Fiszki przypięte do pozycji bibliograficznych
W bazie projektu znajduje się 1432 opublikowanych fiszek. Każda karta pozostaje przypisana do konkretnej książki lub artykułu i może należeć do wielu miejsc w spisie treści tego projektu.
Znaleziono 1432 fiszek.
A-5 — Byt realny a byt logiczny
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Źródło
Tomasz z Akwinu
Lokalizacja
Byt i istota, rozdz. 1
Lokalizacja
druk s. 35; strona PDF 34; linie [1]-[20] Zastosowanie w planie R2.1, R2.2
CYTAT „Bytem w pierwszym znaczeniu może być natomiast tylko to, czemu odpowiada coś w rzeczywistości, ślepota więc i wszelkiego rodzaju braki nie będą w tym znaczeniu bytami. […] Nazwę istoty bierzemy od bytu w pierwszym jego znaczeniu”.
Jak wykorzystać
Przydatne do ustalenia realistycznego punktu wyjścia: pojęcia i zdania nie są automatycznie bytami realnymi. W pracy o inteligentny projekt cytat może pomóc rozróżnić informację jako opis, informację jako własność fizycznego układu oraz znaczenie przypisywane przez umysł.
Zastrzeżenie
Nie należy przenosić rozróżnienia bezpośrednio na współczesną teorię informacji bez dodatkowej argumentacji. Pełne nazwy rozdziałów: R2.1 – Klasyczna teologia stworzenia; R2.2 – Teologia naturalna
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Źródło
Tomasz z Akwinu
Lokalizacja
Byt i istota, rozdz. 1
Lokalizacja
druk s. 35; PDF s. 34; linie [1]-[20] Zastosowanie w planie R2.1, R2.2
CYTAT „Bytem w pierwszym znaczeniu może być natomiast tylko to, czemu odpowiada coś w rzeczywistości, ślepota więc i wszelkiego rodzaju braki nie będą w tym znaczeniu bytami. [...] Nazwę istoty bierzemy od bytu w pierwszym jego znaczeniu”.
Jak wykorzystać
Przydatne do ustalenia realistycznego punktu wyjścia: pojęcia i zdania nie są automatycznie bytami realnymi. W pracy o ID cytat może pomóc rozróżnić informację jako opis, informację jako własność fizycznego układu oraz znaczenie przypisywane przez umysł.
Zastrzeżenie
Nie należy przenosić rozróżnienia bezpośrednio na współczesną teorię informacji bez dodatkowej argumentacji. Pełne nazwy rozdziałów: R2.1 - Klasyczna teologia stworzenia; R2.2 - Teologia naturalna
A-6 — Substancje niematerialne: złożenie z formy i istnienia
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Źródło
Tomasz z Akwinu
Lokalizacja
Byt i istota, rozdz. 4
Lokalizacja
druk s. 65; strona PDF 64; linie [20]-[40] Zastosowanie w planie R2.1, R3.2
CYTAT „W duszy i inteligencji nie może więc być w żadnym wypadku złożenia z materii i formy – istota ich nie jest złożona, tak jak w substancjach cielesnych – jest jednak w nich złożenie z formy i istnienia”.
Jak wykorzystać
Fragment pozwala pokazać, że niematerialność nie oznacza u Tomasza absolutnej prostoty. Każda inteligencja stworzona nadal zależy w istnieniu od Pierwszej Przyczyny, co ogranicza utożsamianie możliwego „projektanta kosmicznego” z Bogiem.
Zastrzeżenie
„Inteligencja” oznacza tu substancję oddzieloną w metafizyce średniowiecznej, a nie ogólnie zdolność obliczeniową. Pełne nazwy rozdziałów: R2.1 – Klasyczna teologia stworzenia; R3.2 – Transcendencja Projektanta
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Źródło
Tomasz z Akwinu
Lokalizacja
Byt i istota, rozdz. 4
Lokalizacja
druk s. 65; PDF s. 64; linie [20]-[40] Zastosowanie w planie R2.1, R3.2
CYTAT „W duszy i inteligencji nie może więc być w żadnym wypadku złożenia z materii i formy - istota ich nie jest złożona, tak jak w substancjach cielesnych - jest jednak w nich złożenie z formy i istnienia”.
