Fiszki przypięte do pozycji bibliograficznych

W bazie projektu znajduje się 1432 opublikowanych fiszek. Każda karta pozostaje przypisana do konkretnej książki lub artykułu i może należeć do wielu miejsc w spisie treści tego projektu.

Znaleziono 1432 fiszek.

Priorytet: Najwyższy Miejsce: 1.4

C2 — Multiwersum jako naturalistyczna odpowiedź na dostrojenie

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Przekład roboczy

Skoro z konieczności zamieszkujemy jeden z wszechświatów sprzyjających życiu, obraz multiwersum redukuje mocną zasadę antropiczną do aspektu zasady słabej. Z tego powodu wielu fizyków uznaje propozycję multiwersum za najbardziej naturalne wyjaśnienie antropicznych dostrojeń.

Lokalizacja

Bernard Carr, „Introduction and overview”, § 1.1, s. 4 książki; s. 17 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział I, krytyka argumentu z dostrojenia; alternatywne wyjaśnienia.

Jak wykorzystać

Precyzyjnie formułuje konkurenta dla wnioskowania projektowego: efekt selekcji w zespole wszechświatów.

Zastrzeżenie

Nie przedstawia dowodu istnienia multiwersum, lecz opisuje jego funkcję wyjaśniającą. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

Indeed, since we necessarily reside in one of the life-conducive universes, the multiverse picture reduces the strong anthropic principle to an aspect of the weak one. For this reason, many physicists would regard the multiverse proposal as providing the most natural explanation of the anthropic fine-tunings.

Przekład roboczy

Skoro z konieczności zamieszkujemy jeden z wszechświatów sprzyjających życiu, obraz multiwersum redukuje mocną zasadę antropiczną do aspektu zasady słabej. Z tego powodu wielu fizyków uznaje propozycję multiwersum za najbardziej naturalne wyjaśnienie antropicznych dostrojeń.

Lokalizacja

Bernard Carr, „Introduction and overview”, § 1.1, s. 4 książki; s. 17 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział I, krytyka argumentu z dostrojenia; alternatywne wyjaśnienia.

Jak wykorzystać

Precyzyjnie formułuje konkurenta dla wnioskowania projektowego: efekt selekcji w zespole wszechświatów.

Zastrzeżenie

Nie przedstawia dowodu istnienia multiwersum, lecz opisuje jego funkcję wyjaśniającą. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

Priorytet: Najwyższy Miejsce: 1.4

C3 — Stała kosmologiczna — skala problemu dostrojenia

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Przekład roboczy

Nie wiemy, jak obliczyć te efekty, lecz najbardziej naturalną wartością byłaby gęstość Fiszki źródłowe • Carr / Chaberek • doktorat Plancka (większa od wartości obserwowanej o 120 rzędów wielkości). […] Wartość obserwowana wydaje się zatem niewiarygodnie mała.

Lokalizacja

Bernard Carr, „Introduction and overview”, § 1.1, s. 6 książki; s. 19 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział I, dane kosmologiczne: precyzyjne dostrojenie.

Jak wykorzystać

Krótkie, liczbowe przedstawienie jednego z najsilniejszych przykładów problemu dostrojenia.

Zastrzeżenie

Wartość „120 rzędów” zależy od sposobu zestawienia naiwnych oszacowań energii próżni z obserwacją; w rozprawie należy oprzeć analizę na nowszej literaturze fizycznej. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

We do not know how to calculate these, but the most natural value would be the Planck density (which is 120 orders of magnitude larger than the observed value). […] The observed value therefore seems implausibly small.

Przekład roboczy

Nie wiemy, jak obliczyć te efekty, lecz najbardziej naturalną wartością byłaby gęstość Fiszki źródłowe • Carr / Chaberek • doktorat Plancka (większa od wartości obserwowanej o 120 rzędów wielkości). […] Wartość obserwowana wydaje się zatem niewiarygodnie mała.

Lokalizacja

Bernard Carr, „Introduction and overview”, § 1.1, s. 6 książki; s. 19 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział I, dane kosmologiczne: precyzyjne dostrojenie.

Jak wykorzystać

Krótkie, liczbowe przedstawienie jednego z najsilniejszych przykładów problemu dostrojenia.

Zastrzeżenie

Wartość „120 rzędów” zależy od sposobu zestawienia naiwnych oszacowań energii próżni z obserwacją; w rozprawie należy oprzeć analizę na nowszej literaturze fizycznej. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

Priorytet: Najwyższy Miejsce: 1.5Miejsce: 2.3

C4 — Czy multiwersum jest nauką? Problem testowalności

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

y

Przekład roboczy

Powód jest jasny: idea jest wysoce spekulatywna, a realność multiwersum — zarówno z perspektywy kosmologii, jak i fizyki cząstek — pozostaje obecnie nietestowalna. Może nawet pozostać taka na zawsze […].

Lokalizacja

Bernard Carr, „Introduction and overview”, § 1.3, s. 14 książki; s. 27 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział I, krytyka alternatywy multiwersalnej; Rozdział II, naturalizm metodologiczny.

Jak wykorzystać

Otwiera analizę demarkacji: kiedy wyjaśnienie kosmologiczne staje się metafizycznym rozszerzeniem fizyki.

