Fiszka 01. Mikroewolucja i makroewolucja - określenie przedmiotu sporu “Natomiast makroewolucja to twierdzenie, że zmiany w organizmie mogą iść tak daleko, że jeden rodzaj zwierząt przekształci się w inny. [...] W najszerszym rozumieniu makroewolucja [...] to twierdzenie, że wszystkie gatunki żywe posiadają jednego przodka.”

“Darwin przedstawił takie prawo - naturalna selekcja operująca na przypadkowej zmienności. Mechanizm ten nie wymaga żadnego inteligentnego kierownictwa. Ślepa natura sama tworzy biologiczne nowości, operując zgodnie z własnymi zasadami.”

“Inteligentny projekt jest teorią opartą na danych naukowych. Nie korzysta z żadnych przesłanek religijnych [...] teoria IP mówi tylko tyle, ile wynika z samych danych naukowych, czyli że przynajmniej niektóre struktury biologiczne są zaprojektowane, a nie powstały w wyniku ślepych procesów biologicznych.”

“Musimy odróżnić teorię naukową od filozoficznych i teologicznych wniosków, które wynikają z danej teorii.”

“William Dembski [...] odróżnia „argument z projektu” (design argument) od „wnioskowania o projekcie” (design inference). [...] W tym argumencie nie dochodzimy do istnienia Boga, tylko do stwierdzenia obecności struktur zaprojektowanych. W tym sensie teoria IP stanowi nowość w stosunku do klasycznego chrześcijańskiego argumentu.”

“Nie tylko może, ale nawet nieustannie to czyni. [...] Twierdzenie, że w nauce nie ma miejsca na odnajdowanie projektu, oznaczałoby zniszczenie całkiem sporej i ważnej części współczesnej nauki. Teoria IP głosi, że podobnie biolog może odróżnić struktury zaprojektowane od będących pochodną działania praw przyrody.”

“Nieredukowalnie złożone są te narządy, które wymagają do swojego działania przynajmniej kilku części, przy czym wszystkie te części muszą być obecne jednocześnie, aby narząd mógł spełniać swoją funkcję.”

“Nie jest to argument z niewiedzy, ponieważ gdybyśmy nie wiedzieli, jak dany organ funkcjonuje, nie moglibyśmy orzec nawet tego, czy jest on nieredukowalnie złożony. To właśnie znajomość budowy i funkcjonowania danej struktury biologicznej umożliwia nam orzekanie nieredukowalnej złożoności.”

“Informacyjny charakter kodu genetycznego nie jest przedmiotem kontrowersji. Punkt sporny stanowi natomiast źródło pochodzenia tej informacji.”

“Aby neodarwinizm mógł generować kolejne informacje, musi już istnieć pierwsza informacja. Co więcej musi istnieć maszyneria komórkowa czytająca tę informację. Maszyneria komórkowa i DNA stanowią nieredukowalną złożoność, to znaczy w żywym organizmie jedno nie może funkcjonować bez drugiego.”

“Zwolennicy IP nie mówią, że mechanizm przyjmowany w tak zwanej syntetycznej teorii ewolucji (neodarwinizmie) nie ma żadnego znaczenia w biologii, lub że zupełnie nie działa. Twierdzą jedynie, że nie wyjaśnia powstania złożonych systemów biochemicznych, a w efekcie nie wyjaśnia także pochodzenia całej różnorodności biologicznej.”

“Jeżeli ktoś traktuje IP jako filozofię, musi dostrzec, że darwinizm jest również filozofią. Jeżeli uważa darwinizm za ścisłą teorię biologiczną, musi odpowiedzieć na argumenty biologiczne wysuwane przez zwolenników teorii inteligentnego projektu.”

Fiszka 13. Pytanie „jak?” i pytanie „skąd?” - proponowana granica przyrodoznawstwa “Najogólniej rzecz ujmując, teoria Kopernika odpowiada na pytanie, jak świat jest zbudowany? [...] Natomiast Darwin próbował odpowiedzieć na jakościowo inne pytanie - skąd się wzięło życie w takich formach, jakie znamy? [...] O ile to pierwsze pytanie leży w kompetencji przyrodoznawstwa, o tyle to drugie przekracza jego możliwości.”

“Czymś innym jest stworzenie świata w ogóle, w pierwszym akcie, a czymś innym stworzenie czy ukształtowanie poszczególnych bytów. W tradycyjnej teologii katolickiej mówiono o opus creationis i opus distinctionis (czasem także o pierwszym i drugim stworzeniu).”

“Creatio non est mutatio. Zdanie to wyraża istotę Tomaszowego pojęcia stworzenia i oznacza, że stworzenie nie jest żadną zmianą, ani ruchem, ani żadnym procesem. [...] Stworzenie jest prostym wyłonieniem bytu z nicości, a ewolucja jest zmianą.”

“„Stworzenie to wytwarzanie bytu co do całej jego substancji” (productio entis secundum totam suam substantiam). [...] Wynika stąd, że stworzenie jest stworzeniem substancji, a nie tylko materii (materii pierwszej), która posiadałaby jakieś własności samoorganizowania się.”

Fiszka 17. Bezpośrednie pochodzenie pierwszych form cielesnych - cytat z Tomasza “W pierwszym utworzeniu stworzeń cielesnych nie szuka się jakiegoś przejścia od możności do aktu. I dlatego formy cielesne, które ciała otrzymały przy pierwszym stworzeniu, zostały utworzone bezpośrednio przez Boga. Tylko Jemu bowiem materia posłuszna jest na każde polecenie tak, jak właściwej przyczynie.”

“W ujęciu św. Tomasza [...] przyczyna niższa nie może sprawiać wyższych skutków. [...] Zatem byt stojący niżej w hierarchii nie może być przyczyną sprawczą bytu stojącego wyżej.”

“W ewolucji zatem istnieje przyczyna sprawcza (selekcja naturalna) i materialna (mutacje genetyczne), ale nie ma przyczyny formalnej i celowej. U Tomasza jednak cała przyroda ujawnia celowość, podobnie jak wszystkie poszczególne byty ujawniają działanie ze względu na cel.”

“Św. Tomasz wyklucza przypadek wszędzie tam, gdzie mamy do czynienia z jakimkolwiek porządkiem, planem lub celowym działaniem. [...] „Różnica między gatunkami pochodzi od formy, a jednostek tego samego gatunku od materii. A zatem różnica gatunkowa między rzeczami nie może pochodzić z przypadku”.”