Fiszki przypięte do pozycji bibliograficznych
W bazie projektu znajduje się 1432 opublikowanych fiszek. Każda karta pozostaje przypisana do konkretnej książki lub artykułu i może należeć do wielu miejsc w spisie treści tego projektu.
Znaleziono 1432 fiszek.
MH-02 — Granice nauki nie są granicami racjonalności — i pozostają ruchome
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
Rozumiem fragment
PRIORYTET A · METODOLOGICZNA / GRANICZNA · 1.5 Krytyka inteligentny projekt · 2.3 Naturalizm metodologiczny „Filozofia nauki […] wytycza granice metodzie naukowej, ale nie utożsamia ich z granicami racjonalności w ogóle. […] Granice metody naukowej nie są sztywne, wyznaczone raz na zawsze.”
Lokalizacja
M. Heller, Wprowadzenie „Nowe i stare w fizyce i teologii”, s. 9; strona PDF 7.
Jak wykorzystać
Umożliwia rozróżnienie naturalizmu metodologicznego od naturalizmu metafizycznego. Zarazem ostrzega przed argumentacją z chwilowej niewiedzy: obszar dziś niewyjaśniony może jutro wejść w zakres nauki.
Zastrzeżenie
To jedna z najmocniejszych fiszek przeciw „Bogu luk”. Nie przekreśla pytań metafizycznych, lecz wymaga, by nie opierać ich wyłącznie na aktualnych brakach modeli naukowych.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
granice nauki; racjonalność; naturalizm metodologiczny; Bóg luk
MH-3 — Racjonalność świata jako ślad stwórczego zamysłu
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
Rozumiem fragment
doktorat · materiał roboczy 4 MH-03 | Racjonalność świata jako ślad stwórczego zamysłu PRIORYTET A · REKONSTRUKCYJNA / WSPIERAJĄCA · 3.3 Racjonalność Projektanta · 3.6 Komunikatywność świata „Bóg myśli racjonalnie, struktura świata jest urzeczywistnieniem stwórczego zamysłu Boga, zamysł ten jest więc w swej istocie głęboko racjonalny.”
Lokalizacja
M. Heller, rozdz. 1 „Trzysta lat współistnienia Kościoła i nauk przyrodniczych”, s. 26; strona PDF 23.
Jak wykorzystać
Może stanowić teologiczne domknięcie analizy matematycznej poznawalności świata. W rozdziale 3 wspiera predykcję o racjonalnym, logosowym źródle porządku i o zgodności umysłu z rzeczywistością.
Zastrzeżenie
Heller formułuje tu interpretację teologiczną, a nie wynik empiryczny. W pracy warto wyraźnie oddzielić dane o poznawalności świata od ich metafizycznej interpretacji.
Słowa kluczowe
FISZKI ŹRÓDŁOWE · HELLER / HESCHEL
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
Logos; racjonalność świata; matematyczność; zamysł stwórczy
MH-4 — Stworzenie nie jest tym samym co początek czasowy
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
Rozumiem fragment
PRIORYTET A · DOKTRYNALNA / PORZĄDKUJĄCA · 2.1 Klasyczna teologia stworzenia „Myśl Tomasza, by pojęciowo oddzielić od siebie stworzenie świata (zależność w istnieniu od Boga) od jego początku, była genialna w swojej prostocie i przewidująca w swoich konsekwencjach.”
Lokalizacja
M. Heller, rozdz. 2 „Nowa fizyka – perspektywy trwającej rewolucji”, s. 51; strona PDF 48.
Jak wykorzystać
Kluczowa fiszka do klasycznej teologii stworzenia. Chroni przed utożsamieniem creatio z wydarzeniem fizycznym „w pierwszej chwili” oraz przed budowaniem całej teologii stworzenia na kosmologicznym początku.
