Fiszki przypięte do pozycji bibliograficznych
W bazie projektu znajduje się 1432 opublikowanych fiszek. Każda karta pozostaje przypisana do konkretnej książki lub artykułu i może należeć do wielu miejsc w spisie treści tego projektu.
Znaleziono 1432 fiszek.
KEMP-1 — Metoda scholastyczna: wobec sprzeczności dokonaj rozróżnienia
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Przekład roboczy
„Zastosuję do tego problemu scholastyczną zasadę: gdy stajesz wobec sprzeczności, dokonaj rozróżnienia; będę argumentował, że pozorna sprzeczność w rzeczywistości nie zachodzi.”
Lokalizacja
Kenneth W. Kemp, “Science, Theology, and Monogenesis”, American Catholic Philosophical Quarterly 85/2 (2011), s. 217; strona PDF 1/20.
Jak wykorzystać
Rozdz. 2.3; metodologia rozwiązywania pozornych konfliktów nauka–teologia. Funkcja w argumentacji: To użyteczna zasada dla całej rozprawy: pozorna sprzeczność często wynika z mieszania poziomów — biologicznego, filozoficznego, metafizycznego i teologicznego.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
rozróżnienie; konflikt nauka–teologia; metodologia
Pełna karta — także tekst oryginalny
„I will apply to this problem the scholastic adage, when faced with a contradiction, make a distinction, and will argue that the apparent contradiction is not in fact real.”
Przekład roboczy
„Zastosuję do tego problemu scholastyczną zasadę: gdy stajesz wobec sprzeczności, dokonaj rozróżnienia; będę argumentował, że pozorna sprzeczność w rzeczywistości nie zachodzi.”
Lokalizacja
Kenneth W. Kemp, “Science, Theology, and Monogenesis”, American Catholic Philosophical Quarterly 85/2 (2011), s. 217; PDF s. 1/20.
Jak wykorzystać
Rozdz. 2.3; metodologia rozwiązywania pozornych konfliktów nauka–teologia. Funkcja w argumentacji: To użyteczna zasada dla całej rozprawy: pozorna sprzeczność często wynika z mieszania poziomów — biologicznego, filozoficznego, metafizycznego i teologicznego.
Słowa kluczowe
KEMP-02 — Przestroga Augustyna: nie kompromitować wiary błędami o przyrodzie
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Przekład roboczy
„Jeśli niewierzący stwierdzą, że chrześcijanin myli się w dziedzinie, którą oni dobrze znają, i głosi niedorzeczne opinie rzekomo oparte na naszych księgach, jak mają uwierzyć tym księgom w sprawie zmartwychwstania, życia wiecznego i królestwa niebieskiego, skoro uznają je za pełne fałszu w kwestiach znanych z doświadczenia i światła rozumu?”
Lokalizacja
Kemp, dz. cyt., s. 226, cyt. z Augustyna, De Genesi ad litteram I.19; strona PDF 10/20.
Jak wykorzystać
Rozdz. 2.3; rozdz. 1.5. Funkcja w argumentacji: Mocny tekst dla etosu teologa pracującego z nauką: apologetyka nie może ignorować ustaleń dziedzin empirycznych ani przypisywać Pismu twierdzeń, których ono nie zamierza formułować.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
Augustyn; wiarygodność; egzegeza; nauka; apologetyka
Pełna karta — także tekst oryginalny
„If [non-Christians] find a Christian mistaken in a field that they themselves know well and hear him maintaining foolish opinions about our books, how are they going to believe those books concerning the resurrection of the dead, the hope of eternal life and the kingdom of heaven, when they think that their pages are full of falsehoods on facts which they themselves have learnt from experience and the light of reason?”
Przekład roboczy
„Jeśli niewierzący stwierdzą, że chrześcijanin myli się w dziedzinie, którą oni dobrze znają, i głosi niedorzeczne opinie rzekomo oparte na naszych księgach, jak mają uwierzyć tym księgom w sprawie zmartwychwstania, życia wiecznego i królestwa niebieskiego, skoro uznają je za pełne fałszu w kwestiach znanych z doświadczenia i światła rozumu?”
Lokalizacja
Kemp, dz. cyt., s. 226, cyt. z Augustyna, De Genesi ad litteram I.19; PDF s. 10/20.
Jak wykorzystać
Rozdz. 2.3; rozdz. 1.5. Funkcja w argumentacji: Mocny tekst dla etosu teologa pracującego z nauką: apologetyka nie może ignorować ustaleń dziedzin empirycznych ani przypisywać Pismu twierdzeń, których ono nie zamierza formułować.
Słowa kluczowe
KEMP-3 — Trzy znaczenia „gatunku ludzkiego”
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Przekład roboczy
„Gatunek biologiczny to populacja krzyżujących się osobników. Gatunek filozoficzny to zwierzę rozumne, charakteryzowane przez zdolność do myślenia pojęciowego, sądu, rozumowania i wolnego wyboru. Gatunek teologiczny to zbiór jednostek mających wieczne przeznaczenie.”
Lokalizacja
Kemp, dz. cyt., s. 230; strona PDF 14/20.
Jak wykorzystać
Rozdz. 2.1 i 2.3; pomocniczo rozdz. 3.1 i 3.5. Funkcja w argumentacji: Rozróżnienie biologicznego, filozoficznego i teologicznego sensu „człowieka” pozwala precyzyjnie opisać, czego mogą dowodzić genetyka i paleoantropologia, a czego dotyczy teologia osoby, duszy i powołania. Uwaga interpretacyjna: Termin „gatunek teologiczny” jest propozycją analityczną Kempa, nie terminem dogmatycznym.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
gatunek biologiczny; osoba; dusza; rozumność; przeznaczenie wieczne
Pełna karta — także tekst oryginalny
„The biological species is the population of interbreeding individuals. The philosophical species is the rational animal, i.e., a natural kind characterized by the capacity for conceptual thought, judgment, reasoning, and free choice. [...] The theological species is, extensionally, the collection of individuals that have an eternal destiny.”
Przekład roboczy
„Gatunek biologiczny to populacja krzyżujących się osobników. Gatunek filozoficzny to zwierzę rozumne, charakteryzowane przez zdolność do myślenia pojęciowego, sądu, rozumowania i wolnego wyboru. Gatunek teologiczny to zbiór jednostek mających wieczne przeznaczenie.”
Lokalizacja
Kemp, dz. cyt., s. 230; PDF s. 14/20.
Jak wykorzystać
Rozdz. 2.1 i 2.3; pomocniczo rozdz. 3.1 i 3.5. Funkcja w argumentacji: Rozróżnienie biologicznego, filozoficznego i teologicznego sensu „człowieka” pozwala precyzyjnie opisać, czego mogą dowodzić genetyka i paleoantropologia, a czego dotyczy teologia osoby, duszy i powołania. Uwaga interpretacyjna: Termin „gatunek teologiczny” jest propozycją analityczną Kempa, nie terminem dogmatycznym.
