Fiszki przypięte do pozycji bibliograficznych
W bazie projektu znajduje się 1432 opublikowanych fiszek. Każda karta pozostaje przypisana do konkretnej książki lub artykułu i może należeć do wielu miejsc w spisie treści tego projektu.
Znaleziono 1432 fiszek.
Y-01 — Ilościowość i unikanie wyjaśnień ad hoc Yockey 2005 | rozdz. 1, § 1.1, s. PDF 15, Loc 62-68 | metodologia / obiekcja | Priorytet: wysoki
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Przekład roboczy
Im bardziej dyskusje można uczynić ilościowymi i uniknąć wyjaśnień ad hoc, tym lepiej służy to naszemu rozumieniu biologii. W nauce nie ma „innych sposobów poznania”. Brak dowodów jest dowodem braku.
Miejsce w rozprawie
rozdział pierwszy, punkt 3 „Jakie dane świadczą o istnieniu inteligencji”; rozdział pierwszy, punkt 5 „Krytyka idei Inteligentnego Projektu”.
Jak wykorzystać
Jako mocne sformułowanie standardu metodologicznego: argument z projektu powinien mieć postać sprawdzalnego wnioskowania, a nie jedynie jakościowej analogii. Cytat nadaje się także na otwarcie części poświęconej krytykom inteligentny projekt.
Zastrzeżenie
Ostatnie zdanie jest zbyt mocne bez dopowiedzenia: brak świadectwa jest świadectwem braku tylko wtedy, gdy przy prawdziwości hipotezy mielibyśmy rozsądnie oczekiwać danego świadectwa. W pracy warto to zaznaczyć.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Cytat: The more discussions can be made quantitative and avoid ad hoc explanations, the better our understanding of biology is served. There are no “other ways of knowing” in science. The absence of evidence is evidence of absence.
Przekład roboczy
Im bardziej dyskusje można uczynić ilościowymi i uniknąć wyjaśnień ad hoc, tym lepiej służy to naszemu rozumieniu biologii. W nauce nie ma „innych sposobów poznania”. Brak dowodów jest dowodem braku.
Miejsce w rozprawie
R1.3 „Jakie dane świadczą o istnieniu inteligencji”; R1.5 „Krytyka idei Inteligentnego Projektu”.
Jak wykorzystać
Jako mocne sformułowanie standardu metodologicznego: argument z projektu powinien mieć postać sprawdzalnego wnioskowania, a nie jedynie jakościowej analogii. Cytat nadaje się także na otwarcie części poświęconej krytykom ID.
Zastrzeżenie
Ostatnie zdanie jest zbyt mocne bez dopowiedzenia: brak świadectwa jest świadectwem braku tylko wtedy, gdy przy prawdziwości hipotezy mielibyśmy rozsądnie oczekiwać danego świadectwa. W pracy warto to zaznaczyć.
Y-02 — Genom i kod jako granica między żywym a nieożywionym Yockey 2005 | rozdz. 1, § 1.1.1, s. PDF 17, Loc 77-84 | teza biologiczna | Priorytet: wysoki
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Przekład roboczy
Istnienie genomu i kodu genetycznego oddziela organizmy żywe od materii nieożywionej. W świecie fizykochemicznym nie ma niczego, co choćby zdalnie przypominałoby reakcje wyznaczane przez sekwencję oraz kody między sekwencjami.
Miejsce w rozprawie
rozdział pierwszy, punkt 4 „Informacja biologiczna i pochodzenie życia”; pomocniczo R3.5 „Ukierunkowanie na życie i poznanie”.
Jak wykorzystać
Jako zwięzłe sformułowanie problemu badawczego abiogenezy: wyjaśnić trzeba nie tylko powstanie związków organicznych, lecz także sekwencyjny system informacji i translacji.
Zastrzeżenie
To stanowcza teza autora, a nie bezsporny werdykt całej biologii. Sama odrębność systemu kodowego nie jest jeszcze wnioskiem o projekcie; trzeba osobno uzasadnić przejście od opisu do przyczyny inteligentnej.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Cytat: The existence of a genome and the genetic code divides living organisms from nonliving matter. There is nothing in the physicochemical world that remotely resembles reactions being determined by a sequence and codes between sequences.
Przekład roboczy
Istnienie genomu i kodu genetycznego oddziela organizmy żywe od materii nieożywionej. W świecie fizykochemicznym nie ma niczego, co choćby zdalnie przypominałoby reakcje wyznaczane przez sekwencję oraz kody między sekwencjami.
Miejsce w rozprawie
R1.4 „Informacja biologiczna i pochodzenie życia”; pomocniczo R3.5 „Ukierunkowanie na życie i poznanie”.
Jak wykorzystać
Jako zwięzłe sformułowanie problemu badawczego abiogenezy: wyjaśnić trzeba nie tylko powstanie związków organicznych, lecz także sekwencyjny system informacji i translacji.
Zastrzeżenie
To stanowcza teza autora, a nie bezsporny werdykt całej biologii. Sama odrębność systemu kodowego nie jest jeszcze wnioskiem o projekcie; trzeba osobno uzasadnić przejście od opisu do przyczyny inteligentnej.
