Fiszki przypięte do pozycji bibliograficznych

W bazie projektu znajduje się 1432 opublikowanych fiszek. Każda karta pozostaje przypisana do konkretnej książki lub artykułu i może należeć do wielu miejsc w spisie treści tego projektu.

Znaleziono 1432 fiszek.

Priorytet: Brak Miejsce: 2.3

D3 — Nauka jest omylna i korygowalna, nie apodyktycznie pewna

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Źródło Larry Laudan, “The Demise of the Demarcation Problem”, w: Physics, Philosophy and Psychoanalysis, red. R. S. Cohen, L. Laudan, D. Reidel 1983, s. 111–127.

Lokalizacja

s. 115, § 2; strona 7 pliku PDF. Rozdział główny Rozdział 2, pkt 3: naturalizm metodologiczny. Możliwe użycie dodatkowe Rozdział 3, zwłaszcza ostrożność w rekonstrukcji cech Projektanta. Funkcja argumentacyjna Uzasadnienie epistemicznej skromności wobec wniosków naukowych i metafizycznych.

Przekład roboczy

Gdy przyjmie się, że nauka nie daje apodyktycznej pewności, a wszystkie teorie naukowe są korygowalne i mogą podlegać poważnym zmianom, nie można już utożsamiać różnicy między nauką i nienauką z różnicą między wiedzą i opinią. Znaczenie dla rozprawy: Fragment może chronić rozprawę przed dwiema skrajnościami: scjentyzmem, który traktuje aktualny konsensus jako wiedzę niekorygowalną, oraz apologetycznym triumfalizmem, który przedstawia argument z projektu jako dowód o sile matematycznej. Wnioski powinny być stopniowane według siły przesłanek. Możliwy zapis w tekście: „Zarówno modele naturalistyczne, jak i inferencje projektowe pozostają korygowalne; spór dotyczy zatem względnej jakości uzasadnienia, nie posiadania apodyktycznej pewności.”

Zastrzeżenie

„Opinia” u Laudana nie oznacza dowolnego subiektywnego przekonania. Chodzi o fallibilistyczny status twierdzeń, które mogą być lepiej lub gorzej uzasadnione.

Słowa kluczowe

fallibilizmkorygowalnośćpewnośćscjentyzmstopniowanie wniosków
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe

fallibilizm; korygowalność; pewność; scjentyzm; stopniowanie wniosków

Pełna karta — także tekst oryginalny

Źródło Larry Laudan, “The Demise of the Demarcation Problem”, w: Physics, Philosophy and Psychoanalysis, red. R. S. Cohen, L. Laudan, D. Reidel 1983, s. 111–127.

Lokalizacja

s. 115, § 2; strona 7 pliku PDF. Rozdział główny Rozdział 2, pkt 3: naturalizm metodologiczny. Możliwe użycie dodatkowe Rozdział 3, zwłaszcza ostrożność w rekonstrukcji cech Projektanta. Funkcja argumentacyjna Uzasadnienie epistemicznej skromności wobec wniosków naukowych i metafizycznych.

“Once one accepts [...] that science offers no apodictic certainty, that all scientific theories are corrigible and may be subject to serious emendation, then it is no longer viable to attempt to distinguish science from non-science by assimilating that distinction to the difference between knowledge and opinion.”

Przekład roboczy

Gdy przyjmie się, że nauka nie daje apodyktycznej pewności, a wszystkie teorie naukowe są korygowalne i mogą podlegać poważnym zmianom, nie można już utożsamiać różnicy między nauką i nienauką z różnicą między wiedzą i opinią. Znaczenie dla rozprawy: Fragment może chronić rozprawę przed dwiema skrajnościami: scjentyzmem, który traktuje aktualny konsensus jako wiedzę niekorygowalną, oraz apologetycznym triumfalizmem, który przedstawia argument z projektu jako dowód o sile matematycznej. Wnioski powinny być stopniowane według siły przesłanek. Możliwy zapis w tekście: „Zarówno modele naturalistyczne, jak i inferencje projektowe pozostają korygowalne; spór dotyczy zatem względnej jakości uzasadnienia, nie posiadania apodyktycznej pewności.”

Zastrzeżenie

„Opinia” u Laudana nie oznacza dowolnego subiektywnego przekonania. Chodzi o fallibilistyczny status twierdzeń, które mogą być lepiej lub gorzej uzasadnione.

Słowa kluczowe

fallibilizmkorygowalnośćpewnośćscjentyzmstopniowanie wniosków
Opublikowane głosy / osobny formularzMożesz też zaznaczyć fragment podczas lektury, dopisać komentarz i wysłać wszystkie uwagi razem.
Priorytet: Brak Miejsce: 1.5Miejsce: 2.3

D4 — Nie ma bezspornej jednej „metody naukowej”

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Larry Laudan, “The Demise of the Demarcation Problem”, w: Physics, Philosophy and Psychoanalysis, red. R. S. Cohen, L. Laudan, D. Reidel 1983, s. 111–127. s. 116, § 2; strona 8 pliku PDF. Rozdział główny Rozdział 2, pkt 3: problem naturalizmu metodologicznego. Możliwe użycie dodatkowe Rozdział 1, pkt 5. Funkcja argumentacyjna Krytyka prezentowania naturalizmu metodologicznego jako oczywistej definicji metody naukowej.

Przekład roboczy

Przy braku zgody co do tego, czym jest „metoda naukowa”, zwolennicy demarkacji nie mogli przekonująco twierdzić, że naukę wyodrębnia właśnie jej metoda. […] Wiele proponowanych reguł metodologicznych było zbyt niejasnych, aby rozstrzygnąć, kiedy są przestrzegane, a kiedy łamane. Znaczenie dla rozprawy: Cytat daje podstawę do żądania precyzji. Gdy krytyk inteligentny projekt odwołuje się do „metody naukowej”, powinien wskazać konkretną normę: testowalność, moc przewidywania, kontrolę eksperymentalną, wyjaśnienie mechanistyczne, naturalizm metodologiczny czy coś innego. Następnie trzeba uzasadnić, dlaczego norma ma znaczenie epistemiczne. Możliwy zapis w tekście: „Odwołanie do ‘metody naukowej’ nie rozstrzyga sporu, dopóki nie zostanie określone, o jaką regułę chodzi i jaki jest jej związek z wiarygodnością poznawczą.”

Zastrzeżenie

Brak jednej definicji nie oznacza braku wszelkich norm metodologicznych. Laudan sprzeciwia się pojedynczemu, uniwersalnemu kryterium, nie racjonalnej ocenie praktyk badawczych.

Słowa kluczowe

metoda naukowaniejednoznacznośćnormy metodologicznenaturalizm metodologiczny
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe

metoda naukowa; niejednoznaczność; normy metodologiczne; naturalizm metodologiczny

Pełna karta — także tekst oryginalny

Źródło Larry Laudan, “The Demise of the Demarcation Problem”, w: Physics, Philosophy and Psychoanalysis, red. R. S. Cohen, L. Laudan, D. Reidel 1983, s. 111–127.

Lokalizacja

s. 116, § 2; strona 8 pliku PDF. Rozdział główny Rozdział 2, pkt 3: problem naturalizmu metodologicznego. Możliwe użycie dodatkowe Rozdział 1, pkt 5. Funkcja argumentacyjna Krytyka prezentowania naturalizmu metodologicznego jako oczywistej definicji metody naukowej. “Absent agreement on what “the scientific method” amounted to, demarcationists were scarcely in a position to argue persuasively that what individuated science was its method. [...] Many of the methodological rules proposed were much too ambiguous for one to tell when they were being followed and when breached.”

Przekład roboczy

Przy braku zgody co do tego, czym jest „metoda naukowa”, zwolennicy demarkacji nie mogli przekonująco twierdzić, że naukę wyodrębnia właśnie jej metoda. [...] Wiele proponowanych reguł metodologicznych było zbyt niejasnych, aby rozstrzygnąć, kiedy są przestrzegane, a kiedy łamane. Znaczenie dla rozprawy: Cytat daje podstawę do żądania precyzji. Gdy krytyk ID odwołuje się do „metody naukowej”, powinien wskazać konkretną normę: testowalność, moc przewidywania, kontrolę eksperymentalną, wyjaśnienie mechanistyczne, naturalizm metodologiczny czy coś innego. Następnie trzeba uzasadnić, dlaczego norma ma znaczenie epistemiczne. Możliwy zapis w tekście: „Odwołanie do ‘metody naukowej’ nie rozstrzyga sporu, dopóki nie zostanie określone, o jaką regułę chodzi i jaki jest jej związek z wiarygodnością poznawczą.”

