Bibliografia doktoratu

Dembski, William A., 1999- Intelligent Design

Pełny widok tekstowy

Pełny widok tekstowy rozwija wszystkie sekcje i usuwa elementy strony niepotrzebne dla AI, Speechify oraz wydruku.

Omówienie źródła

Autor / redaktor: Dembski, William A.
Tytuł: Intelligent Design
Identyfikator: dembski-william-a-intelligent-design
Źródło w pierwotnych plikach: pozycje ogólne

Contents

Foreword by Michael J. Behe

Preface

Part 1. Historical Backdrop

  1. Recognizing the Divine Finger
    1. Homer Simpson’s Prayer
    2. Signs in Decision-Making
    3. Ordinary Versus Extraordinary Signs
    4. Moses and Pharaoh
    5. The Philistines and the Ark
    6. The Sign of the Resurrection
    7. In Defense of Premodernity
  2. The Critique of Miracles
    1. Miracles as Evidence for Faith
    2. Spinoza’s Rejection of Miracles
    3. Schleiermacher’s Assimilation of Spinoza
    4. Unpacking Schleiermacher’s Naturalistic Critique
    5. Critiquing the Naturalistic Critique
    6. The Significance of the Naturalistic Critique
  3. The Demise of British Natural Theology
    1. Pauli’s Sneer
    2. From Contrivance to Natural Law
    3. From Natural Law to Agnosticism
    4. Darwin and His Theory
    5. Design and Miracles
    6. The Presupposition of Positivism

Part 2. A Theory of Design

  1. Naturalism & Its Cure
    1. Nature and Creation
    2. The Root of Idolatry
    3. Naturalism Within Western Culture
    4. The Cure: Intelligent Design
    5. Not Theistic Evolution
    6. The Importance of Definitions
    7. A New Generation of Scholars
  2. Reinstating Design Within Science
    1. Design’s Departure from Science
    2. Why Reinstate Design?
    3. The Complexity-Specification Criterion
    4. Specification
    5. False Negatives and False Positives
    6. Why the Criterion Works
    7. Irreducible Complexity
    8. So What?
  3. Intelligent Design as a Theory of Information
    1. Complex Specified Information
    2. Generating Information via Law
    3. Generating Information via Chance
    4. Generating Information via Law and Chance
    5. The Law of Conservation of Information
    6. Applying the Theory to Evolutionary Biology
    7. Reconceptualizing Evolutionary Biology

Part 3. Bridging Science & Theology

  1. Science & Theology in Mutual Support
    1. Two Windows on Reality
    2. Epistemic Support
    3. Rational Compulsion
    4. Explanatory Power
    5. The Big Bang and Divine Creation
    6. Christ as the Completion of Science
  2. The Act of Creation
    1. Creation as a Divine Gift
    2. Naturalism’s Challenge to Creation
    3. Computational Reductionism
    4. Our Empirical Selves Versus Our Actual Selves
    5. The Resurgence of Design
    6. The Creation of the World
    7. The Intelligibility of the World
    8. Creativity, Divine and Human

Appendix: Objections to Design

  1. The God of the Gaps
  2. Intentionality Versus Design
  3. Scientific Creationism
  4. But Is It Science?
  5. Dysteleology
  6. Just an Anthropic Coincidence
  7. Applying the Math to Biology
  8. David Hume’s Objections
  9. Mundane Versus Transcendent Designers

Notes

Index

Fiszki (12)

A01 — Trzy wymiary teorii inteligentnego projektu

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 1.1
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Przedmowa; s. 13; strona PDF 14/314 rozdział pierwszy, punkt 1; wprowadzenie do całości

Typ i priorytet

A / Definicja programowa autora

Słowa kluczowe

definicja inteligentny projektnaukaruch intelektualnydziałanie Boże

Przekład roboczy

„Inteligentny projekt jest trzema rzeczami: naukowym programem badawczym, który bada skutki przyczyn inteligentnych; ruchem intelektualnym, który podważa darwinizm i jego naturalistyczne dziedzictwo; oraz sposobem rozumienia działania Bożego. Inteligentny projekt przecina zatem obszary nauki i teologii.”

Jak wykorzystać

Bardzo dobry cytat otwierający definicję inteligentny projekt. Pozwala od razu rozdzielić trzy płaszczyzny, które w debacie bywają mieszane: teorię badawczą, ruch społeczno-intelektualny i interpretację teologiczną. W rozprawie warto następnie zapytać, czy każde z tych znaczeń ma ten sam status epistemiczny.

Zastrzeżenie

Nie traktować tej definicji jako neutralnego opisu całego ruchu inteligentny projekt; jest to autodefinicja Dembskiego. Sugerowana forma przypisu William A. Dembski, Intelligent Design: The Bridge Between Science & Theology, Downers Grove, IL 1999, s. 13.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe

definicja ID; nauka; ruch intelektualny; działanie Boże

Pełna karta — także tekst oryginalny

Lokalizacja

Przedmowa; s. 13; PDF s. 14/314

Jak wykorzystać

R1.1; wprowadzenie do całości

Typ i priorytet

A / Definicja programowa autora

Słowa kluczowe

definicja IDnaukaruch intelektualnydziałanie Boże Cytat “Intelligent design is three things: a scientific research program that investigates the effects of intelligent causesan intellectual movement that challenges Darwinism and its naturalistic legacyand a way of understanding divine action. Intelligent design therefore intersects science and theology.”