Jak wykorzystać
Fragment pozwala pokazać, że niematerialność nie oznacza u Tomasza absolutnej prostoty. Każda inteligencja stworzona nadal zależy w istnieniu od Pierwszej Przyczyny, co ogranicza utożsamianie możliwego „projektanta kosmicznego” z Bogiem.
Zastrzeżenie
„Inteligencja” oznacza tu substancję oddzieloną w metafizyce średniowiecznej, a nie ogólnie zdolność obliczeniową. Pełne nazwy rozdziałów: R2.1 - Klasyczna teologia stworzenia; R3.2 - Transcendencja Projektanta
A-7 — Realna różnica między istotą a istnieniem
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Źródło
Tomasz z Akwinu
Lokalizacja
Byt i istota, rozdz. 4
Lokalizacja
druk s. 69; strona PDF 68; linie [90]-[100] Zastosowanie w planie R2.1, R2.2, R3.2
CYTAT „Mogę bowiem zrozumieć, czym jest człowiek albo feniks, a jednak nie wiedzieć, czy istnieją one w rzeczywistości. Istnienie jest więc czymś różnym od istoty, chyba że istnieje jakaś rzecz, której istotą jest istnienie”.
Jak wykorzystać
To jeden z najważniejszych cytatów całego zestawu. Umożliwia przejście od analizy treści bytu do pytania o akt istnienia i otwiera drogę do metafizycznego rozumienia stworzenia jako udzielania istnienia.
Zastrzeżenie
Przejście od rozróżnienia pojęciowego do realnego złożenia jest przedmiotem sporów interpretacyjnych i powinno być zrekonstruowane argumentacyjnie. Pełne nazwy rozdziałów: R2.1 – Klasyczna teologia stworzenia; R2.2 – Teologia naturalna; R3.2 – Transcendencja Projektanta
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Źródło
Tomasz z Akwinu
Lokalizacja
Byt i istota, rozdz. 4
Lokalizacja
druk s. 69; PDF s. 68; linie [90]-[100] Zastosowanie w planie R2.1, R2.2, R3.2
CYTAT „Mogę bowiem zrozumieć, czym jest człowiek albo feniks, a jednak nie wiedzieć, czy istnieją one w rzeczywistości. Istnienie jest więc czymś różnym od istoty, chyba że istnieje jakaś rzecz, której istotą jest istnienie”.
Jak wykorzystać
To jeden z najważniejszych cytatów całego zestawu. Umożliwia przejście od analizy treści bytu do pytania o akt istnienia i otwiera drogę do metafizycznego rozumienia stworzenia jako udzielania istnienia.
Zastrzeżenie
Przejście od rozróżnienia pojęciowego do realnego złożenia jest przedmiotem sporów interpretacyjnych i powinno być zrekonstruowane argumentacyjnie. Pełne nazwy rozdziałów: R2.1 - Klasyczna teologia stworzenia; R2.2 - Teologia naturalna; R3.2 - Transcendencja Projektanta
A-8 — Jedyność samoistnego istnienia
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Źródło
Tomasz z Akwinu
Lokalizacja
Byt i istota, rozdz. 4
Lokalizacja
druk s. 71; strona PDF 70; linie [110]-[125] Zastosowanie w planie R2.1, R2.2, R3.2, R3.7
CYTAT „Pozostaje więc, że taka rzecz, której istotą jest istnienie, może być tylko jedna. Stąd trzeba przyjąć, że w jakiejkolwiek innej rzeczy oprócz tej właśnie, czym innym jest jej istnienie i czym innym jej istota, natura lub forma”.
Jak wykorzystać
Cytat może być podstawą metafizycznego argumentu na rzecz jednego źródła istnienia. W rozdziale 3 warto odróżnić tę jedyność od probabilistycznego argumentu z jedności praw przyrody.