Y-03 — Cyfrowy i algorytmiczny charakter informacji genetycznej Yockey 2005 | rozdz. 1, § 1.1.2, s. PDF 18, Loc 84-91 | opis pojęciowy | Priorytet: wysoki
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Przekład roboczy
System informacji genetycznej, ponieważ jest dyskretny, liniowy i cyfrowy, przypomina język algorytmiczny, za pomocą którego komputer wykonuje operacje logiczne. […] Ilość informacji w sekwencji lub komunikacie można mierzyć niezależnie od jego znaczenia.
Miejsce w rozprawie
rozdział pierwszy, punkt 3 „Jakie dane świadczą o istnieniu inteligencji”; rozdział pierwszy, punkt 4 „Informacja biologiczna”.
Jak wykorzystać
Do precyzyjnego przedstawienia analogii komputerowej oraz rozróżnienia mierzalnej informacji sekwencyjnej od treści semantycznej. Może stanowić pomost do omówienia Meyera i Dembskiego.
Zastrzeżenie
„Przypomina” nie znaczy „ma to samo pochodzenie”. Analogia funkcjonalna nie jest sama w sobie argumentem przyczynowym.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Cytat: The genetical information system, because it is segregated, linear, and digital, resembles the algorithmic language by which a computer completes its logical operation. [...] Computer users are well aware that the amount of information in a sequence or a message can be measured without regard for its meaning. Fiszki źródłowe do rozprawy doktorskiej
Przekład roboczy
System informacji genetycznej, ponieważ jest dyskretny, liniowy i cyfrowy, przypomina język algorytmiczny, za pomocą którego komputer wykonuje operacje logiczne. [...] Ilość informacji w sekwencji lub komunikacie można mierzyć niezależnie od jego znaczenia.
Miejsce w rozprawie
R1.3 „Jakie dane świadczą o istnieniu inteligencji”; R1.4 „Informacja biologiczna”.
Jak wykorzystać
Do precyzyjnego przedstawienia analogii komputerowej oraz rozróżnienia mierzalnej informacji sekwencyjnej od treści semantycznej. Może stanowić pomost do omówienia Meyera i Dembskiego.
Zastrzeżenie
„Przypomina” nie znaczy „ma to samo pochodzenie”. Analogia funkcjonalna nie jest sama w sobie argumentem przyczynowym.
Y-04 — „Kod” i „informacja” jako terminy techniczne biologii Yockey 2005 | rozdz. 1, § 1.2, s. PDF 23, Loc 121-128 | definicja / semiotyka | Priorytet: wysoki
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Przekład roboczy
Informacja, transkrypcja, translacja, kod, redundancja, synonimiczność, posłaniec, redagowanie i korekta są właściwymi terminami biologii. Czerpią znaczenie z teorii informacji […] i nie są synonimami, metaforami ani analogiami.
Miejsce w rozprawie
rozdział pierwszy, punkt 1 „Definicja Inteligentnego Projektu”; rozdział pierwszy, punkt 3 „Jakie dane świadczą o istnieniu inteligencji”.
Jak wykorzystać
Do uzasadnienia, że słownictwo informacyjne w biologii nie jest wyłącznie popularyzatorską ozdobą. Ułatwia rozpoczęcie od technicznego, a nie retorycznego znaczenia terminów.
Zastrzeżenie
Nawet techniczne użycie słów nie przesądza o znaczeniu semantycznym ani o osobowym nadawcy. Warto zestawić tę fiszkę z Y-05.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Cytat: Information, transcription, translation, code, redundancy, synonymous, messenger, editing, and proofreading are all appropriate terms in biology. They take their meaning from information theory [...] and are not synonyms, metaphors, or analogies.
Przekład roboczy
Informacja, transkrypcja, translacja, kod, redundancja, synonimiczność, posłaniec, redagowanie i korekta są właściwymi terminami biologii. Czerpią znaczenie z teorii informacji [...] i nie są synonimami, metaforami ani analogiami.
Miejsce w rozprawie
R1.1 „Definicja Inteligentnego Projektu”; R1.3 „Jakie dane świadczą o istnieniu inteligencji”.
Jak wykorzystać
Do uzasadnienia, że słownictwo informacyjne w biologii nie jest wyłącznie popularyzatorską ozdobą. Ułatwia rozpoczęcie od technicznego, a nie retorycznego znaczenia terminów.
Zastrzeżenie
Nawet techniczne użycie słów nie przesądza o znaczeniu semantycznym ani o osobowym nadawcy. Warto zestawić tę fiszkę z Y-05.
Y-06 — Formalna definicja kodu i jej zastosowanie do kodu genetycznego
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Yockey 2005 | rozdz. 2, § 2.2.1, s. PDF 38, Loc 230-237; § 2.2.3, s. PDF 46, Loc 294-301 | definicja techniczna | Priorytet: bardzo wysoki
Przekład roboczy
„Kod” jest jednoznacznym odwzorowaniem liter alfabetu źródłowego na litery alfabetu odbiorczego. […] Kod genetyczny jest odwzorowaniem liter kodowych mRNA w genomie na litery kodowe proteomu; nie jest tylko tabelą korelacji.