Słowa kluczowe
KEMP-4 — Monogeneza teologiczna i poligeneza biologiczna — model pojednawczy
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Przekład roboczy
„Teoria ta jest monogenetyczna w odniesieniu do ludzi w sensie teologicznym, ale poligenetyczna w odniesieniu do gatunku biologicznego. W ten sposób rozróżnienie usuwa sprzeczność.”
Lokalizacja
Kemp, dz. cyt., s. 232; strona PDF 16/20. Model rozwinięty na s. 231–232.
Jak wykorzystać
Rozdz. 2.1 i 2.3; studium przypadku relacji dogmatu, filozofii i genetyki. Funkcja w argumentacji: Pokazuje, jak rozróżnienie poziomów może umożliwiać zgodność doktryny o wspólnym pochodzeniu ludzi w sensie teologicznym z populacyjnym opisem początków biologicznych. Uwaga interpretacyjna: To hipoteza filozoficzno-teologiczna autora, nie ustalenie Magisterium ani wynik nauk empirycznych. W pracy należy ją prezentować jako model pojednawczy podlegający dyskusji.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
monogeneza; poligeneza; antropogeneza; zgodność nauki i teologii
Pełna karta — także tekst oryginalny
„This theory is monogenetic with respect to theologically human beings but polygenetic with respect to the biological species. Thus, the distinction resolves the contradiction.”
Przekład roboczy
„Teoria ta jest monogenetyczna w odniesieniu do ludzi w sensie teologicznym, ale poligenetyczna w odniesieniu do gatunku biologicznego. W ten sposób rozróżnienie usuwa sprzeczność.”
Lokalizacja
Kemp, dz. cyt., s. 232; PDF s. 16/20. Model rozwinięty na s. 231–232.
Jak wykorzystać
Rozdz. 2.1 i 2.3; studium przypadku relacji dogmatu, filozofii i genetyki. Funkcja w argumentacji: Pokazuje, jak rozróżnienie poziomów może umożliwiać zgodność doktryny o wspólnym pochodzeniu ludzi w sensie teologicznym z populacyjnym opisem początków biologicznych. Uwaga interpretacyjna: To hipoteza filozoficzno-teologiczna autora, nie ustalenie Magisterium ani wynik nauk empirycznych. W pracy należy ją prezentować jako model pojednawczy podlegający dyskusji.
Słowa kluczowe
KEMP-5 — Cierpliwość wobec pozornych sprzeczności
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Przekład roboczy
„Sprzeczności rozwiązuje się czasem nie przez odrzucenie jednej z pozornie sprzecznych teorii, lecz przez dostrzeżenie wcześniej przeoczonego rozróżnienia.”
Lokalizacja
Kemp, dz. cyt., s. 236; strona PDF 20/20.
Jak wykorzystać
Rozdz. 2.3; zakończenie metodologiczne. Funkcja w argumentacji: Zwięzła konkluzja przydatna do podsumowania: nie każdy konflikt wymaga odrzucenia nauki albo teologii; czasem wymaga poprawnego rozróżnienia przedmiotów, metod i znaczeń.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
pozorna sprzeczność; rozróżnienie; cierpliwość; dialog
Pełna karta — także tekst oryginalny
„Contradictions are sometimes to be resolved not by the rejection of one of the apparently contradictory theories but by the recognition of just such a previously overlooked distinction.”
Przekład roboczy
„Sprzeczności rozwiązuje się czasem nie przez odrzucenie jednej z pozornie sprzecznych teorii, lecz przez dostrzeżenie wcześniej przeoczonego rozróżnienia.”
Lokalizacja
Kemp, dz. cyt., s. 236; PDF s. 20/20.
Jak wykorzystać
Rozdz. 2.3; zakończenie metodologiczne. Funkcja w argumentacji: Zwięzła konkluzja przydatna do podsumowania: nie każdy konflikt wymaga odrzucenia nauki albo teologii; czasem wymaga poprawnego rozróżnienia przedmiotów, metod i znaczeń.
Słowa kluczowe
KON-01 — „Gmach syntezy nowoczesnej” i pluralizm procesów ewolucyjnych
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
E. V. Koonin (2009) Abstrakt; s. 473 czasopisma; strona PDF 1
Teza fiszki
biologia ewolucyjna / metateoria
Typ i priorytet
A – bardzo wysoka Rozdz. 1.5; pomocniczo 2.3 Rodzaj użycia diagnoza stanu teorii
Przekład roboczy
Gmach nowoczesnej syntezy najwyraźniej rozpadł się bez możliwości naprawy. Cechą znamienną dyskursu darwinowskiego roku 2009 jest mnogość procesów i wzorców ewolucyjnych.
Teza fiszki
Współczesna teoria ewolucji nie jest jednolitym pakietem utożsamianym z klasycznym neodarwinizmem; genomika wymusiła pluralizm mechanizmów i wzorców. Możliwe zastosowanie: W podrozdziale o krytyce inteligentny projekt można pokazać, że uczciwa debata nie powinna przeciwstawiać inteligentny projekt jednej, monolitycznej „teorii Darwina”, lecz aktualnemu, pluralistycznemu krajobrazowi biologii ewolucyjnej. Ostrożność metodologiczna: Koonin krytykuje ramę nowoczesnej syntezy, nie fakt ewolucji ani wspólnego pochodzenia. Cytat nie może służyć jako hasło „ewolucja upadła”.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
nowoczesna synteza; neodarwinizm; pluralizm; genomika
Pełna karta — także tekst oryginalny
Źródło E. V. Koonin (2009)
Lokalizacja
Abstrakt; s. 473 czasopisma; PDF s. 1
Teza fiszki
biologia ewolucyjna / metateoria
Typ i priorytet
A - bardzo wysoka
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 1.5; pomocniczo 2.3 Rodzaj użycia diagnoza stanu teorii „The edifice of the Modern Synthesis has crumbled, apparently, beyond repair. The hallmark of the Darwinian discourse of 2009 is the plurality of evolutionary processes and patterns.”
Przekład roboczy
Gmach nowoczesnej syntezy najwyraźniej rozpadł się bez możliwości naprawy. Cechą znamienną dyskursu darwinowskiego roku 2009 jest mnogość procesów i wzorców ewolucyjnych.
Teza fiszki
Współczesna teoria ewolucji nie jest jednolitym pakietem utożsamianym z klasycznym neodarwinizmem; genomika wymusiła pluralizm mechanizmów i wzorców. Możliwe zastosowanie: W podrozdziale o krytyce ID można pokazać, że uczciwa debata nie powinna przeciwstawiać ID jednej, monolitycznej „teorii Darwina”, lecz aktualnemu, pluralistycznemu krajobrazowi biologii ewolucyjnej. Ostrożność metodologiczna: Koonin krytykuje ramę nowoczesnej syntezy, nie fakt ewolucji ani wspólnego pochodzenia. Cytat nie może służyć jako hasło „ewolucja upadła”.