Zastrzeżenie

Tekst pochodzi z 2007 r.; obecnie część modeli ma konsekwencje pośrednio testowalne. Tezę trzeba aktualizować, nie cytować jako rozstrzygnięcia. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

The reason is clear: the idea is highly speculative and, from both a cosmological and a particle physics perspective, the reality of a multiverse is currently untestable. Indeed, it may always remain so […].

Przekład roboczy

Powód jest jasny: idea jest wysoce spekulatywna, a realność multiwersum — zarówno z perspektywy kosmologii, jak i fizyki cząstek — pozostaje obecnie nietestowalna. Może nawet pozostać taka na zawsze […].

Lokalizacja

Bernard Carr, „Introduction and overview”, § 1.3, s. 14 książki; s. 27 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział I, krytyka alternatywy multiwersalnej; Rozdział II, naturalizm metodologiczny.

Jak wykorzystać

Otwiera analizę demarkacji: kiedy wyjaśnienie kosmologiczne staje się metafizycznym rozszerzeniem fizyki.

Zastrzeżenie

Tekst pochodzi z 2007 r.; obecnie część modeli ma konsekwencje pośrednio testowalne. Tezę trzeba aktualizować, nie cytować jako rozstrzygnięcia. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

Priorytet: Najwyższy Miejsce: 2.2Miejsce: 3.2Miejsce: 3.8

C5 — Bóg albo multiwersum — fałszywa dychotomia

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Przekład roboczy

Dychotomia przypisująca antropiczne dostrojenia albo Bogu, albo multiwersum jest zbyt uproszczona. Dostrojenia nie stanowią jednoznacznego dowodu na istnienie Boga, ale także istnienie multiwersum nie wykluczałoby Boga, ponieważ nie ma powodu, dla którego Stwórca nie mógłby działać poprzez multiwersum.

Lokalizacja

Bernard Carr, „Introduction and overview”, § 1.4, s. 16 książki; s. 29 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział II, teologia naturalna; Rozdział III, transcendencja i sprawczość Projektanta.

Jak wykorzystać

Chroni argumentację przed prostym przeciwstawieniem „projekt albo multiwersum” i pozwala rozdzielić przyczynę wtórną od ostatecznej.

Zastrzeżenie

To twierdzenie kompatybilności, nie argument za teizmem. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

In fact, the dichotomy in attributing anthropic fine-tunings to God or the multiverse is too simplistic. While the fine-tunings certainly do not provide unequivocal evidence for God, nor would the existence of a multiverse preclude God since […] there is no reason why a Creator should not act through the multiverse.

Przekład roboczy

Dychotomia przypisująca antropiczne dostrojenia albo Bogu, albo multiwersum jest zbyt uproszczona. Dostrojenia nie stanowią jednoznacznego dowodu na istnienie Boga, ale także istnienie multiwersum nie wykluczałoby Boga, ponieważ nie ma powodu, dla którego Stwórca nie mógłby działać poprzez multiwersum.

Lokalizacja

Bernard Carr, „Introduction and overview”, § 1.4, s. 16 książki; s. 29 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział II, teologia naturalna; Rozdział III, transcendencja i sprawczość Projektanta.

Jak wykorzystać

Chroni argumentację przed prostym przeciwstawieniem „projekt albo multiwersum” i pozwala rozdzielić przyczynę wtórną od ostatecznej.

Zastrzeżenie

To twierdzenie kompatybilności, nie argument za teizmem. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

Priorytet: Najwyższy Miejsce: 3.8

C6 — Granice nauki wobec teizmu — „nudge factors”

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Przekład roboczy

Wydaje się mało prawdopodobne, aby nauka — nawet rozszerzona tak, by pomieścić multiwersum — kiedykolwiek dowiodła istnienia Boga albo je obaliła. W świecie fizycznym można dostrzegać wskazówki ku temu, co Boskie, lecz mogą one dostarczać jedynie tego, co John Polkinghorne nazywa czynnikami „lekko ukierunkowującymi”.

Lokalizacja

Bernard Carr, „Introduction and overview”, § 1.4, s. 16 książki; s. 29 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział III, granice teologii naturalnej i identyfikacji Projektanta.

Jak wykorzystać

Dobrze zamyka przejście od danych naukowych do wniosku metafizycznego bez deklarowania dowodu dedukcyjnego.

Zastrzeżenie

„Nudge factors” warto przełożyć opisowo i objaśnić w przypisie. Status źródła: tekst własny autora rozdziału; odwołanie do J. Polkinghorne’a.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

[…] it seems unlikely that – even in the extended form required to accommodate the multiverse – science will ever prove or disprove the existence of God. Some people may see in the physical world some hint of the divine, but this can only provide what John Polkinghorne describes as ‘nudge’ factors.

Przekład roboczy

Wydaje się mało prawdopodobne, aby nauka — nawet rozszerzona tak, by pomieścić multiwersum — kiedykolwiek dowiodła istnienia Boga albo je obaliła. W świecie fizycznym można dostrzegać wskazówki ku temu, co Boskie, lecz mogą one dostarczać jedynie tego, co John Polkinghorne nazywa czynnikami „lekko ukierunkowującymi”.

Lokalizacja

Bernard Carr, „Introduction and overview”, § 1.4, s. 16 książki; s. 29 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział III, granice teologii naturalnej i identyfikacji Projektanta.