Miejsce w rozprawie
rozdział pierwszy, punkt 1 „Definicja inteligentny projekt” (porządkowanie terminów); rozdział pierwszy, punkt 3 i rozdział pierwszy, punkt 4 „Informacja biologiczna”.
Jak wykorzystać
Do podania minimalnej, matematycznej definicji kodu przed dyskusją o jego genezie. Umożliwia odróżnienie kodu jako odwzorowania od potocznego „szyfru” lub metafory tekstu.
Zastrzeżenie
Formalne odwzorowanie może istnieć bez świadomego twórcy. Argument projektowy musi wskazać, dlaczego określony rodzaj odwzorowania wymaga inteligentnej przyczyny.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Yockey 2005 | rozdz. 2, § 2.2.1, s. PDF 38, Loc 230-237; § 2.2.3, s. PDF 46, Loc 294-301 | definicja techniczna | Priorytet: bardzo wysoki Cytat: “Given a source with probability space [Ω, A, pA] and a receiver with probability space [Ω, B, pB], then a unique mapping of the letters of alphabet A on to the letters of alphabet B is called a code.” [...] “The genetic code is a mapping of the mRNA code letters in the genome on to the code letters of the proteome. It is not merely a table of correlations.”
Przekład roboczy
„Kod” jest jednoznacznym odwzorowaniem liter alfabetu źródłowego na litery alfabetu odbiorczego. [...] Kod genetyczny jest odwzorowaniem liter kodowych mRNA w genomie na litery kodowe proteomu; nie jest tylko tabelą korelacji.
Miejsce w rozprawie
R1.1 „Definicja ID” (porządkowanie terminów); R1.3 i R1.4 „Informacja biologiczna”.
Jak wykorzystać
Do podania minimalnej, matematycznej definicji kodu przed dyskusją o jego genezie. Umożliwia odróżnienie kodu jako odwzorowania od potocznego „szyfru” lub metafory tekstu.
Zastrzeżenie
Formalne odwzorowanie może istnieć bez świadomego twórcy. Argument projektowy musi wskazać, dlaczego określony rodzaj odwzorowania wymaga inteligentnej przyczyny.
Y-08 — Entropia informacyjna a termodynamika Yockey 2005 | rozdz. 4, § 4.3, s. PDF 66-67, Loc 428-443 | rozróżnienie / krytyka | Priorytet: wysoki
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Przekład roboczy
Druga zasada termodynamiki jest właściwa dla projektowania silników cieplnych, ale nie ma nic wspólnego z ewolucją. […] Entropia w teorii informacji i rachunku prawdopodobieństwa nie ma wymiaru mechanicznego; teoria komunikacji nie ma odpowiedników temperatury, energii, ciśnienia, pracy ani objętości.
Miejsce w rozprawie
rozdział pierwszy, punkt 5 „Krytyka idei Inteligentnego Projektu”.
Jak wykorzystać
Do uporządkowania sporów o „wzrost informacji” i drugą zasadę termodynamiki. Pozwala odrzucić argumenty oparte wyłącznie na podobieństwie słowa „entropia”. Fiszki źródłowe do rozprawy doktorskiej
Zastrzeżenie
Sformułowanie „nie ma nic wspólnego z ewolucją” jest polemiczne; procesy ewolucyjne oczywiście zachodzą w układach fizycznych podlegających termodynamice. Sednem cytatu jest rozróżnienie dwóch funkcji matematycznych i ich dziedzin.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Cytat: The Second Law of Thermodynamics is appropriate to the design of heat engines but has nothing to do with evolution. [...] Entropy in information theory and probability theory has no mechanical dimensions. There are no counterparts in communication theory to temperature, energy, pressure, work, or volume.
Przekład roboczy
Druga zasada termodynamiki jest właściwa dla projektowania silników cieplnych, ale nie ma nic wspólnego z ewolucją. [...] Entropia w teorii informacji i rachunku prawdopodobieństwa nie ma wymiaru mechanicznego; teoria komunikacji nie ma odpowiedników temperatury, energii, ciśnienia, pracy ani objętości.
Miejsce w rozprawie
R1.5 „Krytyka idei Inteligentnego Projektu”.
Jak wykorzystać
Do uporządkowania sporów o „wzrost informacji” i drugą zasadę termodynamiki. Pozwala odrzucić argumenty oparte wyłącznie na podobieństwie słowa „entropia”. Fiszki źródłowe do rozprawy doktorskiej
Zastrzeżenie
Sformułowanie „nie ma nic wspólnego z ewolucją” jest polemiczne; procesy ewolucyjne oczywiście zachodzą w układach fizycznych podlegających termodynamice. Sednem cytatu jest rozróżnienie dwóch funkcji matematycznych i ich dziedzin.
