D-21 | Krytyka Dembskiego: problem wskaźnika projektu Rozdziały: 1.3 · 1.5 | Funkcja: krytyka wewnętrzna inteligentny projekt

„W zależności zaś od tego, gdzie ustanowi się granice akceptowalnych w nauce wyjaśnień, niezwykle szeroki zakres uzasadniania naukowego obejmowany jest przez „wnioskowanie do najlepszego wyjaśnienia”.” Ratzsch, sek. II „Wnioskowanie(a) naukowe”, s. 120; lokalny PDF: s. 2/34. Do wykorzystania Rozdz. 1.1 „Definicja Inteligentnego Projektu”, 1.3 „Jakie dane świadczą o istnieniu inteligencji” oraz 2.2. Funkcja w wywodzie Daje metodologiczny język dla inteligentny projekt: argument z projektu nie musi być przedstawiany jako demonstracja, lecz jako abdukcja porównująca konkurencyjne wyjaśnienia danych.

„W takim razie tak samo jak dane obserwacyjne mogą być obciążone teoretycznie, tak teorie mogą być obciążone metafizycznie lub nawet teologicznie.” Ratzsch, sek. III, s. 122; lokalny PDF: s. 4/34. Do wykorzystania Rozdz. 1.5 „Krytyka idei Inteligentnego Projektu” oraz rozdz. 2.2-2.3. Funkcja w wywodzie Pomaga wykazać, że spór o inteligentny projekt nie dotyczy wyłącznie „nagich danych”, lecz także macierzy pojęciowych, kryteriów wyjaśnienia i presupozycji metafizycznych.

„Za największy ze wszystkich cudów powinniśmy uważać to, że najbardziej adekwatne sformułowanie tego prawa w każdym nieuprzedzonym umyśle stwarza wrażenie, że przyrodą rządzi racjonalna, celowa wola.” Ratzsch, sek. III, s. 124; lokalny PDF: s. 6/34. Do wykorzystania Rozdz. 1.2 „inteligentny projekt: od Newtona do Behego i Meyera” oraz rozdz. 3.3 „Racjonalność” i 3.4 „Wola/celowość”. Funkcja w wywodzie Zwięzły historyczny przykład łączenia formalnej elegancji prawa fizycznego z kategoriami rozumu i celu. Dobrze nadaje się jako przejście od porządku matematycznego do rekonstrukcji cech Projektanta.

„Stajemy po stronie nauki […] ponieważ mamy odgórnie przyjęte zobowiązanie, mianowicie zobowiązanie wobec materializmu. […] Co więcej, ten materializm jest absolutny, albowiem nie możemy pozwolić, by Boska Stopa przekroczyła nasz próg.” Ratzsch, sek. IV(a) „Odpływ i koszty”, s. 125; lokalny PDF: s. 7/34. Do wykorzystania Rozdz. 1.5 oraz 2.3 „Problem naturalizmu metodologicznego”. Funkcja w wywodzie Mocny materiał do pokazania, że przynajmniej niektóre obrony naturalizmu mają jawny komponent światopoglądowy, a nie wyłącznie proceduralny.

„Naturalizm filozoficzny może być słuszny lub nie (nauka po prostu nie rozstrzyga tego), ale skoro nauka nie może badać sfery nadnaturalnej, to jej istotna metodologiczna zasada głosi, że nauka musi postępować tak, jak gdyby naturalizm filozoficzny był słuszny.”

„W każdym razie definicje są ludzkimi konstrukcjami i nie jest jasne, dlaczego ludzkie definicje miałyby mieć normatywne znaczenie dla prawdy o obiektywnym kosmosie.” Ratzsch, sek. V(a) „Garść zastrzeżeń”, s. 129; lokalny PDF: s. 11/34. Do wykorzystania Rozdz. 1.5 i 2.3. Funkcja w wywodzie Celna odpowiedź na czysto definicyjne wykluczanie wyjaśnień projektowych z nauki. Przenosi debatę z etykiety „naukowe/nienaukowe” na pytanie o prawdę i adekwatność wyjaśnienia.

„Sukces nauki przynajmniej w takim samym stopniu przemawia na korzyść głębszych, bardziej kluczowych i sugerujących umysłowość presupozycji, jak i na korzyść dowolnych, strukturalnie bardziej powierzchownych i przeczących umysłowości presupozycji naturalistycznych.”

„Na podstawie dokładnie tej samej zasady możliwe do empirycznego ustalenia subtelne zestrojenie naszego świata stanowiłoby również empiryczne świadectwo nadnaturalnego projektu.” Ratzsch, sek. V(b), s. 133; lokalny PDF: s. 15/34. Do wykorzystania Rozdz. 1.4 „Dane naukowe: fine-tuning…” oraz 2.2; pomocniczo rozdz. 3.2 i 3.5. Funkcja w wywodzie Dostarcza bezpośredniego pomostu od danych kosmologicznych do teologii naturalnej: świadectwem jest to, co pod daną hipotezą zmniejsza zdziwienie.