Jak wykorzystać

Dobrze zamyka przejście od danych naukowych do wniosku metafizycznego bez deklarowania dowodu dedukcyjnego.

Zastrzeżenie

„Nudge factors” warto przełożyć opisowo i objaśnić w przypisie. Status źródła: tekst własny autora rozdziału; odwołanie do J. Polkinghorne’a.

Priorytet: Najwyższy Miejsce: 1.5Miejsce: 2.3

C8 — Założenia o multiwersum mają nieusuwalny komponent filozoficzny

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Przekład roboczy

Wszelkie założenia, jakie poczynimy w tej sprawie, będą z konieczności oparte na podstawach filozoficznych. Jakkolwiek dobrze byłyby uzasadnione, inne możliwości pozostaną otwarte. Przy braku ograniczeń obserwacyjnych lub eksperymentalnych teoria może przyjąć dowolną postać i służyć uzasadnieniu dowolnego wniosku.

Lokalizacja

George Ellis, „Multiverses: description, uniqueness and testing”, § 22.4, s. 405 książki; s. 407 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział I, krytyka multiwersum; Rozdział II, problem naturalizmu metodologicznego.

Jak wykorzystać

Uzasadnia konieczność jawnego ujawnienia założeń metafizycznych po obu stronach sporu.

Zastrzeżenie

Ellis krytykuje nieograniczone ensemble, nie każde pośrednio testowalne rozwinięcie inflacji. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

Any assumptions we make about it will necessarily be made on philosophical grounds. However well justified these may be, other possibilities will remain open. Lacking any observational or experimental restrictions, the theory can take any form we like and may be used to justify any conclusion.

Przekład roboczy

Wszelkie założenia, jakie poczynimy w tej sprawie, będą z konieczności oparte na podstawach filozoficznych. Jakkolwiek dobrze byłyby uzasadnione, inne możliwości pozostaną otwarte. Przy braku ograniczeń obserwacyjnych lub eksperymentalnych teoria może przyjąć dowolną postać i służyć uzasadnieniu dowolnego wniosku.

Lokalizacja

George Ellis, „Multiverses: description, uniqueness and testing”, § 22.4, s. 405 książki; s. 407 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział I, krytyka multiwersum; Rozdział II, problem naturalizmu metodologicznego.

Jak wykorzystać

Uzasadnia konieczność jawnego ujawnienia założeń metafizycznych po obu stronach sporu.

Zastrzeżenie

Ellis krytykuje nieograniczone ensemble, nie każde pośrednio testowalne rozwinięcie inflacji. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

Priorytet: Najwyższy Miejsce: 1.5Miejsce: 2.2Miejsce: 3.2

C9 — Multiwersum przesuwa pytanie o rację o jeden poziom

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Przekład roboczy

Żadna propozycja zespołu wszechświatów nie jest wyjaśnieniem ostatecznym; jedynie przesuwa ostateczne pytanie o jeden etap dalej. Jeśli przyjmiemy istnienie multiwersum, głębsze pytanie brzmi: dlaczego to multiwersum, a nie inne? Dlaczego zespół dopuszczający życie, a nie taki, który go nie dopuszcza?

Lokalizacja

George Ellis, „Multiverses: description, uniqueness and testing”, § 22.5, s. 406 książki; s. 408 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział II, racja dostateczna; Rozdział III, transcendencja Projektanta.

Jak wykorzystać

Wskazuje różnicę między wyjaśnieniem rozkładu parametrów a wyjaśnieniem istnienia i struktury generatora/zespołu.

Zastrzeżenie

Nie obala multiwersum jako wyjaśnienia lokalnego; kwestionuje jego status jako wyjaśnienia ostatecznego. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

[…] any ensemble proposal is not a final explanation; it just pushes the ultimate question back one stage Fiszki źródłowe • Carr / Chaberek • doktorat further. For if one assumes the existence of a multiverse, the deeper issue then becomes: Why this multiverse rather than another one? Why an ensemble that allows life rather than one that does not?

Przekład roboczy

Żadna propozycja zespołu wszechświatów nie jest wyjaśnieniem ostatecznym; jedynie przesuwa ostateczne pytanie o jeden etap dalej. Jeśli przyjmiemy istnienie multiwersum, głębsze pytanie brzmi: dlaczego to multiwersum, a nie inne? Dlaczego zespół dopuszczający życie, a nie taki, który go nie dopuszcza?

Lokalizacja

George Ellis, „Multiverses: description, uniqueness and testing”, § 22.5, s. 406 książki; s. 408 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział II, racja dostateczna; Rozdział III, transcendencja Projektanta.

Jak wykorzystać

Wskazuje różnicę między wyjaśnieniem rozkładu parametrów a wyjaśnieniem istnienia i struktury generatora/zespołu.

Zastrzeżenie

Nie obala multiwersum jako wyjaśnienia lokalnego; kwestionuje jego status jako wyjaśnienia ostatecznego. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

Priorytet: Najwyższy Miejsce: 1.5Miejsce: 2.3

C10 — Ellis: status epistemiczny multiwersum

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

y

Przekład roboczy

Istnienie multiwersów nie jest ani ustalone, ani naukowo ustalalne. Koncepcja jest uzasadniana raczej przez filozofię niż naukę. Ma moc wyjaśniającą, lecz trzeba uznać filozoficzny charakter jej uzasadnienia.