Y-10 — Dlaczego kryształ nie jest dobrym modelem informacji biologicznej Yockey 2005 | rozdz. 11, § 11.1.1, s. PDF 288, Loc 2358 | krytyka analogii | Priorytet: wysoki
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Przekład roboczy
Niektórzy porównują organizm do krystalizacji, zwłaszcza do płatków śniegu. Informacja w krysztale brzmi: powtarzaj ten wzór bez końca. Dlatego kryształy zawierają bardzo mało informacji i nie wyjaśniają pochodzenia życia.
Miejsce w rozprawie
rozdział pierwszy, punkt 4 „Dostosowanie chemii do życia / pochodzenie życia”; rozdział pierwszy, punkt 5 „Krytyka”.
Jak wykorzystać
Do rozróżnienia porządku powtarzalnego od złożonej sekwencji funkcjonalnej. Pomaga oceniać argumenty z samoorganizacji, które przechodzą z kryształów wprost do biologii.
Zastrzeżenie
Nie wynika stąd, że samoorganizacja nie odgrywa żadnej roli w biologii; cytat dotyczy ograniczeń analogii z prostą periodycznością kryształu.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Cytat: Some authors compare an organism to crystallization, especially snowflakes. We see from this that the information in crystals is: repeat this pattern indefinitely. Therefore, crystals contain very little information and have nothing to do with the origin of life.
Przekład roboczy
Niektórzy porównują organizm do krystalizacji, zwłaszcza do płatków śniegu. Informacja w krysztale brzmi: powtarzaj ten wzór bez końca. Dlatego kryształy zawierają bardzo mało informacji i nie wyjaśniają pochodzenia życia.
Miejsce w rozprawie
R1.4 „Dostosowanie chemii do życia / pochodzenie życia”; R1.5 „Krytyka”.
Jak wykorzystać
Do rozróżnienia porządku powtarzalnego od złożonej sekwencji funkcjonalnej. Pomaga oceniać argumenty z samoorganizacji, które przechodzą z kryształów wprost do biologii.
Zastrzeżenie
Nie wynika stąd, że samoorganizacja nie odgrywa żadnej roli w biologii; cytat dotyczy ograniczeń analogii z prostą periodycznością kryształu.
Y-09 — Pochodzenie życia: problem kodu i genomu pierwotnego Yockey 2005 | rozdz. 8, § 8.5.1, s. PDF 257, Loc 2150 | problem badawczy | Priorytet: wysoki
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Przekład roboczy
Nie ma „drogi z żółtej cegły” od haecklowskiej prapapki do powstania życia. […] Żadna z omawianych wcześniej spekulacji o pochodzeniu życia nie podejmuje krytycznych zagadnień biologii molekularnej: pochodzenia i funkcji kodu genetycznego oraz pierwotnego genomu.
Miejsce w rozprawie
rozdział pierwszy, punkt 4 „Pochodzenie życia” i „informacja biologiczna”.
Jak wykorzystać
Jako kryterium oceny modeli abiogenezy: model powinien wyjaśniać przejście do kodowanego systemu dziedziczenia, a nie tylko syntezę monomerów lub prostych polimerów.
Zastrzeżenie
Książka pochodzi z 2005 r.; przy formułowaniu stanu badań trzeba skonfrontować tę ocenę z literaturą późniejszą.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Cytat: There is no yellow brick road from Haeckel’s Urschleim to the origin of life. [...] None of the speculations on the origin of life discussed earlier addresses the critical issues in molecular biology [...] namely, the origin and function of the genetic code and the primitive genome.
Przekład roboczy
Nie ma „drogi z żółtej cegły” od haecklowskiej prapapki do powstania życia. [...] Żadna z omawianych wcześniej spekulacji o pochodzeniu życia nie podejmuje krytycznych zagadnień biologii molekularnej: pochodzenia i funkcji kodu genetycznego oraz pierwotnego genomu.
Miejsce w rozprawie
R1.4 „Pochodzenie życia” i „informacja biologiczna”.
Jak wykorzystać
Jako kryterium oceny modeli abiogenezy: model powinien wyjaśniać przejście do kodowanego systemu dziedziczenia, a nie tylko syntezę monomerów lub prostych polimerów.
Zastrzeżenie
Książka pochodzi z 2005 r.; przy formułowaniu stanu badań trzeba skonfrontować tę ocenę z literaturą późniejszą.
Y-14 — Uznanie niewiedzy jako cnota naukowa Yockey 2005 | rozdz. 13, § 13.1, s. PDF 318, Loc 2576 | metodologia | Priorytet: wysoki
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Przekład roboczy
W nauce cnotą jest przyznanie się do niewiedzy. Nie ma powodu, aby w badaniach nad pochodzeniem życia miało być inaczej.
Miejsce w rozprawie
rozdział pierwszy, punkt 5 „Krytyka”; R3.8 „Granice wnioskowania z natury”.
Jak wykorzystać
Jako motto metodologiczne dla części podsumowującej: ani naturalizm, ani inteligentny projekt nie powinny przedstawiać jako rozstrzygniętego tego, czego dane jeszcze nie rozstrzygają.