Zastrzeżenie
Big Bang może być teologicznie istotny, ale nie jest sam przez się dowodem stworzenia. Zależność w istnieniu dotyczyłaby także wszechświata bez początku czasowego.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
creatio; Tomasz z Akwinu; początek świata; zależność ontologiczna
MH-06 — Nawet skrajna precyzja nie zwalnia nauki z poszukiwania praw
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
Rozumiem fragment
PRIORYTET A · KRYTYCZNA / KONTROLNA · 1.4 Fine-tuning · 1.5 Krytyka inteligentny projekt „Jest obowiązkiem nauki poszukiwać praw fizycznych, które by wyjaśniały, lub przynajmniej spójnie opisywały, naturę tej fenomenalnej precyzji, której działanie tak często obserwujemy w naturalnym świecie.”
Lokalizacja
R. Penrose, cyt. przez M. Hellera w rozdz. 6 „Ewolucja kosmologiczna – problem i pytania”, s. 143; strona PDF 137.
Jak wykorzystać
Bardzo ważny kontrapunkt dla argumentu z małego prawdopodobieństwa. Pokazuje, że rozpoznanie niezwykłej precyzji może równocześnie uzasadniać dalszy program poszukiwania prawa fizycznego.
Zastrzeżenie
Jest to cytat wtórny — słowa Penrose’a przytoczone przez Hellera. Heller dodatkowo zaznacza, że użycie słowa „Stwórca” przez naukowca nie musi implikować teizmu.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
fine-tuning; prawdopodobieństwo; wyjaśnienie prawami; krytyka pochopnego wniosku
MH-10 — Stworzenie jako całkowita zależność świata w istnieniu
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
Rozumiem fragment
PRIORYTET A · DOKTRYNALNA / REKONSTRUKCYJNA · 2.1 Klasyczna teologia stworzenia · 3.2 Transcendencja Projektanta „Świat w swoim istnieniu jest całkowicie zależny od Stwórcy.”
Lokalizacja
M. Heller, rozdz. 7 „Stworzenie a ewolucja”, s. 152–153; strony PDF 145–146.
Jak wykorzystać
Najkrótsza i najczystsza formuła creatio jako relacji ontologicznej. W rozdziale 3 wspiera wniosek, że ostateczne źródło świata nie może być tylko jednym z elementów tego samego systemu.
Zastrzeżenie
Wniosek o transcendentnym Stwórcy pochodzi z metafizyki stworzenia, a nie bezpośrednio z biologicznych oznak projektu.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
przygodność; zależność w istnieniu; transcendencja; Stwórca
MH-11 — Zamysł, cel i wartość jako kategorie teologicznej rekonstrukcji
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
Rozumiem fragment
doktorat · materiał roboczy 6 MH-11 | Zamysł, cel i wartość jako kategorie teologicznej rekonstrukcji PRIORYTET A · REKONSTRUKCYJNA · 3.4 Wola · 3.5 Ukierunkowanie na życie i poznanie „Stworzenie świata jest realizacją pewnego zamysłu Stwórcy. […] W każdej rozumnej działalności zagadnienie celów wplata się w układy wartości i sam cel zawsze jest wartością.”
Lokalizacja
M. Heller, rozdz. 7 „Stworzenie a ewolucja”, s. 153; strona PDF 146.
Jak wykorzystać
Pomaga przejść od inteligencji rozumianej czysto obliczeniowo do inteligencji, która wybiera, chce i ustanawia cel. Może wspierać rekonstrukcję woli, celowości i aksjologicznego wymiaru projektu.
Zastrzeżenie
To twierdzenie teologiczne o stworzeniu. W rozprawie należy osobno wykazać, które elementy tej rekonstrukcji mają oparcie w danych, a które pochodzą już z doktryny stworzenia.
Słowa kluczowe
FISZKI ŹRÓDŁOWE · HELLER / HESCHEL
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
zamysł; wola; cel; wartości; teleologia
MH-8 — Ten sam świat, lecz różne zakresy orzekania
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
Rozumiem fragment
PRIORYTET A · METODOLOGICZNA / DOKTRYNALNA · 2.1 Klasyczna teologia stworzenia · 2.3 Naturalizm metodologiczny „Wszechświat nauki jest tylko częścią Wszechświata teologii. […] Materialny świat z perspektywy teologicznej jest więc bogatszy niż ten sam materialny świat widziany z perspektywy nauk empirycznych.”