Zastrzeżenie
To argument metafizyczny, nie empiryczna predykcja inteligentny projekt; nie należy mieszać poziomów bez wyjaśnienia. Pełne nazwy rozdziałów: R2.1 – Klasyczna teologia stworzenia; R2.2 – Teologia naturalna; R3.2 – Transcendencja Projektanta; R3.7 – Jedność źródła i porządku
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Źródło
Tomasz z Akwinu
Lokalizacja
Byt i istota, rozdz. 4
Lokalizacja
druk s. 71; PDF s. 70; linie [110]-[125] Zastosowanie w planie R2.1, R2.2, R3.2, R3.7
CYTAT „Pozostaje więc, że taka rzecz, której istotą jest istnienie, może być tylko jedna. Stąd trzeba przyjąć, że w jakiejkolwiek innej rzeczy oprócz tej właśnie, czym innym jest jej istnienie i czym innym jej istota, natura lub forma”.
Jak wykorzystać
Cytat może być podstawą metafizycznego argumentu na rzecz jednego źródła istnienia. W rozdziale 3 warto odróżnić tę jedyność od probabilistycznego argumentu z jedności praw przyrody.
Zastrzeżenie
To argument metafizyczny, nie empiryczna predykcja ID; nie należy mieszać poziomów bez wyjaśnienia. Pełne nazwy rozdziałów: R2.1 - Klasyczna teologia stworzenia; R2.2 - Teologia naturalna; R3.2 - Transcendencja Projektanta; R3.7 - Jedność źródła i porządku
A-9 — Pierwsza Przyczyna istnienia wszystkich rzeczy
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Źródło
Tomasz z Akwinu
Lokalizacja
Byt i istota, rozdz. 4
Lokalizacja
druk s. 71; strona PDF 70; linie [130]-[140] Zastosowanie w planie R2.1, R2.2, R3.2, R3.7
CYTAT „Każda więc rzecz, której istnienie nie utożsamia się ze swą istotą, musi otrzymać istnienie od czegoś innego. […] Trzeba z konieczności przyjąć, że istnieje jakaś rzecz, która jest przyczyną istnienia wszystkich rzeczy i że ta przyczyna jest tylko istnieniem”.
Jak wykorzystać
Najmocniejszy fragment do połączenia klasycznej teologii stworzenia z metafizyką zależności. Pokazuje, że Stwórca nie jest tylko inicjatorem zdarzenia w przeszłości, lecz przyczyną samego istnienia bytów.
Zastrzeżenie
W doktoracie trzeba wyjaśnić odrzucenie nieskończonego szeregu przyczyn i sens „przyczyny istnienia”, aby uniknąć skrótu argumentacyjnego. Pełne nazwy rozdziałów: R2.1 – Klasyczna teologia stworzenia; R2.2 – Teologia naturalna; R3.2 – Transcendencja Projektanta; R3.7 – Jedność źródła i porządku
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Źródło
Tomasz z Akwinu
Lokalizacja
Byt i istota, rozdz. 4
Lokalizacja
druk s. 71; PDF s. 70; linie [130]-[140] Zastosowanie w planie R2.1, R2.2, R3.2, R3.7
CYTAT „Każda więc rzecz, której istnienie nie utożsamia się ze swą istotą, musi otrzymać istnienie od czegoś innego. [...] Trzeba z konieczności przyjąć, że istnieje jakaś rzecz, która jest przyczyną istnienia wszystkich rzeczy i że ta przyczyna jest tylko istnieniem”.
Jak wykorzystać
Najmocniejszy fragment do połączenia klasycznej teologii stworzenia z metafizyką zależności. Pokazuje, że Stwórca nie jest tylko inicjatorem zdarzenia w przeszłości, lecz przyczyną samego istnienia bytów.
