Fiszki przypięte do pozycji bibliograficznych
W bazie projektu znajduje się 1432 opublikowanych fiszek. Każda karta pozostaje przypisana do konkretnej książki lub artykułu i może należeć do wielu miejsc w spisie treści tego projektu.
Znaleziono 1432 fiszek.
D3 — Nauka jest omylna i korygowalna, nie apodyktycznie pewna
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Źródło Larry Laudan, “The Demise of the Demarcation Problem”, w: Physics, Philosophy and Psychoanalysis, red. R. S. Cohen, L. Laudan, D. Reidel 1983, s. 111–127.
Lokalizacja
s. 115, § 2; strona 7 pliku PDF. Rozdział główny Rozdział 2, pkt 3: naturalizm metodologiczny. Możliwe użycie dodatkowe Rozdział 3, zwłaszcza ostrożność w rekonstrukcji cech Projektanta. Funkcja argumentacyjna Uzasadnienie epistemicznej skromności wobec wniosków naukowych i metafizycznych.
Przekład roboczy
Gdy przyjmie się, że nauka nie daje apodyktycznej pewności, a wszystkie teorie naukowe są korygowalne i mogą podlegać poważnym zmianom, nie można już utożsamiać różnicy między nauką i nienauką z różnicą między wiedzą i opinią. Znaczenie dla rozprawy: Fragment może chronić rozprawę przed dwiema skrajnościami: scjentyzmem, który traktuje aktualny konsensus jako wiedzę niekorygowalną, oraz apologetycznym triumfalizmem, który przedstawia argument z projektu jako dowód o sile matematycznej. Wnioski powinny być stopniowane według siły przesłanek. Możliwy zapis w tekście: „Zarówno modele naturalistyczne, jak i inferencje projektowe pozostają korygowalne; spór dotyczy zatem względnej jakości uzasadnienia, nie posiadania apodyktycznej pewności.”
Zastrzeżenie
„Opinia” u Laudana nie oznacza dowolnego subiektywnego przekonania. Chodzi o fallibilistyczny status twierdzeń, które mogą być lepiej lub gorzej uzasadnione.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
fallibilizm; korygowalność; pewność; scjentyzm; stopniowanie wniosków
Pełna karta — także tekst oryginalny
Źródło Larry Laudan, “The Demise of the Demarcation Problem”, w: Physics, Philosophy and Psychoanalysis, red. R. S. Cohen, L. Laudan, D. Reidel 1983, s. 111–127.
Lokalizacja
s. 115, § 2; strona 7 pliku PDF. Rozdział główny Rozdział 2, pkt 3: naturalizm metodologiczny. Możliwe użycie dodatkowe Rozdział 3, zwłaszcza ostrożność w rekonstrukcji cech Projektanta. Funkcja argumentacyjna Uzasadnienie epistemicznej skromności wobec wniosków naukowych i metafizycznych.
“Once one accepts [...] that science offers no apodictic certainty, that all scientific theories are corrigible and may be subject to serious emendation, then it is no longer viable to attempt to distinguish science from non-science by assimilating that distinction to the difference between knowledge and opinion.”
Przekład roboczy
Gdy przyjmie się, że nauka nie daje apodyktycznej pewności, a wszystkie teorie naukowe są korygowalne i mogą podlegać poważnym zmianom, nie można już utożsamiać różnicy między nauką i nienauką z różnicą między wiedzą i opinią. Znaczenie dla rozprawy: Fragment może chronić rozprawę przed dwiema skrajnościami: scjentyzmem, który traktuje aktualny konsensus jako wiedzę niekorygowalną, oraz apologetycznym triumfalizmem, który przedstawia argument z projektu jako dowód o sile matematycznej. Wnioski powinny być stopniowane według siły przesłanek. Możliwy zapis w tekście: „Zarówno modele naturalistyczne, jak i inferencje projektowe pozostają korygowalne; spór dotyczy zatem względnej jakości uzasadnienia, nie posiadania apodyktycznej pewności.”
Zastrzeżenie
„Opinia” u Laudana nie oznacza dowolnego subiektywnego przekonania. Chodzi o fallibilistyczny status twierdzeń, które mogą być lepiej lub gorzej uzasadnione.
Słowa kluczowe
D4 — Nie ma bezspornej jednej „metody naukowej”
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Larry Laudan, “The Demise of the Demarcation Problem”, w: Physics, Philosophy and Psychoanalysis, red. R. S. Cohen, L. Laudan, D. Reidel 1983, s. 111–127. s. 116, § 2; strona 8 pliku PDF. Rozdział główny Rozdział 2, pkt 3: problem naturalizmu metodologicznego. Możliwe użycie dodatkowe Rozdział 1, pkt 5. Funkcja argumentacyjna Krytyka prezentowania naturalizmu metodologicznego jako oczywistej definicji metody naukowej.
Przekład roboczy
Przy braku zgody co do tego, czym jest „metoda naukowa”, zwolennicy demarkacji nie mogli przekonująco twierdzić, że naukę wyodrębnia właśnie jej metoda. […] Wiele proponowanych reguł metodologicznych było zbyt niejasnych, aby rozstrzygnąć, kiedy są przestrzegane, a kiedy łamane. Znaczenie dla rozprawy: Cytat daje podstawę do żądania precyzji. Gdy krytyk inteligentny projekt odwołuje się do „metody naukowej”, powinien wskazać konkretną normę: testowalność, moc przewidywania, kontrolę eksperymentalną, wyjaśnienie mechanistyczne, naturalizm metodologiczny czy coś innego. Następnie trzeba uzasadnić, dlaczego norma ma znaczenie epistemiczne. Możliwy zapis w tekście: „Odwołanie do ‘metody naukowej’ nie rozstrzyga sporu, dopóki nie zostanie określone, o jaką regułę chodzi i jaki jest jej związek z wiarygodnością poznawczą.”
Zastrzeżenie
Brak jednej definicji nie oznacza braku wszelkich norm metodologicznych. Laudan sprzeciwia się pojedynczemu, uniwersalnemu kryterium, nie racjonalnej ocenie praktyk badawczych.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
metoda naukowa; niejednoznaczność; normy metodologiczne; naturalizm metodologiczny
Pełna karta — także tekst oryginalny
Źródło Larry Laudan, “The Demise of the Demarcation Problem”, w: Physics, Philosophy and Psychoanalysis, red. R. S. Cohen, L. Laudan, D. Reidel 1983, s. 111–127.
Lokalizacja
s. 116, § 2; strona 8 pliku PDF. Rozdział główny Rozdział 2, pkt 3: problem naturalizmu metodologicznego. Możliwe użycie dodatkowe Rozdział 1, pkt 5. Funkcja argumentacyjna Krytyka prezentowania naturalizmu metodologicznego jako oczywistej definicji metody naukowej. “Absent agreement on what “the scientific method” amounted to, demarcationists were scarcely in a position to argue persuasively that what individuated science was its method. [...] Many of the methodological rules proposed were much too ambiguous for one to tell when they were being followed and when breached.”
Przekład roboczy
Przy braku zgody co do tego, czym jest „metoda naukowa”, zwolennicy demarkacji nie mogli przekonująco twierdzić, że naukę wyodrębnia właśnie jej metoda. [...] Wiele proponowanych reguł metodologicznych było zbyt niejasnych, aby rozstrzygnąć, kiedy są przestrzegane, a kiedy łamane. Znaczenie dla rozprawy: Cytat daje podstawę do żądania precyzji. Gdy krytyk ID odwołuje się do „metody naukowej”, powinien wskazać konkretną normę: testowalność, moc przewidywania, kontrolę eksperymentalną, wyjaśnienie mechanistyczne, naturalizm metodologiczny czy coś innego. Następnie trzeba uzasadnić, dlaczego norma ma znaczenie epistemiczne. Możliwy zapis w tekście: „Odwołanie do ‘metody naukowej’ nie rozstrzyga sporu, dopóki nie zostanie określone, o jaką regułę chodzi i jaki jest jej związek z wiarygodnością poznawczą.”