Lokalizacja
M. Heller, rozdz. 7 „Stworzenie a ewolucja”, s. 151–152; strony PDF 144–145.
Jak wykorzystać
Służy do wyjaśnienia, dlaczego teologia i nauki nie muszą konkurować o ten sam rodzaj wyjaśnienia. Teologia może orzekać o stworzeniu i wartości świata, nie zastępując jego opisu fizycznego.
Zastrzeżenie
„Bogatszy” nie znaczy: naukowo bardziej szczegółowy. Chodzi o dodatkowy formalny aspekt — relację do Stwórcy i sens — a nie o uzupełnianie brakujących danych empirycznych.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
przedmiot formalny; nauka i teologia; komplementarność; stworzenie
MH-9 — Granica empirii widziana od strony teologii
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
Rozumiem fragment
PRIORYTET A · GRANICZNA / METODOLOGICZNA · 2.3 Naturalizm metodologiczny · 3.8 Granice teologii naturalnej „Filozofia nauki […] analizuje granice możliwości nauk empirycznych, ale z natury rzeczy granic tych nie jest w stanie przekroczyć. Teologia nauki przeciwnie – poza granice te wykracza.”
Lokalizacja
M. Heller, rozdz. 7 „Stworzenie a ewolucja”, s. 152; strona PDF 145.
Jak wykorzystać
Pozwala opisać różnicę kompetencji: filozofia nauki rekonstruuje zasięg metody, teologia zaś interpretuje rzeczywistość w świetle stworzenia i Objawienia.
Zastrzeżenie
Teologia przekracza tę granicę jako teologia, nie jako „szersza fizyka”. Warto to dopowiedzieć, aby uniknąć epistemologicznego mieszania poziomów.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
granice empirii; filozofia nauki; teologia nauki; poziomy wyjaśnienia
MH-12 — Objawienie nie jest podręcznikiem informacji o świecie
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
Rozumiem fragment
PRIORYTET A · GRANICZNA / TEOLOGICZNA · 3.8 Granice teologii naturalnej i Objawienie „Objawienie ma przede wszystkim charakter egzystencjalny, a nie informacyjny.”
Lokalizacja
M. Heller, rozdz. 7 „Stworzenie a ewolucja”, s. 154; strona PDF 147.
Jak wykorzystać
Nadaje precyzyjny sens końcowej granicy rozdziału 3: Objawienie nie służy do uzupełniania braków fizyki czy biologii, lecz wprowadza człowieka w relację zbawczą i odsłania tożsamość Boga w innym porządku.
Zastrzeżenie
Można zestawić z tezą, że przyroda daje co najwyżej „profil metafizyczny” autora, podczas gdy historia zbawienia nie jest dedukowalna z danych przyrodniczych.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
Objawienie; wiedza zbawienia; granice teologii naturalnej; egzystencja
MH-13 — Naturalizm metodologiczny: świat wyjaśniany przez świat
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
Rozumiem fragment
PRIORYTET A · METODOLOGICZNA · 2.3 Problem naturalizmu metodologicznego „Świat staramy się wyjaśnić samym światem. Ciągi przyczyn i skutków […] muszą w całości znajdować się wewnątrz materialnego świata.”
Lokalizacja
M. Heller, rozdz. 7 „Stworzenie a ewolucja”, s. 155; strona PDF 148.
Jak wykorzystać
Bardzo trafna definicja praktyki naukowej: wyjaśnienia empiryczne pozostają wewnątrz badanego porządku. Cytat pomaga pokazać, że reguła metodologiczna nie jest jeszcze tezą, iż poza światem materialnym nic nie istnieje.