Lokalizacja

George Ellis, „Multiverses: description, uniqueness and testing”, s. 407 książki; s. 409 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział I, krytyka multiwersum; Rozdział II, demarkacja nauka–metafizyka.

Jak wykorzystać

Mocna formuła do zestawienia z bardziej przychylnymi multiwersum tekstami w tym samym tomie.

Zastrzeżenie

Teza jest stanowiskiem Ellisa i wymaga konfrontacji z nowszymi propozycjami testów pośrednich. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

The existence of multiverses is neither established nor scientifically establishable. The concept is justified by philosophy rather than science. They have explanatory power, but the philosophical nature of their justification must be appreciated.

Przekład roboczy

Istnienie multiwersów nie jest ani ustalone, ani naukowo ustalalne. Koncepcja jest uzasadniana raczej przez filozofię niż naukę. Ma moc wyjaśniającą, lecz trzeba uznać filozoficzny charakter jej uzasadnienia.

Lokalizacja

George Ellis, „Multiverses: description, uniqueness and testing”, s. 407 książki; s. 409 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział I, krytyka multiwersum; Rozdział II, demarkacja nauka–metafizyka.

Jak wykorzystać

Mocna formuła do zestawienia z bardziej przychylnymi multiwersum tekstami w tym samym tomie.

Zastrzeżenie

Teza jest stanowiskiem Ellisa i wymaga konfrontacji z nowszymi propozycjami testów pośrednich. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

Priorytet: Najwyższy Miejsce: 1.4Miejsce: 3.2

C11 — Generator multiwersum może sam wymagać dostrojenia

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Przekład roboczy

Wyjaśnienie istnienia i szczególnego charakteru naszego multiwersum wymaga odpowiedniego procesu lub zasady generującej, która wyjaśni właściwą mu funkcję rozkładu. To samo może wymagać precyzyjnego dostrojenia.

Lokalizacja

William R. Stoeger SJ, „Are anthropic arguments, involving multiverses and beyond, legitimate?”, § 25.8, s. 455 książki; s. 454 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział I, odpowiedź na zarzut multiwersum; Rozdział III, przyczyna porządku wyższego rzędu.

Jak wykorzystać

Formułuje problem „meta-dostrojenia” bez odwołania do retoryki antynaukowej.

Zastrzeżenie

Autor pisze „may”, a nie „must”; zachować modalną ostrożność. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

Accounting for the existence and specific character of our multiverse requires an adequate generating process or principle, which must explain the particular distribution function specifying it. This may itself require fine-tuning.

Przekład roboczy

Wyjaśnienie istnienia i szczególnego charakteru naszego multiwersum wymaga odpowiedniego procesu lub zasady generującej, która wyjaśni właściwą mu funkcję rozkładu. To samo może wymagać precyzyjnego dostrojenia.

Lokalizacja

William R. Stoeger SJ, „Are anthropic arguments, involving multiverses and beyond, legitimate?”, § 25.8, s. 455 książki; s. 454 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział I, odpowiedź na zarzut multiwersum; Rozdział III, przyczyna porządku wyższego rzędu.

Jak wykorzystać

Formułuje problem „meta-dostrojenia” bez odwołania do retoryki antynaukowej.

Zastrzeżenie

Autor pisze „may”, a nie „must”; zachować modalną ostrożność. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

Priorytet: Najwyższy Miejsce: 2.1Miejsce: 3.2Miejsce: 3.8

C12 — Bóg jako przyczyna pierwsza, nie „Bóg luk”

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Przekład roboczy

Nauka nie może ani wesprzeć, ani wykluczyć takiego wniosku; nie może nawet rozstrzygnąć tego pytania. Wychodząc poza nauki, musimy jednak unikać umieszczania Boga w „lukach naukowych”. […] Boski podmiot powinien być zawsze ujmowany jako przyczyna pierwsza lub ostateczna, a nie jako przyczyna, której miejsce mogłaby zająć jakaś nieznana przyczyna wtórna lub stworzona.

Lokalizacja

William R. Stoeger SJ, rozdz. 25, § 25.8, s. 456 książki; s. 455 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział II, klasyczna nauka o stworzeniu; Rozdział III, granice argumentu i zarzut „God of the gaps”.

Jak wykorzystać

Daje precyzyjne kryterium teologiczne: argument nie powinien konkurować z wyjaśnieniami przyczyn wtórnych na tym samym poziomie.

Zastrzeżenie

Pierwsze zdanie dotyczy konkluzji teologicznej w ramach omawianego przez Stoegera scenariusza. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

Science can neither support nor exclude such a conclusion. It cannot even adjudicate the question. However, in going beyond the sciences, we must avoid putting God in the ‘scientific gaps’. […] We should ensure that the divine agent is always a primary or ultimate cause – not one that could conceivably be filled by some unknown secondary or created cause.

Przekład roboczy

Nauka nie może ani wesprzeć, ani wykluczyć takiego wniosku; nie może nawet rozstrzygnąć tego pytania. Wychodząc poza nauki, musimy jednak unikać umieszczania Boga w „lukach naukowych”. […] Boski podmiot powinien być zawsze ujmowany jako przyczyna pierwsza lub ostateczna, a nie jako przyczyna, której miejsce mogłaby zająć jakaś nieznana przyczyna wtórna lub stworzona.