Słowa kluczowe
KON-02 — Granica interpretacyjna: genomika wzmacnia empiryczny status
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
ewolucji i wspólnego pochodzenia E. V. Koonin (2009) Tekst główny, s. 474; tabela 1, strona PDF 5
Teza fiszki
biologia genomowa
Typ i priorytet
A – konieczna przeciwwaga Rozdz. 1.5 Rodzaj użycia kontrargument / zabezpieczenie
Przekład roboczy
Rewolucja genomowa uczyniła biologię ewolucyjną „kwestią faktów”, ponieważ umożliwiła badanie relacji ewolucyjnych między setkami kompletnych genomów. […] Genomika porównawcza nie pozostawia wątpliwości co do wspólnego pochodzenia całego życia komórkowego.
Teza fiszki
Koonin łączy krytykę neodarwinizmu z jednoznaczną afirmacją empirycznego rdzenia biologii ewolucyjnej. Możliwe zastosowanie: Ta fiszka może otwierać część krytyczną: pozwala oddzielić pytanie o adekwatność mechanizmów ewolucyjnych od pytania o samo wspólne pochodzenie i chroni argumentację inteligentny projekt przed selektywnym cytowaniem. Ostrożność metodologiczna: W pracy warto wyraźnie rozróżnić: ewolucja jako historia wspólnego pochodzenia, mechanizmy ewolucji oraz filozoficzne interpretacje tych mechanizmów.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
genomika porównawcza; wspólne pochodzenie; empiryczność; krytyka selektywnego
Pełna karta — także tekst oryginalny
ewolucji i wspólnego pochodzenia Źródło E. V. Koonin (2009)
Lokalizacja
Tekst główny, s. 474; tabela 1, PDF s. 5
Teza fiszki
biologia genomowa
Typ i priorytet
A - konieczna przeciwwaga
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 1.5 Rodzaj użycia kontrargument / zabezpieczenie „The genomic revolution [...] made evolutionary biology “a matter of facts” as it became possible to investigate evolutionary relationships between hundreds of complete genomes from all walks of life. [...] Comparative genomics leaves no doubt of the common ancestry of all cellular life.”
Przekład roboczy
Rewolucja genomowa uczyniła biologię ewolucyjną „kwestią faktów”, ponieważ umożliwiła badanie relacji ewolucyjnych między setkami kompletnych genomów. [...] Genomika porównawcza nie pozostawia wątpliwości co do wspólnego pochodzenia całego życia komórkowego.
Teza fiszki
Koonin łączy krytykę neodarwinizmu z jednoznaczną afirmacją empirycznego rdzenia biologii ewolucyjnej. Możliwe zastosowanie: Ta fiszka może otwierać część krytyczną: pozwala oddzielić pytanie o adekwatność mechanizmów ewolucyjnych od pytania o samo wspólne pochodzenie i chroni argumentację ID przed selektywnym cytowaniem. Ostrożność metodologiczna: W pracy warto wyraźnie rozróżnić: ewolucja jako historia wspólnego pochodzenia, mechanizmy ewolucji oraz filozoficzne interpretacje tych mechanizmów.
Słowa kluczowe
KON-03 — Poziomy transfer genów i sieciowy obraz historii życia
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
E. V. Koonin (2009) s. 474 czasopisma; strona PDF 2
Teza fiszki
genomika mikroorganizmów
Typ i priorytet
A – wysoka Rozdz. 1.3-1.5 Rodzaj użycia dane i korekta modelu
Przekład roboczy
Poziomy transfer genów nie jest rzadkością, lecz zwykłym sposobem istnienia. […] Odkrycie wszechogarniającej mobilności genomowej kończy tradycyjne ujęcie Drzewa Życia, które trzeba zastąpić siecią pionowych i poziomych przepływów genów.
Teza fiszki
Przepływ informacji biologicznej ma strukturę bardziej sieciową i dynamiczną, niż zakładał klasyczny model czysto pionowego dziedziczenia. Możliwe zastosowanie: Przy omawianiu informacji biologicznej można wykorzystać cytat do pokazania, że jej historia obejmuje transfer, duplikację, utratę i rekombinację, a nie tylko mutacje punktowe i selekcję. W części krytycznej służy korekcie uproszczonych modeli zarówno po stronie inteligentny projekt, jak i po stronie popularyzatorskiego darwinizmu. Ostrożność metodologiczna: Teza dotyczy szczególnie prokariontów. Koonin zarazem zaznacza, że drzewa nadal pozostają użyteczne dla pojedynczych genów i blisko spokrewnionych grup.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
HGT; informacja biologiczna; sieć życia; pangenom
Pełna karta — także tekst oryginalny
Źródło E. V. Koonin (2009)
Lokalizacja
s. 474 czasopisma; PDF s. 2
Teza fiszki
genomika mikroorganizmów
Typ i priorytet
A - wysoka
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 1.3-1.5 Rodzaj użycia dane i korekta modelu „Horizontal gene transfer (HGT) is not a rarity but the regular way of existence [...] The discovery of the all-encompassing genomic mobility puts to rest the traditional concept of the Tree of Life that has to be replaced by a network of vertical and horizontal gene fluxes.”
Przekład roboczy
Poziomy transfer genów nie jest rzadkością, lecz zwykłym sposobem istnienia. [...] Odkrycie wszechogarniającej mobilności genomowej kończy tradycyjne ujęcie Drzewa Życia, które trzeba zastąpić siecią pionowych i poziomych przepływów genów.
Teza fiszki
Przepływ informacji biologicznej ma strukturę bardziej sieciową i dynamiczną, niż zakładał klasyczny model czysto pionowego dziedziczenia. Możliwe zastosowanie: Przy omawianiu informacji biologicznej można wykorzystać cytat do pokazania, że jej historia obejmuje transfer, duplikację, utratę i rekombinację, a nie tylko mutacje punktowe i selekcję. W części krytycznej służy korekcie uproszczonych modeli zarówno po stronie ID, jak i po stronie popularyzatorskiego darwinizmu. Ostrożność metodologiczna: Teza dotyczy szczególnie prokariontów. Koonin zarazem zaznacza, że drzewa nadal pozostają użyteczne dla pojedynczych genów i blisko spokrewnionych grup.
Słowa kluczowe
KON-04 — Odejście od rygorystycznego gradualizmu
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
E. V. Koonin (2009) s. 474 czasopisma; strona PDF 2
Teza fiszki
teoria ewolucji
Typ i priorytet
A – wysoka Rozdz. 1.5 Rodzaj użycia krytyka klasycznego założenia
Przekład roboczy
W świecie zdominowanym przez poziomy transfer genów, duplikację i utratę genów oraz tak doniosłe zdarzenia jak endosymbioza nie da się utrzymać poglądu, że ewolucją kierują przede wszystkim nieskończenie małe zmiany dziedziczne w tradycji darwinowskiej.
