„Świat w ogóle istnieje dlatego tylko, że zarówno na jego początku, jak i w jego dalszym istnieniu, a także w jego coraz bardziej złożonej ewolucji, działa stwórczo [...] niezwykły dynamizm wolności. Wolność ta nie ginie w immanentnych dla przyrody prawach jej struktur lub w procesach samoorganizacji, lecz je umożliwia i wyzwala.”

„Jedyna w swym rodzaju transcendencja Stwórcy w stosunku do świata daje się logicznie pomyśleć tylko w połączeniu z Jego jedyną w swym rodzaju relacją do świata i z wynikającą stąd w nim obecnością. [...] O Bogu mówi się [...] w należyty sposób wtedy tylko, gdy jedyną w swym rodzaju różnicę pomiędzy Bogiem i światem łączy się z jedyną w swym rodzaju relacją pomiędzy nimi.”

„Cała rzeczywistość ma podstawę w woli Boga i w Jego słowie. [...] Stanowiąca rację istnienia zasada wszystkiego, co jest, znajduje się tylko w Bogu i w Jego wolnej woli istnienia świata, wyrażającej się w stwórczym słowie.”

„Stworzenia świata przez Boga nigdy nie można pojmować jako „szczególnego przypadku jakiegoś ogólnego przyczynowego związku między dwiema rzeczywistościami”; jest to przyczynowość „sui generis”. [...] „Radykalna zależność i autentyczna rzeczywistość bytu pochodzącego od Boga to wielkości wprost, a nie odwrotnie proporcjonalne względem siebie”.”

„Bóg stworzył świat z miłości („creatio ex amore”). Powodowany czystą, nieskończoną dobrocią pragnął dać mu udział w pełni swego życia [...]. Bóg całkowicie dobrowolnie postanowił przed wiekami, że będzie Stwórcą [...]. Jest samookreślającą się wolnością, która pragnie być w relacji do drugiego.”

„Właśnie nieprzerwane wyłanianie się świata z wielkodusznej miłości Boga stanowi warunek możliwości jego odrębności od Boga, a tym samym autonomii w stosunku do Niego. [...] „Względna” nie oznacza tu autonomii „ograniczonej”, lecz autonomię „uwarunkowaną relacyjnie”.”

„Obserwowana od tysięcy lat regularność pozycji i ruchu ciał niebieskich [...] daje człowiekowi głębokie przeczucie [...] bezpiecznego ładu i stałych praw [...]. W rozmaitych kulturach doświadczenie tego ładu w całości budzi także religijną wiarę w Boską Mądrość, której ten kosmiczny ład zawdzięczamy.”

„Wszystko to rodzi przekonanie, że za tymi naturalnymi „arcydziełami”, a nawet za całym pełnym artyzmu dziełem świata znajduje się niewidzialny boski „artysta”, który w budzący podziw sposób wszystkiemu nadaje kształt odpowiadający Jego „ideom”.”

„Redukcjoniści pozbywają się Boga tylko za cenę uprzedniego pozbycia się człowieka. Wszystkie argumenty, które wysuwają przeciwko istnieniu Boga, są jednocześnie argumentami przeciw tradycyjnemu obrazowi człowieka, jako istoty rozumnej i wolnej. [...] Samego człowieka nie da się jednak do [związków przyczynowych] sprowadzić.”

„Jeżeli Bóg jest Stwórcą świata i jeśli religia chrześcijańska rości sobie prawo do prawdziwości, wtedy idea stworzenia musi mieć możność rzucania światła na treści objaśniane przez nauki przyrodnicze. [...] Nie wystarczy „usuwać formalne, logiczne sprzeczności”; trzeba nadto ukazywać „wewnętrzne pokrewieństwa obydwu wielkości, pewne podobieństwo stylu i możliwość wzajemnego przyporządkowania”.”

„Można było wykazać, że [stałe fizyczne] muszą mieć dokładnie te wartości, które mają, w przeciwnym bowiem razie nie powstałby węgiel, a co za tym idzie — życie i ludzie. [...] Moim zdaniem, w dowodzie tym jest jednak błędne koło, ponieważ milcząco zakłada się to, co chce się tutaj dopiero wykazać: Jeśli założymy, że Bóg nas chciał, wtedy musiał bez wątpienia stworzyć odpowiednie warunki.”

„Dlatego zdarza się, że coś, co z punktu widzenia praw natury jest przypadkowe, w schemacie teleologicznym ma określony sens. Przypadek zatem i cel logicznie nie wykluczają się. [...] Bardzo często cel pozostaje „ukryty” za przypadkiem i posługuje się nim jak swoim wehikułem. [...] Przypadkowy charakter mutacji w ewolucji nie stanowi więc argumentu wykluczającego stwórcze działanie Boga.”

„I will apply to this problem the scholastic adage, when faced with a contradiction, make a distinction, and will argue that the apparent contradiction is not in fact real.”

„If [non-Christians] find a Christian mistaken in a field that they themselves know well and hear him maintaining foolish opinions about our books, how are they going to believe those books concerning the resurrection of the dead, the hope of eternal life and the kingdom of heaven, when they think that their pages are full of falsehoods on facts which they themselves have learnt from experience and the light of reason?”

„The biological species is the population of interbreeding individuals. The philosophical species is the rational animal, i.e., a natural kind characterized by the capacity for conceptual thought, judgment, reasoning, and free choice. [...] The theological species is, extensionally, the collection of individuals that have an eternal destiny.”

„This theory is monogenetic with respect to theologically human beings but polygenetic with respect to the biological species. Thus, the distinction resolves the contradiction.”

„Contradictions are sometimes to be resolved not by the rejection of one of the apparently contradictory theories but by the recognition of just such a previously overlooked distinction.”

Źródło E. V. Koonin (2009)

ewolucji i wspólnego pochodzenia Źródło E. V. Koonin (2009)

Źródło E. V. Koonin (2009)