Przekład roboczy

„Inteligentny projekt jest trzema rzeczami: naukowym programem badawczym, który bada skutki przyczyn inteligentnych; ruchem intelektualnym, który podważa darwinizm i jego naturalistyczne dziedzictwo; oraz sposobem rozumienia działania Bożego. Inteligentny projekt przecina zatem obszary nauki i teologii.”

Jak wykorzystać

Bardzo dobry cytat otwierający definicję ID. Pozwala od razu rozdzielić trzy płaszczyzny, które w debacie bywają mieszane: teorię badawczą, ruch społeczno-intelektualny i interpretację teologiczną. W rozprawie warto następnie zapytać, czy każde z tych znaczeń ma ten sam status epistemiczny.

Zastrzeżenie

Nie traktować tej definicji jako neutralnego opisu całego ruchu ID; jest to autodefinicja Dembskiego. Sugerowana forma przypisu William A. Dembski, Intelligent Design: The Bridge Between Science & Theology, Downers Grove, IL 1999, s. 13.

A02 — Dwa poziomy projektu: kosmos i struktury wewnątrz kosmosu

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 1.1Miejsce: 1.4Miejsce: 3.2
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Przedmowa, „The Focus: Detecting Design in the Universe”; s. 13–14; strona PDF 14–15/314 rozdział pierwszy, punkt 1; rozdział pierwszy, punkt 4; R3.2

Typ i priorytet

A / Rozróżnienie metodologiczne

Słowa kluczowe

projekt kosmologicznyprojekt biologicznypoziomy wnioskowania

Przekład roboczy

„Chodzi tu o dwa rodzaje projektu: (1) projekt wszechświata jako całości oraz (2) przypadki projektu wewnątrz wszechświata.”

Jak wykorzystać

Rozróżnienie porządkuje materiał o precyzyjnym dostrojeniu i materiał biologiczny. W rozdziale 1 warto konsekwentnie oddzielać argument kosmologiczny od wnioskowania o projekcie w organizmach; w rozdziale 3 dopiero ich kumulacja może służyć rekonstrukcji transcendencji Projektanta.

Zastrzeżenie

Dane biologiczne same nie wykluczają projektanta będącego częścią kosmosu; transcendencja wymaga dodatkowych przesłanek kosmologicznych. Sugerowana forma przypisu William A. Dembski, Intelligent Design: The Bridge Between Science & Theology, Downers Grove, IL 1999, s. 13–14.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe

projekt kosmologiczny; projekt biologiczny; poziomy wnioskowania

Pełna karta — także tekst oryginalny

Lokalizacja

Przedmowa, „The Focus: Detecting Design in the Universe”; s. 13–14; PDF s. 14–15/314

Jak wykorzystać

R1.1; R1.4; R3.2

Typ i priorytet

A / Rozróżnienie metodologiczne

Słowa kluczowe

projekt kosmologicznyprojekt biologicznypoziomy wnioskowania Cytat “At issue here are two types of design: (1) the design of the universe as a whole and (2) instances of design within the universe.”

Przekład roboczy

„Chodzi tu o dwa rodzaje projektu: (1) projekt wszechświata jako całości oraz (2) przypadki projektu wewnątrz wszechświata.”

Jak wykorzystać

Rozróżnienie porządkuje materiał o precyzyjnym dostrojeniu i materiał biologiczny. W rozdziale 1 warto konsekwentnie oddzielać argument kosmologiczny od wnioskowania o projekcie w organizmach; w rozdziale 3 dopiero ich kumulacja może służyć rekonstrukcji transcendencji Projektanta.

Zastrzeżenie

Dane biologiczne same nie wykluczają projektanta będącego częścią kosmosu; transcendencja wymaga dodatkowych przesłanek kosmologicznych. Sugerowana forma przypisu William A. Dembski, Intelligent Design: The Bridge Between Science & Theology, Downers Grove, IL 1999, s. 13–14.

A03 — ID jako teoria empirycznego wykrywania przyczyn inteligentnych

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 1.1Miejsce: 1.3
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

FISZKA A03 inteligentny projekt jako teoria empirycznego wykrywania przyczyn inteligentnych 4.4 „The Cure: Intelligent Design”; s. 106; strona PDF 107/314 rozdział pierwszy, punkt 1; rozdział pierwszy, punkt 3

Typ i priorytet

A / Główna teza metodologiczna

Słowa kluczowe

wykrywalność empirycznaprzyczyny inteligentnebiologia

Przekład roboczy

„W biologii inteligentny projekt jest teorią pochodzenia i rozwoju form biologicznych. Jej podstawowe twierdzenie głosi, że przyczyny inteligentne są konieczne do wyjaśnienia złożonych, bogatych w informację struktur biologicznych i że przyczyny te są empirycznie wykrywalne.”