Teza fiszki
Postgenomowy obraz ewolucji dopuszcza jakościowo duże zdarzenia i przejścia, nie redukując zmiany do sumy mikromutacji. Możliwe zastosowanie: Cytat nadaje się do krytycznego omówienia gradualizmu jako jednego z założeń nowoczesnej syntezy oraz do przygotowania pola pod analizę, czy inteligentny projekt trafnie identyfikuje luki wyjaśniające. Ostrożność metodologiczna: Odrzucenie ścisłego gradualizmu nie oznacza odrzucenia naturalnych mechanizmów; Koonin wymienia właśnie naturalne procesy zdolne do generowania dużych zmian.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
gradualizm; endosymbioza; duplikacja genów; duże przejścia
Pełna karta — także tekst oryginalny
Źródło E. V. Koonin (2009)
Lokalizacja
s. 474 czasopisma; PDF s. 2
Teza fiszki
teoria ewolucji
Typ i priorytet
A - wysoka
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 1.5 Rodzaj użycia krytyka klasycznego założenia „In a world dominated by HGT, gene duplication, gene loss, and such momentous events as endosymbiosis, the idea of evolution being driven primarily by infinitesimal heritable changes in the Darwinian tradition has become untenable.”
Przekład roboczy
W świecie zdominowanym przez poziomy transfer genów, duplikację i utratę genów oraz tak doniosłe zdarzenia jak endosymbioza nie da się utrzymać poglądu, że ewolucją kierują przede wszystkim nieskończenie małe zmiany dziedziczne w tradycji darwinowskiej.
Teza fiszki
Postgenomowy obraz ewolucji dopuszcza jakościowo duże zdarzenia i przejścia, nie redukując zmiany do sumy mikromutacji. Możliwe zastosowanie: Cytat nadaje się do krytycznego omówienia gradualizmu jako jednego z założeń nowoczesnej syntezy oraz do przygotowania pola pod analizę, czy ID trafnie identyfikuje luki wyjaśniające. Ostrożność metodologiczna: Odrzucenie ścisłego gradualizmu nie oznacza odrzucenia naturalnych mechanizmów; Koonin wymienia właśnie naturalne procesy zdolne do generowania dużych zmian.
Słowa kluczowe
KON-05 — Antyadaptacjonizm i „brak optymalnego projektu” jako wyzwanie dla ID
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
KON-05. Antyadaptacjonizm i „brak optymalnego projektu” jako wyzwanie dla inteligentny projekt E. V. Koonin (2009) s. 474 czasopisma; strona PDF 2
Teza fiszki
genomika / teoria selekcji
Typ i priorytet
A – wysoka krytyczna Rozdz. 1.5; pomocniczo 1.4 Rodzaj użycia kontrargument wobec projektu
Przekład roboczy
Genomy wykazują bardzo niewiele – jeśli w ogóle – oznak optymalnego projektu, a losowy dryf ograniczany przez selekcję oczyszczającą najprawdopodobniej wnosi do ewolucji genomów znacznie więcej niż selekcja darwinowska.
Teza fiszki
Genomika może być interpretowana antyadaptacjonistycznie: duża część architektury genomu nie musi być optymalnym przystosowaniem. Możliwe zastosowanie: To jeden z najważniejszych cytatów do uczciwej prezentacji krytyków inteligentny projekt. Pozwala sformułować pytanie, czy wykrywanie projektu wymaga optymalności, czy tylko określonego rodzaju funkcjonalnej organizacji i informacji. Ostrożność metodologiczna: „Optymalny projekt” nie jest tożsamy z każdym możliwym pojęciem projektu. Należy jednak pokazać, dlaczego niedoskonałość, dryf i procesy neutralne stanowią realny problem dla naiwnych argumentów z doskonałości.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
antyadaptacjonizm; dryf genetyczny; selekcja oczyszczająca; optymalność
Pełna karta — także tekst oryginalny
Źródło E. V. Koonin (2009)
Lokalizacja
s. 474 czasopisma; PDF s. 2
Teza fiszki
genomika / teoria selekcji
Typ i priorytet
A - wysoka krytyczna
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 1.5; pomocniczo 1.4 Rodzaj użycia kontrargument wobec projektu „Genomes show very little if any signs of optimal design, and random drift constrained by purifying [selection] in all likelihood contributes (much) more to genome evolution than Darwinian selection.”
Przekład roboczy
Genomy wykazują bardzo niewiele - jeśli w ogóle - oznak optymalnego projektu, a losowy dryf ograniczany przez selekcję oczyszczającą najprawdopodobniej wnosi do ewolucji genomów znacznie więcej niż selekcja darwinowska.
Teza fiszki
Genomika może być interpretowana antyadaptacjonistycznie: duża część architektury genomu nie musi być optymalnym przystosowaniem. Możliwe zastosowanie: To jeden z najważniejszych cytatów do uczciwej prezentacji krytyków ID. Pozwala sformułować pytanie, czy wykrywanie projektu wymaga optymalności, czy tylko określonego rodzaju funkcjonalnej organizacji i informacji. Ostrożność metodologiczna: „Optymalny projekt” nie jest tożsamy z każdym możliwym pojęciem projektu. Należy jednak pokazać, dlaczego niedoskonałość, dryf i procesy neutralne stanowią realny problem dla naiwnych argumentów z doskonałości.
Słowa kluczowe
KON-06 — „Synteza nowoczesna odeszła” – stan pluralistyczny bez jednej
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
y p j, y g y y, j y ją, p y KON-06. „Synteza nowoczesna odeszła” – stan pluralistyczny bez jednej syntezy E. V. Koonin (2009) s. 475 czasopisma; strona PDF 3
Teza fiszki
metateoria biologii
Typ i priorytet
A – wysoka Rozdz. 1.5; Rozdz. 2.3 Rodzaj użycia wniosek metodologiczny
Przekład roboczy
Mówiąc bez ogródek, synteza nowoczesna odeszła. Co dalej? […] Stan postmodernistyczny, ale jak dotąd bez postmodernistycznej syntezy. Przede wszystkim charakteryzuje go pluralizm procesów i wzorców ewolucji, wymykający się prostym uogólnieniom.
Teza fiszki
Nauki ewolucyjne pozostają otwartym programem badawczym, a ich jedność nie polega na jednym prostym mechanizmie. Możliwe zastosowanie: W rozdziale o naturalizmie metodologicznym można pokazać, że metoda naturalistyczna nie przesądza o jednolitym modelu mechanistycznym. W rozdziale 1 cytat uzasadnia przedstawienie wielu mechanizmów konkurencyjnych i komplementarnych. Ostrożność metodologiczna: To mocna, polemiczna formuła z 2009 r. W rozprawie powinna być skonfrontowana z późniejszą literaturą o rozszerzonej syntezie ewolucyjnej.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
pluralizm wyjaśnień; metateoria; rozszerzona synteza; naturalizm metodologiczny
Pełna karta — także tekst oryginalny
y p j, y g y y, j y ją, p y KON-06. „Synteza nowoczesna odeszła” - stan pluralistyczny bez jednej syntezy Źródło E. V. Koonin (2009)
Lokalizacja
s. 475 czasopisma; PDF s. 3
Teza fiszki
metateoria biologii
Typ i priorytet
A - wysoka
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 1.5; Rozdz. 2.3 Rodzaj użycia wniosek metodologiczny „So, not to mince words, the Modern Synthesis is gone. What’s next? [...] a postmodern state not so far a postmodern synthesis. Above all, such a state is characterized by the pluralism of processes and patterns in evolution that defies any straightforward generalization.”