Zastrzeżenie
W analizie inteligentny projekt warto pytać, czy „inteligencja” ma być przyczyną naukową wewnątrz świata, czy metafizyczną racją świata. Odpowiedź wpływa na status całej argumentacji.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
naturalizm metodologiczny; przyczynowość; domknięcie metody; wyjaśnienie naukowe
MH-14 — Ewolucja i stworzenie jako dwa wyjaśnienia jednej rzeczywistości
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
Rozumiem fragment
PRIORYTET A · SYNTETYCZNA / DOKTRYNALNA · 2.1 Klasyczna teologia stworzenia · 3.7 Jedność źródła „Dla teologii wyjaśnić to znaczy usprawiedliwić istnienie. […] W tym sensie ewolucja nie tylko nie stoi w opozycji wobec stworzenia, lecz razem z nim daje obraz syntetyczny. […] Rzeczywistość posiada cechę jedności, występuje w jednym egzemplarzu.”
Lokalizacja
M. Heller, rozdz. 7 „Stworzenie a ewolucja”, s. 156; strona PDF 149.
Jak wykorzystać
Umożliwia przedstawienie modelu niekonkurencyjnego: ewolucja opisuje procesy wewnątrz świata, stworzenie uzasadnia istnienie całości. Zdanie o jedności rzeczywistości może też wspierać ostrożną rekonstrukcję jednego źródła porządku.
Zastrzeżenie
Jedność rzeczywistości nie jest sama w sobie dowodem monoteizmu; jest raczej warunkiem spójnej syntezy naukowo-teologicznej.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
ewolucja; stworzenie; synteza; jedność rzeczywistości
AJH-2 — Wiara i rozum: odrębne zadania, konieczna współpraca
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
Rozumiem fragment
PRIORYTET A · METODOLOGICZNA / TEOLOGICZNA · 2.2 Teologia naturalna · 3.8 Granice „Nie ma rywalizacji pomiędzy religią a rozumem tak długo, jak długo świadomi jesteśmy ich odrębnych zadań i dziedzin. […] Bez rozumu wiara staje się ślepa.”
Lokalizacja
A.J. Heschel, rozdz. 1 „Samopoznanie judaizmu”, część „Uwielbienie rozumu”, s. 33; strona PDF 34.
Jak wykorzystać
Wspiera model krytycznego współdziałania wiary i rozumu. Można go użyć w części o teologii naturalnej, aby pokazać, że odróżnienie kompetencji nie prowadzi do izolacji obu porządków.
Zastrzeżenie
Heschel mówi z perspektywy filozofii judaizmu; w rozprawie chrześcijańskiej warto zaznaczyć porównawczy charakter tego świadectwa.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
wiara i rozum; teologia naturalna; racjonalność; kompetencje
AJH-3 — Bóg jako żywa troska, nie bezosobowa siła
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
Rozumiem fragment
doktorat · materiał roboczy 8 AJH-03 | Bóg jako żywa troska, nie bezosobowa siła PRIORYTET A · REKONSTRUKCYJNA / PERSONALISTYCZNA · 3.1 Inteligencja osobowa · 3.5 Życie i poznanie · 3.6 Komunikatywność „Umysłowość żydowska nie dochodzi do rozumienia Boga […] lecz raczej przez wyczuwanie żywych przejawów Jego troski, Jego dynamicznej uwagi nakierowanej na człowieka.”
Lokalizacja
A.J. Heschel, rozdz. 1 „Samopoznanie judaizmu”, część „Idee i zdarzenia”, s. 33; strona PDF 34.
Jak wykorzystać
Daje personalistyczne kryterium oceny rekonstrukcji Projektanta. Ostateczne źródło nie jest tylko inteligencją obliczającą, lecz podmiotem troski i relacji skierowanej ku osobie.
Zastrzeżenie
Taka treść nie wynika jeszcze z samego projektu biologicznego. Jest raczej teologicznym pogłębieniem i punktem porównania dla granic wnioskowania naturalnego.
Słowa kluczowe
FISZKI ŹRÓDŁOWE · HELLER / HESCHEL
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
osobowość Boga; troska; relacja; antropologia teologiczna
AJH-06 — Bóg nie jest zjawiskiem należącym do porządku natury
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
Rozumiem fragment
PRIORYTET A · KRYTYCZNA / GRANICZNA · 1.5 Krytyka inteligentny projekt · 2.3 Naturalizm metodologiczny „Bóg nie jest problemem naukowym i metody naukowe nie mogą go rozwiązać. […] Błąd analogii polega na traktowaniu Boga, jakby był On zjawiskiem należącym do porządku natury.”