Jak wykorzystać

Może stanowić centralny cytat w podrozdziale o definicji inteligentny projekt oraz przejście do pytania, jakie cechy danych mają umożliwiać rozpoznanie inteligencji. Dobrze zestawić go z późniejszą operacjonalizacją przez złożoność i specyfikację.

Zastrzeżenie

To właśnie empiryczna wykrywalność jest jednym z głównych punktów sporu z krytykami inteligentny projekt; cytat powinien prowadzić do analizy, a nie zastępować jej. Sugerowana forma przypisu William A. Dembski, Intelligent Design: The Bridge Between Science & Theology, Downers Grove, IL 1999, s. 106.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe

wykrywalność empiryczna; przyczyny inteligentne; biologia

Pełna karta — także tekst oryginalny

Lokalizacja

4.4 „The Cure: Intelligent Design”; s. 106; PDF s. 107/314

Jak wykorzystać

R1.1; R1.3

Typ i priorytet

A / Główna teza metodologiczna

Słowa kluczowe

wykrywalność empirycznaprzyczyny inteligentnebiologia Cytat “Within biologyintelligent design is a theory of biological origins and development. Its fundamental claim is that intelligent causes are necessary to explain the complexinformation-rich structures of biology and that these causes are empirically detectable.”

Przekład roboczy

„W biologii inteligentny projekt jest teorią pochodzenia i rozwoju form biologicznych. Jej podstawowe twierdzenie głosi, że przyczyny inteligentne są konieczne do wyjaśnienia złożonych, bogatych w informację struktur biologicznych i że przyczyny te są empirycznie wykrywalne.”

Jak wykorzystać

Może stanowić centralny cytat w podrozdziale o definicji ID oraz przejście do pytania, jakie cechy danych mają umożliwiać rozpoznanie inteligencji. Dobrze zestawić go z późniejszą operacjonalizacją przez złożoność i specyfikację.

Zastrzeżenie

To właśnie empiryczna wykrywalność jest jednym z głównych punktów sporu z krytykami ID; cytat powinien prowadzić do analizy, a nie zastępować jej. Sugerowana forma przypisu William A. Dembski, Intelligent Design: The Bridge Between Science & Theology, Downers Grove, IL 1999, s. 106.

A04 — Teologiczny minimalizm ID

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 1.1Miejsce: 3.8
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

FISZKA A04 Teologiczny minimalizm inteligentny projekt 4.4 „The Cure: Intelligent Design”; s. 107; strona PDF 108/314 rozdział pierwszy, punkt 1; R3.8

Typ i priorytet

A / Granica wniosku inteligentny projekt

Słowa kluczowe

minimalizm teologicznyStwórcacudagranice

Przekład roboczy

„Inteligentny projekt nie zakłada ani Stwórcy, ani cudów. Jest teologicznie minimalistyczny. Wykrywa inteligencję, nie spekulując o naturze tej inteligencji.”

Jak wykorzystać

Jeden z najważniejszych cytatów dla całej rozprawy. Chroni rozdział 3 przed zbyt szybkim utożsamieniem wniosku o inteligencji z pełną doktryną Boga. Można na nim oprzeć metodę stopniowania wniosków: co wynika mocno, co słabo, a co wymaga Objawienia.

Zastrzeżenie

Cytat utrudnia przypisanie samej teorii inteligentny projekt tak mocnych tez jak osobowość, dobroć, jedyność czy trynitarność Projektanta. Sugerowana forma przypisu William A. Dembski, Intelligent Design: The Bridge Between Science & Theology, Downers Grove, IL 1999, s. 107.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe

minimalizm teologiczny; Stwórca; cuda; granice

Pełna karta — także tekst oryginalny

Lokalizacja

4.4 „The Cure: Intelligent Design”; s. 107; PDF s. 108/314

Jak wykorzystać

R1.1; R3.8

Typ i priorytet

A / Granica wniosku ID

Słowa kluczowe

minimalizm teologicznyStwórcacudagranice Cytat “Intelligent design presupposes neither a creator nor miracles. Intelligent design is theologically minimalist. It detects intelligence without speculating about the nature of the intelligence.”

Przekład roboczy

„Inteligentny projekt nie zakłada ani Stwórcy, ani cudów. Jest teologicznie minimalistyczny. Wykrywa inteligencję, nie spekulując o naturze tej inteligencji.”

Jak wykorzystać

Jeden z najważniejszych cytatów dla całej rozprawy. Chroni rozdział 3 przed zbyt szybkim utożsamieniem wniosku o inteligencji z pełną doktryną Boga. Można na nim oprzeć metodę stopniowania wniosków: co wynika mocno, co słabo, a co wymaga Objawienia.

Zastrzeżenie

Cytat utrudnia przypisanie samej teorii ID tak mocnych tez jak osobowość, dobroć, jedyność czy trynitarność Projektanta. Sugerowana forma przypisu William A. Dembski, Intelligent Design: The Bridge Between Science & Theology, Downers Grove, IL 1999, s. 107.