Lokalizacja

William R. Stoeger SJ, rozdz. 25, § 25.8, s. 456 książki; s. 455 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział II, klasyczna nauka o stworzeniu; Rozdział III, granice argumentu i zarzut „God of the gaps”.

Jak wykorzystać

Daje precyzyjne kryterium teologiczne: argument nie powinien konkurować z wyjaśnieniami przyczyn wtórnych na tym samym poziomie.

Zastrzeżenie

Pierwsze zdanie dotyczy konkluzji teologicznej w ramach omawianego przez Stoegera scenariusza. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

Priorytet: Najwyższy Miejsce: 1.4Miejsce: 2.2Miejsce: 2.3

C13 — Rdzeń probabilistycznego argumentu z dostrojenia

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

y

Przekład roboczy

„Rdzeniowa wersja” argumentu głosi zasadniczo, że istnienie wartości stałych fizycznych dopuszczających inteligentne życie nie jest zaskakujące przy założeniu teizmu, natomiast jest wysoce zaskakujące przy hipotezie braku projektu i braku multiwersum.

Lokalizacja

Robin Collins, „The multiverse hypothesis: a theistic perspective”, § 26.4, s. 462 książki; s. 460 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział II, współczesna teologia naturalna; metodologia wnioskowania bayesowskiego/abdukcyjnego.

Jak wykorzystać

Pozwala przedstawić argument jako porównanie mocy wyjaśniającej hipotez, nie jako prosty sylogizm dedukcyjny.

Zastrzeżenie

Collins wyraźnie zastrzega dalej, że nie dowodzi tym samym, iż teizm jest najlepszym wyjaśnieniem całości danych. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

[…] the ‘core version’ of the argument essentially involves claiming that the existence of intelligent-life-permitting values for the constants of physics is not surprising under theism, but highly surprising under the non-design, non-multiverse hypothesis […].

Przekład roboczy

„Rdzeniowa wersja” argumentu głosi zasadniczo, że istnienie wartości stałych fizycznych dopuszczających inteligentne życie nie jest zaskakujące przy założeniu teizmu, natomiast jest wysoce zaskakujące przy hipotezie braku projektu i braku multiwersum.

Lokalizacja

Robin Collins, „The multiverse hypothesis: a theistic perspective”, § 26.4, s. 462 książki; s. 460 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział II, współczesna teologia naturalna; metodologia wnioskowania bayesowskiego/abdukcyjnego.

Jak wykorzystać

Pozwala przedstawić argument jako porównanie mocy wyjaśniającej hipotez, nie jako prosty sylogizm dedukcyjny.

Zastrzeżenie

Collins wyraźnie zastrzega dalej, że nie dowodzi tym samym, iż teizm jest najlepszym wyjaśnieniem całości danych. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

Priorytet: Najwyższy Miejsce: 1.4Miejsce: 3.2

C14 — Multiwersum nie usuwa pytania o projekt generatora

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

y

Przekład roboczy

Sam generator multiwersum wydaje się wymagać „dobrego zaprojektowania”, aby wytwarzać wszechświaty podtrzymujące życie. […] Odwołanie się do generatora multiwersum jako wyjaśnienia dostrojenia przesuwa kwestię projektu o jeden poziom wyżej.

Lokalizacja

Robin Collins, rozdz. 26, § 26.5, s. 464 książki; s. 462 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział I, odpowiedź na krytykę z multiwersum; Rozdział III, transcendencja. Fiszki źródłowe • Carr / Chaberek • doktorat

Jak wykorzystać

Wersja argumentu meta-dostrojenia skonstruowana wprost na potrzeby dyskusji teistycznej.

Zastrzeżenie

Analogia do urządzenia projektowanego ma charakter heurystyczny; główny ciężar argumentu spoczywa na specyficzności praw i mechanizmów generatora. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

The multiverse-generator itself […] seems to need to be ‘well designed’ in order to produce life-sustaining universes. […] invoking some sort of multiverse-generator as an explanation of the fine-tuning serves to kick the issue of design up one level […].

Przekład roboczy

Sam generator multiwersum wydaje się wymagać „dobrego zaprojektowania”, aby wytwarzać wszechświaty podtrzymujące życie. […] Odwołanie się do generatora multiwersum jako wyjaśnienia dostrojenia przesuwa kwestię projektu o jeden poziom wyżej.

Lokalizacja

Robin Collins, rozdz. 26, § 26.5, s. 464 książki; s. 462 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział I, odpowiedź na krytykę z multiwersum; Rozdział III, transcendencja. Fiszki źródłowe • Carr / Chaberek • doktorat

Jak wykorzystać

Wersja argumentu meta-dostrojenia skonstruowana wprost na potrzeby dyskusji teistycznej.

Zastrzeżenie

Analogia do urządzenia projektowanego ma charakter heurystyczny; główny ciężar argumentu spoczywa na specyficzności praw i mechanizmów generatora. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

Priorytet: Najwyższy Miejsce: 3.3

C16 — Zrozumiałość Wszechświata jako osobna dana

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Przekład roboczy

Fizyka Wszechświata jest niezwykle szczególna, ponieważ jest zarazem prosta i zrozumiała dla ludzkiego umysłu.