Przekład roboczy
Mówiąc bez ogródek, synteza nowoczesna odeszła. Co dalej? [...] Stan postmodernistyczny, ale jak dotąd bez postmodernistycznej syntezy. Przede wszystkim charakteryzuje go pluralizm procesów i wzorców ewolucji, wymykający się prostym uogólnieniom.
Teza fiszki
Nauki ewolucyjne pozostają otwartym programem badawczym, a ich jedność nie polega na jednym prostym mechanizmie. Możliwe zastosowanie: W rozdziale o naturalizmie metodologicznym można pokazać, że metoda naturalistyczna nie przesądza o jednolitym modelu mechanistycznym. W rozdziale 1 cytat uzasadnia przedstawienie wielu mechanizmów konkurencyjnych i komplementarnych. Ostrożność metodologiczna: To mocna, polemiczna formuła z 2009 r. W rozprawie powinna być skonfrontowana z późniejszą literaturą o rozszerzonej syntezie ewolucyjnej.
Słowa kluczowe
KON-07 — Złożoność jako produkt uboczny procesów nieadaptacyjnych
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
E. V. Koonin (2009) s. 475 czasopisma; strona PDF 3
Teza fiszki
genetyka populacyjna
Typ i priorytet
A – ważny kontrmodel Rozdz. 1.4-1.5 Rodzaj użycia alternatywne wyjaśnienie
Przekład roboczy
Narastająca złożoność jest produktem ubocznym nieadaptacyjnych procesów ewolucyjnych zachodzących w małych populacjach, w których ograniczenia selekcji oczyszczającej są słabe.
Teza fiszki
Sama złożoność nie stanowi automatycznie wskaźnika projektu; istnieją naturalistyczne modele jej powstawania bez bezpośredniej funkcji adaptacyjnej. Możliwe zastosowanie: W części o krytyce danych na rzecz inteligentny projekt cytat może posłużyć jako reprezentatywna alternatywa wobec wniosku „złożoność zatem projekt”. Następnie trzeba zbadać, czy model ten dotyczy analizowanego typu złożoności funkcjonalnej i informacji. Ostrożność metodologiczna: Koonin przedstawia to jako jednego z kandydatów na nową syntezę i sam zastrzega ryzyko przecenienia aktualnych postępów.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
złożoność genomowa; procesy nieadaptacyjne; małe populacje; wyjaśnienia alternatywne
Pełna karta — także tekst oryginalny
Źródło E. V. Koonin (2009)
Lokalizacja
s. 475 czasopisma; PDF s. 3
Teza fiszki
genetyka populacyjna
Typ i priorytet
A - ważny kontrmodel
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 1.4-1.5 Rodzaj użycia alternatywne wyjaśnienie „Evolving complexity is a side product of non-adaptive evolutionary processes occurring in small populations where the constraints of purifying selection are weak.”
Przekład roboczy
Narastająca złożoność jest produktem ubocznym nieadaptacyjnych procesów ewolucyjnych zachodzących w małych populacjach, w których ograniczenia selekcji oczyszczającej są słabe.
Teza fiszki
Sama złożoność nie stanowi automatycznie wskaźnika projektu; istnieją naturalistyczne modele jej powstawania bez bezpośredniej funkcji adaptacyjnej. Możliwe zastosowanie: W części o krytyce danych na rzecz ID cytat może posłużyć jako reprezentatywna alternatywa wobec wniosku „złożoność zatem projekt”. Następnie trzeba zbadać, czy model ten dotyczy analizowanego typu złożoności funkcjonalnej i informacji. Ostrożność metodologiczna: Koonin przedstawia to jako jednego z kandydatów na nową syntezę i sam zastrzega ryzyko przecenienia aktualnych postępów.
Słowa kluczowe
KON-08 — Uniwersalia ewolucji i możliwość prostego opisu teoretycznego
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
g p y p yj p p j yj y KON-08. Uniwersalia ewolucji i możliwość prostego opisu teoretycznego E. V. Koonin (2009) s. 475 czasopisma; strona PDF 3
Teza fiszki
biologia teoretyczna
Typ i priorytet
B – wysoka pomocnicza Rozdz. 1.3-1.4; Rozdz. 3.3 i 3.7 Rodzaj użycia regularność / inteligibilność świata
Przekład roboczy
Istnienie tych uniwersaliów sugeruje, że prosta teoria podobna do teorii używanych w fizyce statystycznej może wyjaśnić niektóre kluczowe aspekty ewolucji.
Teza fiszki
Nawet pluralistyczny i historycznie złożony proces ewolucyjny ujawnia regularności możliwe do opisu ogólną teorią. Możliwe zastosowanie: W rekonstrukcji cechy „racjonalny” i „jednoczący” cytat może być empirycznym punktem wyjścia dla pytania o inteligibilność przyrody. Nie jest jednak samodzielnym argumentem za Projektantem. Ostrożność metodologiczna: Przejście od uniwersalnych prawidłowości do Logos/Stwórcy jest krokiem filozoficznym, nie wynikiem biologii. Trzeba jawnie oznaczyć zmianę poziomu argumentacji.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
uniwersalia; prawa; inteligibilność; fizyka statystyczna
Pełna karta — także tekst oryginalny
g p y p yj p p j yj y KON-08. Uniwersalia ewolucji i możliwość prostego opisu teoretycznego Źródło E. V. Koonin (2009)
Lokalizacja
s. 475 czasopisma; PDF s. 3
Teza fiszki
biologia teoretyczna
Typ i priorytet
B - wysoka pomocnicza
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 1.3-1.4; Rozdz. 3.3 i 3.7 Rodzaj użycia regularność / inteligibilność świata „The existence of these universals suggests that simple theory of the kind used in statistical physics might explain some crucial aspects of evolution.”
Przekład roboczy
Istnienie tych uniwersaliów sugeruje, że prosta teoria podobna do teorii używanych w fizyce statystycznej może wyjaśnić niektóre kluczowe aspekty ewolucji.
Teza fiszki
Nawet pluralistyczny i historycznie złożony proces ewolucyjny ujawnia regularności możliwe do opisu ogólną teorią. Możliwe zastosowanie: W rekonstrukcji cechy „racjonalny” i „jednoczący” cytat może być empirycznym punktem wyjścia dla pytania o inteligibilność przyrody. Nie jest jednak samodzielnym argumentem za Projektantem. Ostrożność metodologiczna: Przejście od uniwersalnych prawidłowości do Logos/Stwórcy jest krokiem filozoficznym, nie wynikiem biologii. Trzeba jawnie oznaczyć zmianę poziomu argumentacji.