Zastrzeżenie
Brak jednej definicji nie oznacza braku wszelkich norm metodologicznych. Laudan sprzeciwia się pojedynczemu, uniwersalnemu kryterium, nie racjonalnej ocenie praktyk badawczych.
Słowa kluczowe
D5 — Kryteria demarkacji bywają bronią polemiczną i mają skutki społeczne
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Larry Laudan, “The Demise of the Demarcation Problem”, w: Physics, Philosophy and Psychoanalysis, red. R. S. Cohen, L. Laudan, D. Reidel 1983, s. 111–127. s. 119–120, § 3 “A metaphilosophical interlude”; strony 11–12 pliku PDF. Rozdział główny Rozdział 1, pkt 5: krytyka inteligentny projekt. Możliwe użycie dodatkowe Rozdział 2, pkt 3. Funkcja argumentacyjna Analiza retorycznej i instytucjonalnej roli etykiety „pseudonauka”.
Przekład roboczy
Kryteria demarkacji są zwykle używane jako machiny wojenne w polemicznej walce rywalizujących obozów. […] Oznaczenie danej aktywności jako „naukowej” lub „nienaukowej” ma konsekwencje społeczne i polityczne wykraczające daleko poza taksonomiczne dzielenie przekonań na dwa zbiory. Znaczenie dla rozprawy: Fragment pozwala oddzielić dwa poziomy sporu: epistemiczny i instytucjonalny. W debacie o inteligentny projekt kwalifikacja „pseudonauka” wpływa na edukację, finansowanie, publikacje i wiarygodność społeczną. Z tego powodu kryterium używane do takiego wykluczenia powinno być wyjątkowo dobrze uzasadnione. Możliwy zapis w tekście: „Ponieważ demarkacja pociąga za sobą skutki wykraczające poza opis metodologiczny, jej kryteria muszą być oceniane z większą surowością niż zwykła etykieta taksonomiczna.”
Zastrzeżenie
Wskazanie funkcji polemicznej nie obala automatycznie danego argumentu i nie uprawnia do psychologizowania motywów krytyków. Trzeba nadal ocenić racje merytoryczne.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
retoryka; maszyna wojenna; skutki społeczne; wykluczenie; edukacja
Pełna karta — także tekst oryginalny
Źródło Larry Laudan, “The Demise of the Demarcation Problem”, w: Physics, Philosophy and Psychoanalysis, red. R. S. Cohen, L. Laudan, D. Reidel 1983, s. 111–127.
Lokalizacja
s. 119–120, § 3 “A metaphilosophical interlude”; strony 11–12 pliku PDF. Rozdział główny Rozdział 1, pkt 5: krytyka ID. Możliwe użycie dodatkowe Rozdział 2, pkt 3. Funkcja argumentacyjna Analiza retorycznej i instytucjonalnej roli etykiety „pseudonauka”. “Demarcation criteria are typically used as machines de guerre in a polemical battle between rival camps. [...] The labelling of a certain activity as “scientific” or “unscientific” has social and political ramifications which go well beyond the taxonomic task of sorting beliefs into two piles.”
Przekład roboczy
Kryteria demarkacji są zwykle używane jako machiny wojenne w polemicznej walce rywalizujących obozów. [...] Oznaczenie danej aktywności jako „naukowej” lub „nienaukowej” ma konsekwencje społeczne i polityczne wykraczające daleko poza taksonomiczne dzielenie przekonań na dwa zbiory. Znaczenie dla rozprawy: Fragment pozwala oddzielić dwa poziomy sporu: epistemiczny i instytucjonalny. W debacie o ID kwalifikacja „pseudonauka” wpływa na edukację, finansowanie, publikacje i wiarygodność społeczną. Z tego powodu kryterium używane do takiego wykluczenia powinno być wyjątkowo dobrze uzasadnione. Możliwy zapis w tekście: „Ponieważ demarkacja pociąga za sobą skutki wykraczające poza opis metodologiczny, jej kryteria muszą być oceniane z większą surowością niż zwykła etykieta taksonomiczna.”
Zastrzeżenie
Wskazanie funkcji polemicznej nie obala automatycznie danego argumentu i nie uprawnia do psychologizowania motywów krytyków. Trzeba nadal ocenić racje merytoryczne.
Słowa kluczowe
D6 — Testowalność nie jest tym samym co wiarygodność
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Larry Laudan, “The Demise of the Demarcation Problem”, w: Physics, Philosophy and Psychoanalysis, red. R. S. Cohen, L. Laudan, D. Reidel 1983, s. 111–127. s. 121, § 4 “The new demarcationist tradition”; strona 13 pliku PDF. Rozdział główny Rozdział 1, pkt 5: krytyka idei inteligentny projekt. Możliwe użycie dodatkowe Rozdział 2, pkt 3. Funkcja argumentacyjna Rozdzielenie testowalności, naukowości i prawdziwości.
Przekład roboczy
Kryterium Poppera ma niepożądany skutek: uznaje za „naukowe” każde ekscentryczne twierdzenie, które formułuje sprawdzalnie fałszywe zdania. […] Testowalność jest pojęciem semantycznym, a nie epistemicznym, i sama nie mówi nic o tym, czy dane twierdzenie zasługuje na przyjęcie. Znaczenie dla rozprawy: Cytat jest użyteczny w obu kierunkach. Wykazanie testowalności inteligentny projekt nie wystarcza, by uznać je za dobrze uzasadnione. Z kolei zakwestionowanie jego testowalności nie dowodzi jeszcze fałszywości wniosku metafizycznego. Konieczna jest osobna analiza jakości danych i inferencji. Możliwy zapis w tekście: „Testowalność może być warunkiem praktyki badawczej, ale nie jest miernikiem prawdziwości ani stopnia uzasadnienia twierdzenia.”
Zastrzeżenie
Na tej samej stronie Laudan wymienia „biblical creationists”. Nie należy bez argumentu utożsamiać współczesnego inteligentny projekt z kreacjonizmem młodej Ziemi; z cytatu należy wykorzystać wyłącznie ogólną krytykę kryterium falsyfikowalności.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
testowalność; falsyfikowalność; wiarygodność; status naukowy; kreacjonizm
Pełna karta — także tekst oryginalny
Źródło Larry Laudan, “The Demise of the Demarcation Problem”, w: Physics, Philosophy and Psychoanalysis, red. R. S. Cohen, L. Laudan, D. Reidel 1983, s. 111–127.
Lokalizacja
s. 121, § 4 “The new demarcationist tradition”; strona 13 pliku PDF. Rozdział główny Rozdział 1, pkt 5: krytyka idei ID. Możliwe użycie dodatkowe Rozdział 2, pkt 3. Funkcja argumentacyjna Rozdzielenie testowalności, naukowości i prawdziwości. “[Popper’s criterion] has the untoward consequence of countenancing as “scientific” every crank claim which makes ascertainably false assertions. [...] Testability is a semantic rather than an epistemic notion, which entails nothing whatever about belief-worthiness.”