Zastrzeżenie
Uznanie niewiedzy nie oznacza rezygnacji z porównywania hipotez; oznacza tylko zachowanie proporcji między siłą danych a siłą wniosku. 5. Andrzej Zabołotny – naturalizm metodologiczny i dylemat teisty Pełny opis źródła: Andrzej Zabołotny, „Naturalizm metodologiczny w nauce – dylemat teisty”, Filozoficzne Aspekty Genezy 13 (2016), s. 25-48. Największa wartość dla rozprawy: typologia naturalizmu, analiza założenia przyczynowego domknięcia oraz próba wskazania miejsca dla teistycznej interpretacji nauki.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Cytat: In science, it is a virtue to acknowledge ignorance. There is no reason that this should be different in the research on the origin of life.
Przekład roboczy
W nauce cnotą jest przyznanie się do niewiedzy. Nie ma powodu, aby w badaniach nad pochodzeniem życia miało być inaczej.
Miejsce w rozprawie
R1.5 „Krytyka”; R3.8 „Granice wnioskowania z natury”.
Jak wykorzystać
Jako motto metodologiczne dla części podsumowującej: ani naturalizm, ani ID nie powinny przedstawiać jako rozstrzygniętego tego, czego dane jeszcze nie rozstrzygają.
Zastrzeżenie
Uznanie niewiedzy nie oznacza rezygnacji z porównywania hipotez; oznacza tylko zachowanie proporcji między siłą danych a siłą wniosku. 5. Andrzej Zabołotny - naturalizm metodologiczny i dylemat teisty Pełny opis źródła: Andrzej Zabołotny, „Naturalizm metodologiczny w nauce - dylemat teisty”, Filozoficzne Aspekty Genezy 13 (2016), s. 25-48. Największa wartość dla rozprawy: typologia naturalizmu, analiza założenia przyczynowego domknięcia oraz próba wskazania miejsca dla teistycznej interpretacji nauki.
Z-2 — Dwie narracje i ich punkt przecięcia
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Zabołotny 2016 | § II „Narracja teistyczna”, s. 28-29 (s. PDF 4-5) | rama teologiczna | Priorytet: wysoki Cytat: Te dwie narracje: rozwoju nauki i dialogu Boga z człowiekiem, oczywiście nie muszą być ze sobą w sprzeczności. […] Pierwsza narracja skupia się na poznaniu Wszechświata, druga — na dialogu ze Stwórcą. […] Punkt ich przecięcia znajduje się w obrębie świata fizykalnego i tutaj rodzi się zasadnicze pytanie, czy Bóg może działać, czy działał i czy działa bezpośrednio w świecie natury?
Miejsce w rozprawie
R2.1 „Klasyczna teologia stworzenia”; R2.2 „Teologia naturalna”; R2.3.
Jak wykorzystać
Do pokazania, że spór nie dotyczy jedynie „religii przeciw nauce”, lecz także sposobu opisu miejsc, w których twierdzenia teologiczne odnoszą się do historii i przyrody.
Zastrzeżenie
Rozdzielenie na dwie narracje jest narzędziem analitycznym; w chrześcijańskiej teologii stworzenia poznanie świata i relacja ze Stwórcą mogą się wzajemnie przenikać.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Zabołotny 2016 | § II „Narracja teistyczna”, s. 28-29 (s. PDF 4-5) | rama teologiczna | Priorytet: wysoki Cytat: Te dwie narracje: rozwoju nauki i dialogu Boga z człowiekiem, oczywiście nie muszą być ze sobą w sprzeczności. [...] Pierwsza narracja skupia się na poznaniu Wszechświata, druga — na dialogu ze Stwórcą. [...] Punkt ich przecięcia znajduje się w obrębie świata fizykalnego i tutaj rodzi się zasadnicze pytanie, czy Bóg może działać, czy działał i czy działa bezpośrednio w świecie natury?
Miejsce w rozprawie
R2.1 „Klasyczna teologia stworzenia”; R2.2 „Teologia naturalna”; R2.3.
Jak wykorzystać
Do pokazania, że spór nie dotyczy jedynie „religii przeciw nauce”, lecz także sposobu opisu miejsc, w których twierdzenia teologiczne odnoszą się do historii i przyrody.
Zastrzeżenie
Rozdzielenie na dwie narracje jest narzędziem analitycznym; w chrześcijańskiej teologii stworzenia poznanie świata i relacja ze Stwórcą mogą się wzajemnie przenikać.
Z-3 — Naturalizm ontologiczny jako antynadnaturalizm
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Zabołotny 2016 | § III „Naturalizm ontologiczny”, s. 29 (s. PDF 5) | definicja | Priorytet: wysoki Cytat: To, co łączy różne ujęcia naturalizmu, to anty-nadnaturalizm — pewność nieistnienia istot nadnaturalnych: Boga, bóstw, aniołów i tym podobnych.
Miejsce w rozprawie
R2.3 „Problem naturalizmu metodologicznego”.
Jak wykorzystać
Jako definicyjne przeciwstawienie naturalizmu ontologicznego zasadzie metodologicznej. Ułatwia uniknięcie utożsamiania ateizmu z techniczną regułą badań.