Słowa kluczowe
KRE-1 — Naturalne poznanie Boga jest realne, lecz niewyraźne
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Źródło P. Kreeft (za św. Tomaszem)
Lokalizacja
rozdz. 5, s. 30; strona PDF 28
Teza fiszki
teologia naturalna / antropologia
Typ i priorytet
A – fundamentalna
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 2.2; Rozdz. 3.8 Rodzaj użycia wyznaczenie zakresu poznania
„Pewne ogólne i niewyraźne poznanie, że Bóg istnieje, jest nam wszczepione z natury […] Takie jednak poznanie nie jest poznaniem Boga wprost.”
Teza fiszki
Punkt wyjścia teologii naturalnej jest rzeczywisty, ale nie daje jeszcze pełnej identyfikacji Boga ani Jego objawionej natury. Możliwe zastosowanie: Cytat pomaga zbudować granicę między rozumowym rozpoznaniem ostatecznego źródła rzeczywistości a poznaniem Trójcy, Wcielenia i historii zbawienia. Pasuje bezpośrednio do ósmej „predykcji” rozdziału 3. Weryfikacja źródłowa: W rozprawie cytować bezpośrednio: Tomasz z Akwinu, Summa theologiae, I, q. 2, a. 1. Ostrożność metodologiczna: Kreeft jest przewodnikiem popularyzatorskim. Cytat Tomasza należy sprawdzić w krytycznym lub uznanym polskim wydaniu Summy.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
teologia naturalna; poznanie niewyraźne; objawienie; granice rozumu
Pełna karta — także tekst oryginalny
Źródło P. Kreeft (za św. Tomaszem)
Lokalizacja
rozdz. 5, s. 30; PDF s. 28
Teza fiszki
teologia naturalna / antropologia
Typ i priorytet
A - fundamentalna
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 2.2; Rozdz. 3.8 Rodzaj użycia wyznaczenie zakresu poznania
„Pewne ogólne i niewyraźne poznanie, że Bóg istnieje, jest nam wszczepione z natury [...] Takie jednak poznanie nie jest poznaniem Boga wprost.”
Teza fiszki
Punkt wyjścia teologii naturalnej jest rzeczywisty, ale nie daje jeszcze pełnej identyfikacji Boga ani Jego objawionej natury. Możliwe zastosowanie: Cytat pomaga zbudować granicę między rozumowym rozpoznaniem ostatecznego źródła rzeczywistości a poznaniem Trójcy, Wcielenia i historii zbawienia. Pasuje bezpośrednio do ósmej „predykcji” rozdziału 3. Weryfikacja źródłowa: W rozprawie cytować bezpośrednio: Tomasz z Akwinu, Summa theologiae, I, q. 2, a. 1. Ostrożność metodologiczna: Kreeft jest przewodnikiem popularyzatorskim. Cytat Tomasza należy sprawdzić w krytycznym lub uznanym polskim wydaniu Summy.
Słowa kluczowe
KRE-2 — Stwórca nie jest jednym z bytów: „Jego istotą jest istnienie”
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Źródło P. Kreeft (za św. Tomaszem)
Lokalizacja
rozdz. 7, s. 34-35; strona PDF 32-33
Teza fiszki
metafizyka stworzenia
Typ i priorytet
A – fundamentalna
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 2.1; Rozdz. 3.2 Rodzaj użycia rekonstrukcja transcendencji
„To zatem, czego istnienie jest czymś innym niż jego istota, musi mieć istnienie uprzyczynowane przez coś innego. […] A więc Bóg nie tylko jest swoją istotą, ale i swoim istnieniem.”
Teza fiszki
Klasyczny Stwórca nie jest wewnątrzkosmicznym konstruktorem, lecz transcendentnym źródłem samego aktu istnienia. Możliwe zastosowanie: To najważniejsza metafizyczna korekta pojęcia „Projektanta”. Pozwala odróżnić Boga chrześcijańskiej teologii stworzenia od kosmicznego inżyniera lub wcześniejszej inteligencji biologicznej. Weryfikacja źródłowa: Tomasz z Akwinu, Summa theologiae, I, q. 3, a. 4. Ostrożność metodologiczna: Z danych biologicznych nie wynika bezpośrednio ipsum esse subsistens. Jest to metafizyczne dopełnienie argumentacji, które trzeba osobno uzasadnić.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
ipsum esse; przyczyna istnienia; transcendencja; Stwórca
Pełna karta — także tekst oryginalny
Źródło P. Kreeft (za św. Tomaszem)
Lokalizacja
rozdz. 7, s. 34-35; PDF s. 32-33
Teza fiszki
metafizyka stworzenia
Typ i priorytet
A - fundamentalna
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 2.1; Rozdz. 3.2 Rodzaj użycia rekonstrukcja transcendencji
„To zatem, czego istnienie jest czymś innym niż jego istota, musi mieć istnienie uprzyczynowane przez coś innego. [...] A więc Bóg nie tylko jest swoją istotą, ale i swoim istnieniem.”
Teza fiszki
Klasyczny Stwórca nie jest wewnątrzkosmicznym konstruktorem, lecz transcendentnym źródłem samego aktu istnienia. Możliwe zastosowanie: To najważniejsza metafizyczna korekta pojęcia „Projektanta”. Pozwala odróżnić Boga chrześcijańskiej teologii stworzenia od kosmicznego inżyniera lub wcześniejszej inteligencji biologicznej. Weryfikacja źródłowa: Tomasz z Akwinu, Summa theologiae, I, q. 3, a. 4. Ostrożność metodologiczna: Z danych biologicznych nie wynika bezpośrednio ipsum esse subsistens. Jest to metafizyczne dopełnienie argumentacji, które trzeba osobno uzasadnić.
Słowa kluczowe
KRE-3 — Od doskonałości skutków do doskonałości przyczyny – w sposób wyższy
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Źródło P. Kreeft (za św. Tomaszem)
Lokalizacja
rozdz. 8, s. 36; strona PDF 34
Teza fiszki
metafizyka przyczynowości
Typ i priorytet
A – wysoka
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 3 (metoda rekonstrukcji) Rodzaj użycia reguła wnioskowania o atrybutach
„Cokolwiek doskonałego zawiera się w skutku, musi się to znajdować w jego przyczynie sprawczej. […] Skoro więc Bóg jest pierwszą przyczyną sprawczą rzeczy, to doskonałości wszystkich rzeczy muszą w Nim istnieć uprzednio w sposób wznioślejszy.”