Zastrzeżenie

Brak jednej definicji nie oznacza braku wszelkich norm metodologicznych. Laudan sprzeciwia się pojedynczemu, uniwersalnemu kryterium, nie racjonalnej ocenie praktyk badawczych.

Słowa kluczowe

metoda naukowaniejednoznacznośćnormy metodologicznenaturalizm metodologiczny
Opublikowane głosy / osobny formularzMożesz też zaznaczyć fragment podczas lektury, dopisać komentarz i wysłać wszystkie uwagi razem.
Priorytet: Brak Miejsce: 1.5Miejsce: 2.3

D5 — Kryteria demarkacji bywają bronią polemiczną i mają skutki społeczne

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Larry Laudan, “The Demise of the Demarcation Problem”, w: Physics, Philosophy and Psychoanalysis, red. R. S. Cohen, L. Laudan, D. Reidel 1983, s. 111–127. s. 119–120, § 3 “A metaphilosophical interlude”; strony 11–12 pliku PDF. Rozdział główny Rozdział 1, pkt 5: krytyka inteligentny projekt. Możliwe użycie dodatkowe Rozdział 2, pkt 3. Funkcja argumentacyjna Analiza retorycznej i instytucjonalnej roli etykiety „pseudonauka”.

Przekład roboczy

Kryteria demarkacji są zwykle używane jako machiny wojenne w polemicznej walce rywalizujących obozów. […] Oznaczenie danej aktywności jako „naukowej” lub „nienaukowej” ma konsekwencje społeczne i polityczne wykraczające daleko poza taksonomiczne dzielenie przekonań na dwa zbiory. Znaczenie dla rozprawy: Fragment pozwala oddzielić dwa poziomy sporu: epistemiczny i instytucjonalny. W debacie o inteligentny projekt kwalifikacja „pseudonauka” wpływa na edukację, finansowanie, publikacje i wiarygodność społeczną. Z tego powodu kryterium używane do takiego wykluczenia powinno być wyjątkowo dobrze uzasadnione. Możliwy zapis w tekście: „Ponieważ demarkacja pociąga za sobą skutki wykraczające poza opis metodologiczny, jej kryteria muszą być oceniane z większą surowością niż zwykła etykieta taksonomiczna.”

Zastrzeżenie

Wskazanie funkcji polemicznej nie obala automatycznie danego argumentu i nie uprawnia do psychologizowania motywów krytyków. Trzeba nadal ocenić racje merytoryczne.

Słowa kluczowe

retorykamaszyna wojennaskutki społecznewykluczenieedukacja
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe

retoryka; maszyna wojenna; skutki społeczne; wykluczenie; edukacja

Pełna karta — także tekst oryginalny

Źródło Larry Laudan, “The Demise of the Demarcation Problem”, w: Physics, Philosophy and Psychoanalysis, red. R. S. Cohen, L. Laudan, D. Reidel 1983, s. 111–127.

Lokalizacja

s. 119–120, § 3 “A metaphilosophical interlude”; strony 11–12 pliku PDF. Rozdział główny Rozdział 1, pkt 5: krytyka ID. Możliwe użycie dodatkowe Rozdział 2, pkt 3. Funkcja argumentacyjna Analiza retorycznej i instytucjonalnej roli etykiety „pseudonauka”. “Demarcation criteria are typically used as machines de guerre in a polemical battle between rival camps. [...] The labelling of a certain activity as “scientific” or “unscientific” has social and political ramifications which go well beyond the taxonomic task of sorting beliefs into two piles.”

Przekład roboczy

Kryteria demarkacji są zwykle używane jako machiny wojenne w polemicznej walce rywalizujących obozów. [...] Oznaczenie danej aktywności jako „naukowej” lub „nienaukowej” ma konsekwencje społeczne i polityczne wykraczające daleko poza taksonomiczne dzielenie przekonań na dwa zbiory. Znaczenie dla rozprawy: Fragment pozwala oddzielić dwa poziomy sporu: epistemiczny i instytucjonalny. W debacie o ID kwalifikacja „pseudonauka” wpływa na edukację, finansowanie, publikacje i wiarygodność społeczną. Z tego powodu kryterium używane do takiego wykluczenia powinno być wyjątkowo dobrze uzasadnione. Możliwy zapis w tekście: „Ponieważ demarkacja pociąga za sobą skutki wykraczające poza opis metodologiczny, jej kryteria muszą być oceniane z większą surowością niż zwykła etykieta taksonomiczna.”

Zastrzeżenie

Wskazanie funkcji polemicznej nie obala automatycznie danego argumentu i nie uprawnia do psychologizowania motywów krytyków. Trzeba nadal ocenić racje merytoryczne.

Słowa kluczowe

retorykamaszyna wojennaskutki społecznewykluczenieedukacja
Opublikowane głosy / osobny formularzMożesz też zaznaczyć fragment podczas lektury, dopisać komentarz i wysłać wszystkie uwagi razem.
Priorytet: Brak Miejsce: 1.5Miejsce: 2.3

D6 — Testowalność nie jest tym samym co wiarygodność

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Larry Laudan, “The Demise of the Demarcation Problem”, w: Physics, Philosophy and Psychoanalysis, red. R. S. Cohen, L. Laudan, D. Reidel 1983, s. 111–127. s. 121, § 4 “The new demarcationist tradition”; strona 13 pliku PDF. Rozdział główny Rozdział 1, pkt 5: krytyka idei inteligentny projekt. Możliwe użycie dodatkowe Rozdział 2, pkt 3. Funkcja argumentacyjna Rozdzielenie testowalności, naukowości i prawdziwości.

Przekład roboczy

Kryterium Poppera ma niepożądany skutek: uznaje za „naukowe” każde ekscentryczne twierdzenie, które formułuje sprawdzalnie fałszywe zdania. […] Testowalność jest pojęciem semantycznym, a nie epistemicznym, i sama nie mówi nic o tym, czy dane twierdzenie zasługuje na przyjęcie. Znaczenie dla rozprawy: Cytat jest użyteczny w obu kierunkach. Wykazanie testowalności inteligentny projekt nie wystarcza, by uznać je za dobrze uzasadnione. Z kolei zakwestionowanie jego testowalności nie dowodzi jeszcze fałszywości wniosku metafizycznego. Konieczna jest osobna analiza jakości danych i inferencji. Możliwy zapis w tekście: „Testowalność może być warunkiem praktyki badawczej, ale nie jest miernikiem prawdziwości ani stopnia uzasadnienia twierdzenia.”

Zastrzeżenie

Na tej samej stronie Laudan wymienia „biblical creationists”. Nie należy bez argumentu utożsamiać współczesnego inteligentny projekt z kreacjonizmem młodej Ziemi; z cytatu należy wykorzystać wyłącznie ogólną krytykę kryterium falsyfikowalności.

Słowa kluczowe

testowalnośćfalsyfikowalnośćwiarygodnośćstatus naukowykreacjonizm
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe

testowalność; falsyfikowalność; wiarygodność; status naukowy; kreacjonizm

Pełna karta — także tekst oryginalny

Źródło Larry Laudan, “The Demise of the Demarcation Problem”, w: Physics, Philosophy and Psychoanalysis, red. R. S. Cohen, L. Laudan, D. Reidel 1983, s. 111–127.

Lokalizacja

s. 121, § 4 “The new demarcationist tradition”; strona 13 pliku PDF. Rozdział główny Rozdział 1, pkt 5: krytyka idei ID. Możliwe użycie dodatkowe Rozdział 2, pkt 3. Funkcja argumentacyjna Rozdzielenie testowalności, naukowości i prawdziwości. “[Popper’s criterion] has the untoward consequence of countenancing as “scientific” every crank claim which makes ascertainably false assertions. [...] Testability is a semantic rather than an epistemic notion, which entails nothing whatever about belief-worthiness.”

Przekład roboczy

Kryterium Poppera ma niepożądany skutek: uznaje za „naukowe” każde ekscentryczne twierdzenie, które formułuje sprawdzalnie fałszywe zdania. [...] Testowalność jest pojęciem semantycznym, a nie epistemicznym, i sama nie mówi nic o tym, czy dane twierdzenie zasługuje na przyjęcie. Znaczenie dla rozprawy: Cytat jest użyteczny w obu kierunkach. Wykazanie testowalności ID nie wystarcza, by uznać je za dobrze uzasadnione. Z kolei zakwestionowanie jego testowalności nie dowodzi jeszcze fałszywości wniosku metafizycznego. Konieczna jest osobna analiza jakości danych i inferencji. Możliwy zapis w tekście: „Testowalność może być warunkiem praktyki badawczej, ale nie jest miernikiem prawdziwości ani stopnia uzasadnienia twierdzenia.”