Lokalizacja
A.J. Heschel, rozdz. 10 „Pytanie zwrócone do nas”, część „Nie problem naukowy”, s. 88; strona PDF 89.
Jak wykorzystać
Jedna z najważniejszych fiszek krytycznych. Pozwala postawić pytanie, czy inteligentny projekt wykrywa przyczynę wewnątrz świata, czy próbuje naukowo dowieść Boga transcendentnego — a więc przekracza zakres swojej metody.
Zastrzeżenie
Cytat nie musi wykluczać wszelkiej teologii naturalnej. Wyklucza natomiast sprowadzenie Boga do elementu hipotezy przyrodniczej na tym samym poziomie co inne przyczyny naturalne.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
Bóg i nauka; błąd kategorii; transcendencja; status ID
AJH-7 — Poznawalność i racjonalność jako założenie nauki
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
Rozumiem fragment
doktorat · materiał roboczy 9 AJH-07 | Poznawalność i racjonalność jako założenie nauki PRIORYTET A · REKONSTRUKCYJNA / FILOZOFICZNA · 3.3 Racjonalność · 3.6 Komunikatywność świata „Każde naukowe wyjaśnienie naturalnego zjawiska opiera się na założeniu, że rzeczy zachowują się w sposób zasadniczo racjonalny i poznawalny dla rozumu ludzkiego.”
Lokalizacja
A.J. Heschel, rozdz. 10 „Pytanie zwrócone do nas”, część „Zasada niewspółmierności”, s. 89; strona PDF 90.
Jak wykorzystać
Może wesprzeć analizę inteligibilności świata: nauka zakłada zgodność struktur rzeczywistości z możliwościami rozumu. W rozdziale 3 stanowi pomost ku kategorii Logos i „czytelności” kosmosu.
Zastrzeżenie
Z założenia racjonalnej poznawalności nie wynika automatycznie osobowy Projektant. Potrzebny jest dodatkowy argument metafizyczny.
Słowa kluczowe
FISZKI ŹRÓDŁOWE · HELLER / HESCHEL
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
inteligibilność; racjonalność; poznawalność; Logos
AJH-10 — Dowody mogą wzmacniać wiarę, lecz jej nie wytwarzają
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
Rozumiem fragment
PRIORYTET A · GRANICZNA / TEOLOGIA NATURALNA · 2.2 Teologia naturalna · 3.8 Granice „Dowody istnienia Boga mogą dać dodatkową siłę naszej wierze, ale jej nie produkują.”
Lokalizacja
A.J. Heschel, rozdz. 11 „Przesłanka ontologiczna”, część „Wysławiamy nim dowiedziemy”, s. 99; strona PDF 100.
Jak wykorzystać
Nadaje proporcje apologetyce: argumenty mogą pełnić funkcję wspierającą i oczyszczającą, ale nie zastępują aktu wiary, tradycji ani objawienia. Dobrze pasuje do końca rozdziału 2.
Zastrzeżenie
To nie jest negacja racjonalnej argumentacji, lecz ograniczenie jej funkcji religijnej.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
dowody Boga; wiara; apologetyka; granice rozumu
AJH-11 — Bóg poszukujący człowieka: osobowość i inicjatywa
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
Rozumiem fragment
doktorat · materiał roboczy 10 AJH-11 | Bóg poszukujący człowieka: osobowość i inicjatywa PRIORYTET A · REKONSTRUKCYJNA / PERSONALISTYCZNA · 3.1 Inteligencja osobowa · 3.6 Komunikatywność „Całą historię ludzkości, tak jak ją opisuje Biblia, można podsumować w jednym zdaniu: Bóg szuka człowieka. Wiara w Boga jest odpowiedzią na pytanie Boga.”
Lokalizacja
A.J. Heschel, rozdz. 13 „Bóg szuka człowieka”, część „Gdzie jesteś?”, s. 110; strona PDF 111.