Przekład roboczy
Kryterium Poppera ma niepożądany skutek: uznaje za „naukowe” każde ekscentryczne twierdzenie, które formułuje sprawdzalnie fałszywe zdania. [...] Testowalność jest pojęciem semantycznym, a nie epistemicznym, i sama nie mówi nic o tym, czy dane twierdzenie zasługuje na przyjęcie. Znaczenie dla rozprawy: Cytat jest użyteczny w obu kierunkach. Wykazanie testowalności ID nie wystarcza, by uznać je za dobrze uzasadnione. Z kolei zakwestionowanie jego testowalności nie dowodzi jeszcze fałszywości wniosku metafizycznego. Konieczna jest osobna analiza jakości danych i inferencji. Możliwy zapis w tekście: „Testowalność może być warunkiem praktyki badawczej, ale nie jest miernikiem prawdziwości ani stopnia uzasadnienia twierdzenia.”
Zastrzeżenie
Na tej samej stronie Laudan wymienia „biblical creationists”. Nie należy bez argumentu utożsamiać współczesnego ID z kreacjonizmem młodej Ziemi; z cytatu należy wykorzystać wyłącznie ogólną krytykę kryterium falsyfikowalności.
Słowa kluczowe
D7 — Nauki są epistemicznie zróżnicowane; lepsze są pytania o potwierdzenie i postęp
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Larry Laudan, “The Demise of the Demarcation Problem”, w: Physics, Philosophy and Psychoanalysis, red. R. S. Cohen, L. Laudan, D. Reidel 1983, s. 111–127. s. 124, § 4; strona 16 pliku PDF. Rozdział główny Rozdział 1, pkt 5. Możliwe użycie dodatkowe Rozdział 2, pkt 3; metodologiczny wstęp do rozprawy. Funkcja argumentacyjna Zastąpienie binarnej demarkacji wielowymiarową oceną epistemiczną.
Przekład roboczy
Widoczna epistemiczna heterogeniczność praktyk i przekonań zwyczajowo uznawanych za naukowe powinna ostrzec nas przed prawdopodobną daremnością poszukiwania epistemicznego kryterium demarkacji. […] Nadal trzeba pytać: kiedy twierdzenie jest dobrze potwierdzone? Kiedy teorię można uznać za dobrze przetestowaną? Co charakteryzuje postęp poznawczy? Znaczenie dla rozprawy: To najważniejszy pozytywny wniosek Laudana. Można na jego podstawie stworzyć własną macierz oceny inteligentny projekt: jakość danych, siła potwierdzenia, odporność na alternatywy, precyzja pojęć, zakres wyjaśnienia, przewidywania, rozwój problemów i zdolność korekty. Tę samą macierz należy zastosować do teorii konkurencyjnych. Możliwy zapis w tekście: „Zamiast binarnego werdyktu warto przeprowadzić wielokryterialną ocenę epistemiczną poszczególnych argumentów projektowych.”
Zastrzeżenie
Laudan nie zawiesza oceny racjonalności. Przeciwnie, chce ją przenieść z etykiety na konkretne pytania o uzasadnienie i rozwój poznawczy.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
heterogeniczność; potwierdzenie; testowanie; postęp poznawczy; macierz oceny
Pełna karta — także tekst oryginalny
Źródło Larry Laudan, “The Demise of the Demarcation Problem”, w: Physics, Philosophy and Psychoanalysis, red. R. S. Cohen, L. Laudan, D. Reidel 1983, s. 111–127.
Lokalizacja
s. 124, § 4; strona 16 pliku PDF. Rozdział główny Rozdział 1, pkt 5. Możliwe użycie dodatkowe Rozdział 2, pkt 3; metodologiczny wstęp do rozprawy. Funkcja argumentacyjna Zastąpienie binarnej demarkacji wielowymiarową oceną epistemiczną. “The evident epistemic heterogeneity of the activities and beliefs customarily regarded as scientific should alert us to the probable futility of seeking an epistemic version of a demarcation criterion. [...] It remains as important as it ever was to ask questions like: When is a claim well confirmed? When can we regard a theory as well tested? What characterizes cognitive progress?”
Przekład roboczy
Widoczna epistemiczna heterogeniczność praktyk i przekonań zwyczajowo uznawanych za naukowe powinna ostrzec nas przed prawdopodobną daremnością poszukiwania epistemicznego kryterium demarkacji. [...] Nadal trzeba pytać: kiedy twierdzenie jest dobrze potwierdzone? Kiedy teorię można uznać za dobrze przetestowaną? Co charakteryzuje postęp poznawczy? Znaczenie dla rozprawy: To najważniejszy pozytywny wniosek Laudana. Można na jego podstawie stworzyć własną macierz oceny ID: jakość danych, siła potwierdzenia, odporność na alternatywy, precyzja pojęć, zakres wyjaśnienia, przewidywania, rozwój problemów i zdolność korekty. Tę samą macierz należy zastosować do teorii konkurencyjnych. Możliwy zapis w tekście: „Zamiast binarnego werdyktu warto przeprowadzić wielokryterialną ocenę epistemiczną poszczególnych argumentów projektowych.”
Zastrzeżenie
Laudan nie zawiesza oceny racjonalności. Przeciwnie, chce ją przenieść z etykiety na konkretne pytania o uzasadnienie i rozwój poznawczy.
Słowa kluczowe
D8 — Należy oceniać racje empiryczne i pojęciowe, nie sam status „naukowy”
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Larry Laudan, “The Demise of the Demarcation Problem”, w: Physics, Philosophy and Psychoanalysis, red. R. S. Cohen, L. Laudan, D. Reidel 1983, s. 111–127. s. 125, § 5 “Conclusion”; strona 17 pliku PDF. Rozdział główny Rozdział 1, pkt 5: konkluzja metodologiczna. Możliwe użycie dodatkowe Rozdział 2, pkt 3; Rozdział 3, pkt 8. Funkcja argumentacyjna Główna zasada redakcyjna dla całej oceny argumentów z projektu.
Przekład roboczy
Pomieszaliśmy dwa odrębne pytania: co sprawia, że przekonanie jest dobrze uzasadnione lub heurystycznie płodne, oraz co sprawia, że jest naukowe? […] Powinniśmy skupić się bezpośrednio na empirycznych i pojęciowych podstawach twierdzeń o świecie. Ich „naukowy” status jest dla tej oceny całkowicie nieistotny. Znaczenie dla rozprawy: Ten fragment może stanowić klamrę sekcji o naukowym statusie inteligentny projekt. Po omówieniu sporów o demarkację rozprawa powinna przejść do meritum: czy przesłanki biologiczne i kosmologiczne są trafne, czy inferencja do inteligencji jest porównawczo najlepsza, jakie założenia metafizyczne są potrzebne oraz jak daleko sięga wniosek. Możliwy zapis w tekście: „Nawet gdy spór o klasyfikację inteligentny projekt pozostaje nierozstrzygnięty, możliwa i konieczna jest niezależna ocena jego empirycznych i pojęciowych podstaw.”
Zastrzeżenie
Sformułowanie „całkowicie nieistotny” dotyczy epistemicznej wartości twierdzeń. Status naukowy może nadal mieć znaczenie prawne, edukacyjne i instytucjonalne, co sam Laudan wcześniej podkreśla.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
uzasadnienie; płodność heurystyczna; racje empiryczne; racje pojęciowe; status naukowy
Pełna karta — także tekst oryginalny
Źródło Larry Laudan, “The Demise of the Demarcation Problem”, w: Physics, Philosophy and Psychoanalysis, red. R. S. Cohen, L. Laudan, D. Reidel 1983, s. 111–127.