Zastrzeżenie

Na tej samej stronie Laudan wymienia „biblical creationists”. Nie należy bez argumentu utożsamiać współczesnego ID z kreacjonizmem młodej Ziemi; z cytatu należy wykorzystać wyłącznie ogólną krytykę kryterium falsyfikowalności.

Słowa kluczowe

testowalnośćfalsyfikowalnośćwiarygodnośćstatus naukowykreacjonizm
Opublikowane głosy / osobny formularzMożesz też zaznaczyć fragment podczas lektury, dopisać komentarz i wysłać wszystkie uwagi razem.
Priorytet: Brak Miejsce: 1.5Miejsce: 2.3

D7 — Nauki są epistemicznie zróżnicowane; lepsze są pytania o potwierdzenie i postęp

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Larry Laudan, “The Demise of the Demarcation Problem”, w: Physics, Philosophy and Psychoanalysis, red. R. S. Cohen, L. Laudan, D. Reidel 1983, s. 111–127. s. 124, § 4; strona 16 pliku PDF. Rozdział główny Rozdział 1, pkt 5. Możliwe użycie dodatkowe Rozdział 2, pkt 3; metodologiczny wstęp do rozprawy. Funkcja argumentacyjna Zastąpienie binarnej demarkacji wielowymiarową oceną epistemiczną.

Przekład roboczy

Widoczna epistemiczna heterogeniczność praktyk i przekonań zwyczajowo uznawanych za naukowe powinna ostrzec nas przed prawdopodobną daremnością poszukiwania epistemicznego kryterium demarkacji. […] Nadal trzeba pytać: kiedy twierdzenie jest dobrze potwierdzone? Kiedy teorię można uznać za dobrze przetestowaną? Co charakteryzuje postęp poznawczy? Znaczenie dla rozprawy: To najważniejszy pozytywny wniosek Laudana. Można na jego podstawie stworzyć własną macierz oceny inteligentny projekt: jakość danych, siła potwierdzenia, odporność na alternatywy, precyzja pojęć, zakres wyjaśnienia, przewidywania, rozwój problemów i zdolność korekty. Tę samą macierz należy zastosować do teorii konkurencyjnych. Możliwy zapis w tekście: „Zamiast binarnego werdyktu warto przeprowadzić wielokryterialną ocenę epistemiczną poszczególnych argumentów projektowych.”

Zastrzeżenie

Laudan nie zawiesza oceny racjonalności. Przeciwnie, chce ją przenieść z etykiety na konkretne pytania o uzasadnienie i rozwój poznawczy.

Słowa kluczowe

heterogenicznośćpotwierdzenietestowaniepostęp poznawczymacierz oceny
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe

heterogeniczność; potwierdzenie; testowanie; postęp poznawczy; macierz oceny

Pełna karta — także tekst oryginalny

Źródło Larry Laudan, “The Demise of the Demarcation Problem”, w: Physics, Philosophy and Psychoanalysis, red. R. S. Cohen, L. Laudan, D. Reidel 1983, s. 111–127.

Lokalizacja

s. 124, § 4; strona 16 pliku PDF. Rozdział główny Rozdział 1, pkt 5. Możliwe użycie dodatkowe Rozdział 2, pkt 3; metodologiczny wstęp do rozprawy. Funkcja argumentacyjna Zastąpienie binarnej demarkacji wielowymiarową oceną epistemiczną. “The evident epistemic heterogeneity of the activities and beliefs customarily regarded as scientific should alert us to the probable futility of seeking an epistemic version of a demarcation criterion. [...] It remains as important as it ever was to ask questions like: When is a claim well confirmed? When can we regard a theory as well tested? What characterizes cognitive progress?”

Przekład roboczy

Widoczna epistemiczna heterogeniczność praktyk i przekonań zwyczajowo uznawanych za naukowe powinna ostrzec nas przed prawdopodobną daremnością poszukiwania epistemicznego kryterium demarkacji. [...] Nadal trzeba pytać: kiedy twierdzenie jest dobrze potwierdzone? Kiedy teorię można uznać za dobrze przetestowaną? Co charakteryzuje postęp poznawczy? Znaczenie dla rozprawy: To najważniejszy pozytywny wniosek Laudana. Można na jego podstawie stworzyć własną macierz oceny ID: jakość danych, siła potwierdzenia, odporność na alternatywy, precyzja pojęć, zakres wyjaśnienia, przewidywania, rozwój problemów i zdolność korekty. Tę samą macierz należy zastosować do teorii konkurencyjnych. Możliwy zapis w tekście: „Zamiast binarnego werdyktu warto przeprowadzić wielokryterialną ocenę epistemiczną poszczególnych argumentów projektowych.”

Zastrzeżenie

Laudan nie zawiesza oceny racjonalności. Przeciwnie, chce ją przenieść z etykiety na konkretne pytania o uzasadnienie i rozwój poznawczy.

Słowa kluczowe

heterogenicznośćpotwierdzenietestowaniepostęp poznawczymacierz oceny
Opublikowane głosy / osobny formularzMożesz też zaznaczyć fragment podczas lektury, dopisać komentarz i wysłać wszystkie uwagi razem.
Priorytet: Brak Miejsce: 1.5Miejsce: 2.3Miejsce: 3.8

D8 — Należy oceniać racje empiryczne i pojęciowe, nie sam status „naukowy”

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Larry Laudan, “The Demise of the Demarcation Problem”, w: Physics, Philosophy and Psychoanalysis, red. R. S. Cohen, L. Laudan, D. Reidel 1983, s. 111–127. s. 125, § 5 “Conclusion”; strona 17 pliku PDF. Rozdział główny Rozdział 1, pkt 5: konkluzja metodologiczna. Możliwe użycie dodatkowe Rozdział 2, pkt 3; Rozdział 3, pkt 8. Funkcja argumentacyjna Główna zasada redakcyjna dla całej oceny argumentów z projektu.

Przekład roboczy

Pomieszaliśmy dwa odrębne pytania: co sprawia, że przekonanie jest dobrze uzasadnione lub heurystycznie płodne, oraz co sprawia, że jest naukowe? […] Powinniśmy skupić się bezpośrednio na empirycznych i pojęciowych podstawach twierdzeń o świecie. Ich „naukowy” status jest dla tej oceny całkowicie nieistotny. Znaczenie dla rozprawy: Ten fragment może stanowić klamrę sekcji o naukowym statusie inteligentny projekt. Po omówieniu sporów o demarkację rozprawa powinna przejść do meritum: czy przesłanki biologiczne i kosmologiczne są trafne, czy inferencja do inteligencji jest porównawczo najlepsza, jakie założenia metafizyczne są potrzebne oraz jak daleko sięga wniosek. Możliwy zapis w tekście: „Nawet gdy spór o klasyfikację inteligentny projekt pozostaje nierozstrzygnięty, możliwa i konieczna jest niezależna ocena jego empirycznych i pojęciowych podstaw.”

Zastrzeżenie

Sformułowanie „całkowicie nieistotny” dotyczy epistemicznej wartości twierdzeń. Status naukowy może nadal mieć znaczenie prawne, edukacyjne i instytucjonalne, co sam Laudan wcześniej podkreśla.

Słowa kluczowe

uzasadnieniepłodność heurystycznaracje empiryczneracje pojęciowestatus naukowy
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe

uzasadnienie; płodność heurystyczna; racje empiryczne; racje pojęciowe; status naukowy

Pełna karta — także tekst oryginalny

Źródło Larry Laudan, “The Demise of the Demarcation Problem”, w: Physics, Philosophy and Psychoanalysis, red. R. S. Cohen, L. Laudan, D. Reidel 1983, s. 111–127.

Lokalizacja

s. 125, § 5 “Conclusion”; strona 17 pliku PDF. Rozdział główny Rozdział 1, pkt 5: konkluzja metodologiczna. Możliwe użycie dodatkowe Rozdział 2, pkt 3; Rozdział 3, pkt 8. Funkcja argumentacyjna Główna zasada redakcyjna dla całej oceny argumentów z projektu. “We have managed to conflate two quite distinct questions: What makes a belief well founded (or heuristically fertile)? And what makes a belief scientific? [...] Our focus should be squarely on the empirical and conceptual credentials for claims about the world. The “scientific” status of those claims is altogether irrelevant.”

Przekład roboczy

Pomieszaliśmy dwa odrębne pytania: co sprawia, że przekonanie jest dobrze uzasadnione lub heurystycznie płodne, oraz co sprawia, że jest naukowe? [...] Powinniśmy skupić się bezpośrednio na empirycznych i pojęciowych podstawach twierdzeń o świecie. Ich „naukowy” status jest dla tej oceny całkowicie nieistotny. Znaczenie dla rozprawy: Ten fragment może stanowić klamrę sekcji o naukowym statusie ID. Po omówieniu sporów o demarkację rozprawa powinna przejść do meritum: czy przesłanki biologiczne i kosmologiczne są trafne, czy inferencja do inteligencji jest porównawczo najlepsza, jakie założenia metafizyczne są potrzebne oraz jak daleko sięga wniosek. Możliwy zapis w tekście: „Nawet gdy spór o klasyfikację ID pozostaje nierozstrzygnięty, możliwa i konieczna jest niezależna ocena jego empirycznych i pojęciowych podstaw.”

