec naukowego statusu inteligentny projekt.
Jak wykorzystać
Rozebrać argument na przesłanki: (1) inteligentny projekt oznacza interwencję nadprzyrodzoną; (2) taka interwencja jest nietestowalna; (3) nietestowalność wyklucza naukowość. Każdą przesłankę ocenić osobno.
Zastrzeżenie
Nie wszystkie wersje inteligentny projekt identyfikują projektanta ani opisują „interwencję”. Z drugiej strony sama rezygnacja z identyfikacji projektanta nie zapewnia testowalności.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
“Creationism, intelligent design, and other claims of supernatural intervention in the origin of life or of species are not science because they are not testable by the methods of science.”
Przekład roboczy
Kreacjonizm, inteligentny projekt i inne twierdzenia o nadprzyrodzonej interwencji w powstanie życia lub gatunków nie są nauką, ponieważ nie dają się testować metodami naukowymi.
Lokalizacja
Conclusion, s. 25; PDF s. 35.
Miejsce w rozprawie
R1.5 Krytyka ID; R2.3 naturalizm metodologiczny. FISZKI BADAWCZE • NAS / NEWMAN
Jak wykorzystać
argumentacyjna Najmocniejsze instytucjonalne wyzwanie wobec naukowego statusu ID.
Jak wykorzystać
Rozebrać argument na przesłanki: (1) ID oznacza interwencję nadprzyrodzoną; (2) taka interwencja jest nietestowalna; (3) nietestowalność wyklucza naukowość. Każdą przesłankę ocenić osobno.
Zastrzeżenie
Nie wszystkie wersje ID identyfikują projektanta ani opisują „interwencję”. Z drugiej strony sama rezygnacja z identyfikacji projektanta nie zapewnia testowalności.
Słowa kluczowe
NAS-13 — Wnioskowanie w naukach historycznych • A — rdzeniowa
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Przekład roboczy
W naukach historycznych, takich jak astronomia, geologia, biologia ewolucyjna i archeologia, formułuje się logiczne wnioskowania, a następnie sprawdza je względem danych. […] Zdarzenie należące do przeszłości nie jest zatem wyłączone z badań naukowych. Appendix: Frequently Asked Questions, s. 27–28; strona PDF 36–37.
Miejsce w rozprawie
rozdział pierwszy, punkt 1 Definicja inteligentny projekt; rozdział pierwszy, punkt 3 wnioskowanie o inteligencji; rozdział pierwszy, punkt 5 krytyka.
Jak wykorzystać
argumentacyjna Metodologiczne otwarcie na abdukcję i badanie przyczyn przeszłych zdarzeń.
Jak wykorzystać
Wykazać, że problem nie polega na tym, iż projekt jest postulowany jako zdarzenie przeszłe, lecz na tym, czy hipoteza projektu generuje sprawdzalne oczekiwania i przewyższa konkurencję wyjaśniającą.
Zastrzeżenie
Fakt, że nauki historyczne wnioskują o nieobserwowanych przyczynach, nie przesądza prawdziwości konkretnego wniosku o projekcie.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
“In historical sciences like astronomy, geology, evolutionary biology, and archaeology, logical inferences are made and then tested against data. […] Something that happened in the past is thus not “off limits” for scientific study.”
Przekład roboczy
W naukach historycznych, takich jak astronomia, geologia, biologia ewolucyjna i archeologia, formułuje się logiczne wnioskowania, a następnie sprawdza je względem danych. […] Zdarzenie należące do przeszłości nie jest zatem wyłączone z badań naukowych.
Lokalizacja
Appendix: Frequently Asked Questions, s. 27–28; PDF s. 36–37.
Miejsce w rozprawie
R1.1 Definicja ID; R1.3 wnioskowanie o inteligencji; R1.5 krytyka.
Jak wykorzystać
argumentacyjna Metodologiczne otwarcie na abdukcję i badanie przyczyn przeszłych zdarzeń.
Jak wykorzystać
Wykazać, że problem nie polega na tym, iż projekt jest postulowany jako zdarzenie przeszłe, lecz na tym, czy hipoteza projektu generuje sprawdzalne oczekiwania i przewyższa konkurencję wyjaśniającą.
Zastrzeżenie
Fakt, że nauki historyczne wnioskują o nieobserwowanych przyczynach, nie przesądza prawdziwości konkretnego wniosku o projekcie.