Lokalizacja

Paul Davies, „Universes galore: where will it all end?”, § 28.3.3, s. 494 książki; s. 492 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział III, racjonalność Projektanta, komunikatywność i „czytelność” świata.

Jak wykorzystać

Przenosi ciężar z samej biofilności na korelację między strukturą świata a zdolnościami poznawczymi osoby.

Zastrzeżenie

To dodatkowa przesłanka filozoficzna, nie standardowy parametr fine-tuningu. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

[…] the physics of the Universe is extremely special, inasmuch as it is both simple and comprehensible to the human mind.

Przekład roboczy

Fizyka Wszechświata jest niezwykle szczególna, ponieważ jest zarazem prosta i zrozumiała dla ludzkiego umysłu.

Lokalizacja

Paul Davies, „Universes galore: where will it all end?”, § 28.3.3, s. 494 książki; s. 492 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział III, racjonalność Projektanta, komunikatywność i „czytelność” świata.

Jak wykorzystać

Przenosi ciężar z samej biofilności na korelację między strukturą świata a zdolnościami poznawczymi osoby.

Zastrzeżenie

To dodatkowa przesłanka filozoficzna, nie standardowy parametr fine-tuningu. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

Priorytet: Najwyższy Miejsce: 1.5Miejsce: 3.7

C17 — „Prawo praw” i regres wyjaśniający

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

y

Przekład roboczy

Jeśli istnieje „prawo praw” opisujące, jak przypisywane są wartości parametrów w kolejnych wszechświatach, to jedynie przesunęliśmy problem kosmicznej biofilności o jeden poziom wyżej. […] Trzeba wyjaśnić, skąd pochodzi samo prawo praw.

Lokalizacja

Paul Davies, rozdz. 28, § 28.3.7, s. 497 książki; s. 495 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział I, krytyka multiwersum; Rozdział III, transcendencja i jedność źródła praw. Fiszki źródłowe • Carr / Chaberek • doktorat

Jak wykorzystać

Dobra formuła problemu regresu meta-praw i rozkładu parametrów.

Zastrzeżenie

Nie wynika z niej automatycznie osobowy Projektant; potrzebny jest oddzielny etap argumentacji metafizycznej. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

If there is a ‘law of laws’ describing how parameter values are assigned as one slips from one universe to the next, then we have only shifted the problem of cosmic biophilicity up one level. […] we need to explain where the law of laws comes from.

Przekład roboczy

Jeśli istnieje „prawo praw” opisujące, jak przypisywane są wartości parametrów w kolejnych wszechświatach, to jedynie przesunęliśmy problem kosmicznej biofilności o jeden poziom wyżej. […] Trzeba wyjaśnić, skąd pochodzi samo prawo praw.

Lokalizacja

Paul Davies, rozdz. 28, § 28.3.7, s. 497 książki; s. 495 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział I, krytyka multiwersum; Rozdział III, transcendencja i jedność źródła praw. Fiszki źródłowe • Carr / Chaberek • doktorat

Jak wykorzystać

Dobra formuła problemu regresu meta-praw i rozkładu parametrów.

Zastrzeżenie

Nie wynika z niej automatycznie osobowy Projektant; potrzebny jest oddzielny etap argumentacji metafizycznej. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

Priorytet: Najwyższy Miejsce: 1.4Miejsce: 3.5

C18 — Prawa proste, życie informacyjnie bogate

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Przekład roboczy

Życie jest niewiarygodnie złożone, natomiast prawa fizyki są — w sensie algorytmicznym — proste. Życie nie może więc być zawarte w samych prawach fizyki. […] Nie dałoby się przewidzieć struktury bakterii ani nawet sekwencji jej genomu na podstawie praw fizyki, ponieważ genom ma bardzo wysoką zawartość informacji.

Lokalizacja

Paul Davies, rozdz. 28, § 28.4, s. 499 książki; s. 497 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział I, informacja biologiczna i pochodzenie życia; Rozdział III, ukierunkowanie na życie.

Jak wykorzystać

Pozwala odróżnić ogólne prawa od kontyngentnych, wysoko informacyjnych stanów biologicznych.

Zastrzeżenie

„Nieprzewidywalność z praw” nie jest sama przez się dowodem projektu; trzeba odróżnić niededukowalność, przypadkowość i przyczynę inteligentną. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

Life is incredibly complex but the laws of physics are, in the algorithmic sense, simple. So life cannot be contained in the laws of physics. […] one could not predict the structure of, say, a bacterium, nor even its genome sequence, from the laws of physics, because the genome has very high information content.

Przekład roboczy

Życie jest niewiarygodnie złożone, natomiast prawa fizyki są — w sensie algorytmicznym — proste. Życie nie może więc być zawarte w samych prawach fizyki. […] Nie dałoby się przewidzieć struktury bakterii ani nawet sekwencji jej genomu na podstawie praw fizyki, ponieważ genom ma bardzo wysoką zawartość informacji.

Lokalizacja

Paul Davies, rozdz. 28, § 28.4, s. 499 książki; s. 497 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział I, informacja biologiczna i pochodzenie życia; Rozdział III, ukierunkowanie na życie.