Zastrzeżenie

Sformułowanie „całkowicie nieistotny” dotyczy epistemicznej wartości twierdzeń. Status naukowy może nadal mieć znaczenie prawne, edukacyjne i instytucjonalne, co sam Laudan wcześniej podkreśla.

Słowa kluczowe

uzasadnieniepłodność heurystycznaracje empiryczneracje pojęciowestatus naukowy
Opublikowane głosy / osobny formularzMożesz też zaznaczyć fragment podczas lektury, dopisać komentarz i wysłać wszystkie uwagi razem.
Priorytet: Brak Miejsce: 1.5Miejsce: 2.3

CSE-01 — Spór dotyczy światopoglądów, nie samej praktyki

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

naukowej Źródło i lokalizacja Can Science Explain Everything?; rozdz. 1, Can you be a scientist and believe in God?; s. PDF 13; Loc 118

Jak wykorzystać

R2.3; pomocniczo rozdział pierwszy, punkt 5 teza porządkująca / rama debaty bardzo wysoka

Przekład roboczy

Nie może istnieć istotny konflikt między byciem naukowcem a wiarą w Boga. Istnieje natomiast bardzo realny konflikt między światopoglądami reprezentowanymi przez tych dwóch wybitnych uczonych: ateizmem i teizmem.

Miejsce w rozprawie

Rozdział 2.3 „Problem naturalizmu metodologicznego”; pomocniczo rozdział 1.5 „Krytyka idei Inteligentnego Projektu”. Funkcja argumentacyjna: Pozwala oddzielić zgodność warsztatu naukowego od sporu o metafizyczną interpretację wyników nauki. Dobrze nadaje się do otwarcia części metodologicznej.

Zastrzeżenie

To twierdzenie programowe Lennoxa, nie wynik empiryczny. W rozprawie warto skonfrontować je z różnymi definicjami naturalizmu metodologicznego.

Słowa kluczowe

światopoglądteizmateizmnaukainterpretacja
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe

światopogląd; teizm; ateizm; nauka; interpretacja

Pełna karta — także tekst oryginalny

naukowej Źródło i lokalizacja Can Science Explain Everything?; rozdz. 1, Can you be a scientist and believe in God?; s. PDF 13; Loc 118

Jak wykorzystać

R2.3; pomocniczo R1.5 Tryb użycia teza porządkująca / rama debaty

Typ i priorytet

bardzo wysoka

Cytat oryginalny

“There cannot be an essential conflict between being a scientist and having faith in God. However, there is a very real conflict between the worldviews held by these two brilliant men: atheism and theism.”

Przekład roboczy

Nie może istnieć istotny konflikt między byciem naukowcem a wiarą w Boga. Istnieje natomiast bardzo realny konflikt między światopoglądami reprezentowanymi przez tych dwóch wybitnych uczonych: ateizmem i teizmem.

Miejsce w rozprawie

Rozdział 2.3 „Problem naturalizmu metodologicznego”; pomocniczo rozdział 1.5 „Krytyka idei Inteligentnego Projektu”. Funkcja argumentacyjna: Pozwala oddzielić zgodność warsztatu naukowego od sporu o metafizyczną interpretację wyników nauki. Dobrze nadaje się do otwarcia części metodologicznej.

Zastrzeżenie

To twierdzenie programowe Lennoxa, nie wynik empiryczny. W rozprawie warto skonfrontować je z różnymi definicjami naturalizmu metodologicznego.

Słowa kluczowe

światopoglądteizmateizmnaukainterpretacja
Opublikowane głosy / osobny formularzMożesz też zaznaczyć fragment podczas lektury, dopisać komentarz i wysłać wszystkie uwagi razem.
Priorytet: Brak Miejsce: 1.5Miejsce: 2.3

CSE-02 — Autorytet nauki a wypowiedzi naukowców

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Źródło i lokalizacja Can Science Explain Everything?; rozdz. 2, How did we get here: from Newton to Hawking; s. PDF 23; Loc 235

Jak wykorzystać

rozdział pierwszy, punkt 5; R2.3 ostrzeżenie metodologiczne wysoka

Przekład roboczy

Problem polega na tym, że wiele osób nadaje wszystkim wypowiedziom naukowców autorytet należny nauce tylko dlatego, że zostały wypowiedziane przez naukowca.

Miejsce w rozprawie

Rozdział 1.5 „Krytyka idei Inteligentnego Projektu” oraz rozdział 2.3 „Problem naturalizmu metodologicznego”. Funkcja argumentacyjna: Uzasadnia konieczność odróżniania danych, teorii naukowych, filozoficznych interpretacji i prywatnych przekonań uczonych.

Zastrzeżenie

Zasada działa symetrycznie: trzeba ją stosować także do wypowiedzi uczonych przychylnych inteligentny projekt, w tym do samego Lennoxa.

Słowa kluczowe

autorytet naukiargument z autorytetudemarkacjametodologia
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe

autorytet nauki; argument z autorytetu; demarkacja; metodologia

Pełna karta — także tekst oryginalny

Źródło i lokalizacja Can Science Explain Everything?; rozdz. 2, How did we get here: from Newton to Hawking; s. PDF 23; Loc 235

Jak wykorzystać

R1.5; R2.3 Tryb użycia ostrzeżenie metodologiczne

Typ i priorytet

wysoka

Cytat oryginalny

“The problem is, many people give to all statements by scientists the authority rightly due to science, simply because they are stated by a scientist.”

Przekład roboczy

Problem polega na tym, że wiele osób nadaje wszystkim wypowiedziom naukowców autorytet należny nauce tylko dlatego, że zostały wypowiedziane przez naukowca.

Miejsce w rozprawie

Rozdział 1.5 „Krytyka idei Inteligentnego Projektu” oraz rozdział 2.3 „Problem naturalizmu metodologicznego”. Funkcja argumentacyjna: Uzasadnia konieczność odróżniania danych, teorii naukowych, filozoficznych interpretacji i prywatnych przekonań uczonych.

Zastrzeżenie

Zasada działa symetrycznie: trzeba ją stosować także do wypowiedzi uczonych przychylnych ID, w tym do samego Lennoxa.

Słowa kluczowe

autorytet naukiargument z autorytetudemarkacjametodologia
Opublikowane głosy / osobny formularzMożesz też zaznaczyć fragment podczas lektury, dopisać komentarz i wysłać wszystkie uwagi razem.
Priorytet: Brak Miejsce: 2.3Miejsce: 3.8

CSE-3 — Racjonalność ma szerszy zakres niż nauki przyrodnicze

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Źródło i lokalizacja Can Science Explain Everything?; rozdz. 2, How did we get here: from Newton to Hawking; s. PDF 24; Loc 247

Jak wykorzystać

R2.3; R3.8 Tryb użycia krytyka scjentyzmu

Typ i priorytet

bardzo wysoka

Przekład roboczy

Niestety pogląd, że nauka jest jedyną drogą do prawdy, często prowadzi do utożsamienia tego, co „naukowe”, z tym, co „racjonalne”, czyli zgodne z rozumem. Jest to fałszywe […] Rozum ma znacznie szerszy zakres niż nauka.

Miejsce w rozprawie

Rozdział 2.3 o naturalizmie metodologicznym; rozdział 3.8 o granicach teologii naturalnej i potrzebie Objawienia. Funkcja argumentacyjna: Tworzy przestrzeń epistemologiczną dla filozofii i teologii bez negowania kompetencji nauk przyrodniczych.

Zastrzeżenie

Warto zdefiniować „naukę” i „racjonalność” oraz uniknąć przeciwstawienia ich sobie. Teza mówi o relacji zakresów, nie o nieważności metody naukowej.

Słowa kluczowe

scjentyzmracjonalnośćfilozofiateologiagranice nauki
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe

scjentyzm; racjonalność; filozofia; teologia; granice nauki

Pełna karta — także tekst oryginalny

Źródło i lokalizacja Can Science Explain Everything?; rozdz. 2, How did we get here: from Newton to Hawking; s. PDF 24; Loc 247

Jak wykorzystać

R2.3; R3.8 Tryb użycia krytyka scjentyzmu

Typ i priorytet

bardzo wysoka

Cytat oryginalny

“Unfortunately, the idea that science is the only way to truth often leads people to think that “scientific” means the same as “rational,” that is, in accord with reason. This is false [...] Reason has a far larger scope than science.”