A5 — ID a teologia naturalna: osobne zadania

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 2.2Miejsce: 3.8
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

8 FISZKA A05 inteligentny projekt a teologia naturalna: osobne zadania

Lokalizacja

4.4 „The Cure: Intelligent Design”; s. 107–108; strona PDF 108– 109/314

Jak wykorzystać

R2.2; R3.8

Typ i priorytet

A / Rozgraniczenie dyscyplin

Słowa kluczowe

teologia naturalnanatura Projektantazadanie teologa

Przekład roboczy

„Inteligentny projekt jest zarazem skromniejszy i potężniejszy niż teologia naturalna. Z obserwowalnych cech świata przyrody wnioskuje o inteligencji odpowiedzialnej za te cechy. […] Natomiast zadaniem teologa jest powiązanie inteligencji wywnioskowanej przez teoretyka projektu z Bogiem Pisma.”

Jak wykorzystać

Cytat może wyznaczyć architekturę rozdziałów 1–3: najpierw rekonstrukcja wnioskowania naukowo-filozoficznego, potem teologia naturalna, a dopiero następnie teologiczna identyfikacja i ocena. Pozwala też odróżnić „wykrycie projektu” od „rozpoznania Boga”.

Zastrzeżenie

Sformułowanie „more powerful” jest retoryczne i wymaga objaśnienia; sam Dembski jednocześnie ogranicza zakres inteligentny projekt. Sugerowana forma przypisu William A. Dembski, Intelligent Design: The Bridge Between Science & Theology, Downers Grove, IL 1999, s. 107–108.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe

teologia naturalna; natura Projektanta; zadanie teologa

Pełna karta — także tekst oryginalny

Lokalizacja

4.4 „The Cure: Intelligent Design”; s. 107–108; PDF s. 108– 109/314

Jak wykorzystać

R2.2; R3.8

Typ i priorytet

A / Rozgraniczenie dyscyplin

Słowa kluczowe

teologia naturalnanatura Projektantazadanie teologa Cytat “Intelligent design is at once more modest and more powerful than natural theology. From observable features of the natural worldintelligent design infers to an intelligence responsible for those features. […] Here rather is a task for the theologian—to connect the intelligence inferred by the design theorist with the God of Scripture.”

Przekład roboczy

„Inteligentny projekt jest zarazem skromniejszy i potężniejszy niż teologia naturalna. Z obserwowalnych cech świata przyrody wnioskuje o inteligencji odpowiedzialnej za te cechy. […] Natomiast zadaniem teologa jest powiązanie inteligencji wywnioskowanej przez teoretyka projektu z Bogiem Pisma.”

Jak wykorzystać

Cytat może wyznaczyć architekturę rozdziałów 1–3: najpierw rekonstrukcja wnioskowania naukowo-filozoficznego, potem teologia naturalna, a dopiero następnie teologiczna identyfikacja i ocena. Pozwala też odróżnić „wykrycie projektu” od „rozpoznania Boga”.

Zastrzeżenie

Sformułowanie „more powerful” jest retoryczne i wymaga objaśnienia; sam Dembski jednocześnie ogranicza zakres ID. Sugerowana forma przypisu William A. Dembski, Intelligent Design: The Bridge Between Science & Theology, Downers Grove, IL 1999, s. 107–108.

A06 — Kryterium złożoności–specyfikacji

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 1.3Miejsce: 1.5
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

5.3 „The Complexity-Specification Criterion”; s. 133; strona PDF 134/314 rozdział pierwszy, punkt 3; rozdział pierwszy, punkt 5

Typ i priorytet

A / Operacjonalizacja wnioskowania

Słowa kluczowe

kontyngencjazłożonośćspecyfikacjafiltr eksplanacyjny

Przekład roboczy

„Kryterium złożoności–specyfikacji wykrywa projekt przez ustalenie trzech rzeczy: kontyngencji, złożoności i specyfikacji. Gdy mamy wyjaśnić zdarzenie, obiekt lub strukturę, musimy zdecydować, czy przypisać je konieczności, przypadkowi czy projektowi.”

Jak wykorzystać

Nadaje się do precyzyjnej rekonstrukcji metody Dembskiego. Można z niego wyprowadzić trzy kolejne pytania analityczne i następnie oceniać każde z nich osobno w świetle krytyki statystycznej i filozoficznej.

Zastrzeżenie

Nie utożsamiać „złożoności” z potocznym skomplikowaniem; u Dembskiego ma ona przede wszystkim sens probabilistyczny. Sugerowana forma przypisu William A. Dembski, Intelligent Design: The Bridge Between Science & Theology, Downers Grove, IL 1999, s. 133.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe

kontyngencja; złożoność; specyfikacja; filtr eksplanacyjny

Pełna karta — także tekst oryginalny

Lokalizacja

5.3 „The Complexity-Specification Criterion”; s. 133; PDF s. 134/314

Jak wykorzystać

R1.3; R1.5

Typ i priorytet

A / Operacjonalizacja wnioskowania

Słowa kluczowe

kontyngencjazłożonośćspecyfikacjafiltr eksplanacyjny Cytat “The complexity-specification criterion detects design by establishing three things: contingencycomplexity and specification. When called to explain an eventobject or structurewe have a decision to make—are we going to attribute it to necessitychance or design?”

