Fiszki przypięte do pozycji bibliograficznych
W bazie projektu znajduje się 1432 opublikowanych fiszek. Każda karta pozostaje przypisana do konkretnej książki lub artykułu i może należeć do wielu miejsc w spisie treści tego projektu.
Znaleziono 1432 fiszek.
17 — Nauka jako praktyka społeczna
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
Rozumiem fragment
LOKALIZACJA rozdz. 11, „The individual-society interface in scientific practice”, s. 301; strona PDF 314 | WYKORZYSTANIE rozdz. 1, pkt 1 i 5 | STATUS socjologia nauki
Przekład roboczy
„Choć natura może być zasadniczym arbitrem myśli naukowej, sposób jej badania i interpretowania jest ostatecznie ustalany przez wielki komitet ludzi, złożone reguły i dynamikę – jest zatem konstruktem społecznym.”
Jak wykorzystać
Przyda się do oceny roli recenzji, czasopism, instytutów i konsensusu w sporze o inteligentny projekt. Pozwala uniknąć utożsamienia naukowości z samym posiadaniem instytucji albo z opinią większości.
Zastrzeżenie
Społecznie konstruowane są procedury i interpretacje, nie sama rzeczywistość przyrodnicza. Cytatu nie należy używać jako argumentu, że dane są dowolne.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
18 — Ważne ustępstwo krytyka ID: nieobserwowalność Projektanta nie rozstrzyga
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
Rozumiem fragment
Fiszka 18. Ważne ustępstwo krytyka inteligentny projekt: nieobserwowalność Projektanta nie rozstrzyga LOKALIZACJA rozdz. 13, „Science, nonscience, and pseudoscience”, s. 365; strona PDF 378 | WYKORZYSTANIE rozdz. 1, pkt 1 i 5; rozdz. 3, predykcja 2 | STATUS bezpośrednio o inteligentny projekt
Przekład roboczy
„inteligentny projekt ma niemal wszystkie konieczne składniki programu naukowego. […] Powodem nie jest to, że nigdy nie można dowieść istnienia inteligentnego projektanta. Nauka nie może bowiem «dowieść» istnienia nieobserwowalnych bytów naukowych.”
Jak wykorzystać
To szczególnie wartościowy cytat z autora krytycznego wobec inteligentny projekt. Pozwala odrzucić zbyt prosty zarzut: „Projektant jest niewidzialny, więc hipoteza nie może być naukowa”.
Zastrzeżenie
Zimring dalej krytykuje inteligentny projekt na innej podstawie. Ponadto opisuje inteligentny projekt bardzo wąsko – jako jednoczesne stworzenie obecnych gatunków – co nie odpowiada całemu spektrum współczesnych ujęć inteligentny projekt.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
19 — Główny zarzut Zimringa wobec ID: brak dedukowalnych następstw
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
Rozumiem fragment
Fiszka 19. Główny zarzut Zimringa wobec inteligentny projekt: brak dedukowalnych następstw LOKALIZACJA rozdz. 13, „Science, nonscience, and pseudoscience”, s. 365-366; strona PDF 378-379 | WYKORZYSTANIE rozdz. 1, pkt 5; rozdz. 3, predykcje 1 i 4 | STATUS bezpośrednia krytyka inteligentny projekt
Przekład roboczy
„Powodem, dla którego inteligentny projekt nie jest nauką, jest to, że wyników nie da się wydedukować z przesłanek. […] Problem polega na tym, że inteligencja może zrobić cokolwiek zechce.”
Jak wykorzystać
Może stanowić najmocniejszy kontrargument w rozdziale 1.5 i test dla rozdziału 3: czy przypisywane Projektantowi cechy generują określone, ryzykowne oczekiwania, czy jedynie pozwalają dopasować każdą obserwację po fakcie?
Zastrzeżenie
Zarzut trafia najmocniej w hipotezę Projektanta nieograniczonego i używanego ad hoc. Nie obala automatycznie każdej hipotezy projektu, która precyzuje mechanizm, cele lub przewidywalny profil skutków.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
20 — Obalenie ewolucji nie byłoby jeszcze dowodem projektu
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
Rozumiem fragment
LOKALIZACJA rozdz. 13, „Science, nonscience, and pseudoscience”, s. 367; strona PDF 380 | WYKORZYSTANIE rozdz. 1, pkt 5 | STATUS bezpośrednia krytyka inteligentny projekt
Przekład roboczy
„Pogląd, że różnorodność gatunków może wyjaśnić wyłącznie ewolucja albo inteligentny projekt i że fałszywość ewolucji czyni inteligentny projekt prawdziwym, jest błędem fałszywej dychotomii.”