Teza fiszki
Cechy odkrywane w skutkach można przypisywać pierwszej przyczynie nie jednoznacznie, lecz w sposób wyższy i analogiczny. Możliwe zastosowanie: To może być zasada organizująca cały rozdział 3: racjonalność, wolność, zdolność komunikowania i dobro nie są kopiowane z człowieka na Boga, lecz przypisywane źródłu w sposób eminentny. Weryfikacja źródłowa: Tomasz z Akwinu, Summa theologiae, I, q. 4, a. 2. Ostrożność metodologiczna: Reguła wymaga wcześniejszego uzasadnienia, że mamy do czynienia z pierwszą przyczyną, a nie tylko z przyczyną pośrednią danego układu biologicznego.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
zasada przyczynowości; doskonałość; eminentia; atrybuty Boga
Pełna karta — także tekst oryginalny
KRE-03. Od doskonałości skutków do doskonałości przyczyny - w sposób wyższy Źródło P. Kreeft (za św. Tomaszem)
Lokalizacja
rozdz. 8, s. 36; PDF s. 34
Teza fiszki
metafizyka przyczynowości
Typ i priorytet
A - wysoka
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 3 (metoda rekonstrukcji) Rodzaj użycia reguła wnioskowania o atrybutach
„Cokolwiek doskonałego zawiera się w skutku, musi się to znajdować w jego przyczynie sprawczej. [...] Skoro więc Bóg jest pierwszą przyczyną sprawczą rzeczy, to doskonałości wszystkich rzeczy muszą w Nim istnieć uprzednio w sposób wznioślejszy.”
Teza fiszki
Cechy odkrywane w skutkach można przypisywać pierwszej przyczynie nie jednoznacznie, lecz w sposób wyższy i analogiczny. Możliwe zastosowanie: To może być zasada organizująca cały rozdział 3: racjonalność, wolność, zdolność komunikowania i dobro nie są kopiowane z człowieka na Boga, lecz przypisywane źródłu w sposób eminentny. Weryfikacja źródłowa: Tomasz z Akwinu, Summa theologiae, I, q. 4, a. 2. Ostrożność metodologiczna: Reguła wymaga wcześniejszego uzasadnienia, że mamy do czynienia z pierwszą przyczyną, a nie tylko z przyczyną pośrednią danego układu biologicznego.
Słowa kluczowe
KRE-4 — Dobroć bytu i prywatywna koncepcja zła
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Źródło P. Kreeft (za św. Tomaszem)
Lokalizacja
rozdz. 9, s. 40-41; strona PDF 38-39
Teza fiszki
metafizyka dobra / teologia stworzenia
Typ i priorytet
A – wysoka
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 2.1; Rozdz. 3.8 Rodzaj użycia rekonstrukcja dobroci Stwórcy
„Każdy byt jest dobry. […] Żadnego bytu nie nazywa się złem o tyle, o ile jest bytem, lecz o ile brakuje mu jakiegoś istnienia.”
Teza fiszki
Stworzenie jako byt jest dobre; zło nie jest równorzędną substancją ani dziełem odrębnego twórcy, lecz brakiem należnego dobra. Możliwe zastosowanie: Cytat może wesprzeć część o „dobrym/komunikatywnym” Projektancie i pokazać, jak klasyczna teologia stworzenia odpowiada na niedoskonałość natury bez przypisywania zła jako pozytywnego bytu Stwórcy. Weryfikacja źródłowa: Tomasz z Akwinu, Summa theologiae, I, q. 5, a. 3; uzupełnić traktatem o złu (I, q. 48-49). Ostrożność metodologiczna: Dobroć ontologiczna nie oznacza biologicznej optymalności ani braku cierpienia. Nie wolno używać tej tezy jako empirycznego argumentu, że każdy układ jest doskonale zaprojektowany.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
bonum; prywacja; zło; dobroć stworzenia
Pełna karta — także tekst oryginalny
Źródło P. Kreeft (za św. Tomaszem)
Lokalizacja
rozdz. 9, s. 40-41; PDF s. 38-39
Teza fiszki
metafizyka dobra / teologia stworzenia
Typ i priorytet
A - wysoka
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 2.1; Rozdz. 3.8 Rodzaj użycia rekonstrukcja dobroci Stwórcy
„Każdy byt jest dobry. [...] Żadnego bytu nie nazywa się złem o tyle, o ile jest bytem, lecz o ile brakuje mu jakiegoś istnienia.”
Teza fiszki
Stworzenie jako byt jest dobre; zło nie jest równorzędną substancją ani dziełem odrębnego twórcy, lecz brakiem należnego dobra. Możliwe zastosowanie: Cytat może wesprzeć część o „dobrym/komunikatywnym” Projektancie i pokazać, jak klasyczna teologia stworzenia odpowiada na niedoskonałość natury bez przypisywania zła jako pozytywnego bytu Stwórcy. Weryfikacja źródłowa: Tomasz z Akwinu, Summa theologiae, I, q. 5, a. 3; uzupełnić traktatem o złu (I, q. 48-49). Ostrożność metodologiczna: Dobroć ontologiczna nie oznacza biologicznej optymalności ani braku cierpienia. Nie wolno używać tej tezy jako empirycznego argumentu, że każdy układ jest doskonale zaprojektowany.
Słowa kluczowe
KRE-5 — Transcendencja bez deizmu: Bóg jako wewnętrzna przyczyna istnienia
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Źródło P. Kreeft (za św. Tomaszem)
Lokalizacja
rozdz. 11, s. 44-47; strona PDF 42-45
Teza fiszki
metafizyka stworzenia
Typ i priorytet
A – fundamentalna
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 2.1; Rozdz. 3.2 Rodzaj użycia korekta modelu Projektanta
„Bóg jest we wszystkich rzeczach […] jako czynnik sprawczy jest obecny w tym, na co działa. […] Dopóki rzecz ma istnienie, dopóty jest konieczne, by Bóg był w niej obecny […] Dlatego jest konieczne, żeby Bóg był we wszystkich rzeczach, i to najbardziej wewnętrznie.”
Teza fiszki
Bóg przewyższa świat, ale nie jest od niego zewnętrznie oddalonym konstruktorem; stale podtrzymuje każde stworzenie w istnieniu. Możliwe zastosowanie: Fiszka pozwala odróżnić klasyczną creatio continua od interwencjonistycznego modelu inteligentny projekt. Jest szczególnie przydatna w przejściu od „projektanta układu” do Stwórcy kosmosu. Weryfikacja źródłowa: Tomasz z Akwinu, Summa theologiae, I, q. 8, a. 1. Ostrożność metodologiczna: Obecność Boga jako przyczyny istnienia nie jest empirycznie wykrywanym dodatkowym czynnikiem w łańcuchu przyczyn fizycznych.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
creatio continua; immanencja; transcendencja; podtrzymywanie w istnieniu
Pełna karta — także tekst oryginalny
Źródło P. Kreeft (za św. Tomaszem)
Lokalizacja
rozdz. 11, s. 44-47; PDF s. 42-45
Teza fiszki
metafizyka stworzenia
Typ i priorytet
A - fundamentalna
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 2.1; Rozdz. 3.2 Rodzaj użycia korekta modelu Projektanta
„Bóg jest we wszystkich rzeczach [...] jako czynnik sprawczy jest obecny w tym, na co działa. [...] Dopóki rzecz ma istnienie, dopóty jest konieczne, by Bóg był w niej obecny [...] Dlatego jest konieczne, żeby Bóg był we wszystkich rzeczach, i to najbardziej wewnętrznie.”
