Projektowani
Thagard, Paul, 1978-, Why Astrology Is a Pseudoscience
Pełny widok tekstowy rozwija wszystkie sekcje i usuwa elementy strony niepotrzebne dla AI, Speechify oraz wydruku.
Opis bibliograficzny
Paul R. Thagard, „Why Astrology Is a Pseudoscience”, PSA: Proceedings of the Biennial Meeting of the Philosophy of Science Association, 1978, t. 1: Contributed Papers, s. 223–234.
Zakres dostępnej kopii
Pełny anglojęzyczny artykuł na drukowanych s. 223–234, z przypisami i bibliografią. Kopia ma 13 stron PDF: kartę dostępu JSTOR i 12 stron publikacji.
Streszczenie treści
Thagard pyta, jakie kryterium pozwala uznać astrologię za pseudonaukę, i sprawdza kilka popularnych odpowiedzi. Odrzuca jako niewystarczające odwołanie do magicznego pochodzenia, braku znanego mechanizmu oddziaływania planet oraz psychologicznych motywów zwolenników. Pokazuje też ograniczenia samej weryfikowalności i falsyfikowalności: astrologiczne twierdzenia można poddawać testom, a pojedyncze niezgodności z obserwacją nie rozstrzygają automatycznie o wartości teorii. Proponuje kryterium łączące teorię, postawę wspólnoty badawczej i kontekst historyczny. Praktyka jest pseudonaukowa, gdy przez dłuższy czas rozwija się słabiej od dostępnych alternatyw, pozostawia liczne problemy, a jej zwolennicy słabo zabiegają o ich rozwiązanie i porównanie wyjaśnień. W tym ujęciu astrologia starożytna nie musi otrzymać tej samej oceny co współczesna. Autor zestawia własne stanowisko z Popperem, Kuhnem i Lakatosem oraz rozważa zarzut relatywizmu. Alternatywy oznaczają u niego teorie rzeczywiście dostępne w świecie, o których badacze powinni się informować. Znaczenie rozróżnienia wiąże z publicznym rozumieniem nauki i zainteresowaniem jej rozwojem oraz konsekwencjami etycznymi.
Hasła tematyczne
demarkacja nauki; pseudonauka; astrologia; falsyfikowalność; postęp naukowy; wspólnota naukowa; porównywanie teorii; historia nauki; racjonalność; filozofia nauki
Omówienie źródła
“less progressive than alternative theories over a long period of time”
[…]
“the immense growth of science in the seventeenth century contrasted with stagnation of astrology.”
Thagard uważa, że sama falsyfikowalność nie jest wystarczającym kryterium. Należy porównywać długofalowy rozwój konkurencyjnych teorii, ich zdolność rozwiązywania problemów oraz sposób reagowania wspólnoty badaczy na anomalie i świadectwa negatywne. Na s. 229 pisze o ogromnym rozwoju nauki w XVII wieku skontrastowanym ze stagnacją astrologii.
Spis treści
Most philosophers and historians of science agree that astrology is a pseudoscience, but there is little agreement on why it is a pseudoscience.
Answers range from matters of verifiability and falsifiability, to questions of progress and Kuhnian normal science, to the different sorts of objections raised by a large panel of scientists recently organized by The Humanist magazine. Of course there are also Feyerabendian anarchists and others who say that no demarcation of science from pseudoscience is possible. However, I shall propose a complex criterion for distinguishing disciplines as pseudoscientific; this criterion is unlike verification!st and falsificationist attempts in that it introduces social and historical features as well as logical ones.
Fiszki
Do tej pozycji nie przypisano jeszcze opublikowanych fiszek.