Zastrzeżenie
W doktoracie trzeba wyjaśnić odrzucenie nieskończonego szeregu przyczyn i sens „przyczyny istnienia”, aby uniknąć skrótu argumentacyjnego. Pełne nazwy rozdziałów: R2.1 - Klasyczna teologia stworzenia; R2.2 - Teologia naturalna; R3.2 - Transcendencja Projektanta; R3.7 - Jedność źródła i porządku
A-10 — Istnienie jako akt istoty
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Źródło
Tomasz z Akwinu
Lokalizacja
Byt i istota, rozdz. 4
Lokalizacja
druk s. 73; strona PDF 72; linie [140]-[155] Zastosowanie w planie R2.1, R2.2, R3.5
CYTAT „Trzeba więc przyjąć, że sama istota lub forma, jaką jest inteligencja, pozostaje w możności do istnienia, które otrzymuje od Boga, a istnienie to jest aktem tej istoty”.
Jak wykorzystać
Cytat precyzuje, co oznacza creatio na poziomie metafizycznym: nie tylko formowanie materii, ale aktualizowanie istoty przez udzielone istnienie. Może być użyty do korekty obrazu Boga jako zewnętrznego „inżyniera”.
Zastrzeżenie
Odwołanie do „inteligencji” ma specyficzny kontekst angelologiczno-metafizyczny; ogólną zasadę trzeba wyprowadzić ostrożnie. Pełne nazwy rozdziałów: R2.1 – Klasyczna teologia stworzenia; R2.2 – Teologia naturalna; R3.5 – Ukierunkowanie na życie i poznanie
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Źródło
Tomasz z Akwinu
Lokalizacja
Byt i istota, rozdz. 4
Lokalizacja
druk s. 73; PDF s. 72; linie [140]-[155] Zastosowanie w planie R2.1, R2.2, R3.5
CYTAT „Trzeba więc przyjąć, że sama istota lub forma, jaką jest inteligencja, pozostaje w możności do istnienia, które otrzymuje od Boga, a istnienie to jest aktem tej istoty”.
Jak wykorzystać
Cytat precyzuje, co oznacza creatio na poziomie metafizycznym: nie tylko formowanie materii, ale aktualizowanie istoty przez udzielone istnienie. Może być użyty do korekty obrazu Boga jako zewnętrznego „inżyniera”.
Zastrzeżenie
Odwołanie do „inteligencji” ma specyficzny kontekst angelologiczno-metafizyczny; ogólną zasadę trzeba wyprowadzić ostrożnie. Pełne nazwy rozdziałów: R2.1 - Klasyczna teologia stworzenia; R2.2 - Teologia naturalna; R3.5 - Ukierunkowanie na życie i poznanie
A-11 — W Bogu istota jest własnym istnieniem
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Źródło
Tomasz z Akwinu
Lokalizacja
Byt i istota, rozdz. 5
Lokalizacja
druk s. 75; strona PDF 74 Zastosowanie w planie R2.1, R2.2, R3.2, R3.7
CYTAT „Pierwszy sposób odnosi się do Boga, którego istotą jest jego własne istnienie”.
Jak wykorzystać
Krótka formuła może pełnić rolę definicyjnego zwornika: Bóg nie „ma” istnienia tak jak stworzenia, lecz jest samoistnym istnieniem. To ważne dla wykazania nieadekwatności traktowania Boga jako jednego bytu pośród innych.
Zastrzeżenie
Zdanie wymaga objaśnienia analogicznego orzekania i nie powinno być pozostawione bez kontekstu rozdziału 4. Pełne nazwy rozdziałów: R2.1 – Klasyczna teologia stworzenia; R2.2 – Teologia naturalna; R3.2 – Transcendencja Projektanta; R3.7 – Jedność źródła i porządku
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Źródło
Tomasz z Akwinu
Lokalizacja
Byt i istota, rozdz. 5
Lokalizacja
druk s. 75; PDF s. 74 Zastosowanie w planie R2.1, R2.2, R3.2, R3.7
CYTAT „Pierwszy sposób odnosi się do Boga, którego istotą jest jego własne istnienie”.
Jak wykorzystać
Krótka formuła może pełnić rolę definicyjnego zwornika: Bóg nie „ma” istnienia tak jak stworzenia, lecz jest samoistnym istnieniem. To ważne dla wykazania nieadekwatności traktowania Boga jako jednego bytu pośród innych.