„Naturalizm metodologiczny jako w pierwszym przybliżeniu pragmatyczna (czyli możliwa do unieważnienia) strategia jest potencjalnie do utrzymania — może być nawet kluczowy. Takie pragmatyczne rozważania nie dostarczają jednak uzasadnienia dla nienaruszalnych zakazów.” Ratzsch, sek. V(a), s. 129; lokalny PDF: s. 11/34. Do wykorzystania Rozdz. 2.3; pomocniczo 1.5. Funkcja w wywodzie Pozwala zbudować stanowisko umiarkowane: uznać heurystyczną wartość poszukiwania przyczyn naturalnych, a zarazem odrzucić przekształcanie tej praktyki w bezwyjątkową metafizyczną normę.

„Podstawowy problem z odgórnie wytyczonymi granicami polega na tym, że jeśli rzeczywistość zignoruje nasze restrykcje […], to rozważania teoretyczne niemogące przekraczać tych granic nieuchronnie będą oferowały albo niepełny, albo zniekształcony obraz rzeczywistości.” Ratzsch, sek. VI „Zakazy — konsekwencje zasadnicze”, s. 133; lokalny PDF: s. 15/34. Do wykorzystania Rozdz. 1.5 i 2.3. Funkcja w wywodzie Mocny argument przeciw utożsamieniu reguły metodologicznej z granicą bytu. Nadaje się do omówienia ryzyka „zwycięstwa przez definicję”.

„Naturalizm metodologiczny przyjmuje co najmniej faktualne założenie, że istnieje określona sfera rzeczywistości, która jest pod ważnymi naukowo względami funkcjonalnie samowystarczalna i operacyjnie odłączona od sfery nadnaturalnej.”

„Jeśli jednak „żółwie do samego dołu” to wyjaśnienie problematyczne, to „naturalizm do samego dołu” również może być takim wyjaśnieniem. […] Trudno jednak zrozumieć, dlaczego ktokolwiek miałby być racjonalnie zobligowany do uznania którejś z tych możliwości.” Ratzsch, sek. VI(c) „Żółwie do samego dołu”, s. 137; lokalny PDF: s. 19/34. Do wykorzystania Rozdz. 1.5 oraz 2.3. Funkcja w wywodzie Daje obrazowy model krytyki nieskończonego regresu naturalistycznych poziomów wyjaśnienia. Może służyć do pytania, co stanowi adekwatny „hamulec” eksplanacyjny.

„Postulowanie gąszczu wszechświatów bardziej przypomina filozoficzną nadzieję niż naukę empiryczną. […] Intuicja podpowiada, że do tworzenia wielu światów niezbędna byłaby struktura mechanizmów, warunków i zdolności, która byłaby przynajmniej tak skomplikowana — czy subtelnie zestrojona — jak wytworzone światy.” Ratzsch, sek. VII „Zakazy i kosmologia”, s. 141; lokalny PDF: s. 23/34. Do wykorzystania Rozdz. 1.4 i 1.5; pomocniczo 2.3. Funkcja w wywodzie Krytyczny materiał do analizy wieloświata jako konkurenta wobec projektu. Przesuwa pytanie z dostrojenia pojedynczego kosmosu na dostrojenie mechanizmu generującego domeny.

„To, że kolejne warstwy proponowanych naturalistycznych wyjaśnień kosmologicznych różnią się na każdym poziomie eksplanacyjnym, lecz nigdy nie rozwiewają zagadki powracającego subtelnego zestrojenia, może stanowić eksplanacyjny regres, oraz to, że to samo możliwe wyjaśnienie odwołujące się do projektu jest pojęciowo adekwatne na każdym poziomie, może sugerować, że równoległa ścieżka projektu prowadzi do eksplanacyjnej rekurencji.” Ratzsch, sek. IX „Ponownie teologia naturalna”, s. 146; lokalny PDF: s. 28/34. Do wykorzystania Rozdz. 1.5 oraz rozdz. 3.2-3.4. Funkcja w wywodzie Pozwala odróżnić regres, który tylko przesuwa problem, od rekurencji wskazującej na ten sam typ wyjaśnienia na kolejnych poziomach. Może być osią argumentu o pierwszeństwie projektu.

„Przypuśćmy, że w zamyśle stworzenie nie tylko miało mówić nam o naszym stwórcy, ale też że głos stworzenia jest wielopoziomowy — niektóre rzeczy są słyszalne jedynie za pośrednictwem szczególnych rezultatów możliwych do odkrycia wyłącznie przez naukę.”

„Rzekoma przeszkoda — naturalizm metodologiczny — może być niezbędna jako tymczasowa pragmatyczna strategia naukowa, ale należy wątpić, że można traktować ją jako normę.” Ratzsch, sek. X „Zakończenie”, s. 147; lokalny PDF: s. 29/34. Do wykorzystania Podsumowanie rozdz. 2.3; może też zamykać rozdz. 1.5. Funkcja w wywodzie Zwięzła teza końcowa, dobrze nadająca się do sformułowania własnego stanowiska po rekonstrukcji sporu.