Słowa kluczowe
NAS-14 — Model „dwóch odrębnych dziedzin” • B — wspierająca
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Przekład roboczy
Naukowcy, podobnie jak inni ludzie, odczuwają zachwyt porządkiem i złożonością przyrody. Wielu naukowców jest głęboko religijnych. Nauka i religia zajmują jednak dwie odrębne dziedziny ludzkiego doświadczenia. Preface, s. ix; strona PDF 9.
Miejsce w rozprawie
R2.3 naturalizm metodologiczny; R3.8 granice teologii naturalnej.
Jak wykorzystać
argumentacyjna Reprezentatywne sformułowanie modelu separacji nauki i religii.
Jak wykorzystać
Porównać z modelami konfliktu, niezależności, dialogu i integracji. Ustalić, czy doktorat proponuje dialog bez mieszania kompetencji.
Zastrzeżenie
To normatywna teza filozoficzna, a nie wynik eksperymentu. Sama publikacja NAS wchodzi zarazem w ocenę relacji twierdzeń religijnych i naukowych, więc granica wymaga doprecyzowania.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
“Scientists, like many others, are touched with awe at the order and complexity of nature. Indeed, many scientists are deeply religious. But science and religion occupy two separate realms of human experience.”
Przekład roboczy
Naukowcy, podobnie jak inni ludzie, odczuwają zachwyt porządkiem i złożonością przyrody. Wielu naukowców jest głęboko religijnych. Nauka i religia zajmują jednak dwie odrębne dziedziny ludzkiego doświadczenia.
Lokalizacja
Preface, s. ix; PDF s. 9.
Miejsce w rozprawie
R2.3 naturalizm metodologiczny; R3.8 granice teologii naturalnej.
Jak wykorzystać
argumentacyjna Reprezentatywne sformułowanie modelu separacji nauki i religii.
Jak wykorzystać
Porównać z modelami konfliktu, niezależności, dialogu i integracji. Ustalić, czy doktorat proponuje dialog bez mieszania kompetencji.
Zastrzeżenie
To normatywna teza filozoficzna, a nie wynik eksperymentu. Sama publikacja NAS wchodzi zarazem w ocenę relacji twierdzeń religijnych i naukowych, więc granica wymaga doprecyzowania.
Słowa kluczowe
NEWMAN-01 — NEWMAN–01
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Definicja rozwoju idei • A — rdzeniowa „Ten proces, dłuższy lub krótszy czasowo, dzięki któremu aspekty idei otrzymują wzajemne uzgodnienie i ukształtowanie, nazywam jej rozwojem, tj. najpierw kiełkowaniem, a następnie dojrzewaniem prawdy lub też pozornej prawdy na rozległej płaszczyźnie umysłowej.” Cz. I, rozdz. I, dział I: O ideach w ich procesie rozwojowym, s. 55; strona PDF 50.
Miejsce w rozprawie
R2.1 Klasyczna teologia stworzenia; wstęp metodologiczny do całej rozprawy.
Jak wykorzystać
argumentacyjna Definicja rozwoju jako stopniowego ujawniania aspektów jednej idei.
Jak wykorzystać
Przedstawić integrację współczesnych argumentów z projektu nie jako tworzenie nowej doktryny stworzenia, lecz jako możliwe doprecyzowanie jej aspektów w nowym kontekście naukowym.
Zastrzeżenie
Newman od razu dopuszcza rozwój prawdy „lub też pozornej prawdy”. Sam proces historyczny nie gwarantuje prawdziwości; potrzebne są kryteria z rozdziału V.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Definicja rozwoju idei • A — rdzeniowa „Ten proces, dłuższy lub krótszy czasowo, dzięki któremu aspekty idei otrzymują wzajemne uzgodnienie i ukształtowanie, nazywam jej rozwojem, tj. najpierw kiełkowaniem, a następnie dojrzewaniem prawdy lub też pozornej prawdy na rozległej płaszczyźnie umysłowej.”
Lokalizacja
Cz. I, rozdz. I, dział I: O ideach w ich procesie rozwojowym, s. 55; PDF s. 50.
Miejsce w rozprawie
R2.1 Klasyczna teologia stworzenia; wstęp metodologiczny do całej rozprawy.
Jak wykorzystać
argumentacyjna Definicja rozwoju jako stopniowego ujawniania aspektów jednej idei.
Jak wykorzystać
Przedstawić integrację współczesnych argumentów z projektu nie jako tworzenie nowej doktryny stworzenia, lecz jako możliwe doprecyzowanie jej aspektów w nowym kontekście naukowym.
Zastrzeżenie
Newman od razu dopuszcza rozwój prawdy „lub też pozornej prawdy”. Sam proces historyczny nie gwarantuje prawdziwości; potrzebne są kryteria z rozdziału V.