Lokalizacja
s. 125, § 5 “Conclusion”; strona 17 pliku PDF. Rozdział główny Rozdział 1, pkt 5: konkluzja metodologiczna. Możliwe użycie dodatkowe Rozdział 2, pkt 3; Rozdział 3, pkt 8. Funkcja argumentacyjna Główna zasada redakcyjna dla całej oceny argumentów z projektu. “We have managed to conflate two quite distinct questions: What makes a belief well founded (or heuristically fertile)? And what makes a belief scientific? [...] Our focus should be squarely on the empirical and conceptual credentials for claims about the world. The “scientific” status of those claims is altogether irrelevant.”
Przekład roboczy
Pomieszaliśmy dwa odrębne pytania: co sprawia, że przekonanie jest dobrze uzasadnione lub heurystycznie płodne, oraz co sprawia, że jest naukowe? [...] Powinniśmy skupić się bezpośrednio na empirycznych i pojęciowych podstawach twierdzeń o świecie. Ich „naukowy” status jest dla tej oceny całkowicie nieistotny. Znaczenie dla rozprawy: Ten fragment może stanowić klamrę sekcji o naukowym statusie ID. Po omówieniu sporów o demarkację rozprawa powinna przejść do meritum: czy przesłanki biologiczne i kosmologiczne są trafne, czy inferencja do inteligencji jest porównawczo najlepsza, jakie założenia metafizyczne są potrzebne oraz jak daleko sięga wniosek. Możliwy zapis w tekście: „Nawet gdy spór o klasyfikację ID pozostaje nierozstrzygnięty, możliwa i konieczna jest niezależna ocena jego empirycznych i pojęciowych podstaw.”
Zastrzeżenie
Sformułowanie „całkowicie nieistotny” dotyczy epistemicznej wartości twierdzeń. Status naukowy może nadal mieć znaczenie prawne, edukacyjne i instytucjonalne, co sam Laudan wcześniej podkreśla.
Słowa kluczowe
CSE-01 — Spór dotyczy światopoglądów, nie samej praktyki
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
naukowej Źródło i lokalizacja Can Science Explain Everything?; rozdz. 1, Can you be a scientist and believe in God?; s. PDF 13; Loc 118
Jak wykorzystać
R2.3; pomocniczo rozdział pierwszy, punkt 5 teza porządkująca / rama debaty bardzo wysoka
Przekład roboczy
Nie może istnieć istotny konflikt między byciem naukowcem a wiarą w Boga. Istnieje natomiast bardzo realny konflikt między światopoglądami reprezentowanymi przez tych dwóch wybitnych uczonych: ateizmem i teizmem.
Miejsce w rozprawie
Rozdział 2.3 „Problem naturalizmu metodologicznego”; pomocniczo rozdział 1.5 „Krytyka idei Inteligentnego Projektu”. Funkcja argumentacyjna: Pozwala oddzielić zgodność warsztatu naukowego od sporu o metafizyczną interpretację wyników nauki. Dobrze nadaje się do otwarcia części metodologicznej.
Zastrzeżenie
To twierdzenie programowe Lennoxa, nie wynik empiryczny. W rozprawie warto skonfrontować je z różnymi definicjami naturalizmu metodologicznego.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
światopogląd; teizm; ateizm; nauka; interpretacja
Pełna karta — także tekst oryginalny
naukowej Źródło i lokalizacja Can Science Explain Everything?; rozdz. 1, Can you be a scientist and believe in God?; s. PDF 13; Loc 118
Jak wykorzystać
R2.3; pomocniczo R1.5 Tryb użycia teza porządkująca / rama debaty
Typ i priorytet
bardzo wysoka
Cytat oryginalny
“There cannot be an essential conflict between being a scientist and having faith in God. However, there is a very real conflict between the worldviews held by these two brilliant men: atheism and theism.”
Przekład roboczy
Nie może istnieć istotny konflikt między byciem naukowcem a wiarą w Boga. Istnieje natomiast bardzo realny konflikt między światopoglądami reprezentowanymi przez tych dwóch wybitnych uczonych: ateizmem i teizmem.
Miejsce w rozprawie
Rozdział 2.3 „Problem naturalizmu metodologicznego”; pomocniczo rozdział 1.5 „Krytyka idei Inteligentnego Projektu”. Funkcja argumentacyjna: Pozwala oddzielić zgodność warsztatu naukowego od sporu o metafizyczną interpretację wyników nauki. Dobrze nadaje się do otwarcia części metodologicznej.
Zastrzeżenie
To twierdzenie programowe Lennoxa, nie wynik empiryczny. W rozprawie warto skonfrontować je z różnymi definicjami naturalizmu metodologicznego.
Słowa kluczowe
CSE-02 — Autorytet nauki a wypowiedzi naukowców
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Źródło i lokalizacja Can Science Explain Everything?; rozdz. 2, How did we get here: from Newton to Hawking; s. PDF 23; Loc 235
Jak wykorzystać
rozdział pierwszy, punkt 5; R2.3 ostrzeżenie metodologiczne wysoka
Przekład roboczy
Problem polega na tym, że wiele osób nadaje wszystkim wypowiedziom naukowców autorytet należny nauce tylko dlatego, że zostały wypowiedziane przez naukowca.
Miejsce w rozprawie
Rozdział 1.5 „Krytyka idei Inteligentnego Projektu” oraz rozdział 2.3 „Problem naturalizmu metodologicznego”. Funkcja argumentacyjna: Uzasadnia konieczność odróżniania danych, teorii naukowych, filozoficznych interpretacji i prywatnych przekonań uczonych.
Zastrzeżenie
Zasada działa symetrycznie: trzeba ją stosować także do wypowiedzi uczonych przychylnych inteligentny projekt, w tym do samego Lennoxa.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
autorytet nauki; argument z autorytetu; demarkacja; metodologia
Pełna karta — także tekst oryginalny
Źródło i lokalizacja Can Science Explain Everything?; rozdz. 2, How did we get here: from Newton to Hawking; s. PDF 23; Loc 235
Jak wykorzystać
R1.5; R2.3 Tryb użycia ostrzeżenie metodologiczne
Typ i priorytet
wysoka
Cytat oryginalny
“The problem is, many people give to all statements by scientists the authority rightly due to science, simply because they are stated by a scientist.”
Przekład roboczy
Problem polega na tym, że wiele osób nadaje wszystkim wypowiedziom naukowców autorytet należny nauce tylko dlatego, że zostały wypowiedziane przez naukowca.
Miejsce w rozprawie
Rozdział 1.5 „Krytyka idei Inteligentnego Projektu” oraz rozdział 2.3 „Problem naturalizmu metodologicznego”. Funkcja argumentacyjna: Uzasadnia konieczność odróżniania danych, teorii naukowych, filozoficznych interpretacji i prywatnych przekonań uczonych.
Zastrzeżenie
Zasada działa symetrycznie: trzeba ją stosować także do wypowiedzi uczonych przychylnych ID, w tym do samego Lennoxa.
Słowa kluczowe
CSE-3 — Racjonalność ma szerszy zakres niż nauki przyrodnicze
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Źródło i lokalizacja Can Science Explain Everything?; rozdz. 2, How did we get here: from Newton to Hawking; s. PDF 24; Loc 247
Jak wykorzystać
R2.3; R3.8 Tryb użycia krytyka scjentyzmu
Typ i priorytet
bardzo wysoka
Przekład roboczy
Niestety pogląd, że nauka jest jedyną drogą do prawdy, często prowadzi do utożsamienia tego, co „naukowe”, z tym, co „racjonalne”, czyli zgodne z rozumem. Jest to fałszywe […] Rozum ma znacznie szerszy zakres niż nauka.