Jak wykorzystać
Najmocniejszy fragment do wykazania, że Bóg biblijny jest aktywnym podmiotem relacji, nie tylko inteligentną przyczyną. Może stanowić punkt kulminacyjny rekonstrukcji cechy osobowej i komunikatywnej.
Zastrzeżenie
Wniosek ten wymaga Objawienia. Z danych projektu można co najwyżej przygotować pojęciową możliwość podmiotowego źródła.
Słowa kluczowe
FISZKI ŹRÓDŁOWE · HELLER / HESCHEL
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
Bóg osobowy; inicjatywa; relacja; wezwanie
AJH-08 — Argument z projektu: siła intelektualna i granica religijna
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
Rozumiem fragment
PRIORYTET A · KRYTYCZNA / CENTRALNA · 1.5 Krytyka inteligentny projekt · 2.2 Teologia naturalna · 3.8 Granice „Siła argumentu planu polega na tym, że jest on odpowiedzią na problem intelektualny; jego słabością jest to, że zawodzi jako odpowiedź na problem religijny. […] Tajemnica stworzenia, nie zaś pomysł planu; Bóg, który jest ponad tajemnicą, nie inżynier czy też planista.”
Lokalizacja
A.J. Heschel, rozdz. 10 „Pytanie zwrócone do nas”, części „Argument planu” oraz „Religia zaczyna się od zdumienia i tajemnicy”, s. 93; strona PDF 94.
Jak wykorzystać
To najważniejszy fragment Heschela dla tematu rozprawy. Pozwala uznać poznawczą wagę argumentu z planu, a zarazem wykazać, że „Projektant” nie wyczerpuje biblijnego pojęcia Stwórcy ani problemu religijnego.
Zastrzeżenie
Warto omówić ten tekst jako krytykę redukcji Boga do inżyniera, nie jako prostą negację wszelkiego wnioskowania teleologicznego.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
argument z projektu; Paley; Stwórca; redukcja do inżyniera
AJH-9 — Od pytania o Boga do pytania od Boga
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
Rozumiem fragment
PRIORYTET A · PERSONALISTYCZNA / GRANICZNA · 3.1 Osobowość · 3.6 Komunikatywność · 3.8 Objawienie „To pierwsze jest pytaniem o Boga; drugie jest pytaniem od Boga.”
Lokalizacja
A.J. Heschel, rozdz. 10 „Pytanie zwrócone do nas”, część „Pytanie zwrócone do nas”, s. 93; strona PDF 94.
Jak wykorzystać
Bardzo zwięzłe zdanie do przejścia od teologii naturalnej do objawienia. Projekt może być przedmiotem pytania o przyczynę, natomiast religia biblijna zakłada podmiot, który sam zwraca się do człowieka.
Zastrzeżenie
To przejście nie jest logiczną dedukcją z danych przyrody. Oznacza zmianę porządku: z argumentu filozoficznego do relacyjnego wydarzenia wiary.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
pytanie Boga; osoba; wezwanie; Objawienie
AJH-12 — Bóg jako ostateczny podmiot, nie przedmiot hipotezy
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
Rozumiem fragment
PRIORYTET A · REKONSTRUKCYJNA / KRYTYCZNA · 3.1 Inteligencja osobowa / ponadosobowa „On nie jest przedmiotem, który można by pojąć, tezą, którą można popierać […] On jest ostatecznym podmiotem.”
Lokalizacja
A.J. Heschel, rozdz. 16 „Poza intuicją”, część „Bóg jest podmiotem”, s. 126; strona PDF 127.
Jak wykorzystać
Dobrze precyzuje intuicję „nie mniej niż osoba”. Ostateczne źródło nie jest rzeczą ani składnikiem teorii, lecz podmiotem, wobec którego człowiek sam staje się poznany i odpowiedzialny.
Zastrzeżenie
W pracy warto zachować różnicę między filozoficznym wnioskiem do inteligencji a biblijnym stwierdzeniem o ostatecznym Podmiocie.
Słowa kluczowe
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe
podmiot; osoba; transcendencja; reifikacja Boga