Zastrzeżenie
Jest to syntetyczna charakterystyka autora. W literaturze „naturalizm” ma wiele wersji i nie każda jest formułowana jako pewność nieistnienia wszystkich bytów nadnaturalnych.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Zabołotny 2016 | § III „Naturalizm ontologiczny”, s. 29 (s. PDF 5) | definicja | Priorytet: wysoki Cytat: To, co łączy różne ujęcia naturalizmu, to anty-nadnaturalizm — pewność nieistnienia istot nadnaturalnych: Boga, bóstw, aniołów i tym podobnych.
Miejsce w rozprawie
R2.3 „Problem naturalizmu metodologicznego”.
Jak wykorzystać
Jako definicyjne przeciwstawienie naturalizmu ontologicznego zasadzie metodologicznej. Ułatwia uniknięcie utożsamiania ateizmu z techniczną regułą badań.
Zastrzeżenie
Jest to syntetyczna charakterystyka autora. W literaturze „naturalizm” ma wiele wersji i nie każda jest formułowana jako pewność nieistnienia wszystkich bytów nadnaturalnych.
Z-5 — Stworzenie, przyczyny wtórne i integralność funkcjonalna
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Zabołotny 2016 | § IV, s. 34 (s. PDF 10) | rekonstrukcja stanowiska | Priorytet: wysoki Cytat: Rozumiejąc stworzenie jako stwarzanie, doskonałość Boga i jego dzieła widzi się właśnie w tym, że światu brak funkcjonalnych niedoskonałości i że wszelkie procesy zachodzą w nim bez żadnych Bożych interwencji […]. Bóg mógłby więc działać tylko poprzez przyczyny wtórne, w ramach naturalnego biegu świata, gdyż świat cechuje funkcjonalna integralność.
Miejsce w rozprawie
R2.1 „Klasyczna teologia stworzenia”; R2.3.
Jak wykorzystać
Do prezentacji teologicznego modelu, w którym autonomia stworzenia nie eliminuje zależności od Boga, lecz wyklucza „łatanie” mechanizmów przez interwencje. Dobrze nadaje się do dialogu z teistycznym ewolucjonizmem.
Zastrzeżenie
Autor rekonstruuje stanowisko, z którym następnie polemizuje. Nie należy przedstawiać cytatu jako jego własnego końcowego wniosku.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Zabołotny 2016 | § IV, s. 34 (s. PDF 10) | rekonstrukcja stanowiska | Priorytet: wysoki Cytat: Rozumiejąc stworzenie jako stwarzanie, doskonałość Boga i jego dzieła widzi się właśnie w tym, że światu brak funkcjonalnych niedoskonałości i że wszelkie procesy zachodzą w nim bez żadnych Bożych interwencji [...]. Bóg mógłby więc działać tylko poprzez przyczyny wtórne, w ramach naturalnego biegu świata, gdyż świat cechuje funkcjonalna integralność.
Miejsce w rozprawie
R2.1 „Klasyczna teologia stworzenia”; R2.3.
Jak wykorzystać
Do prezentacji teologicznego modelu, w którym autonomia stworzenia nie eliminuje zależności od Boga, lecz wyklucza „łatanie” mechanizmów przez interwencje. Dobrze nadaje się do dialogu z teistycznym ewolucjonizmem.
Zastrzeżenie
Autor rekonstruuje stanowisko, z którym następnie polemizuje. Nie należy przedstawiać cytatu jako jego własnego końcowego wniosku.
Z-07 — Słabszy naturalizm: uznanie granic wyjaśnień naturalnych
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Zabołotny 2016 | § VI „Słabsze wersje naturalizmu metodologicznego”, s. 41-42 (s. PDF 17-18) | propozycja metodologiczna |
Typ i priorytet
wysoki Wyjaśnienia naukowe również na gruncie rzeczywistości empirycznej mogą mieć swoje ograniczenia. […] Nie „naturalizujemy” na siłę opisów pewnych zdarzeń nadprzyrodzonych z przeszłości […]. Powinno się to wyrażać rezygnacją z podawania za oczywiste tych wnioskowań, które nie opierają się na rzetelnych argumentach, a ich siła leży jedynie w metafizycznych naturalistycznych założeniach.
Miejsce w rozprawie
R2.3 „Problem naturalizmu metodologicznego”; pomocniczo rozdział pierwszy, punkt 5.
Jak wykorzystać
Jako konstruktywna alternatywa wobec silnego naturalizmu: nauka może pozostać naturalistyczna w praktyce, ale bez roszczenia do wykluczenia innych racjonalnych źródeł poznania.
Zastrzeżenie
Trzeba wyjaśnić kryteria odróżniania uczciwego uznania granic od przedwczesnego porzucenia badań naturalnych.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Zabołotny 2016 | § VI „Słabsze wersje naturalizmu metodologicznego”, s. 41-42 (s. PDF 17-18) | propozycja metodologiczna |
Typ i priorytet
wysoki Cytat: Wyjaśnienia naukowe również na gruncie rzeczywistości empirycznej mogą mieć swoje ograniczenia. [...] Nie „naturalizujemy” na siłę opisów pewnych zdarzeń nadprzyrodzonych z przeszłości [...]. Powinno się to wyrażać rezygnacją z podawania za oczywiste tych wnioskowań, które nie opierają się na rzetelnych argumentach, a ich siła leży jedynie w metafizycznych naturalistycznych założeniach.