Jak wykorzystać
Powinien wejść do części metodologicznej krytyki. Pozwala odróżnić argument negatywny przeciw określonemu mechanizmowi od pozytywnego argumentu na rzecz inteligentnej przyczyny.
Zastrzeżenie
W rozprawie warto porównywać więcej niż dwie hipotezy oraz wykazać, co hipoteza projektu wyjaśnia pozytywnie, a nie tylko czego nie wyjaśnia konkurencja.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
21 — Status naukowy i prawdziwość to dwa odrębne zagadnienia
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
Rozumiem fragment
LOKALIZACJA rozdz. 13, „Science, nonscience, and pseudoscience”, s. 367-368; strona PDF 380-381 | WYKORZYSTANIE rozdz. 1, pkt 5; rozdz. 2, pkt 3 | STATUS bezpośrednia ocena inteligentny projekt
Przekład roboczy
„Zarzuty te nie czynią oczywiście teorii inteligentny projekt fałszywą ani nie unieważniają jej badania jako aktywności; sprawiają jedynie, że inteligentny projekt nie jest nauką – w tym ujęciu pseudonauką.”
Jak wykorzystać
Może zamknąć prezentację stanowiska Zimringa: jego konkluzja dotyczy statusu metodologicznego, a nie bezpośredniego dowodu fałszywości tezy metafizycznej.
Zastrzeżenie
To wniosek autora, który trzeba zrekonstruować i ocenić, a nie cytować jako samowystarczający werdykt. Jego opis inteligentny projekt jest częściowo utożsamiony ze specjalnym stworzeniem i młodoziemskim kreacjonizmem.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
22 — Świat przyrody jako arbiter twierdzeń naukowych
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
Rozumiem fragment
LOKALIZACJA rozdz. 5, „Observation of the natural world is the arbiter…”, s. 130; strona PDF 143 | WYKORZYSTANIE rozdz. 2, pkt 3; rozdz. 1, pkt 1 | STATUS naturalizm metodologiczny
Przekład roboczy
„Nauka opiera ostateczne kryterium ważności na zjawiskach naturalnych. […] Ostatniego słowa o «prawdzie» nie ma autorytet, objawienie ani tekst definitywny, lecz ciągła obserwacja świata przyrody, według której oceniamy fakty i teorie naukowe.”
Jak wykorzystać
Rdzeń do omówienia naturalizmu metodologicznego: w obrębie nauki rozstrzygają obserwowalne konsekwencje, a nie autorytet teologiczny. Pozwala też oddzielić metodę naukową od pełnej teorii poznania.
Zastrzeżenie
Zdanie dotyczy walidacji twierdzeń naukowych, nie rozstrzyga, że objawienie, filozofia lub teologia nie mogą dostarczać innego rodzaju wiedzy.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
23 — Nauka jest korygowalna i samokorygująca
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
Rozumiem fragment
LOKALIZACJA rozdz. 5, „Science is an iterative, corrigible, and self-correcting process”, s. 134; strona PDF 147 | WYKORZYSTANIE rozdz. 2, pkt 3; rozdz. 1, pkt 5 | STATUS naturalizm metodologiczny
Przekład roboczy
„W nauce wszystkie prawdy są prowizoryczne i podlegają ciągłym wyzwaniom wynikającym z nowych obserwacji i eksperymentów.”
Jak wykorzystać
Może określić minimalny standard dojrzałego programu inteligentny projekt: gotowość do wskazania możliwego błędu, korekty własnych modeli i przyjęcia danych niezgodnych z oczekiwaniami.
Zastrzeżenie
Warto unikać przeciwstawiania „korygowalnej nauki” i „niekorygowalnej teologii” w sposób uproszczony. Dyscypliny mają odmienne przedmioty i kryteria, a teologia również rozwija interpretacje.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
24 — Regułowość świata jako założenie nauki
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
Rozumiem fragment
Materiały robocze – cytaty należy zweryfikować w egzemplarzu źródłowym 9 Fiszka 24. Regułowość świata jako założenie nauki LOKALIZACJA rozdz. 5, „The sine qua non of science: a rule-governed universe”, s. 151; strona PDF 164 | WYKORZYSTANIE rozdz. 2, pkt 3; rozdz. 3, predykcje 3, 6 i 7 | STATUS założenie nauki
Przekład roboczy
„Wszechświat oparty na regułach i niebędący całkowicie losowym jest podstawową przesłanką nauki.”
Jak wykorzystać
Bardzo przydatne dla teologicznej rekonstrukcji racjonalności i czytelności kosmosu. Pokazuje, że nauka zakłada stabilny porządek, który można opisywać i przewidywać.