Miejsce w rozprawie
Rozdział 2.3 o naturalizmie metodologicznym; rozdział 3.8 o granicach teologii naturalnej i potrzebie Objawienia. Funkcja argumentacyjna: Tworzy przestrzeń epistemologiczną dla filozofii i teologii bez negowania kompetencji nauk przyrodniczych.
Zastrzeżenie
Warto zdefiniować „naukę” i „racjonalność” oraz uniknąć przeciwstawienia ich sobie. Teza mówi o relacji zakresów, nie o nieważności metody naukowej.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
scjentyzm; racjonalność; filozofia; teologia; granice nauki
Pełna karta — także tekst oryginalny
Źródło i lokalizacja Can Science Explain Everything?; rozdz. 2, How did we get here: from Newton to Hawking; s. PDF 24; Loc 247
Jak wykorzystać
R2.3; R3.8 Tryb użycia krytyka scjentyzmu
Typ i priorytet
bardzo wysoka
Cytat oryginalny
“Unfortunately, the idea that science is the only way to truth often leads people to think that “scientific” means the same as “rational,” that is, in accord with reason. This is false [...] Reason has a far larger scope than science.”
Przekład roboczy
Niestety pogląd, że nauka jest jedyną drogą do prawdy, często prowadzi do utożsamienia tego, co „naukowe”, z tym, co „racjonalne”, czyli zgodne z rozumem. Jest to fałszywe [...] Rozum ma znacznie szerszy zakres niż nauka.
Miejsce w rozprawie
Rozdział 2.3 o naturalizmie metodologicznym; rozdział 3.8 o granicach teologii naturalnej i potrzebie Objawienia. Funkcja argumentacyjna: Tworzy przestrzeń epistemologiczną dla filozofii i teologii bez negowania kompetencji nauk przyrodniczych.
Zastrzeżenie
Warto zdefiniować „naukę” i „racjonalność” oraz uniknąć przeciwstawienia ich sobie. Teza mówi o relacji zakresów, nie o nieważności metody naukowej.
Słowa kluczowe
CSE-4 — Pytania o mechanizm i pytania o cel
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Źródło i lokalizacja Can Science Explain Everything?; rozdz. 2, How did we get here: from Newton to Hawking; s. PDF 25; Loc 261
Jak wykorzystać
R2.2; R3.4 i R3.8 Tryb użycia analogia metodologiczna
Typ i priorytet
wysoka
Przekład roboczy
Nauki przyrodnicze potrafią odpowiadać na pytania o naturę i strukturę ciasta, lecz nie potrafią odpowiedzieć na pytanie „dlaczego?” dotyczące celu. Nauka ma swoje granice.
Miejsce w rozprawie
Rozdział 2.2 „Teologia naturalna”; rozdział 3.4 o woli i celowości; rozdział 3.8 o granicach poznania naturalnego. Funkcja argumentacyjna: Pomaga wprowadzić rozróżnienie między wyjaśnieniem strukturalno-mechanistycznym a wyjaśnieniem intencjonalnym i celowym.
Zastrzeżenie
Analogia z ciastem nie jest dowodem projektu kosmosu. Może porządkować typy wyjaśnień, ale nie rozstrzyga, czy przyroda rzeczywiście ma autora.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
cel; wyjaśnienie; mechanizm; intencja; granice nauki
Pełna karta — także tekst oryginalny
Źródło i lokalizacja Can Science Explain Everything?; rozdz. 2, How did we get here: from Newton to Hawking; s. PDF 25; Loc 261
Jak wykorzystać
R2.2; R3.4 i R3.8 Tryb użycia analogia metodologiczna
Typ i priorytet
wysoka
Cytat oryginalny
“The natural sciences can cope with questions about the nature and structure of the cake, but they cannot answer the “why” question of purpose. Science has its limitations.”
Przekład roboczy
Nauki przyrodnicze potrafią odpowiadać na pytania o naturę i strukturę ciasta, lecz nie potrafią odpowiedzieć na pytanie „dlaczego?” dotyczące celu. Nauka ma swoje granice.
Miejsce w rozprawie
Rozdział 2.2 „Teologia naturalna”; rozdział 3.4 o woli i celowości; rozdział 3.8 o granicach poznania naturalnego. Funkcja argumentacyjna: Pomaga wprowadzić rozróżnienie między wyjaśnieniem strukturalno-mechanistycznym a wyjaśnieniem intencjonalnym i celowym.
Zastrzeżenie
Analogia z ciastem nie jest dowodem projektu kosmosu. Może porządkować typy wyjaśnień, ale nie rozstrzyga, czy przyroda rzeczywiście ma autora.
Słowa kluczowe
CSE-5 — Bóg nie jako „zapchajdziura”, lecz podstawa całości
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Źródło i lokalizacja Can Science Explain Everything?; rozdz. 2, How did we get here: from Newton to Hawking; s. PDF 30; Loc 330
Jak wykorzystać
R2.1 i R2.2 Tryb użycia teza teologiczna / odpowiedź na zarzut
Typ i priorytet
bardzo wysoka
Przekład roboczy
Bóg Biblii nie jest bogiem luk. Jest Bogiem całego przedstawienia. Jest Bogiem zarówno tych części wszechświata, których nie rozumiemy, jak i tych, które rozumiemy.
Miejsce w rozprawie
Rozdział 2.1 „Klasyczna teologia stworzenia” oraz 2.2 „Teologia naturalna”. Funkcja argumentacyjna: Nadaje precyzyjny sens odpowiedzi na zarzut „God of the gaps”: stworzenie nie konkuruje z opisem przyrodniczych mechanizmów.
Zastrzeżenie
Należy wyjaśnić, że teza dotyczy klasycznej przyczynowości stwórczej, a nie dowodzi jeszcze, iż konkretny argument z projektu jest poprawny.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
Bóg luk; stworzenie; przyczynowość; podstawa istnienia
Pełna karta — także tekst oryginalny
Źródło i lokalizacja Can Science Explain Everything?; rozdz. 2, How did we get here: from Newton to Hawking; s. PDF 30; Loc 330
Jak wykorzystać
R2.1 i R2.2 Tryb użycia teza teologiczna / odpowiedź na zarzut
Typ i priorytet
bardzo wysoka
Cytat oryginalny
“The God of the Bible is not a god of the gaps. He is the God of the whole show. He is the God of the bits of the universe we don’t understand and the bits we do.”
Przekład roboczy
Bóg Biblii nie jest bogiem luk. Jest Bogiem całego przedstawienia. Jest Bogiem zarówno tych części wszechświata, których nie rozumiemy, jak i tych, które rozumiemy.
Miejsce w rozprawie
Rozdział 2.1 „Klasyczna teologia stworzenia” oraz 2.2 „Teologia naturalna”. Funkcja argumentacyjna: Nadaje precyzyjny sens odpowiedzi na zarzut „God of the gaps”: stworzenie nie konkuruje z opisem przyrodniczych mechanizmów.
Zastrzeżenie
Należy wyjaśnić, że teza dotyczy klasycznej przyczynowości stwórczej, a nie dowodzi jeszcze, iż konkretny argument z projektu jest poprawny.
Słowa kluczowe
CSE-6 — Nauka i Bóg jako różne poziomy wyjaśnienia
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Źródło i lokalizacja Can Science Explain Everything?; rozdz. 2, How did we get here: from Newton to Hawking; s. PDF 31; Loc 344
Jak wykorzystać
R2.1 i R2.2 Tryb użycia teza syntetyczna
Typ i priorytet
bardzo wysoka
Przekład roboczy
Kluczowe jest to, że nauka nie konkuruje z Bogiem jako wyjaśnieniem. Nauka dostarcza wyjaśnienia innego rodzaju.