Przekład roboczy

„Kryterium złożoności–specyfikacji wykrywa projekt przez ustalenie trzech rzeczy: kontyngencji, złożoności i specyfikacji. Gdy mamy wyjaśnić zdarzenie, obiekt lub strukturę, musimy zdecydować, czy przypisać je konieczności, przypadkowi czy projektowi.”

Jak wykorzystać

Nadaje się do precyzyjnej rekonstrukcji metody Dembskiego. Można z niego wyprowadzić trzy kolejne pytania analityczne i następnie oceniać każde z nich osobno w świetle krytyki statystycznej i filozoficznej.

Zastrzeżenie

Nie utożsamiać „złożoności” z potocznym skomplikowaniem; u Dembskiego ma ona przede wszystkim sens probabilistyczny. Sugerowana forma przypisu William A. Dembski, Intelligent Design: The Bridge Between Science & Theology, Downers Grove, IL 1999, s. 133.

A07 — Projekt i złożona wyspecyfikowana informacja (CSI)

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 1.3Miejsce: 1.4
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

6.1 „Complex Specified Information”; s. 160; strona PDF 161/314 rozdział pierwszy, punkt 3; rozdział pierwszy, punkt 4

Typ i priorytet

A / Teza identyfikacyjna

Słowa kluczowe

CSIinformacjaprojektizomorfizm

Przekład roboczy

„Wnioskowanie o projekcie za pomocą kryterium złożoności–specyfikacji […] jest równoważne wykrywaniu złożonej wyspecyfikowanej informacji. […] Projekt i CSI są — jak powiedzieliby matematycy — izomorficzne.”

Jak wykorzystać

Kluczowy most między metodą statystyczną a zagadnieniem informacji biologicznej. Cytat może otwierać analizę, czy pojęcie CSI rzeczywiście odpowiada biologicznej informacji funkcjonalnej, semantycznej lub algorytmicznej.

Zastrzeżenie

Trzeba odróżnić formalną definicję CSI od różnych pojęć informacji używanych w biologii; ich utożsamienie nie jest automatyczne. Sugerowana forma przypisu William A. Dembski, Intelligent Design: The Bridge Between Science & Theology, Downers Grove, IL 1999, s. 160.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe

CSI; informacja; projekt; izomorfizm

Pełna karta — także tekst oryginalny

Lokalizacja

6.1 „Complex Specified Information”; s. 160; PDF s. 161/314

Jak wykorzystać

R1.3; R1.4

Typ i priorytet

A / Teza identyfikacyjna

Słowa kluczowe

CSIinformacjaprojektizomorfizm Cytat “To infer design by means of the complexity-specification criterion […] is equivalent to detecting complex specified information. […] Design and CSI areas mathematicians would sayisomorphic.”

Przekład roboczy

„Wnioskowanie o projekcie za pomocą kryterium złożoności–specyfikacji […] jest równoważne wykrywaniu złożonej wyspecyfikowanej informacji. […] Projekt i CSI są — jak powiedzieliby matematycy — izomorficzne.”

Jak wykorzystać

Kluczowy most między metodą statystyczną a zagadnieniem informacji biologicznej. Cytat może otwierać analizę, czy pojęcie CSI rzeczywiście odpowiada biologicznej informacji funkcjonalnej, semantycznej lub algorytmicznej.

Zastrzeżenie

Trzeba odróżnić formalną definicję CSI od różnych pojęć informacji używanych w biologii; ich utożsamienie nie jest automatyczne. Sugerowana forma przypisu William A. Dembski, Intelligent Design: The Bridge Between Science & Theology, Downers Grove, IL 1999, s. 160.

A08 — Naturalizm metodologiczny i założenie „zamkniętej natury”

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 1.5Miejsce: 2.3
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

2.6 „The Significance of the Naturalistic Critique”; s. 67 i 69; strona PDF 68 i 70/314 R2.3; rozdział pierwszy, punkt 5

Typ i priorytet

A / Krytyka filozofii nauki

Słowa kluczowe

naturalizm metodologicznysystem zamkniętycudaprojekt

Przekład roboczy

„Według naturalizmu metodologicznego właściwy sposób prowadzenia poważnego badania polega na ścisłym ograniczeniu się do wyjaśnień naturalistycznych […]. [Krytyka] wykazuje jednak tylko tyle, że cuda są niemożliwe, jeśli przyrodę pojmuje się jako zamknięty system przyczyn naturalnych. […] Wynika stąd — zdaniem Dembskiego — że naturalizm metodologiczny nie może prawomocnie z góry wykluczać projektu.”