Słowa kluczowe
NEWMAN-02 — NEWMAN–02
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Tożsamość przez ciągłość, nie izolację • A — rdzeniowa „Wzrasta, kiedy wciela się w siebie, tak że jego tożsamość potwierdza się nie w jego wyodrębnieniu, lecz w ciągłości i nadrzędności.” Cz. I, rozdz. I, dział I, s. 56; strona PDF 51.
Miejsce w rozprawie
R2.1 teologia stworzenia; R2.3 dialog z nauką.
Jak wykorzystać
argumentacyjna Zasada asymilacyjnego, a nie izolacjonistycznego rozwoju idei.
Jak wykorzystać
Uzasadnić, że teologia może przyjmować kategorie naukowe i filozoficzne, jeżeli podporządkowuje je własnym zasadom i zachowuje ciągłość tożsamości.
Zastrzeżenie
„Nadrzędność” nie może oznaczać arbitralnego zawłaszczenia danych naukowych; asymilacja wymaga respektowania ich własnego znaczenia metodologicznego.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Tożsamość przez ciągłość, nie izolację • A — rdzeniowa „Wzrasta, kiedy wciela się w siebie, tak że jego tożsamość potwierdza się nie w jego wyodrębnieniu, lecz w ciągłości i nadrzędności.”
Lokalizacja
Cz. I, rozdz. I, dział I, s. 56; PDF s. 51.
Miejsce w rozprawie
R2.1 teologia stworzenia; R2.3 dialog z nauką.
Jak wykorzystać
argumentacyjna Zasada asymilacyjnego, a nie izolacjonistycznego rozwoju idei.
Jak wykorzystać
Uzasadnić, że teologia może przyjmować kategorie naukowe i filozoficzne, jeżeli podporządkowuje je własnym zasadom i zachowuje ciągłość tożsamości.
Zastrzeżenie
„Nadrzędność” nie może oznaczać arbitralnego zawłaszczenia danych naukowych; asymilacja wymaga respektowania ich własnego znaczenia metodologicznego.
Słowa kluczowe
NEWMAN-03 — NEWMAN–03
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Ryzyko dialogu musi zostać podjęte • A — rdzeniowa „Ale jakiekolwiek byłoby ryzyko skażenia ze względu na współżycie z otaczającym światem, ryzyko takie musi być podjęte, jeżeli jakaś wielka idea ma być należycie zrozumiana, a tym bardziej, jeśli ma zostać w pełni ujawniona.” Cz. I, rozdz. I, dział I, s. 56; strona PDF 51.
Miejsce w rozprawie
R2.3 Problem naturalizmu metodologicznego; uzasadnienie projektu badawczego.
Jak wykorzystać
argumentacyjna Teologiczne uzasadnienie wejścia w realny spór ze współczesną nauką i jej krytyką. FISZKI BADAWCZE • NAS / NEWMAN
Jak wykorzystać
Umieścić we wstępie jako motywację: teologia stworzenia nie powinna ani ignorować inteligentny projekt, ani przyjmować go bezkrytycznie; musi podjąć ryzyko konfrontacji.
Zastrzeżenie
Dialog nie usprawiedliwia synkretyzmu. Właśnie dlatego potrzebne są kryteria zachowania typu, zasad i stosunku zachowawczego.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Ryzyko dialogu musi zostać podjęte • A — rdzeniowa „Ale jakiekolwiek byłoby ryzyko skażenia ze względu na współżycie z otaczającym światem, ryzyko takie musi być podjęte, jeżeli jakaś wielka idea ma być należycie zrozumiana, a tym bardziej, jeśli ma zostać w pełni ujawniona.”
Lokalizacja
Cz. I, rozdz. I, dział I, s. 56; PDF s. 51.
Miejsce w rozprawie
R2.3 Problem naturalizmu metodologicznego; uzasadnienie projektu badawczego.
Jak wykorzystać
argumentacyjna Teologiczne uzasadnienie wejścia w realny spór ze współczesną nauką i jej krytyką. FISZKI BADAWCZE • NAS / NEWMAN
Jak wykorzystać
Umieścić we wstępie jako motywację: teologia stworzenia nie powinna ani ignorować ID, ani przyjmować go bezkrytycznie; musi podjąć ryzyko konfrontacji.
Zastrzeżenie
Dialog nie usprawiedliwia synkretyzmu. Właśnie dlatego potrzebne są kryteria zachowania typu, zasad i stosunku zachowawczego.