Teza fiszki
Bóg przewyższa świat, ale nie jest od niego zewnętrznie oddalonym konstruktorem; stale podtrzymuje każde stworzenie w istnieniu. Możliwe zastosowanie: Fiszka pozwala odróżnić klasyczną creatio continua od interwencjonistycznego modelu ID. Jest szczególnie przydatna w przejściu od „projektanta układu” do Stwórcy kosmosu. Weryfikacja źródłowa: Tomasz z Akwinu, Summa theologiae, I, q. 8, a. 1. Ostrożność metodologiczna: Obecność Boga jako przyczyny istnienia nie jest empirycznie wykrywanym dodatkowym czynnikiem w łańcuchu przyczyn fizycznych.
Słowa kluczowe
KRE-6 — Z dzieł można poznać, że Bóg jest – nie można wyczerpać Jego istoty
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Źródło P. Kreeft (za św. Tomaszem)
Lokalizacja
rozdz. 13, s. 50-51; strona PDF 48-49
Teza fiszki
teologia naturalna / epistemologia
Typ i priorytet
A – fundamentalna
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 2.2; Rozdz. 3.8 Rodzaj użycia granice wniosku z projektu
„Na podstawie poznania przedmiotów zmysłowo poznawalnych nie można poznać całej mocy Boga, a w następstwie nie można widzieć Jego istoty. Lecz ponieważ są sprawionymi przez Niego skutkami […] możemy na ich podstawie zostać doprowadzeni do poznania tego, czy Bóg jest.”
Teza fiszki
Skutki stworzone dają realne, ale nie wyczerpujące poznanie pierwszej przyczyny. Możliwe zastosowanie: To gotowa rama dla rozdziału 3: dane projektu mogą co najwyżej prowadzić do metafizycznego profilu przyczyny, nie do pełnej chrześcijańskiej identyfikacji Boga. Weryfikacja źródłowa: Tomasz z Akwinu, Summa theologiae, I, q. 12, a. 12. Ostrożność metodologiczna: Zdanie Kreefta „jeśli istnieje projekt, musi istnieć Projektant” jest skrótem argumentacyjnym, a nie dowodem. W rozprawie trzeba osobno obronić przesłankę o rzeczywistym projekcie.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
poznanie ze skutków; granice poznania; teologia naturalna; Objawienie
Pełna karta — także tekst oryginalny
KRE-06. Z dzieł można poznać, że Bóg jest - nie można wyczerpać Jego istoty Źródło P. Kreeft (za św. Tomaszem)
Lokalizacja
rozdz. 13, s. 50-51; PDF s. 48-49
Teza fiszki
teologia naturalna / epistemologia
Typ i priorytet
A - fundamentalna
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 2.2; Rozdz. 3.8 Rodzaj użycia granice wniosku z projektu
„Na podstawie poznania przedmiotów zmysłowo poznawalnych nie można poznać całej mocy Boga, a w następstwie nie można widzieć Jego istoty. Lecz ponieważ są sprawionymi przez Niego skutkami [...] możemy na ich podstawie zostać doprowadzeni do poznania tego, czy Bóg jest.”
Teza fiszki
Skutki stworzone dają realne, ale nie wyczerpujące poznanie pierwszej przyczyny. Możliwe zastosowanie: To gotowa rama dla rozdziału 3: dane projektu mogą co najwyżej prowadzić do metafizycznego profilu przyczyny, nie do pełnej chrześcijańskiej identyfikacji Boga. Weryfikacja źródłowa: Tomasz z Akwinu, Summa theologiae, I, q. 12, a. 12. Ostrożność metodologiczna: Zdanie Kreefta „jeśli istnieje projekt, musi istnieć Projektant” jest skrótem argumentacyjnym, a nie dowodem. W rozprawie trzeba osobno obronić przesłankę o rzeczywistym projekcie.
Słowa kluczowe
KRE-7 — Język o Bogu jest analogiczny, nie jednoznaczny
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Źródło P. Kreeft (za św. Tomaszem)
Lokalizacja
rozdz. 14, s. 52-55; strona PDF 50-53
Teza fiszki
analogia teologiczna
Typ i priorytet
A – fundamentalna
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 2.2; całość Rozdz. 3 Rodzaj użycia reguła metodologiczna
„Tego rodzaju nazwy orzeka się o Bogu i stworzeniach według analogii, czyli proporcji. […] Nie ma jednego pojęcia, jak w nazwach jednoznacznych, ani pojęć całkowicie różnych, jak w nazwach wieloznacznych.”
Teza fiszki
Określenia „inteligentny”, „wolny”, „osobowy” i „dobry” nie znaczą o Bogu dokładnie tego samego co o człowieku, lecz nie są też pustymi homonimami. Możliwe zastosowanie: Każdą z ośmiu cech Projektanta warto opracować w schemacie: podstawa w skutkach
- sens analogiczny – granica orzekania – element wymagający Objawienia.
Weryfikacja źródłowa: Tomasz z Akwinu, Summa theologiae, I, q. 13, a. 5. Ostrożność metodologiczna: Bez analogii rozdział 3 grozi antropomorfizmem; przy zbyt mocnym apofatyzmie traci natomiast możliwość jakiegokolwiek pozytywnego wnioskowania.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
analogia entis; predykacja; antropomorfizm; apofatyzm
Pełna karta — także tekst oryginalny
Źródło P. Kreeft (za św. Tomaszem)
Lokalizacja
rozdz. 14, s. 52-55; PDF s. 50-53
Teza fiszki
analogia teologiczna
Typ i priorytet
A - fundamentalna
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 2.2; całość Rozdz. 3 Rodzaj użycia reguła metodologiczna
„Tego rodzaju nazwy orzeka się o Bogu i stworzeniach według analogii, czyli proporcji. [...] Nie ma jednego pojęcia, jak w nazwach jednoznacznych, ani pojęć całkowicie różnych, jak w nazwach wieloznacznych.”
Teza fiszki
Określenia „inteligentny”, „wolny”, „osobowy” i „dobry” nie znaczą o Bogu dokładnie tego samego co o człowieku, lecz nie są też pustymi homonimami. Możliwe zastosowanie: Każdą z ośmiu cech Projektanta warto opracować w schemacie: podstawa w skutkach
- sens analogiczny - granica orzekania - element wymagający Objawienia.
Weryfikacja źródłowa: Tomasz z Akwinu, Summa theologiae, I, q. 13, a. 5. Ostrożność metodologiczna: Bez analogii rozdział 3 grozi antropomorfizmem; przy zbyt mocnym apofatyzmie traci natomiast możliwość jakiegokolwiek pozytywnego wnioskowania.