Jak wykorzystać

Daje materiał do rekonstrukcji argumentu, że reguła metodologiczna bywa oparta na ukrytej metafizyce. W rozdziale 2.3 warto zestawić ten fragment z obroną naturalizmu metodologicznego jako pragmatycznej reguły badań, nie zaś twierdzenia ontologicznego.

Zastrzeżenie

Wniosek Dembskiego jest sporny: z krytyki metafizycznego naturalizmu nie wynika bezpośrednio odrzucenie każdej metodologicznej preferencji dla przyczyn naturalnych. Sugerowana forma przypisu William A. Dembski, Intelligent Design: The Bridge Between Science & Theology, Downers Grove, IL 1999, s. 67 i 69.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe

naturalizm metodologiczny; system zamknięty; cuda; projekt

Pełna karta — także tekst oryginalny

Lokalizacja

2.6 „The Significance of the Naturalistic Critique”; s. 67 i 69; PDF s. 68 i 70/314

Jak wykorzystać

R2.3; R1.5

Typ i priorytet

A / Krytyka filozofii nauki

Słowa kluczowe

naturalizm metodologicznysystem zamkniętycudaprojekt Cytat “According to methodological naturalismthe proper way to conduct any serious inquiry is to focus strictly on naturalistic explanations […] . [The critique] actually only shows that [miracles] are impossible given that nature is conceived as a closed system of natural causes. […] It follows that methodological naturalism is insupportable and that it cannot legitimately be used to bar design.”

Przekład roboczy

„Według naturalizmu metodologicznego właściwy sposób prowadzenia poważnego badania polega na ścisłym ograniczeniu się do wyjaśnień naturalistycznych […]. [Krytyka] wykazuje jednak tylko tyle, że cuda są niemożliwe, jeśli przyrodę pojmuje się jako zamknięty system przyczyn naturalnych. […] Wynika stąd — zdaniem Dembskiego — że naturalizm metodologiczny nie może prawomocnie z góry wykluczać projektu.”

Jak wykorzystać

Daje materiał do rekonstrukcji argumentu, że reguła metodologiczna bywa oparta na ukrytej metafizyce. W rozdziale 2.3 warto zestawić ten fragment z obroną naturalizmu metodologicznego jako pragmatycznej reguły badań, nie zaś twierdzenia ontologicznego.

Zastrzeżenie

Wniosek Dembskiego jest sporny: z krytyki metafizycznego naturalizmu nie wynika bezpośrednio odrzucenie każdej metodologicznej preferencji dla przyczyn naturalnych. Sugerowana forma przypisu William A. Dembski, Intelligent Design: The Bridge Between Science & Theology, Downers Grove, IL 1999, s. 67 i 69.

A9 — Model wzajemnego wsparcia nauki i teologii

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 2.1Miejsce: 2.2
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Lokalizacja

7.1 „Two Windows on Reality”; s. 191–192; strona PDF 192– 193/314

Jak wykorzystać

R2.1; R2.2; metodologia całej rozprawy

Typ i priorytet

A / Model interdyscyplinarny

Słowa kluczowe

nauka i teologiawsparcie epistemiczneksięga natury

Przekład roboczy

„Według modelu wzajemnego wsparcia teologia i nauka częściowo się pokrywają, ale nie są współzakresowe. Tam, gdzie się pokrywają, jedna dyscyplina może udzielać drugiej wsparcia epistemicznego. Wsparcie epistemiczne jest pojęciem znacznie szerszym niż dowód. […] W chrześcijaństwie Bóg tradycyjnie objawia się w dwóch księgach: Piśmie i naturze.”

Jak wykorzystać

Bardzo przydatny jako model metodologiczny rozprawy teologiczno-fundamentalnej. Umożliwia mówienie o konsonansie, zwiększeniu wiarygodności i mocy wyjaśniającej bez obietnicy ścisłego „dowodu Boga”.

Zastrzeżenie

Trzeba wyjaśnić kryteria i asymetrię takiego wsparcia; sama metafora dwóch ksiąg nie rozstrzyga konfliktów interpretacyjnych. Sugerowana forma przypisu William A. Dembski, Intelligent Design: The Bridge Between Science & Theology, Downers Grove, IL 1999, s. 191–192.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe

nauka i teologia; wsparcie epistemiczne; księga natury

Pełna karta — także tekst oryginalny

Lokalizacja

7.1 „Two Windows on Reality”; s. 191–192; PDF s. 192– 193/314

Jak wykorzystać

R2.1; R2.2; metodologia całej rozprawy

Typ i priorytet

A / Model interdyscyplinarny

Słowa kluczowe

nauka i teologiawsparcie epistemiczneksięga natury Cytat “According to the mutual support modeltheology and science overlap but are not coextensive. Where they overlapone discipline can provide epistemic support for the other. Epistemic support is much more general than proof. […] Within Christianity God has traditionally been revealed in two books—the book of Scripture […] and the book of nature.”