Słowa kluczowe
NEWMAN-04 — NEWMAN–04
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Zmiana służąca zachowaniu tożsamości • B — wspierająca „Idea zmienia się wraz z nimi, aby pozostać tą samą. W świecie wyższym jest inaczej, ale żyć tu, na Ziemi, to znaczy zmieniać się, a być doskonałym to znaczy zmieniać się często.” Cz. I, rozdz. I, dział I, s. 57; strona PDF 52.
Miejsce w rozprawie
R2.1 Klasyczna teologia stworzenia.
Jak wykorzystać
argumentacyjna Zwięzła formuła dynamicznej wierności doktrynalnej.
Jak wykorzystać
Wyjaśnić, dlaczego nowe dane kosmologii i biologii mogą wymagać nowych sformułowań, nie zmieniając istoty creatio ex nihilo, zależności stworzenia ani Opatrzności.
Zastrzeżenie
Najczęściej cytowane zdanie Newmana bywa wyrywane z kontekstu. Nie oznacza aprobaty każdej zmiany; jego sens określa siedem cech prawdziwego rozwoju.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Zmiana służąca zachowaniu tożsamości • B — wspierająca „Idea zmienia się wraz z nimi, aby pozostać tą samą. W świecie wyższym jest inaczej, ale żyć tu, na Ziemi, to znaczy zmieniać się, a być doskonałym to znaczy zmieniać się często.”
Lokalizacja
Cz. I, rozdz. I, dział I, s. 57; PDF s. 52.
Miejsce w rozprawie
R2.1 Klasyczna teologia stworzenia.
Jak wykorzystać
argumentacyjna Zwięzła formuła dynamicznej wierności doktrynalnej.
Jak wykorzystać
Wyjaśnić, dlaczego nowe dane kosmologii i biologii mogą wymagać nowych sformułowań, nie zmieniając istoty creatio ex nihilo, zależności stworzenia ani Opatrzności.
Zastrzeżenie
Najczęściej cytowane zdanie Newmana bywa wyrywane z kontekstu. Nie oznacza aprobaty każdej zmiany; jego sens określa siedem cech prawdziwego rozwoju.
Słowa kluczowe
NEWMAN-05 — NEWMAN–05
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Sumienie jako argument teologii naturalnej • B — wspierająca „Sumienie, którego istnienia nie można zaprzeczyć, jest dowodem na rzecz doktryny o Władcy moralnym, samo nadaje jej znaczenie i zakres, tak że doktryna o Sędzi i o Sądzie, który ma nadejść, jest rozwinięciem zjawiska sumienia.” Cz. I, rozdz. I, dział II: O typach rozwoju idei, s. 64; strona PDF 59.
Miejsce w rozprawie
R2.2 Teologia naturalna; pomocniczo R3.1, R3.4 i R3.8.
Jak wykorzystać
argumentacyjna Przykład wnioskowania od fenomenu doświadczenia do metafizycznego profilu Boga.
Jak wykorzystać
Porównać strukturę argumentu sumienia z argumentami z projektu: z danych nie wyprowadza się pełnej doktryny Boga, ale określony profil — tutaj Władcy moralnego.
Zastrzeżenie
To analogia metodologiczna, nie argument biologiczny. Nie należy utożsamiać siły argumentu z sumienia z siłą argumentów z informacji lub fine-tuningu.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Sumienie jako argument teologii naturalnej • B — wspierająca „Sumienie, którego istnienia nie można zaprzeczyć, jest dowodem na rzecz doktryny o Władcy moralnym, samo nadaje jej znaczenie i zakres, tak że doktryna o Sędzi i o Sądzie, który ma nadejść, jest rozwinięciem zjawiska sumienia.”
Lokalizacja
Cz. I, rozdz. I, dział II: O typach rozwoju idei, s. 64; PDF s. 59.
Miejsce w rozprawie
R2.2 Teologia naturalna; pomocniczo R3.1, R3.4 i R3.8.
Jak wykorzystać
argumentacyjna Przykład wnioskowania od fenomenu doświadczenia do metafizycznego profilu Boga.
Jak wykorzystać
Porównać strukturę argumentu sumienia z argumentami z projektu: z danych nie wyprowadza się pełnej doktryny Boga, ale określony profil — tutaj Władcy moralnego.
Zastrzeżenie
To analogia metodologiczna, nie argument biologiczny. Nie należy utożsamiać siły argumentu z sumienia z siłą argumentów z informacji lub fine-tuningu.
Słowa kluczowe
NEWMAN-6 — Natura i Objawienie: odrębne fakty, wspólne zasady
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
„Jeżeli więc Twórca natury jest Dawcą łaski, można spodziewać się, iż podczas gdy dwa systemy faktów są różne i wzajemnie niezależne, zasady dochodzące w nich do głosu są te same i tworzą pomiędzy nimi ogniwo łączące.”