Miejsce w rozprawie
R2.3 „Problem naturalizmu metodologicznego”; pomocniczo R1.5.
Jak wykorzystać
Jako konstruktywna alternatywa wobec silnego naturalizmu: nauka może pozostać naturalistyczna w praktyce, ale bez roszczenia do wykluczenia innych racjonalnych źródeł poznania.
Zastrzeżenie
Trzeba wyjaśnić kryteria odróżniania uczciwego uznania granic od przedwczesnego porzucenia badań naturalnych.
Z-9 — Nauka duhemowska, nauka teistyczna i poznawanie Stwórcy
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Zabołotny 2016 | § VI i Zakończenie, s. 44-45 (s. PDF 20-21) | model syntezy | Priorytet: wysoki Cytat: Taka nauka, oparta na minimalnych założeniach metafizycznych, byłaby nauką powszechną, nauką „duhemowską”. […] Teiści mieliby prawo tworzenia „nauki teistycznej” […], natomiast „nauka duhemowska” pozostałaby obszarem współpracy wszystkich naukowców. […] Poznawanie stworzenia jest dla tego naukowca również poznawaniem Stwórcy, zarówno w Jego pośredniej, jak i bezpośredniej interakcji ze światem natury.
Miejsce w rozprawie
R2.1, R2.2 i R2.3; R3.8 „Granice teologii naturalnej i potrzeba Objawienia”.
Jak wykorzystać
Do zakończenia rozdziału 2: można zaproponować wspólny rdzeń badań oraz jawnie metafizyczne interpretacje wykraczające poza ten rdzeń. Cytat łączy metodologię z klasycznym motywem poznawania Stwórcy przez stworzenie.
Zastrzeżenie
Koncepcja „nauki teistycznej” jest kontrowersyjna. Należy jasno oddzielić wyniki wspólnie testowalne od interpretacji zależnych od przyjętej teologii.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Zabołotny 2016 | § VI i Zakończenie, s. 44-45 (s. PDF 20-21) | model syntezy | Priorytet: wysoki Cytat: Taka nauka, oparta na minimalnych założeniach metafizycznych, byłaby nauką powszechną, nauką „duhemowską”. [...] Teiści mieliby prawo tworzenia „nauki teistycznej” [...], natomiast „nauka duhemowska” pozostałaby obszarem współpracy wszystkich naukowców. [...] Poznawanie stworzenia jest dla tego naukowca również poznawaniem Stwórcy, zarówno w Jego pośredniej, jak i bezpośredniej interakcji ze światem natury.
Miejsce w rozprawie
R2.1, R2.2 i R2.3; R3.8 „Granice teologii naturalnej i potrzeba Objawienia”.
Jak wykorzystać
Do zakończenia rozdziału 2: można zaproponować wspólny rdzeń badań oraz jawnie metafizyczne interpretacje wykraczające poza ten rdzeń. Cytat łączy metodologię z klasycznym motywem poznawania Stwórcy przez stworzenie.
Zastrzeżenie
Koncepcja „nauki teistycznej” jest kontrowersyjna. Należy jasno oddzielić wyniki wspólnie testowalne od interpretacji zależnych od przyjętej teologii.
L-05 — Obserwacja jest kształtowana przez wcześniejszą wiedzę
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Ziembiński, Logika praktyczna | rozdz. XIII, § 2, s. 146 (s. PDF 144) | metodologia obserwacji | Priorytet: wysoki W każdym zaś przypadku dokonując spostrzeżeń opieramy się, świadomie czy nieświadomie, na naszej dotychczasowej wiedzy, która może być błędna.
Miejsce w rozprawie
rozdział pierwszy, punkt 3 i rozdział pierwszy, punkt 5.
Jak wykorzystać
Do pokazania, że „dane wskazują na projekt” zawsze znaczy: dane są interpretowane w ramach określonego modelu i wiedzy tła. Uzasadnia konieczność porównania konkurencyjnych interpretacji.
Zastrzeżenie
Teoria-uwikłanie obserwacji nie oznacza dowolności; interpretacje nadal mogą być lepiej lub gorzej zgodne z danymi.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Ziembiński, Logika praktyczna | rozdz. XIII, § 2, s. 146 (s. PDF 144) | metodologia obserwacji | Priorytet: wysoki Cytat: W każdym zaś przypadku dokonując spostrzeżeń opieramy się, świadomie czy nieświadomie, na naszej dotychczasowej wiedzy, która może być błędna.
Miejsce w rozprawie
R1.3 i R1.5.
Jak wykorzystać
Do pokazania, że „dane wskazują na projekt” zawsze znaczy: dane są interpretowane w ramach określonego modelu i wiedzy tła. Uzasadnia konieczność porównania konkurencyjnych interpretacji.
Zastrzeżenie
Teoria-uwikłanie obserwacji nie oznacza dowolności; interpretacje nadal mogą być lepiej lub gorzej zgodne z danymi.