Przekład roboczy

Niestety pogląd, że nauka jest jedyną drogą do prawdy, często prowadzi do utożsamienia tego, co „naukowe”, z tym, co „racjonalne”, czyli zgodne z rozumem. Jest to fałszywe [...] Rozum ma znacznie szerszy zakres niż nauka.

Miejsce w rozprawie

Rozdział 2.3 o naturalizmie metodologicznym; rozdział 3.8 o granicach teologii naturalnej i potrzebie Objawienia. Funkcja argumentacyjna: Tworzy przestrzeń epistemologiczną dla filozofii i teologii bez negowania kompetencji nauk przyrodniczych.

Zastrzeżenie

Warto zdefiniować „naukę” i „racjonalność” oraz uniknąć przeciwstawienia ich sobie. Teza mówi o relacji zakresów, nie o nieważności metody naukowej.

Słowa kluczowe

scjentyzmracjonalnośćfilozofiateologiagranice nauki
Opublikowane głosy / osobny formularzMożesz też zaznaczyć fragment podczas lektury, dopisać komentarz i wysłać wszystkie uwagi razem.
Priorytet: Brak Miejsce: 2.2Miejsce: 3.4Miejsce: 3.8

CSE-4 — Pytania o mechanizm i pytania o cel

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Źródło i lokalizacja Can Science Explain Everything?; rozdz. 2, How did we get here: from Newton to Hawking; s. PDF 25; Loc 261

Jak wykorzystać

R2.2; R3.4 i R3.8 Tryb użycia analogia metodologiczna

Typ i priorytet

wysoka

Przekład roboczy

Nauki przyrodnicze potrafią odpowiadać na pytania o naturę i strukturę ciasta, lecz nie potrafią odpowiedzieć na pytanie „dlaczego?” dotyczące celu. Nauka ma swoje granice.

Miejsce w rozprawie

Rozdział 2.2 „Teologia naturalna”; rozdział 3.4 o woli i celowości; rozdział 3.8 o granicach poznania naturalnego. Funkcja argumentacyjna: Pomaga wprowadzić rozróżnienie między wyjaśnieniem strukturalno-mechanistycznym a wyjaśnieniem intencjonalnym i celowym.

Zastrzeżenie

Analogia z ciastem nie jest dowodem projektu kosmosu. Może porządkować typy wyjaśnień, ale nie rozstrzyga, czy przyroda rzeczywiście ma autora.

Słowa kluczowe

celwyjaśnieniemechanizmintencjagranice nauki
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe

cel; wyjaśnienie; mechanizm; intencja; granice nauki

Pełna karta — także tekst oryginalny

Źródło i lokalizacja Can Science Explain Everything?; rozdz. 2, How did we get here: from Newton to Hawking; s. PDF 25; Loc 261

Jak wykorzystać

R2.2; R3.4 i R3.8 Tryb użycia analogia metodologiczna

Typ i priorytet

wysoka

Cytat oryginalny

“The natural sciences can cope with questions about the nature and structure of the cake, but they cannot answer the “why” question of purpose. Science has its limitations.”

Przekład roboczy

Nauki przyrodnicze potrafią odpowiadać na pytania o naturę i strukturę ciasta, lecz nie potrafią odpowiedzieć na pytanie „dlaczego?” dotyczące celu. Nauka ma swoje granice.

Miejsce w rozprawie

Rozdział 2.2 „Teologia naturalna”; rozdział 3.4 o woli i celowości; rozdział 3.8 o granicach poznania naturalnego. Funkcja argumentacyjna: Pomaga wprowadzić rozróżnienie między wyjaśnieniem strukturalno-mechanistycznym a wyjaśnieniem intencjonalnym i celowym.

Zastrzeżenie

Analogia z ciastem nie jest dowodem projektu kosmosu. Może porządkować typy wyjaśnień, ale nie rozstrzyga, czy przyroda rzeczywiście ma autora.

Słowa kluczowe

celwyjaśnieniemechanizmintencjagranice nauki
Opublikowane głosy / osobny formularzMożesz też zaznaczyć fragment podczas lektury, dopisać komentarz i wysłać wszystkie uwagi razem.
Priorytet: Brak Miejsce: 2.1Miejsce: 2.2

CSE-5 — Bóg nie jako „zapchajdziura”, lecz podstawa całości

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Źródło i lokalizacja Can Science Explain Everything?; rozdz. 2, How did we get here: from Newton to Hawking; s. PDF 30; Loc 330

Jak wykorzystać

R2.1 i R2.2 Tryb użycia teza teologiczna / odpowiedź na zarzut

Typ i priorytet

bardzo wysoka

Przekład roboczy

Bóg Biblii nie jest bogiem luk. Jest Bogiem całego przedstawienia. Jest Bogiem zarówno tych części wszechświata, których nie rozumiemy, jak i tych, które rozumiemy.

Miejsce w rozprawie

Rozdział 2.1 „Klasyczna teologia stworzenia” oraz 2.2 „Teologia naturalna”. Funkcja argumentacyjna: Nadaje precyzyjny sens odpowiedzi na zarzut „God of the gaps”: stworzenie nie konkuruje z opisem przyrodniczych mechanizmów.

Zastrzeżenie

Należy wyjaśnić, że teza dotyczy klasycznej przyczynowości stwórczej, a nie dowodzi jeszcze, iż konkretny argument z projektu jest poprawny.

Słowa kluczowe

Bóg lukstworzenieprzyczynowośćpodstawa istnienia
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe

Bóg luk; stworzenie; przyczynowość; podstawa istnienia

Pełna karta — także tekst oryginalny

Źródło i lokalizacja Can Science Explain Everything?; rozdz. 2, How did we get here: from Newton to Hawking; s. PDF 30; Loc 330

Jak wykorzystać

R2.1 i R2.2 Tryb użycia teza teologiczna / odpowiedź na zarzut

Typ i priorytet

bardzo wysoka

Cytat oryginalny

“The God of the Bible is not a god of the gaps. He is the God of the whole show. He is the God of the bits of the universe we don’t understand and the bits we do.”

Przekład roboczy

Bóg Biblii nie jest bogiem luk. Jest Bogiem całego przedstawienia. Jest Bogiem zarówno tych części wszechświata, których nie rozumiemy, jak i tych, które rozumiemy.

Miejsce w rozprawie

Rozdział 2.1 „Klasyczna teologia stworzenia” oraz 2.2 „Teologia naturalna”. Funkcja argumentacyjna: Nadaje precyzyjny sens odpowiedzi na zarzut „God of the gaps”: stworzenie nie konkuruje z opisem przyrodniczych mechanizmów.

Zastrzeżenie

Należy wyjaśnić, że teza dotyczy klasycznej przyczynowości stwórczej, a nie dowodzi jeszcze, iż konkretny argument z projektu jest poprawny.

Słowa kluczowe

Bóg lukstworzenieprzyczynowośćpodstawa istnienia
Opublikowane głosy / osobny formularzMożesz też zaznaczyć fragment podczas lektury, dopisać komentarz i wysłać wszystkie uwagi razem.
Priorytet: Brak Miejsce: 2.1Miejsce: 2.2

CSE-6 — Nauka i Bóg jako różne poziomy wyjaśnienia

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Źródło i lokalizacja Can Science Explain Everything?; rozdz. 2, How did we get here: from Newton to Hawking; s. PDF 31; Loc 344

Jak wykorzystać

R2.1 i R2.2 Tryb użycia teza syntetyczna

Typ i priorytet

bardzo wysoka

Przekład roboczy

Kluczowe jest to, że nauka nie konkuruje z Bogiem jako wyjaśnieniem. Nauka dostarcza wyjaśnienia innego rodzaju.

Miejsce w rozprawie

Rozdział 2.1 o teologii stworzenia oraz 2.2 o teologii naturalnej. Funkcja argumentacyjna: Może pełnić funkcję zdania przewodniego w części o komplementarności przyczynowości naturalnej i stwórczej.

Zastrzeżenie

Samo rozróżnienie poziomów nie rozwiązuje wszystkich napięć. Trzeba doprecyzować, kiedy wyjaśnienia są komplementarne, a kiedy faktycznie konkurują.

Słowa kluczowe

komplementarnośćtypy wyjaśnieństworzenienauka
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe

komplementarność; typy wyjaśnień; stworzenie; nauka

Pełna karta — także tekst oryginalny

Źródło i lokalizacja Can Science Explain Everything?; rozdz. 2, How did we get here: from Newton to Hawking; s. PDF 31; Loc 344

Jak wykorzystać

R2.1 i R2.2 Tryb użycia teza syntetyczna

Typ i priorytet

bardzo wysoka

Cytat oryginalny

“The key point here is that science does not compete with God as an explanation. Science gives a different kind of explanation.”