Lokalizacja
Cz. I, rozdz. II, dział II: Potrzeba rozwinięcia się nieomylnego autorytetu, s. 94; strona PDF 89.
Miejsce w rozprawie
R2.1–R2.2; R3.6 komunikatywność świata; R3.8 granice natury i Objawienia.
Jak wykorzystać
argumentacyjna Najważniejszy most między porządkiem stworzenia a porządkiem łaski.
Jak wykorzystać
Zbudować model relacji bez konkordyzmu: fakty przyrodnicze i fakty Objawienia są odmienne, lecz mogą wyrażać zgodne zasady, ponieważ mają jednego Autora.
Zastrzeżenie
Newman nie upoważnia do prostego przenoszenia pojęć naukowych do dogmatyki. „Ogniwo” dotyczy zasad i analogii, nie identyczności treści.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
natura i łaska; analogia; Objawienie; jedność Autora
Pełna karta — także tekst oryginalny
„Jeżeli więc Twórca natury jest Dawcą łaski, można spodziewać się, iż podczas gdy dwa systemy faktów są różne i wzajemnie niezależne, zasady dochodzące w nich do głosu są te same i tworzą pomiędzy nimi ogniwo łączące.”
Lokalizacja
Cz. I, rozdz. II, dział II: Potrzeba rozwinięcia się nieomylnego autorytetu, s. 94; PDF s. 89.
Miejsce w rozprawie
R2.1–R2.2; R3.6 komunikatywność świata; R3.8 granice natury i Objawienia.
Jak wykorzystać
argumentacyjna Najważniejszy most między porządkiem stworzenia a porządkiem łaski.
Jak wykorzystać
Zbudować model relacji bez konkordyzmu: fakty przyrodnicze i fakty Objawienia są odmienne, lecz mogą wyrażać zgodne zasady, ponieważ mają jednego Autora.
Zastrzeżenie
Newman nie upoważnia do prostego przenoszenia pojęć naukowych do dogmatyki. „Ogniwo” dotyczy zasad i analogii, nie identyczności treści.
Słowa kluczowe
NEWMAN-7 — Stworzenie obejmuje podtrzymywanie w istnieniu
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
„Utrzymywanie stworzenia w bycie zawiera się w pojęciu stworzenia. Stwórca spoczął siódmego dnia, dokonawszy dzieła, jednak „działa aż dotąd”.”
Lokalizacja
Cz. I, rozdz. II, dział II, s. 95; strona PDF 90.
Miejsce w rozprawie
R2.1 Klasyczna teologia stworzenia; pomocniczo R3.2 i R3.5.
Jak wykorzystać
argumentacyjna Korekta redukcji Boga do jednorazowego inicjatora lub „projektanta luk”.
Jak wykorzystać
Pokazać, że chrześcijańska teologia stworzenia mówi o ciągłej zależności ontologicznej świata, nie tylko o pierwszym układzie warunków początkowych.
Zastrzeżenie
Cytatu nie należy używać do negowania autonomii przyczyn wtórnych. Podtrzymywanie w istnieniu działa na innym poziomie wyjaśnienia niż mechanizmy przyrodnicze.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
creatio continua; zachowanie w istnieniu; Opatrzność; przyczyna pierwsza
Pełna karta — także tekst oryginalny
„Utrzymywanie stworzenia w bycie zawiera się w pojęciu stworzenia. Stwórca spoczął siódmego dnia, dokonawszy dzieła, jednak „działa aż dotąd”.”
Lokalizacja
Cz. I, rozdz. II, dział II, s. 95; PDF s. 90.
Miejsce w rozprawie
R2.1 Klasyczna teologia stworzenia; pomocniczo R3.2 i R3.5.
Jak wykorzystać
argumentacyjna Korekta redukcji Boga do jednorazowego inicjatora lub „projektanta luk”.
Jak wykorzystać
Pokazać, że chrześcijańska teologia stworzenia mówi o ciągłej zależności ontologicznej świata, nie tylko o pierwszym układzie warunków początkowych.
Zastrzeżenie
Cytatu nie należy używać do negowania autonomii przyczyn wtórnych. Podtrzymywanie w istnieniu działa na innym poziomie wyjaśnienia niż mechanizmy przyrodnicze.