Zastrzeżenie
U Zimringa jest to przesłanka metodologiczna, nie wniosek o osobowym Logosie. Przejście od regułowości świata do racjonalnego Projektanta wymaga osobnego argumentu filozoficznego.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
25 — Nauka może badać obserwowalne skutki roszczeń nadnaturalnych
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
Rozumiem fragment
LOKALIZACJA rozdz. 5, „The sine qua non of science”, s. 152-153; strona PDF 165-166 | WYKORZYSTANIE rozdz. 2, pkt 3 | STATUS granica naturalizmu metodologicznego
Przekład roboczy
„«Rzeczywiste» skutki w świecie przyrody, którym przypisuje się nadnaturalne pochodzenie, mogą być badane naukowo. Dopóki jednak nie zostanie określona reguła obserwowalna jako powtarzalne zjawisko w świecie naturalnym, nie można osiągnąć postępu naukowego.”
Jak wykorzystać
Pomaga zniuansować problem metodologicznego naturalizmu. Nauka może testować skutki przypisywane przyczynie transcendentnej, ale test nie musi identyfikować ostatecznej natury przyczyny.
Zastrzeżenie
Powtarzalny skutek nie dowodzi automatycznie postulowanej przyczyny – nadal działa problem retrodukcji i potwierdzania następnika.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
26 — Wyłączenie metodologiczne nie jest negacją ontologiczną
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
Rozumiem fragment
LOKALIZACJA rozdz. 5, „The sine qua non of science”, s. 153; strona PDF 166 | WYKORZYSTANIE rozdz. 2, pkt 3; rozdz. 3, predykcje 2 i 8 | STATUS granica naturalizmu metodologicznego
Przekład roboczy
„Nie znaczy to, że rzeczy nadnaturalne nie mogą istnieć. […] Tego po prostu nie da się badać naukowo.”
Jak wykorzystać
To jeden z najważniejszych fragmentów do odróżnienia naturalizmu metodologicznego od ontologicznego. Brak naukowej testowalności nie jest dowodem nieistnienia rzeczywistości transcendentnej.
Zastrzeżenie
Zimring definiuje „nadnaturalne” jako niepodlegające żadnym regułom. Inne koncepcje teologiczne mogą rozumieć działanie Boga jako regularne lub dostępne pośrednio przez skutki.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
27 — Nauka nie może naukowo zanegować istnienia Boga
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
Rozumiem fragment
LOKALIZACJA rozdz. 4, „Why study of supernatural cognitions cannot be a science”, s. 120; strona PDF 133 | WYKORZYSTANIE rozdz. 2, pkt 3; rozdz. 3, predykcja 8 | STATUS granica kompetencji nauki
Przekład roboczy
„Jeżeli ktoś neguje istnienie Boga, nie czyni tego naukowo; nie jest to kwestia, którą nauka może rozstrzygnąć.”
Jak wykorzystać
Bardzo mocny cytat przeciw utożsamianiu metodologicznego naturalizmu z ateizmem. Może być osią polemiki z wnioskami metafizycznego naturalizmu wyprowadzanymi z sukcesu nauk.
Zastrzeżenie
Autor nie twierdzi, że o Bogu nie można racjonalnie mówić w filozofii lub teologii; określa jedynie granice nauk empirycznych.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
28 — Hipoteza naukowa musi dopuszczać zmianę pod wpływem doświadczenia
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
Rozumiem fragment
Materiały robocze – cytaty należy zweryfikować w egzemplarzu źródłowym 10 Fiszka 28. Hipoteza naukowa musi dopuszczać zmianę pod wpływem doświadczenia LOKALIZACJA rozdz. 4, „Why study of supernatural cognitions cannot be a science”, s. 118; strona PDF 131 | WYKORZYSTANIE rozdz. 1, pkt 5; rozdz. 2, pkt 3; rozdz. 3, predykcje 4 i 8 | STATUS test odrzucalności
Przekład roboczy
„Jeżeli żaden wynik doświadczenia w żadnych okolicznościach nie może wymusić zmiany w sieci przekonań, nie można uprawiać nauki.”
Jak wykorzystać
Może działać jako pytanie kontrolne dla każdej wersji argumentu z projektu: jaka obserwacja osłabiłaby hipotezę, zmieniła jej parametry albo skłoniła do jej porzucenia?
Zastrzeżenie
Zimring przyjmuje mocny model dedukowalnych konsekwencji. W naukach historycznych zmiana może dotyczyć całej sieci hipotez, a nie pojedynczego zdania.