Przekład roboczy

„Według modelu wzajemnego wsparcia teologia i nauka częściowo się pokrywają, ale nie są współzakresowe. Tam, gdzie się pokrywają, jedna dyscyplina może udzielać drugiej wsparcia epistemicznego. Wsparcie epistemiczne jest pojęciem znacznie szerszym niż dowód. […] W chrześcijaństwie Bóg tradycyjnie objawia się w dwóch księgach: Piśmie i naturze.”

Jak wykorzystać

Bardzo przydatny jako model metodologiczny rozprawy teologiczno-fundamentalnej. Umożliwia mówienie o konsonansie, zwiększeniu wiarygodności i mocy wyjaśniającej bez obietnicy ścisłego „dowodu Boga”.

Zastrzeżenie

Trzeba wyjaśnić kryteria i asymetrię takiego wsparcia; sama metafora dwóch ksiąg nie rozstrzyga konfliktów interpretacyjnych. Sugerowana forma przypisu William A. Dembski, Intelligent Design: The Bridge Between Science & Theology, Downers Grove, IL 1999, s. 191–192.

A10 — Wielki Wybuch jako przykład wsparcia epistemicznego

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 1.4Miejsce: 2.2
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

7.5 „The Big Bang and Divine Creation”; s. 205; strona PDF 206/314 rozdział pierwszy, punkt 4; R2.2

Typ i priorytet

B / Przykład wnioskowania do najlepszego wyjaśnienia

Słowa kluczowe

Wielki Wybuchstworzeniekonsonansmoc wyjaśniająca

Przekład roboczy

„Chrześcijańska doktryna stworzenia jest zgodna z modelem Wielkiego Wybuchu i — zdaniem Dembskiego — może zostać uznana za lepsze jego wyjaśnienie niż konkurencyjne ujęcia naturalistyczne. […] Można zatem mówić o epistemicznym wsparciu doktryny stworzenia przez Wielki Wybuch.”

Jak wykorzystać

Dobrze ilustruje różnicę między naukowym modelem a jego metafizyczną interpretacją. Może być użyty nie jako samodzielny dowód, lecz jako studium przypadku dla modelu wzajemnego wsparcia.

Zastrzeżenie

Fragment pochodzi z 1999 r. i upraszcza historię współczesnej kosmologii. Należy go skonfrontować z aktualną filozofią kosmologii i unikać tezy, że sam model fizyczny dowodzi creatio ex nihilo. Sugerowana forma przypisu William A. Dembski, Intelligent Design: The Bridge Between Science & Theology, Downers Grove, IL 1999, s. 205.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe

Wielki Wybuch; stworzenie; konsonans; moc wyjaśniająca

Pełna karta — także tekst oryginalny

Lokalizacja

7.5 „The Big Bang and Divine Creation”; s. 205; PDF s. 206/314

Jak wykorzystać

R1.4; R2.2

Typ i priorytet

B / Przykład wnioskowania do najlepszego wyjaśnienia

Słowa kluczowe

Wielki Wybuchstworzeniekonsonansmoc wyjaśniająca Cytat “The Christian doctrine of creation is consonant with the Big Bang and can justifiably be regarded a better explanation of the Big Bang than its naturalistic competitors. […] We can conclude that the Big Bang epistemically supports the Christian doctrine of creation.”

Przekład roboczy

„Chrześcijańska doktryna stworzenia jest zgodna z modelem Wielkiego Wybuchu i — zdaniem Dembskiego — może zostać uznana za lepsze jego wyjaśnienie niż konkurencyjne ujęcia naturalistyczne. […] Można zatem mówić o epistemicznym wsparciu doktryny stworzenia przez Wielki Wybuch.”

Jak wykorzystać

Dobrze ilustruje różnicę między naukowym modelem a jego metafizyczną interpretacją. Może być użyty nie jako samodzielny dowód, lecz jako studium przypadku dla modelu wzajemnego wsparcia.

Zastrzeżenie

Fragment pochodzi z 1999 r. i upraszcza historię współczesnej kosmologii. Należy go skonfrontować z aktualną filozofią kosmologii i unikać tezy, że sam model fizyczny dowodzi creatio ex nihilo. Sugerowana forma przypisu William A. Dembski, Intelligent Design: The Bridge Between Science & Theology, Downers Grove, IL 1999, s. 205.

A11 — Wolność działania Bożego

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 2.1Miejsce: 3.1Miejsce: 3.4
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Lokalizacja

8.2 „Naturalism’s Challenge to Creation”; s. 214; strona PDF 215/314

Jak wykorzystać

R2.1; R3.1; R3.4

Typ i priorytet

B / Teza teistyczna

Słowa kluczowe

wolnośćdziałanie Bożeprzyczynowośćwola

Przekład roboczy

„Działania Boga są wolne i chociaż odpowiada On na swoje stworzenie, nie czyni tego z konieczności. W teizmie działanie Boże nie daje się więc zredukować do bardziej podstawowego sposobu przyczynowania.”

Jak wykorzystać

Cytat może wspierać czwartą predykcję rozdziału 3: projekt zakłada nie tylko intelekt, lecz wybór. Jest też dobrym punktem odniesienia dla klasycznej doktryny stworzenia jako wolnego aktu Boga.