Jak wykorzystać

Pozwala odróżnić ogólne prawa od kontyngentnych, wysoko informacyjnych stanów biologicznych.

Zastrzeżenie

„Nieprzewidywalność z praw” nie jest sama przez się dowodem projektu; trzeba odróżnić niededukowalność, przypadkowość i przyczynę inteligentną. Status źródła: tekst własny autora rozdziału.

Priorytet: Najwyższy Miejsce: 1.1Miejsce: 3.8

CH2 — Minimalistyczna definicja ID i nieokreśloność Projektanta

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

y Ch2 Minimalistyczna definicja inteligentny projekt i nieokreśloność Projektanta PRIORYTET A „Tak zdefiniowany pogląd nie implikuje żadnej religii, ani nawet nie odnosi do Boga. […] W ramach tego «minimum» nie określa się nawet, czy świat został stworzony, czy istnieje odwiecznie. Nie jest także powiedziane, skąd pochodzi i czym jest owa inteligencja.”

Lokalizacja

Michał Chaberek, cz. I, rozdz. II, § 5, s. 53 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział I, definicja inteligentny projekt; Rozdział III, granice identyfikacji Projektanta.

Jak wykorzystać

Jedno z najważniejszych rozróżnień dla tezy pracy: detekcja inteligencji nie jest jeszcze pełną teologią stworzenia.

Zastrzeżenie

To autorska charakterystyka ruchu inteligentny projekt; warto zestawić z definicjami jego reprezentantów i krytyków. Status źródła: tekst własny autora.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

„Tak zdefiniowany pogląd nie implikuje żadnej religii, ani nawet nie odnosi do Boga. […] W ramach tego «minimum» nie określa się nawet, czy świat został stworzony, czy istnieje odwiecznie. Nie jest także powiedziane, skąd pochodzi i czym jest owa inteligencja.”

Lokalizacja

Michał Chaberek, cz. I, rozdz. II, § 5, s. 53 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział I, definicja ID; Rozdział III, granice identyfikacji Projektanta.

Jak wykorzystać

Jedno z najważniejszych rozróżnień dla tezy pracy: detekcja inteligencji nie jest jeszcze pełną teologią stworzenia.

Zastrzeżenie

To autorska charakterystyka ruchu ID; warto zestawić z definicjami jego reprezentantów i krytyków. Status źródła: tekst własny autora.

Priorytet: Najwyższy Miejsce: 1.1Miejsce: 1.3Miejsce: 3.8

CH3 — „Argument z projektu” a „wnioskowanie o projekcie”

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

„Pierwszy jest w swej istocie argumentem filozoficznym i teologicznym. Próbuje ustalić istnienie i atrybuty inteligentnej przyczyny stojącej za światem w oparciu o określone właściwości świata. Natomiast wnioskowanie o projekcie jest […] argumentem umożliwiającym zidentyfikowanie skutków inteligencji bez względu na szczególne właściwości inteligencji oraz bez względu na to, gdzie, kiedy, jak i dlaczego inteligencja działa.”

Lokalizacja

Michał Chaberek, cz. I, rozdz. II, § 6, s. 56 PDF; autor cytuje Williama Dembskiego.

Jak wykorzystać

Rozdział I, definicja i metoda inteligentny projekt; Rozdział III, przejście od detekcji do atrybutów Projektanta.

Jak wykorzystać

Dostarcza osi całej rozprawy: rozdział I dotyczy inference, rozdziały II–III — argumentu filozoficzno-teologicznego.

Zastrzeżenie

Cytat pośredni. Do rozprawy należy dotrzeć do oryginału Dembskiego i cytować go bezpośrednio. Status źródła: cytat wtórny/przytoczenie autora

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

„Pierwszy jest w swej istocie argumentem filozoficznym i teologicznym. Próbuje ustalić istnienie i atrybuty inteligentnej przyczyny stojącej za światem w oparciu o określone właściwości świata. Natomiast wnioskowanie o projekcie jest […] argumentem umożliwiającym zidentyfikowanie skutków inteligencji bez względu na szczególne właściwości inteligencji oraz bez względu na to, gdzie, kiedy, jak i dlaczego inteligencja działa.”

Lokalizacja

Michał Chaberek, cz. I, rozdz. II, § 6, s. 56 PDF; autor cytuje Williama Dembskiego.

Jak wykorzystać

Rozdział I, definicja i metoda ID; Rozdział III, przejście od detekcji do atrybutów Projektanta.

Jak wykorzystać

Dostarcza osi całej rozprawy: rozdział I dotyczy inference, rozdziały II–III — argumentu filozoficzno-teologicznego.

Zastrzeżenie

Cytat pośredni. Do rozprawy należy dotrzeć do oryginału Dembskiego i cytować go bezpośrednio. Status źródła: cytat wtórny/przytoczenie autora

Priorytet: Najwyższy Miejsce: 1.1Miejsce: 1.5Miejsce: 3.8

CH4 — Granica kompetencji ID w ujęciu autora

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Ch4 Granica kompetencji inteligentny projekt w ujęciu autora PRIORYTET A „Złożoność informacji zawartych w genach przemawia za koniecznością pochodzenia od inteligentnego źródła. Na tym kończą się kompetencje nauki. Na tym też kończy swoje postulaty teoria inteligentnego projektu.”