Słowa kluczowe
NEWMAN-8 — Religia naturalna i objawiona — różne autorytety
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
„Różnica między religią naturalną a objawioną polega na tym, iż pierwsza ma autorytet subiektywny, a druga — obiektywny. Objawienie polega na ujawnieniu się niewidzialnej potęgi Bożej albo na zastąpieniu głosu sumienia przez głos Prawodawcy.”
Lokalizacja
Cz. I, rozdz. II, dział II, s. 95; strona PDF 90.
Miejsce w rozprawie
R2.2 Teologia naturalna; R3.8 z samej przyrody nie poznamy wszystkiego.
Jak wykorzystać
argumentacyjna Wyznaczenie granicy między inferencją naturalną a samoobjawieniem Boga.
Jak wykorzystać
Uzasadnić tezę rozdziału 3.8: dane natury mogą prowadzić do ograniczonego profilu metafizycznego Projektanta, lecz nie do Trójcy, Wcielenia ani historii zbawienia.
Zastrzeżenie
Termin „subiektywny” ma tu historyczny sens związany z sumieniem, nie oznacza po prostu dowolności lub nieracjonalności teologii naturalnej.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
religia naturalna; Objawienie; autorytet; granice poznania Boga
Pełna karta — także tekst oryginalny
„Różnica między religią naturalną a objawioną polega na tym, iż pierwsza ma autorytet subiektywny, a druga — obiektywny. Objawienie polega na ujawnieniu się niewidzialnej potęgi Bożej albo na zastąpieniu głosu sumienia przez głos Prawodawcy.”
Lokalizacja
Cz. I, rozdz. II, dział II, s. 95; PDF s. 90.
Miejsce w rozprawie
R2.2 Teologia naturalna; R3.8 z samej przyrody nie poznamy wszystkiego.
Jak wykorzystać
argumentacyjna Wyznaczenie granicy między inferencją naturalną a samoobjawieniem Boga.
Jak wykorzystać
Uzasadnić tezę rozdziału 3.8: dane natury mogą prowadzić do ograniczonego profilu metafizycznego Projektanta, lecz nie do Trójcy, Wcielenia ani historii zbawienia.
Zastrzeżenie
Termin „subiektywny” ma tu historyczny sens związany z sumieniem, nie oznacza po prostu dowolności lub nieracjonalności teologii naturalnej.
Słowa kluczowe
NEWMAN-09 — NEWMAN–09
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Hipoteza wiążąca dane fakty • A — rdzeniowa „Nazwałem doktrynę nieomylności hipotezą; uważajmy ją za taką ze względu na tok rozumowania, to jest uważajmy ją jedynie za pogląd, nie oparty na bezpośredniej oczywistości, lecz postulowany przez dane fakty, jako wzajemnie je ze sobą wiążący.” FISZKI BADAWCZE • NAS / NEWMAN Cz. I, rozdz. II, dział II, s. 99; strona PDF 94.
Miejsce w rozprawie
rozdział pierwszy, punkt 1 Definicja inteligentny projekt; rozdział pierwszy, punkt 3 wnioskowanie o inteligencji; R2.2 teologia naturalna.
Jak wykorzystać
argumentacyjna Formalna analogia do wnioskowania do najlepszego wyjaśnienia.
Jak wykorzystać
Zastosować do opisania struktury argumentu projektowego: hipoteza nie jest bezpośrednio „widoczna”, lecz ma wiązać rozproszone dane i zwiększać ich zrozumiałość.
Zastrzeżenie
Newman mówi o hipotezie w argumentacji eklezjologicznej. Przeniesienie na inteligentny projekt jest analogiczne, nie dowodowe; trzeba niezależnie podać kryteria porównania hipotez.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Hipoteza wiążąca dane fakty • A — rdzeniowa „Nazwałem doktrynę nieomylności hipotezą; uważajmy ją za taką ze względu na tok rozumowania, to jest uważajmy ją jedynie za pogląd, nie oparty na bezpośredniej oczywistości, lecz postulowany przez dane fakty, jako wzajemnie je ze sobą wiążący.” FISZKI BADAWCZE • NAS / NEWMAN
Lokalizacja
Cz. I, rozdz. II, dział II, s. 99; PDF s. 94.
Miejsce w rozprawie
R1.1 Definicja ID; R1.3 wnioskowanie o inteligencji; R2.2 teologia naturalna.
Jak wykorzystać
argumentacyjna Formalna analogia do wnioskowania do najlepszego wyjaśnienia.
Jak wykorzystać
Zastosować do opisania struktury argumentu projektowego: hipoteza nie jest bezpośrednio „widoczna”, lecz ma wiązać rozproszone dane i zwiększać ich zrozumiałość.