Miejsce w rozprawie
Rozdział 2.1 o teologii stworzenia oraz 2.2 o teologii naturalnej. Funkcja argumentacyjna: Może pełnić funkcję zdania przewodniego w części o komplementarności przyczynowości naturalnej i stwórczej.
Zastrzeżenie
Samo rozróżnienie poziomów nie rozwiązuje wszystkich napięć. Trzeba doprecyzować, kiedy wyjaśnienia są komplementarne, a kiedy faktycznie konkurują.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
komplementarność; typy wyjaśnień; stworzenie; nauka
Pełna karta — także tekst oryginalny
Źródło i lokalizacja Can Science Explain Everything?; rozdz. 2, How did we get here: from Newton to Hawking; s. PDF 31; Loc 344
Jak wykorzystać
R2.1 i R2.2 Tryb użycia teza syntetyczna
Typ i priorytet
bardzo wysoka
Cytat oryginalny
“The key point here is that science does not compete with God as an explanation. Science gives a different kind of explanation.”
Przekład roboczy
Kluczowe jest to, że nauka nie konkuruje z Bogiem jako wyjaśnieniem. Nauka dostarcza wyjaśnienia innego rodzaju.
Miejsce w rozprawie
Rozdział 2.1 o teologii stworzenia oraz 2.2 o teologii naturalnej. Funkcja argumentacyjna: Może pełnić funkcję zdania przewodniego w części o komplementarności przyczynowości naturalnej i stwórczej.
Zastrzeżenie
Samo rozróżnienie poziomów nie rozwiązuje wszystkich napięć. Trzeba doprecyzować, kiedy wyjaśnienia są komplementarne, a kiedy faktycznie konkurują.
Słowa kluczowe
CSE-7 — Mechanizm i sprawstwo osobowe mogą być jednocześnie prawdziwe
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Źródło i lokalizacja Can Science Explain Everything?; rozdz. 2, How did we get here: from Newton to Hawking; s. PDF 33; Loc 371
Jak wykorzystać
R2.2; R3.4 Tryb użycia analogia przyczynowa
Typ i priorytet
wysoka
Przekład roboczy
Może istnieć wiele wyjaśnień, które są jednocześnie prawdziwe. […] Pierwsze jest naukowe, a drugie osobowe: obejmuje moje intencje, wolę i pragnienie. […] Te wyjaśnienia nie pozostają w konflikcie ani ze sobą nie konkurują. Uzupełniają się.
Miejsce w rozprawie
Rozdział 2.2 o teologii naturalnej oraz rozdział 3.4 o woli Projektanta. Funkcja argumentacyjna: Uzasadnia możliwość opisu tego samego zdarzenia przez mechanizm fizyczny i intencjonalne sprawstwo. Może być pomostem do kategorii woli.
Zastrzeżenie
Przejście od przykładu ludzkiej intencji do kosmicznego Projektanta wymaga osobnego argumentu; analogia sama go nie dostarcza.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
sprawstwo; wola; intencja; mechanizm; przyczynowość
Pełna karta — także tekst oryginalny
Źródło i lokalizacja Can Science Explain Everything?; rozdz. 2, How did we get here: from Newton to Hawking; s. PDF 33; Loc 371
Jak wykorzystać
R2.2; R3.4 Tryb użycia analogia przyczynowa
Typ i priorytet
wysoka
Cytat oryginalny
“There can be multiple explanations that are equally true at the same time. [...] The first is scientific and the second is personal, involving my intentions, will and desire. [...] The two explanations do not conflict or even compete. They complement each other.”
Przekład roboczy
Może istnieć wiele wyjaśnień, które są jednocześnie prawdziwe. [...] Pierwsze jest naukowe, a drugie osobowe: obejmuje moje intencje, wolę i pragnienie. [...] Te wyjaśnienia nie pozostają w konflikcie ani ze sobą nie konkurują. Uzupełniają się.
Miejsce w rozprawie
Rozdział 2.2 o teologii naturalnej oraz rozdział 3.4 o woli Projektanta. Funkcja argumentacyjna: Uzasadnia możliwość opisu tego samego zdarzenia przez mechanizm fizyczny i intencjonalne sprawstwo. Może być pomostem do kategorii woli.
Zastrzeżenie
Przejście od przykładu ludzkiej intencji do kosmicznego Projektanta wymaga osobnego argumentu; analogia sama go nie dostarcza.
Słowa kluczowe
CSE-08 — Podążać za świadectwem poza wąski naturalizm
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Źródło i lokalizacja Can Science Explain Everything?; rozdz. 4, Mythbusters II; s. PDF 59; Loc 690
Jak wykorzystać
rozdział pierwszy, punkt 5; R2.3 zasada metodologiczna wysoka
Przekład roboczy
Zasada podążania za świadectwem dokądkolwiek prowadzi jest niezwykle ważna. Może oznaczać konieczność wyjścia poza wąsko zdefiniowane wyjaśnienia naukowe odwołujące się do procesów naturalnych, lecz nie musi oznaczać wyjścia poza wyjaśnienie racjonalne.
Miejsce w rozprawie
Rozdział 1.5 o krytyce inteligentny projekt oraz rozdział 2.3 o naturalizmie metodologicznym. Funkcja argumentacyjna: Formułuje centralny postulat Lennoxa: racjonalność wnioskowania nie wyczerpuje się w naturalistycznym opisie mechanizmu.
Zastrzeżenie
To właśnie punkt sporny. W pracy należy zbadać, według jakich kryteriów przejście poza naturalne mechanizmy pozostaje testowalne i nie staje się argumentem z niewiedzy.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
inferencja; świadectwo; naturalizm metodologiczny; racjonalność
Pełna karta — także tekst oryginalny
Źródło i lokalizacja Can Science Explain Everything?; rozdz. 4, Mythbusters II; s. PDF 59; Loc 690
Jak wykorzystać
R1.5; R2.3 Tryb użycia zasada metodologiczna
Typ i priorytet
wysoka
Cytat oryginalny
“The principle of following evidence where it leads is extremely important. It may mean that we have to go beyond narrowly defined scientific explanations in terms of natural processes, but it need not lead us beyond rational explanation.”
Przekład roboczy
Zasada podążania za świadectwem dokądkolwiek prowadzi jest niezwykle ważna. Może oznaczać konieczność wyjścia poza wąsko zdefiniowane wyjaśnienia naukowe odwołujące się do procesów naturalnych, lecz nie musi oznaczać wyjścia poza wyjaśnienie racjonalne.
Miejsce w rozprawie
Rozdział 1.5 o krytyce ID oraz rozdział 2.3 o naturalizmie metodologicznym. Funkcja argumentacyjna: Formułuje centralny postulat Lennoxa: racjonalność wnioskowania nie wyczerpuje się w naturalistycznym opisie mechanizmu.
Zastrzeżenie
To właśnie punkt sporny. W pracy należy zbadać, według jakich kryteriów przejście poza naturalne mechanizmy pozostaje testowalne i nie staje się argumentem z niewiedzy.
Słowa kluczowe
CC-01 — Dwie odrębne kwestie: wykrycie inteligencji i jej
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
identyfikacja Źródło i lokalizacja Cosmic Chemistry; rozdz. 1, Introduction; s. PDF 17; Loc 153
Jak wykorzystać
rozdział pierwszy, punkt 1; wprowadzenie do R3 fundamentalne rozróżnienie najwyższa
Przekład roboczy
Pytanie A: Czy nauka – jej historia, założenia i wyniki – dostarcza świadectwa inteligencji projektującej, zaangażowanej w powstanie wszechświata i życia? A nie: Pytanie B: Jaka jest natura tej inteligencji, jeśli istnieje? Rozróżnienie tych pytań stanowiło intelektualną motywację ruchu Inteligentnego Projektu.