Przekład roboczy

Kluczowe jest to, że nauka nie konkuruje z Bogiem jako wyjaśnieniem. Nauka dostarcza wyjaśnienia innego rodzaju.

Miejsce w rozprawie

Rozdział 2.1 o teologii stworzenia oraz 2.2 o teologii naturalnej. Funkcja argumentacyjna: Może pełnić funkcję zdania przewodniego w części o komplementarności przyczynowości naturalnej i stwórczej.

Zastrzeżenie

Samo rozróżnienie poziomów nie rozwiązuje wszystkich napięć. Trzeba doprecyzować, kiedy wyjaśnienia są komplementarne, a kiedy faktycznie konkurują.

Słowa kluczowe

komplementarnośćtypy wyjaśnieństworzenienauka
Opublikowane głosy / osobny formularzMożesz też zaznaczyć fragment podczas lektury, dopisać komentarz i wysłać wszystkie uwagi razem.
Priorytet: Brak Miejsce: 2.2Miejsce: 3.4

CSE-7 — Mechanizm i sprawstwo osobowe mogą być jednocześnie prawdziwe

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Źródło i lokalizacja Can Science Explain Everything?; rozdz. 2, How did we get here: from Newton to Hawking; s. PDF 33; Loc 371

Jak wykorzystać

R2.2; R3.4 Tryb użycia analogia przyczynowa

Typ i priorytet

wysoka

Przekład roboczy

Może istnieć wiele wyjaśnień, które są jednocześnie prawdziwe. […] Pierwsze jest naukowe, a drugie osobowe: obejmuje moje intencje, wolę i pragnienie. […] Te wyjaśnienia nie pozostają w konflikcie ani ze sobą nie konkurują. Uzupełniają się.

Miejsce w rozprawie

Rozdział 2.2 o teologii naturalnej oraz rozdział 3.4 o woli Projektanta. Funkcja argumentacyjna: Uzasadnia możliwość opisu tego samego zdarzenia przez mechanizm fizyczny i intencjonalne sprawstwo. Może być pomostem do kategorii woli.

Zastrzeżenie

Przejście od przykładu ludzkiej intencji do kosmicznego Projektanta wymaga osobnego argumentu; analogia sama go nie dostarcza.

Słowa kluczowe

sprawstwowolaintencjamechanizmprzyczynowość
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe

sprawstwo; wola; intencja; mechanizm; przyczynowość

Pełna karta — także tekst oryginalny

Źródło i lokalizacja Can Science Explain Everything?; rozdz. 2, How did we get here: from Newton to Hawking; s. PDF 33; Loc 371

Jak wykorzystać

R2.2; R3.4 Tryb użycia analogia przyczynowa

Typ i priorytet

wysoka

Cytat oryginalny

“There can be multiple explanations that are equally true at the same time. [...] The first is scientific and the second is personal, involving my intentions, will and desire. [...] The two explanations do not conflict or even compete. They complement each other.”

Przekład roboczy

Może istnieć wiele wyjaśnień, które są jednocześnie prawdziwe. [...] Pierwsze jest naukowe, a drugie osobowe: obejmuje moje intencje, wolę i pragnienie. [...] Te wyjaśnienia nie pozostają w konflikcie ani ze sobą nie konkurują. Uzupełniają się.

Miejsce w rozprawie

Rozdział 2.2 o teologii naturalnej oraz rozdział 3.4 o woli Projektanta. Funkcja argumentacyjna: Uzasadnia możliwość opisu tego samego zdarzenia przez mechanizm fizyczny i intencjonalne sprawstwo. Może być pomostem do kategorii woli.

Zastrzeżenie

Przejście od przykładu ludzkiej intencji do kosmicznego Projektanta wymaga osobnego argumentu; analogia sama go nie dostarcza.

Słowa kluczowe

sprawstwowolaintencjamechanizmprzyczynowość
Opublikowane głosy / osobny formularzMożesz też zaznaczyć fragment podczas lektury, dopisać komentarz i wysłać wszystkie uwagi razem.
Priorytet: Brak Miejsce: 1.5Miejsce: 2.3

CSE-08 — Podążać za świadectwem poza wąski naturalizm

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Źródło i lokalizacja Can Science Explain Everything?; rozdz. 4, Mythbusters II; s. PDF 59; Loc 690

Jak wykorzystać

rozdział pierwszy, punkt 5; R2.3 zasada metodologiczna wysoka

Przekład roboczy

Zasada podążania za świadectwem dokądkolwiek prowadzi jest niezwykle ważna. Może oznaczać konieczność wyjścia poza wąsko zdefiniowane wyjaśnienia naukowe odwołujące się do procesów naturalnych, lecz nie musi oznaczać wyjścia poza wyjaśnienie racjonalne.

Miejsce w rozprawie

Rozdział 1.5 o krytyce inteligentny projekt oraz rozdział 2.3 o naturalizmie metodologicznym. Funkcja argumentacyjna: Formułuje centralny postulat Lennoxa: racjonalność wnioskowania nie wyczerpuje się w naturalistycznym opisie mechanizmu.

Zastrzeżenie

To właśnie punkt sporny. W pracy należy zbadać, według jakich kryteriów przejście poza naturalne mechanizmy pozostaje testowalne i nie staje się argumentem z niewiedzy.

Słowa kluczowe

inferencjaświadectwonaturalizm metodologicznyracjonalność 6. Fiszki z Cosmic Chemistry Opis bibliograficzny: John C. LennoxCosmic Chemistry: Do God and Science Mix?Lion Hudson2021. Lokalizacje odnoszą się do dostarczonego pliku PDF. Rok 2021 wynika ze strony redakcyjnej PDF.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe

inferencja; świadectwo; naturalizm metodologiczny; racjonalność

Pełna karta — także tekst oryginalny

Źródło i lokalizacja Can Science Explain Everything?; rozdz. 4, Mythbusters II; s. PDF 59; Loc 690

Jak wykorzystać

R1.5; R2.3 Tryb użycia zasada metodologiczna

Typ i priorytet

wysoka

Cytat oryginalny

“The principle of following evidence where it leads is extremely important. It may mean that we have to go beyond narrowly defined scientific explanations in terms of natural processes, but it need not lead us beyond rational explanation.”

Przekład roboczy

Zasada podążania za świadectwem dokądkolwiek prowadzi jest niezwykle ważna. Może oznaczać konieczność wyjścia poza wąsko zdefiniowane wyjaśnienia naukowe odwołujące się do procesów naturalnych, lecz nie musi oznaczać wyjścia poza wyjaśnienie racjonalne.

Miejsce w rozprawie

Rozdział 1.5 o krytyce ID oraz rozdział 2.3 o naturalizmie metodologicznym. Funkcja argumentacyjna: Formułuje centralny postulat Lennoxa: racjonalność wnioskowania nie wyczerpuje się w naturalistycznym opisie mechanizmu.

Zastrzeżenie

To właśnie punkt sporny. W pracy należy zbadać, według jakich kryteriów przejście poza naturalne mechanizmy pozostaje testowalne i nie staje się argumentem z niewiedzy.

Słowa kluczowe

inferencjaświadectwonaturalizm metodologicznyracjonalność 6. Fiszki z Cosmic Chemistry Opis bibliograficzny: John C. LennoxCosmic Chemistry: Do God and Science Mix?Lion Hudson2021. Lokalizacje odnoszą się do dostarczonego pliku PDF. Rok 2021 wynika ze strony redakcyjnej PDF.
Opublikowane głosy / osobny formularzMożesz też zaznaczyć fragment podczas lektury, dopisać komentarz i wysłać wszystkie uwagi razem.
Priorytet: Brak Miejsce: 1.1Miejsce: 3.1Miejsce: 3.8

CC-01 — Dwie odrębne kwestie: wykrycie inteligencji i jej

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

identyfikacja Źródło i lokalizacja Cosmic Chemistry; rozdz. 1, Introduction; s. PDF 17; Loc 153

Jak wykorzystać

rozdział pierwszy, punkt 1; wprowadzenie do R3 fundamentalne rozróżnienie najwyższa

Przekład roboczy

Pytanie A: Czy nauka – jej historia, założenia i wyniki – dostarcza świadectwa inteligencji projektującej, zaangażowanej w powstanie wszechświata i życia? A nie: Pytanie B: Jaka jest natura tej inteligencji, jeśli istnieje? Rozróżnienie tych pytań stanowiło intelektualną motywację ruchu Inteligentnego Projektu.