Zastrzeżenie
Newman mówi o hipotezie w argumentacji eklezjologicznej. Przeniesienie na ID jest analogiczne, nie dowodowe; trzeba niezależnie podać kryteria porównania hipotez.
Słowa kluczowe
NEWMAN-10 — Dlaczego doktryna wymaga rozwinięcia
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
„Starałem się wykazać odnośnie do doktryny objawionej […] że […] musiała ona rozrastać się, czyli rozwijać w miarę upływu czasu w obszerny system teologiczny.”
Lokalizacja
Cz. I, rozdz. II, dział III: Faktyczny rozwój jako postulowane zaspokajanie tej potrzeby, s. 100; strona PDF 95.
Miejsce w rozprawie
R2.1 Klasyczna teologia stworzenia.
Jak wykorzystać
argumentacyjna Uzasadnienie historycznego rozwoju systemu teologicznego.
Jak wykorzystać
Wyjaśnić, że spotkanie doktryny stworzenia z nową wiedzą nie musi być dodatkiem zewnętrznym; może ujawniać implikacje już obecne w wierze Kościoła.
Zastrzeżenie
Rozwój nie jest prostym skutkiem presji kulturowej. Teologia musi rozróżniać okazję do rozwoju od jego normatywnego źródła.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
rozwój doktrynalny; system teologiczny; historia; implikacje
Pełna karta — także tekst oryginalny
„Starałem się wykazać odnośnie do doktryny objawionej […] że […] musiała ona rozrastać się, czyli rozwijać w miarę upływu czasu w obszerny system teologiczny.”
Lokalizacja
Cz. I, rozdz. II, dział III: Faktyczny rozwój jako postulowane zaspokajanie tej potrzeby, s. 100; PDF s. 95.
Miejsce w rozprawie
R2.1 Klasyczna teologia stworzenia.
Jak wykorzystać
argumentacyjna Uzasadnienie historycznego rozwoju systemu teologicznego.
Jak wykorzystać
Wyjaśnić, że spotkanie doktryny stworzenia z nową wiedzą nie musi być dodatkiem zewnętrznym; może ujawniać implikacje już obecne w wierze Kościoła.
Zastrzeżenie
Rozwój nie jest prostym skutkiem presji kulturowej. Teologia musi rozróżniać okazję do rozwoju od jego normatywnego źródła.
Słowa kluczowe
NEWMAN-11 — Koherencja i wzajemne potwierdzanie doktryn
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
„Doktryny te są jakby członkami jednej rodziny — jedna sugeruje drugą; są współzależne, lub też potwierdzają się wzajemnie. Jedna rzuca światło na drugą, a wszystkie świadczą o każdej z osobna.”
Lokalizacja
Cz. I, rozdz. II, dział III, s. 101–102; strona PDF 96–97.
Miejsce w rozprawie
R2.1 teologia stworzenia; R3.7 jedność źródła projektu.
Jak wykorzystać
argumentacyjna Koherencja systemowa jako znak prawidłowego rozwinięcia.
Jak wykorzystać
Sprawdzić, czy osiem cech Projektanta tworzy wzajemnie spójny profil oraz czy harmonizuje on z całością chrześcijańskiej doktryny Boga i stworzenia.
Zastrzeżenie
Koherencja jest kryterium koniecznym, lecz niewystarczającym: spójny system może być fałszywy. Potrzebna jest także adekwatność wobec danych i Tradycji.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
koherencja; system doktryn; jedność; wzajemne potwierdzenie
Pełna karta — także tekst oryginalny
„Doktryny te są jakby członkami jednej rodziny — jedna sugeruje drugą; są współzależne, lub też potwierdzają się wzajemnie. Jedna rzuca światło na drugą, a wszystkie świadczą o każdej z osobna.”
Lokalizacja
Cz. I, rozdz. II, dział III, s. 101–102; PDF s. 96–97.
Miejsce w rozprawie
R2.1 teologia stworzenia; R3.7 jedność źródła projektu.
Jak wykorzystać
argumentacyjna Koherencja systemowa jako znak prawidłowego rozwinięcia.
Jak wykorzystać
Sprawdzić, czy osiem cech Projektanta tworzy wzajemnie spójny profil oraz czy harmonizuje on z całością chrześcijańskiej doktryny Boga i stworzenia.
Zastrzeżenie
Koherencja jest kryterium koniecznym, lecz niewystarczającym: spójny system może być fałszywy. Potrzebna jest także adekwatność wobec danych i Tradycji.