Miejsce w rozprawie
Rozdział 1.1 „Definicja Inteligentnego Projektu”; także metodologiczne wprowadzenie
Miejsce w rozprawie
3. Funkcja argumentacyjna: Najważniejsza fiszka dla całej rozprawy: oddziela wniosek o inteligentnej przyczynie od teologicznej rekonstrukcji przymiotów Projektanta.
Zastrzeżenie
Rozdzielenie pytań jest metodologicznie użyteczne, ale w praktyce Lennox później przechodzi od A do B. Trzeba jawnie zaznaczać moment i przesłanki tego przejścia.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
ID; inteligentna przyczyna; identyfikacja Projektanta; demarkacja
Pełna karta — także tekst oryginalny
identyfikacja Źródło i lokalizacja Cosmic Chemistry; rozdz. 1, Introduction; s. PDF 17; Loc 153
Jak wykorzystać
R1.1; wprowadzenie do R3 Tryb użycia fundamentalne rozróżnienie
Typ i priorytet
najwyższa
Cytat oryginalny
“Question A. Does science - its history, presuppositions, and findings - provide evidence of a designing intelligence involved in the universe and life? rather than: Question B. What is the nature of that designing intelligence, if it exists? Differentiating between these two questions has been the intellectual motivation behind the Intelligent Design (ID) movement.”
Przekład roboczy
Pytanie A: Czy nauka - jej historia, założenia i wyniki - dostarcza świadectwa inteligencji projektującej, zaangażowanej w powstanie wszechświata i życia? A nie: Pytanie B: Jaka jest natura tej inteligencji, jeśli istnieje? Rozróżnienie tych pytań stanowiło intelektualną motywację ruchu Inteligentnego Projektu.
Miejsce w rozprawie
Rozdział 1.1 „Definicja Inteligentnego Projektu”; także metodologiczne wprowadzenie
Miejsce w rozprawie
3. Funkcja argumentacyjna: Najważniejsza fiszka dla całej rozprawy: oddziela wniosek o inteligentnej przyczynie od teologicznej rekonstrukcji przymiotów Projektanta.
Zastrzeżenie
Rozdzielenie pytań jest metodologicznie użyteczne, ale w praktyce Lennox później przechodzi od A do B. Trzeba jawnie zaznaczać moment i przesłanki tego przejścia.
Słowa kluczowe
CC-2 — Uporządkowanie świata jako założenie nauki
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Źródło i lokalizacja Cosmic Chemistry; rozdz. 3, A Historical Perspective; s. PDF 37; Loc 441
Jak wykorzystać
R2.1; R3.3 i R3.7 Tryb użycia przesłanka metanaukowa
Typ i priorytet
bardzo wysoka
Przekład roboczy
U podstaw całej nauki leży przekonanie, że wszechświat jest uporządkowany. Bez tego głębokiego przekonania nauka nie byłaby możliwa.
Miejsce w rozprawie
Rozdział 2.1 o teologii stworzenia; rozdział 3.3 o racjonalności Projektanta oraz 3.7 o jedności porządku. Funkcja argumentacyjna: Dostarcza punktu wyjścia do argumentu z inteligibilności i jedności praw przyrody.
Zastrzeżenie
Z faktu, że nauka zakłada regularność, nie wynika automatycznie teizm. Należy porównać teistyczne i naturalistyczne uzasadnienia tego założenia.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
porządek; inteligibilność; prawa przyrody; jedność; Logos
Pełna karta — także tekst oryginalny
Źródło i lokalizacja Cosmic Chemistry; rozdz. 3, A Historical Perspective; s. PDF 37; Loc 441
Jak wykorzystać
R2.1; R3.3 i R3.7 Tryb użycia przesłanka metanaukowa
Typ i priorytet
bardzo wysoka
Cytat oryginalny
“At the heart of all science lies the conviction that the universe is orderly. Without this deep conviction science would not be possible.”
Przekład roboczy
U podstaw całej nauki leży przekonanie, że wszechświat jest uporządkowany. Bez tego głębokiego przekonania nauka nie byłaby możliwa.
Miejsce w rozprawie
Rozdział 2.1 o teologii stworzenia; rozdział 3.3 o racjonalności Projektanta oraz 3.7 o jedności porządku. Funkcja argumentacyjna: Dostarcza punktu wyjścia do argumentu z inteligibilności i jedności praw przyrody.
Zastrzeżenie
Z faktu, że nauka zakłada regularność, nie wynika automatycznie teizm. Należy porównać teistyczne i naturalistyczne uzasadnienia tego założenia.
Słowa kluczowe
CC-3 — Argument „do projektu” i argument „z projektu”
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Źródło i lokalizacja Cosmic Chemistry; rozdz. 3, A Historical Perspective; s. PDF 39; Loc 469
Jak wykorzystać
R2.2 Tryb użycia typologia argumentów
Typ i priorytet
najwyższa
Przekład roboczy
Argumenty z projektu występują w dwóch głównych postaciach. Po pierwsze, argument do projektu: jeśli z innych powodów wierzymy w Stwórcę, oczekujemy znalezienia śladów tego faktu w świecie fizycznym. […] Argument z projektu biegnie w przeciwną stronę: uznaje dostrzegany projekt we wszechświecie za świadectwo istnienia Boga.
Miejsce w rozprawie
Rozdział 2.2 „Teologia naturalna”. Funkcja argumentacyjna: Pozwala uporządkować kierunek inferencji i uniknąć mieszania konfirmacji już przyjętego teizmu z dowodzeniem teizmu od podstaw.
Zastrzeżenie
Warto zestawić tę typologię z terminologią confirmatory argument / natural theology oraz z krytyką Hume’a i Kanta.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
argument z projektu; argument do projektu; konfirmacja; teologia naturalna
Pełna karta — także tekst oryginalny
Źródło i lokalizacja Cosmic Chemistry; rozdz. 3, A Historical Perspective; s. PDF 39; Loc 469
Jak wykorzystać
R2.2 Tryb użycia typologia argumentów
Typ i priorytet
najwyższa
Cytat oryginalny
“Design arguments come in two main forms. Firstly, the argument to design where the idea is that, if we believe in a Creator for whatever reason, then we would expect to find evidence of that fact in the physical world. [...] The argument from design moves in the opposite direction, in taking perceived design in the universe as evidence of the existence of God.”
Przekład roboczy
Argumenty z projektu występują w dwóch głównych postaciach. Po pierwsze, argument do projektu: jeśli z innych powodów wierzymy w Stwórcę, oczekujemy znalezienia śladów tego faktu w świecie fizycznym. [...] Argument z projektu biegnie w przeciwną stronę: uznaje dostrzegany projekt we wszechświecie za świadectwo istnienia Boga.
Miejsce w rozprawie
Rozdział 2.2 „Teologia naturalna”. Funkcja argumentacyjna: Pozwala uporządkować kierunek inferencji i uniknąć mieszania konfirmacji już przyjętego teizmu z dowodzeniem teizmu od podstaw.
Zastrzeżenie
Warto zestawić tę typologię z terminologią confirmatory argument / natural theology oraz z krytyką Hume’a i Kanta.