Miejsce w rozprawie

Rozdział 1.1 „Definicja Inteligentnego Projektu”; także metodologiczne wprowadzenie

Miejsce w rozprawie

3. Funkcja argumentacyjna: Najważniejsza fiszka dla całej rozprawy: oddziela wniosek o inteligentnej przyczynie od teologicznej rekonstrukcji przymiotów Projektanta.

Zastrzeżenie

Rozdzielenie pytań jest metodologicznie użyteczne, ale w praktyce Lennox później przechodzi od A do B. Trzeba jawnie zaznaczać moment i przesłanki tego przejścia.

Słowa kluczowe

inteligentny projektinteligentna przyczynaidentyfikacja Projektantademarkacja
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe

ID; inteligentna przyczyna; identyfikacja Projektanta; demarkacja

Pełna karta — także tekst oryginalny

identyfikacja Źródło i lokalizacja Cosmic Chemistry; rozdz. 1, Introduction; s. PDF 17; Loc 153

Jak wykorzystać

R1.1; wprowadzenie do R3 Tryb użycia fundamentalne rozróżnienie

Typ i priorytet

najwyższa

Cytat oryginalny

“Question A. Does science - its history, presuppositions, and findings - provide evidence of a designing intelligence involved in the universe and life? rather than: Question B. What is the nature of that designing intelligence, if it exists? Differentiating between these two questions has been the intellectual motivation behind the Intelligent Design (ID) movement.”

Przekład roboczy

Pytanie A: Czy nauka - jej historia, założenia i wyniki - dostarcza świadectwa inteligencji projektującej, zaangażowanej w powstanie wszechświata i życia? A nie: Pytanie B: Jaka jest natura tej inteligencji, jeśli istnieje? Rozróżnienie tych pytań stanowiło intelektualną motywację ruchu Inteligentnego Projektu.

Miejsce w rozprawie

Rozdział 1.1 „Definicja Inteligentnego Projektu”; także metodologiczne wprowadzenie

Miejsce w rozprawie

3. Funkcja argumentacyjna: Najważniejsza fiszka dla całej rozprawy: oddziela wniosek o inteligentnej przyczynie od teologicznej rekonstrukcji przymiotów Projektanta.

Zastrzeżenie

Rozdzielenie pytań jest metodologicznie użyteczne, ale w praktyce Lennox później przechodzi od A do B. Trzeba jawnie zaznaczać moment i przesłanki tego przejścia.

Słowa kluczowe

IDinteligentna przyczynaidentyfikacja Projektantademarkacja
Opublikowane głosy / osobny formularzMożesz też zaznaczyć fragment podczas lektury, dopisać komentarz i wysłać wszystkie uwagi razem.
Priorytet: Brak Miejsce: 2.1Miejsce: 3.3Miejsce: 3.7

CC-2 — Uporządkowanie świata jako założenie nauki

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Źródło i lokalizacja Cosmic Chemistry; rozdz. 3, A Historical Perspective; s. PDF 37; Loc 441

Jak wykorzystać

R2.1; R3.3 i R3.7 Tryb użycia przesłanka metanaukowa

Typ i priorytet

bardzo wysoka

Przekład roboczy

U podstaw całej nauki leży przekonanie, że wszechświat jest uporządkowany. Bez tego głębokiego przekonania nauka nie byłaby możliwa.

Miejsce w rozprawie

Rozdział 2.1 o teologii stworzenia; rozdział 3.3 o racjonalności Projektanta oraz 3.7 o jedności porządku. Funkcja argumentacyjna: Dostarcza punktu wyjścia do argumentu z inteligibilności i jedności praw przyrody.

Zastrzeżenie

Z faktu, że nauka zakłada regularność, nie wynika automatycznie teizm. Należy porównać teistyczne i naturalistyczne uzasadnienia tego założenia.

Słowa kluczowe

porządekinteligibilnośćprawa przyrodyjednośćLogos
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe

porządek; inteligibilność; prawa przyrody; jedność; Logos

Pełna karta — także tekst oryginalny

Źródło i lokalizacja Cosmic Chemistry; rozdz. 3, A Historical Perspective; s. PDF 37; Loc 441

Jak wykorzystać

R2.1; R3.3 i R3.7 Tryb użycia przesłanka metanaukowa

Typ i priorytet

bardzo wysoka

Cytat oryginalny

“At the heart of all science lies the conviction that the universe is orderly. Without this deep conviction science would not be possible.”

Przekład roboczy

U podstaw całej nauki leży przekonanie, że wszechświat jest uporządkowany. Bez tego głębokiego przekonania nauka nie byłaby możliwa.

Miejsce w rozprawie

Rozdział 2.1 o teologii stworzenia; rozdział 3.3 o racjonalności Projektanta oraz 3.7 o jedności porządku. Funkcja argumentacyjna: Dostarcza punktu wyjścia do argumentu z inteligibilności i jedności praw przyrody.

Zastrzeżenie

Z faktu, że nauka zakłada regularność, nie wynika automatycznie teizm. Należy porównać teistyczne i naturalistyczne uzasadnienia tego założenia.

Słowa kluczowe

porządekinteligibilnośćprawa przyrodyjednośćLogos
Opublikowane głosy / osobny formularzMożesz też zaznaczyć fragment podczas lektury, dopisać komentarz i wysłać wszystkie uwagi razem.
Priorytet: Brak Miejsce: 2.2

CC-3 — Argument „do projektu” i argument „z projektu”

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Źródło i lokalizacja Cosmic Chemistry; rozdz. 3, A Historical Perspective; s. PDF 39; Loc 469

Jak wykorzystać

R2.2 Tryb użycia typologia argumentów

Typ i priorytet

najwyższa

Przekład roboczy

Argumenty z projektu występują w dwóch głównych postaciach. Po pierwsze, argument do projektu: jeśli z innych powodów wierzymy w Stwórcę, oczekujemy znalezienia śladów tego faktu w świecie fizycznym. […] Argument z projektu biegnie w przeciwną stronę: uznaje dostrzegany projekt we wszechświecie za świadectwo istnienia Boga.

Miejsce w rozprawie

Rozdział 2.2 „Teologia naturalna”. Funkcja argumentacyjna: Pozwala uporządkować kierunek inferencji i uniknąć mieszania konfirmacji już przyjętego teizmu z dowodzeniem teizmu od podstaw.

Zastrzeżenie

Warto zestawić tę typologię z terminologią confirmatory argument / natural theology oraz z krytyką Hume’a i Kanta.

Słowa kluczowe

argument z projektuargument do projektukonfirmacjateologia naturalna
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe

argument z projektu; argument do projektu; konfirmacja; teologia naturalna

Pełna karta — także tekst oryginalny

Źródło i lokalizacja Cosmic Chemistry; rozdz. 3, A Historical Perspective; s. PDF 39; Loc 469

Jak wykorzystać

R2.2 Tryb użycia typologia argumentów

Typ i priorytet

najwyższa

Cytat oryginalny

“Design arguments come in two main forms. Firstly, the argument to design where the idea is that, if we believe in a Creator for whatever reason, then we would expect to find evidence of that fact in the physical world. [...] The argument from design moves in the opposite direction, in taking perceived design in the universe as evidence of the existence of God.”

Przekład roboczy

Argumenty z projektu występują w dwóch głównych postaciach. Po pierwsze, argument do projektu: jeśli z innych powodów wierzymy w Stwórcę, oczekujemy znalezienia śladów tego faktu w świecie fizycznym. [...] Argument z projektu biegnie w przeciwną stronę: uznaje dostrzegany projekt we wszechświecie za świadectwo istnienia Boga.

Miejsce w rozprawie

Rozdział 2.2 „Teologia naturalna”. Funkcja argumentacyjna: Pozwala uporządkować kierunek inferencji i uniknąć mieszania konfirmacji już przyjętego teizmu z dowodzeniem teizmu od podstaw.

Zastrzeżenie

Warto zestawić tę typologię z terminologią confirmatory argument / natural theology oraz z krytyką Hume’a i Kanta.

Słowa kluczowe

argument z projektuargument do projektukonfirmacjateologia naturalna
Opublikowane głosy / osobny formularzMożesz też zaznaczyć fragment podczas lektury, dopisać komentarz i wysłać wszystkie uwagi razem.
Priorytet: Brak Miejsce: 1.1Miejsce: 1.3

CC-04 — „Czarna skrzynka” i pytanie o wkład informacyjny

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Źródło i lokalizacja Cosmic Chemistry; rozdz. 3, sekcja o Intelligent Design; s. PDF 77; Loc 1035

Jak wykorzystać

rozdział pierwszy, punkt 1 i rozdział pierwszy, punkt 3 heurystyka badawcza bardzo wysoka

Przekład roboczy

Załóżmy, że naukowcy otrzymują do zbadania czarną skrzynkę. Czy wolno nam pytać i badać, czy istnieje naukowe świadectwo informacyjnego wkładu w projekt i funkcjonowanie tej skrzynki? […] Powiedziałem następnie, że to pytanie jest kluczem do zrozumienia inteligentny projekt.