Lokalizacja

Michał Chaberek, cz. I, rozdz. II, § 6, s. 58 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział III, granice teologii naturalnej; podsumowanie rozdziału I.

Jak wykorzystać

Wyraźnie oddziela rezultat postulowany przez inteligentny projekt od identyfikacji Boga chrześcijańskiego.

Zastrzeżenie

Pierwsze zdanie jest sporną tezą autora, nie neutralnym konsensem naukowym; wymaga osobnej argumentacji. Status źródła: tekst własny autora.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

„Złożoność informacji zawartych w genach przemawia za koniecznością pochodzenia od inteligentnego źródła. Na tym kończą się kompetencje nauki. Na tym też kończy swoje postulaty teoria inteligentnego projektu.”

Lokalizacja

Michał Chaberek, cz. I, rozdz. II, § 6, s. 58 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział III, granice teologii naturalnej; podsumowanie rozdziału I.

Jak wykorzystać

Wyraźnie oddziela rezultat postulowany przez ID od identyfikacji Boga chrześcijańskiego.

Zastrzeżenie

Pierwsze zdanie jest sporną tezą autora, nie neutralnym konsensem naukowym; wymaga osobnej argumentacji. Status źródła: tekst własny autora.

Priorytet: Najwyższy Miejsce: 1.3

CH5 — Operacyjny test nieredukowalnej złożoności

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

„Aby zidentyfikować, że dany układ jest nieredukowalnie złożony, należy: 1) rozpoznać funkcję oraz wszystkie składniki układu (otworzyć wszystkie «czarne skrzynki»); 2) sprawdzić, czy wszystkie części układu są niezbędne do pełnienia określonej funkcji.”

Lokalizacja

Michał Chaberek, cz. I, rozdz. II, § 7, s. 60 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział I, Behe i kryteria danych wskazujących na inteligencję.

Jak wykorzystać

Nadaje pojęciu nieredukowalnej złożoności postać procedury badawczej, którą można następnie poddać krytyce.

Zastrzeżenie

Nieredukowalność funkcjonalna nie przesądza sama o niemożliwości ewolucyjnego pochodzenia; trzeba omówić kooptację, zmianę funkcji i duplikację. Status źródła: autorska rekonstrukcja argumentu Behego.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

„Aby zidentyfikować, że dany układ jest nieredukowalnie złożony, należy: 1) rozpoznać funkcję oraz wszystkie składniki układu (otworzyć wszystkie «czarne skrzynki»); 2) sprawdzić, czy wszystkie części układu są niezbędne do pełnienia określonej funkcji.”

Lokalizacja

Michał Chaberek, cz. I, rozdz. II, § 7, s. 60 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział I, Behe i kryteria danych wskazujących na inteligencję.

Jak wykorzystać

Nadaje pojęciu nieredukowalnej złożoności postać procedury badawczej, którą można następnie poddać krytyce.

Zastrzeżenie

Nieredukowalność funkcjonalna nie przesądza sama o niemożliwości ewolucyjnego pochodzenia; trzeba omówić kooptację, zmianę funkcji i duplikację. Status źródła: autorska rekonstrukcja argumentu Behego.

Priorytet: Najwyższy Miejsce: 2.3

CH7 — Krytyka naturalizmu metodologicznego

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

„Odrzucenie naturalizmu metodologicznego jako naczelnej zasady naukowej. Od XIX wieku w świecie nauki utrwaliło się przekonanie, że tylko czysto naturalistyczne podejście do świata przyrody jest owocne w badaniach naukowych. […] naukowcy działający w ramach IP postulują przełamanie naturalizmu, który ich zdaniem nie jest konieczny, a na dłuższą metę okazuje się nawet szkodliwy dla samej nauki.”

Lokalizacja

Michał Chaberek, cz. I, rozdz. II, § 9, s. 66 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział II, problem naturalizmu metodologicznego.

Jak wykorzystać

Dobry tekst jako stanowisko do zanalizowania i skonfrontowania z rozróżnieniem naturalizmu metodologicznego, ontologicznego i „prowizorycznego”.

Zastrzeżenie

To programowa teza strony inteligentny projekt, nie rozstrzygnięcie historiografii nauki. Należy zestawić z krytykami i z literaturą historyczną. Status źródła: tekst własny autora.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

„Odrzucenie naturalizmu metodologicznego jako naczelnej zasady naukowej. Od XIX wieku w świecie nauki utrwaliło się przekonanie, że tylko czysto naturalistyczne podejście do świata przyrody jest owocne w badaniach naukowych. […] naukowcy działający w ramach IP postulują przełamanie naturalizmu, który ich zdaniem nie jest konieczny, a na dłuższą metę okazuje się nawet szkodliwy dla samej nauki.”

Lokalizacja

Michał Chaberek, cz. I, rozdz. II, § 9, s. 66 PDF.

Jak wykorzystać

Rozdział II, problem naturalizmu metodologicznego.

Jak wykorzystać

Dobry tekst jako stanowisko do zanalizowania i skonfrontowania z rozróżnieniem naturalizmu metodologicznego, ontologicznego i „prowizorycznego”.

Zastrzeżenie

To programowa teza strony ID, nie rozstrzygnięcie historiografii nauki. Należy zestawić z krytykami i z literaturą historyczną. Status źródła: tekst własny autora.