Słowa kluczowe
NEWMAN-12 — Siedem cech prawdziwego rozwoju
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
„Wypaczenie nie zachodzi wtedy, gdy idea zachowuje jeden i ten sam typ, te same zasady, tę samą organizację; jeżeli jej początki zapowiadają jej dalsze fazy, a późniejsze zjawiska zabezpieczają wcześniejsze i popierają je; jeżeli ma ona zdolność przyswajania i odradzania się oraz jest żywotnie aktywna od początku do końca.”
Lokalizacja
Cz. II, rozdz. V: Rozwój prawdziwy w przeciwstawieniu do wypaczeń, s. 169; strona PDF 162.
Miejsce w rozprawie
Metodologiczna rama R2 oraz całego R3.
Jak wykorzystać
argumentacyjna Gotowa macierz oceny teologicznej rekonstrukcji argumentów z projektu.
Jak wykorzystać
Przekształcić siedem cech w pytania kontrolne: zachowanie typu, ciągłość zasad, asymilacja, następstwo logiczne, antycypacja, zachowawczość i trwała płodność.
Zastrzeżenie
Newman proponuje znaki rozpoznawcze o różnej sile, nie mechaniczny algorytm. Ich zastosowanie do inteligentny projekt wymaga jawnego uzasadnienia analogii.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
siedem cech; kryteria rozwoju; wypaczenie; metoda
Pełna karta — także tekst oryginalny
„Wypaczenie nie zachodzi wtedy, gdy idea zachowuje jeden i ten sam typ, te same zasady, tę samą organizację; jeżeli jej początki zapowiadają jej dalsze fazy, a późniejsze zjawiska zabezpieczają wcześniejsze i popierają je; jeżeli ma ona zdolność przyswajania i odradzania się oraz jest żywotnie aktywna od początku do końca.”
Lokalizacja
Cz. II, rozdz. V: Rozwój prawdziwy w przeciwstawieniu do wypaczeń, s. 169; PDF s. 162.
Miejsce w rozprawie
Metodologiczna rama R2 oraz całego R3.
Jak wykorzystać
argumentacyjna Gotowa macierz oceny teologicznej rekonstrukcji argumentów z projektu.
Jak wykorzystać
Przekształcić siedem cech w pytania kontrolne: zachowanie typu, ciągłość zasad, asymilacja, następstwo logiczne, antycypacja, zachowawczość i trwała płodność.
Zastrzeżenie
Newman proponuje znaki rozpoznawcze o różnej sile, nie mechaniczny algorytm. Ich zastosowanie do ID wymaga jawnego uzasadnienia analogii.
Słowa kluczowe
NEWMAN-13 — Pierwsza cecha: zachowanie typu
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
„Części i proporcje rozwiniętego kształtu, jakkolwiek zmienione, odpowiadają tym, jakie przysługiwały jego zaczątkom.”
Lokalizacja
Cz. II, rozdz. V, dział I: Zachowanie typu, s. 169; strona PDF 162.
Miejsce w rozprawie
R2.1 teologia stworzenia; kontrola całej rekonstrukcji w R3.
Jak wykorzystać
argumentacyjna Kryterium zachowania rozpoznawalnej tożsamości doktryny.
Jak wykorzystać
Sprawdzić, czy włączenie inteligentny projekt nadal zachowuje chrześcijański „typ” stworzenia: wolny akt Boga, creatio ex nihilo, ontologiczną zależność, dobroć i Opatrzność.
Zastrzeżenie
Nie wolno sprowadzać Boga Stwórcy do inżyniera działającego wewnątrz świata ani doktryny stworzenia do hipotezy konkurencyjnej wobec biologii.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
zachowanie typu; creatio ex nihilo; tożsamość doktryny; Bóg-inżynier
Pełna karta — także tekst oryginalny
„Części i proporcje rozwiniętego kształtu, jakkolwiek zmienione, odpowiadają tym, jakie przysługiwały jego zaczątkom.”
Lokalizacja
Cz. II, rozdz. V, dział I: Zachowanie typu, s. 169; PDF s. 162.
Miejsce w rozprawie
R2.1 teologia stworzenia; kontrola całej rekonstrukcji w R3.
Jak wykorzystać
argumentacyjna Kryterium zachowania rozpoznawalnej tożsamości doktryny.
Jak wykorzystać
Sprawdzić, czy włączenie ID nadal zachowuje chrześcijański „typ” stworzenia: wolny akt Boga, creatio ex nihilo, ontologiczną zależność, dobroć i Opatrzność.
Zastrzeżenie
Nie wolno sprowadzać Boga Stwórcy do inżyniera działającego wewnątrz świata ani doktryny stworzenia do hipotezy konkurencyjnej wobec biologii.