Słowa kluczowe
CC-04 — „Czarna skrzynka” i pytanie o wkład informacyjny
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Źródło i lokalizacja Cosmic Chemistry; rozdz. 3, sekcja o Intelligent Design; s. PDF 77; Loc 1035
Jak wykorzystać
rozdział pierwszy, punkt 1 i rozdział pierwszy, punkt 3 heurystyka badawcza bardzo wysoka
Przekład roboczy
Załóżmy, że naukowcy otrzymują do zbadania czarną skrzynkę. Czy wolno nam pytać i badać, czy istnieje naukowe świadectwo informacyjnego wkładu w projekt i funkcjonowanie tej skrzynki? […] Powiedziałem następnie, że to pytanie jest kluczem do zrozumienia inteligentny projekt.
Miejsce w rozprawie
Rozdział 1.1 „Definicja inteligentny projekt” i 1.3 „Jakie dane świadczą o istnieniu inteligencji”. Funkcja argumentacyjna: Wprowadza inteligentny projekt jako pytanie o rozpoznawalne skutki wkładu informacyjnego, a nie od razu jako identyfikację Boga.
Zastrzeżenie
Metafora czarnej skrzynki upraszcza problem: przyroda nie jest artefaktem o znanej klasie projektantów. Należy określić kryteria odróżniania projektu od procesów naturalnych.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
czarna skrzynka; informacja; detekcja projektu; heurystyka
Pełna karta — także tekst oryginalny
Źródło i lokalizacja Cosmic Chemistry; rozdz. 3, sekcja o Intelligent Design; s. PDF 77; Loc 1035
Jak wykorzystać
R1.1 i R1.3 Tryb użycia heurystyka badawcza
Typ i priorytet
bardzo wysoka
Cytat oryginalny
“Suppose we scientists are given a black box to investigate. Is it legitimate for us to ask and investigate whether there is any scientific evidence for an informational input into the design and function of the box? [...] I then said that this question is the key to understanding ID.”
Przekład roboczy
Załóżmy, że naukowcy otrzymują do zbadania czarną skrzynkę. Czy wolno nam pytać i badać, czy istnieje naukowe świadectwo informacyjnego wkładu w projekt i funkcjonowanie tej skrzynki? [...] Powiedziałem następnie, że to pytanie jest kluczem do zrozumienia ID.
Miejsce w rozprawie
Rozdział 1.1 „Definicja ID” i 1.3 „Jakie dane świadczą o istnieniu inteligencji”. Funkcja argumentacyjna: Wprowadza ID jako pytanie o rozpoznawalne skutki wkładu informacyjnego, a nie od razu jako identyfikację Boga.
Zastrzeżenie
Metafora czarnej skrzynki upraszcza problem: przyroda nie jest artefaktem o znanej klasie projektantów. Należy określić kryteria odróżniania projektu od procesów naturalnych.
Słowa kluczowe
CC-05 — Zwięzła definicja tezy ID
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
CC-05 Zwięzła definicja tezy inteligentny projekt Źródło i lokalizacja Cosmic Chemistry; rozdz. 3, sekcja o Intelligent Design; s. PDF 78; Loc 1050
Jak wykorzystać
rozdział pierwszy, punkt 1 definicja operacyjna najwyższa
Przekład roboczy
Pewne cechy wszechświata i organizmów żywych najlepiej wyjaśnia przyczyna inteligentna, a nie niekierowany proces naturalny.
Miejsce w rozprawie
Rozdział 1.1 „Definicja Inteligentnego Projektu”. Funkcja argumentacyjna: Może zostać użyta jako robocza definicja minimalnej tezy inteligentny projekt, po której nastąpi analiza terminów „najlepsze wyjaśnienie”, „inteligentna przyczyna” i „niekierowany”.
Zastrzeżenie
Definicja jest inferencyjna, nie mechanistyczna. Sama nie podaje testu ani miary pozwalającej wybrać najlepsze wyjaśnienie.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
definicja ID; przyczyna inteligentna; najlepsze wyjaśnienie
Pełna karta — także tekst oryginalny
Źródło i lokalizacja Cosmic Chemistry; rozdz. 3, sekcja o Intelligent Design; s. PDF 78; Loc 1050
Jak wykorzystać
R1.1 Tryb użycia definicja operacyjna
Typ i priorytet
najwyższa
Cytat oryginalny
“[T]hat certain features of the universe and of living things are best explained by an intelligent cause, not an undirected natural process.”
Przekład roboczy
Pewne cechy wszechświata i organizmów żywych najlepiej wyjaśnia przyczyna inteligentna, a nie niekierowany proces naturalny.
Miejsce w rozprawie
Rozdział 1.1 „Definicja Inteligentnego Projektu”. Funkcja argumentacyjna: Może zostać użyta jako robocza definicja minimalnej tezy ID, po której nastąpi analiza terminów „najlepsze wyjaśnienie”, „inteligentna przyczyna” i „niekierowany”.
Zastrzeżenie
Definicja jest inferencyjna, nie mechanistyczna. Sama nie podaje testu ani miary pozwalającej wybrać najlepsze wyjaśnienie.
Słowa kluczowe
CC-06 — Abdukcja jako metoda dla zdarzeń niepowtarzalnych
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Źródło i lokalizacja Cosmic Chemistry; rozdz. 4, Science, its Presuppositions, Scope, and Methodology; s. PDF 90; Loc 1211
Jak wykorzystać
rozdział pierwszy, punkt 1, rozdział pierwszy, punkt 5; R2.2 uzasadnienie metodologiczne bardzo wysoka
Przekład roboczy
Rozumowanie naukowe może dotyczyć również zdarzeń niepowtarzalnych dzięki inferencji do najlepszego wyjaśnienia; przy dobrym materiale dowodowym może ono prowadzić do dobrze potwierdzonych hipotez. […] Chociaż mogą pojawić się oceny subiektywne, kluczowa pozostaje jakość świadectwa w danym przypadku.
Miejsce w rozprawie
Rozdział 1.1 i 1.5; także rozdział 2.2 o strukturze argumentu teologii naturalnej. Funkcja argumentacyjna: Daje ramę dla argumentów dotyczących początku wszechświata i życia, których nie można odtworzyć eksperymentalnie w sensie historycznym.
Zastrzeżenie
Należy sprecyzować kryteria „najlepszego” wyjaśnienia: zasięg, prostota, zgodność z wiedzą tła, moc predykcyjna i brak ad hoc.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
abdukcja; IBE; zdarzenia historyczne; jakość świadectwa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Źródło i lokalizacja Cosmic Chemistry; rozdz. 4, Science, its Presuppositions, Scope, and Methodology; s. PDF 90; Loc 1211
Jak wykorzystać
R1.1, R1.5; R2.2 Tryb użycia uzasadnienie metodologiczne
Typ i priorytet
bardzo wysoka
Cytat oryginalny
“[S]cientific reasoning can also deal with unrepeatable events via inference to the best explanation and this too can lead to well-confirmed hypotheses, if there is good evidence. [...] While subjective judgments can come into play, the crucial thing is the quality of the evidence in a given case.”
Przekład roboczy
Rozumowanie naukowe może dotyczyć również zdarzeń niepowtarzalnych dzięki inferencji do najlepszego wyjaśnienia; przy dobrym materiale dowodowym może ono prowadzić do dobrze potwierdzonych hipotez. [...] Chociaż mogą pojawić się oceny subiektywne, kluczowa pozostaje jakość świadectwa w danym przypadku.
Miejsce w rozprawie
Rozdział 1.1 i 1.5; także rozdział 2.2 o strukturze argumentu teologii naturalnej. Funkcja argumentacyjna: Daje ramę dla argumentów dotyczących początku wszechświata i życia, których nie można odtworzyć eksperymentalnie w sensie historycznym.
Zastrzeżenie
Należy sprecyzować kryteria „najlepszego” wyjaśnienia: zasięg, prostota, zgodność z wiedzą tła, moc predykcyjna i brak ad hoc.