Miejsce w rozprawie

Rozdział 1.1 „Definicja inteligentny projekt” i 1.3 „Jakie dane świadczą o istnieniu inteligencji”. Funkcja argumentacyjna: Wprowadza inteligentny projekt jako pytanie o rozpoznawalne skutki wkładu informacyjnego, a nie od razu jako identyfikację Boga.

Zastrzeżenie

Metafora czarnej skrzynki upraszcza problem: przyroda nie jest artefaktem o znanej klasie projektantów. Należy określić kryteria odróżniania projektu od procesów naturalnych.

Słowa kluczowe

czarna skrzynkainformacjadetekcja projektuheurystyka
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe

czarna skrzynka; informacja; detekcja projektu; heurystyka

Pełna karta — także tekst oryginalny

Źródło i lokalizacja Cosmic Chemistry; rozdz. 3, sekcja o Intelligent Design; s. PDF 77; Loc 1035

Jak wykorzystać

R1.1 i R1.3 Tryb użycia heurystyka badawcza

Typ i priorytet

bardzo wysoka

Cytat oryginalny

“Suppose we scientists are given a black box to investigate. Is it legitimate for us to ask and investigate whether there is any scientific evidence for an informational input into the design and function of the box? [...] I then said that this question is the key to understanding ID.”

Przekład roboczy

Załóżmy, że naukowcy otrzymują do zbadania czarną skrzynkę. Czy wolno nam pytać i badać, czy istnieje naukowe świadectwo informacyjnego wkładu w projekt i funkcjonowanie tej skrzynki? [...] Powiedziałem następnie, że to pytanie jest kluczem do zrozumienia ID.

Miejsce w rozprawie

Rozdział 1.1 „Definicja ID” i 1.3 „Jakie dane świadczą o istnieniu inteligencji”. Funkcja argumentacyjna: Wprowadza ID jako pytanie o rozpoznawalne skutki wkładu informacyjnego, a nie od razu jako identyfikację Boga.

Zastrzeżenie

Metafora czarnej skrzynki upraszcza problem: przyroda nie jest artefaktem o znanej klasie projektantów. Należy określić kryteria odróżniania projektu od procesów naturalnych.

Słowa kluczowe

czarna skrzynkainformacjadetekcja projektuheurystyka
Opublikowane głosy / osobny formularzMożesz też zaznaczyć fragment podczas lektury, dopisać komentarz i wysłać wszystkie uwagi razem.
Priorytet: Brak Miejsce: 1.1

CC-05 — Zwięzła definicja tezy ID

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

CC-05 Zwięzła definicja tezy inteligentny projekt Źródło i lokalizacja Cosmic Chemistry; rozdz. 3, sekcja o Intelligent Design; s. PDF 78; Loc 1050

Jak wykorzystać

rozdział pierwszy, punkt 1 definicja operacyjna najwyższa

Przekład roboczy

Pewne cechy wszechświata i organizmów żywych najlepiej wyjaśnia przyczyna inteligentna, a nie niekierowany proces naturalny.

Miejsce w rozprawie

Rozdział 1.1 „Definicja Inteligentnego Projektu”. Funkcja argumentacyjna: Może zostać użyta jako robocza definicja minimalnej tezy inteligentny projekt, po której nastąpi analiza terminów „najlepsze wyjaśnienie”, „inteligentna przyczyna” i „niekierowany”.

Zastrzeżenie

Definicja jest inferencyjna, nie mechanistyczna. Sama nie podaje testu ani miary pozwalającej wybrać najlepsze wyjaśnienie.

Słowa kluczowe

definicja inteligentny projektprzyczyna inteligentnanajlepsze wyjaśnienie
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe

definicja ID; przyczyna inteligentna; najlepsze wyjaśnienie

Pełna karta — także tekst oryginalny

Źródło i lokalizacja Cosmic Chemistry; rozdz. 3, sekcja o Intelligent Design; s. PDF 78; Loc 1050

Jak wykorzystać

R1.1 Tryb użycia definicja operacyjna

Typ i priorytet

najwyższa

Cytat oryginalny

“[T]hat certain features of the universe and of living things are best explained by an intelligent cause, not an undirected natural process.”

Przekład roboczy

Pewne cechy wszechświata i organizmów żywych najlepiej wyjaśnia przyczyna inteligentna, a nie niekierowany proces naturalny.

Miejsce w rozprawie

Rozdział 1.1 „Definicja Inteligentnego Projektu”. Funkcja argumentacyjna: Może zostać użyta jako robocza definicja minimalnej tezy ID, po której nastąpi analiza terminów „najlepsze wyjaśnienie”, „inteligentna przyczyna” i „niekierowany”.

Zastrzeżenie

Definicja jest inferencyjna, nie mechanistyczna. Sama nie podaje testu ani miary pozwalającej wybrać najlepsze wyjaśnienie.

Słowa kluczowe

definicja IDprzyczyna inteligentnanajlepsze wyjaśnienie
Opublikowane głosy / osobny formularzMożesz też zaznaczyć fragment podczas lektury, dopisać komentarz i wysłać wszystkie uwagi razem.
Priorytet: Brak Miejsce: 1.1Miejsce: 1.5Miejsce: 2.2

CC-06 — Abdukcja jako metoda dla zdarzeń niepowtarzalnych

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Źródło i lokalizacja Cosmic Chemistry; rozdz. 4, Science, its Presuppositions, Scope, and Methodology; s. PDF 90; Loc 1211

Jak wykorzystać

rozdział pierwszy, punkt 1, rozdział pierwszy, punkt 5; R2.2 uzasadnienie metodologiczne bardzo wysoka

Przekład roboczy

Rozumowanie naukowe może dotyczyć również zdarzeń niepowtarzalnych dzięki inferencji do najlepszego wyjaśnienia; przy dobrym materiale dowodowym może ono prowadzić do dobrze potwierdzonych hipotez. […] Chociaż mogą pojawić się oceny subiektywne, kluczowa pozostaje jakość świadectwa w danym przypadku.

Miejsce w rozprawie

Rozdział 1.1 i 1.5; także rozdział 2.2 o strukturze argumentu teologii naturalnej. Funkcja argumentacyjna: Daje ramę dla argumentów dotyczących początku wszechświata i życia, których nie można odtworzyć eksperymentalnie w sensie historycznym.

Zastrzeżenie

Należy sprecyzować kryteria „najlepszego” wyjaśnienia: zasięg, prostota, zgodność z wiedzą tła, moc predykcyjna i brak ad hoc.

Słowa kluczowe

abdukcjaIBEzdarzenia historycznejakość świadectwa
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe

abdukcja; IBE; zdarzenia historyczne; jakość świadectwa

Pełna karta — także tekst oryginalny

Źródło i lokalizacja Cosmic Chemistry; rozdz. 4, Science, its Presuppositions, Scope, and Methodology; s. PDF 90; Loc 1211

Jak wykorzystać

R1.1, R1.5; R2.2 Tryb użycia uzasadnienie metodologiczne

Typ i priorytet

bardzo wysoka

Cytat oryginalny

“[S]cientific reasoning can also deal with unrepeatable events via inference to the best explanation and this too can lead to well-confirmed hypotheses, if there is good evidence. [...] While subjective judgments can come into play, the crucial thing is the quality of the evidence in a given case.”

Przekład roboczy

Rozumowanie naukowe może dotyczyć również zdarzeń niepowtarzalnych dzięki inferencji do najlepszego wyjaśnienia; przy dobrym materiale dowodowym może ono prowadzić do dobrze potwierdzonych hipotez. [...] Chociaż mogą pojawić się oceny subiektywne, kluczowa pozostaje jakość świadectwa w danym przypadku.

Miejsce w rozprawie

Rozdział 1.1 i 1.5; także rozdział 2.2 o strukturze argumentu teologii naturalnej. Funkcja argumentacyjna: Daje ramę dla argumentów dotyczących początku wszechświata i życia, których nie można odtworzyć eksperymentalnie w sensie historycznym.

Zastrzeżenie

Należy sprecyzować kryteria „najlepszego” wyjaśnienia: zasięg, prostota, zgodność z wiedzą tła, moc predykcyjna i brak ad hoc.

Słowa kluczowe

abdukcjaIBEzdarzenia historycznejakość świadectwa
Opublikowane głosy / osobny formularzMożesz też zaznaczyć fragment podczas lektury, dopisać komentarz i wysłać wszystkie uwagi razem.