Zastrzeżenie

To nie jest bezpośredni wynik kryterium inteligentny projekt, lecz teologiczna interpretacja w ramach teizmu. Sugerowana forma przypisu William A. Dembski, Intelligent Design: The Bridge Between Science & Theology, Downers Grove, IL 1999, s. 214.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe

wolność; działanie Boże; przyczynowość; wola

Pełna karta — także tekst oryginalny

Lokalizacja

8.2 „Naturalism’s Challenge to Creation”; s. 214; PDF s. 215/314

Jak wykorzystać

R2.1; R3.1; R3.4

Typ i priorytet

B / Teza teistyczna

Słowa kluczowe

wolnośćdziałanie Bożeprzyczynowośćwola Cytat “God’s actions are freeand though he responds to his creationhe does not do so out of necessity. Within theismthereforedivine action is not reducible to some more basic mode of causation.”

Przekład roboczy

„Działania Boga są wolne i chociaż odpowiada On na swoje stworzenie, nie czyni tego z konieczności. W teizmie działanie Boże nie daje się więc zredukować do bardziej podstawowego sposobu przyczynowania.”

Jak wykorzystać

Cytat może wspierać czwartą predykcję rozdziału 3: projekt zakłada nie tylko intelekt, lecz wybór. Jest też dobrym punktem odniesienia dla klasycznej doktryny stworzenia jako wolnego aktu Boga.

Zastrzeżenie

To nie jest bezpośredni wynik kryterium ID, lecz teologiczna interpretacja w ramach teizmu. Sugerowana forma przypisu William A. Dembski, Intelligent Design: The Bridge Between Science & Theology, Downers Grove, IL 1999, s. 214.

A12 — Logos, poznawalność świata i informacja jako most

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 3.2Miejsce: 3.3Miejsce: 3.6
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Lokalizacja

8.7 „The Intelligibility of the World”; s. 230 i 233; strona PDF 231 i 234/314

Jak wykorzystać

R3.2; R3.3; R3.6

Typ i priorytet

A / Synteza teologiczna

Słowa kluczowe

Logosracjonalnośćczytelność światakomunikacjatranscendencja

Przekład roboczy

„Bóg wypowiada Boski Logos, aby stworzyć świat, i przez to czyni świat poznawalnym. […] Informacja […] jest mostem łączącym transcendencję z immanencją.”

Jak wykorzystać

Najbardziej bezpośredni tekst Dembskiego dla trzeciej i szóstej predykcji: racjonalności Projektanta i komunikatywności świata. Może też pełnić funkcję pomostu między analizą informacji a klasyczną teologią Logosu.

Zastrzeżenie

To jawnie chrześcijańska synteza teologiczna, nie wniosek dostępny z samego wykrycia projektu. Warto zaznaczyć zmianę rejestru argumentacji. Sugerowana forma przypisu William A. Dembski, Intelligent Design: The Bridge Between Science & Theology, Downers Grove, IL 1999, s. 230 i 233. II. No Free Lunch (2002) / Nic za darmo (wyd. pol. 2021) Część ta koncentruje się na wyspecyfikowanej złożoności, informacji biologicznej, algorytmach ewolucyjnych, nieredukowalnej złożoności i testowalności programu inteligentny projekt. Cytaty pochodzą z polskiego wydania.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe

Logos; racjonalność; czytelność świata; komunikacja; transcendencja

Pełna karta — także tekst oryginalny

Lokalizacja

8.7 „The Intelligibility of the World”; s. 230 i 233; PDF s. 231 i 234/314

Jak wykorzystać

R3.2; R3.3; R3.6

Typ i priorytet

A / Synteza teologiczna

Słowa kluczowe

Logosracjonalnośćczytelność światakomunikacjatranscendencja Cytat “God speaks the divine Logos to create the world and thereby renders the world intelligible. […] Information […] is the bridge that connects transcendence and immanence.”

Przekład roboczy

„Bóg wypowiada Boski Logos, aby stworzyć świat, i przez to czyni świat poznawalnym. […] Informacja […] jest mostem łączącym transcendencję z immanencją.”

Jak wykorzystać

Najbardziej bezpośredni tekst Dembskiego dla trzeciej i szóstej predykcji: racjonalności Projektanta i komunikatywności świata. Może też pełnić funkcję pomostu między analizą informacji a klasyczną teologią Logosu.

Zastrzeżenie

To jawnie chrześcijańska synteza teologiczna, nie wniosek dostępny z samego wykrycia projektu. Warto zaznaczyć zmianę rejestru argumentacji. Sugerowana forma przypisu William A. Dembski, Intelligent Design: The Bridge Between Science & Theology, Downers Grove, IL 1999, s. 230 i 233. II. No Free Lunch (2002) / Nic za darmo (wyd. pol. 2021) Część ta koncentruje się na wyspecyfikowanej złożoności, informacji biologicznej, algorytmach ewolucyjnych, nieredukowalnej złożoności i testowalności programu ID. Cytaty pochodzą z polskiego wydania.

← Wróć do indeksu bibliografii