L-09 — Rzeczowa dyskusja i życzliwa interpretacja krytyków
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Ziembiński, Logika praktyczna | rozdz. XVIII, § 2-4, s. 213-214 (s. PDF 213-214) | etyka argumentacji | Priorytet: wysoki Dyskusja rzeczowa jest tylko tam, gdzie równouprawnieni uczestnicy wypowiadają tezy uargumentowane i tylko siła argumentów, a nie pozycja społeczna dyskutantów, ma znaczenie istotne. […] Lojalnych dyskutantów obowiązuje tzw. życzliwa interpretacja, to znaczy branie wypowiedzi przeciwnika w takim znaczeniu, w jakim wyrażałyby one myśl najsłuszniejszą.
Miejsce w rozprawie
rozdział pierwszy, punkt 5 „Krytyka idei Inteligentnego Projektu”; zasada redakcyjna całej rozprawy.
Jak wykorzystać
Do uzasadnienia symetrycznego traktowania zwolenników i krytyków inteligentny projekt. Najpierw należy rekonstruować najmocniejszą wersję argumentu, dopiero potem wskazywać błędy merytoryczne lub formalne.
Zastrzeżenie
„Życzliwa interpretacja” nie oznacza pomijania niejasności; przeciwnie, wymaga jawnego wskazania, jaką wersję tezy poddaje się ocenie.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Ziembiński, Logika praktyczna | rozdz. XVIII, § 2-4, s. 213-214 (s. PDF 213-214) | etyka argumentacji | Priorytet: wysoki Cytat: Dyskusja rzeczowa jest tylko tam, gdzie równouprawnieni uczestnicy wypowiadają tezy uargumentowane i tylko siła argumentów, a nie pozycja społeczna dyskutantów, ma znaczenie istotne. [...] Lojalnych dyskutantów obowiązuje tzw. życzliwa interpretacja, to znaczy branie wypowiedzi przeciwnika w takim znaczeniu, w jakim wyrażałyby one myśl najsłuszniejszą.
Miejsce w rozprawie
R1.5 „Krytyka idei Inteligentnego Projektu”; zasada redakcyjna całej rozprawy.
Jak wykorzystać
Do uzasadnienia symetrycznego traktowania zwolenników i krytyków ID. Najpierw należy rekonstruować najmocniejszą wersję argumentu, dopiero potem wskazywać błędy merytoryczne lub formalne.
Zastrzeżenie
„Życzliwa interpretacja” nie oznacza pomijania niejasności; przeciwnie, wymaga jawnego wskazania, jaką wersję tezy poddaje się ocenie.
How can one tell if a being has free will?
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
1. Czytam autora
Fragment źródłowy w kontekście
"How can one tell if a being has free will? If one encounters an alien, how can one tell if it is just a robot or it has a mind of its own? The behavior of a robot would be completely determined, unlike that of a being with free will. Thus one could in principle detect a robot as a being whose actions can be predicted. As we said in Chapter 2, this may be impossibly difficult if the being is large and complex. We cannot even solve exactly the equations for three or more particles interacting with each other. Since an alien the size of a human would contain about a thousand trillion trillion particles even if the alien were a robot, it would be impossible to solve the equations and predict what it would do. We would therefore have to say that any complex being has free will—not as a fundamental feature, but as an effective theory, an admission of our inability to do the calculations that would enable us to predict its actions."
Lokalizacja w źródle
str. 143 pliku pdf
M-theory is the unified theory Einstein was hoping to find
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
1. Czytam autora
Fragment źródłowy w kontekście
"M-theory is the unified theory Einstein was hoping to find. The fact that we human beings—who are ourselves mere collections of fundamental particles of nature—have been able to come this close to an understanding of the laws governing us and our universe is a great triumph. But perhaps the true miracle is that abstract considerations of logic lead to a unique theory that predicts and describes a vast universe full of the amazing variety that we see. If the theory is confirmed by observation, it will be the successful conclusion of a search going back more than 3,000 years. We will have found the grand design."
Lokalizacja w źródle
str. 145 w pliku pdf
o understand the universe at the deepest level, we need to know not only how the universe behaves, but why
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
1. Czytam autora
Fragment źródłowy w kontekście
"To understand the universe at the deepest level, we need to know not only how the universe behaves, but why. Why is there something rather than nothing? Why this particular set of laws and not some other?"
Lokalizacja w źródle
str. 13 pliku pdf
planets had sense perception and consciously followed laws of movement that were grasped by their 'mind.’
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
1. Czytam autora
Fragment źródłowy w kontekście
"This tradition continued to influence the thinkers who succeeded the Greeks for many centuries thereafter. In the thirteenth century the early Christian philosopher Thomas Aquinas (ca. 1225– 1274) adopted this view and used it to argue for the existence of God, writing, 'It is clear that [inanimate bodies] reach their end not by chance but by intention…. There is therefore, an intelligent personal being by whom everything in nature is ordered to its end.' Even as late as the sixteenth century, the great German astronomer Johannes Kepler (1571–1630) believed that planets had sense perception and consciously followed laws of movement that were grasped by their 'mind.'"
Lokalizacja w źródle
str. 25 pliku pdf