Zastrzeżenie
Zdanie wymaga objaśnienia analogicznego orzekania i nie powinno być pozostawione bez kontekstu rozdziału 4. Pełne nazwy rozdziałów: R2.1 - Klasyczna teologia stworzenia; R2.2 - Teologia naturalna; R3.2 - Transcendencja Projektanta; R3.7 - Jedność źródła i porządku
A-12 — Transcendencja: Bóg nie należy do żadnego rodzaju
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Źródło
Tomasz z Akwinu
Lokalizacja
Byt i istota, rozdz. 5
Lokalizacja
druk s. 77; strona PDF 76; linie [1]-[25] Zastosowanie w planie R2.1, R2.2, R3.2, R3.7, R3.8
CYTAT „Boga nie można zaliczyć do żadnego rodzaju, ponieważ wszystko, co należy do rodzaju, musi mieć istotę różną od swego istnienia. […] To istnienie, które jest Bogiem, jest takie, że niczego nie można do niego dodać. Dzięki swej niezłożoności jest istnieniem różnym od wszelkich innych istnień”.
Jak wykorzystać
Fundamentalny tekst do teologicznej korekty języka inteligentny projekt: „Projektant” nie może być po prostu egzemplarzem rodzaju „inteligencja”. Cytat wspiera transcendencję i apofatyczną ostrożność w rekonstrukcji cech Boga.
Zastrzeżenie
Nie wynika z niego samodzielnie, że dane biologiczne wskazują na Boga; określa raczej warunki metafizycznej identyfikacji. Pełne nazwy rozdziałów: R2.1 – Klasyczna teologia stworzenia; R2.2 – Teologia naturalna; R3.2 – Transcendencja Projektanta; R3.7 – Jedność źródła i porządku; R3.8 – Granice teologii naturalnej i potrzeba Objawienia
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Źródło
Tomasz z Akwinu
Lokalizacja
Byt i istota, rozdz. 5
Lokalizacja
druk s. 77; PDF s. 76; linie [1]-[25] Zastosowanie w planie R2.1, R2.2, R3.2, R3.7, R3.8
CYTAT „Boga nie można zaliczyć do żadnego rodzaju, ponieważ wszystko, co należy do rodzaju, musi mieć istotę różną od swego istnienia. [...] To istnienie, które jest Bogiem, jest takie, że niczego nie można do niego dodać. Dzięki swej niezłożoności jest istnieniem różnym od wszelkich innych istnień”.
Jak wykorzystać
Fundamentalny tekst do teologicznej korekty języka ID: „Projektant” nie może być po prostu egzemplarzem rodzaju „inteligencja”. Cytat wspiera transcendencję i apofatyczną ostrożność w rekonstrukcji cech Boga.
Zastrzeżenie
Nie wynika z niego samodzielnie, że dane biologiczne wskazują na Boga; określa raczej warunki metafizycznej identyfikacji. Pełne nazwy rozdziałów: R2.1 - Klasyczna teologia stworzenia; R2.2 - Teologia naturalna; R3.2 - Transcendencja Projektanta; R3.7 - Jedność źródła i porządku; R3.8 - Granice teologii naturalnej i potrzeba Objawienia
A-13 — Pełnia doskonałości w prostym istnieniu Boga
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Źródło
Tomasz z Akwinu
Lokalizacja
Byt i istota, rozdz. 5
Lokalizacja
druk s. 77-79; strona PDF 76-78; linie [30]-[40] Zastosowanie w planie R2.1, R2.2, R3.3, R3.8
CYTAT „Bóg, chociaż jest tylko istnieniem, nie jest pozbawiony jednak innych doskonałości i szlachetnych wartości. Przeciwnie posiada doskonałości właściwe wszystkim innym rodzajom bytów […] lecz posiada je w stopniu wyższym niż wszystkie inne byty”.
Jak wykorzystać
Może wspierać ostrożne przejście od czystego istnienia do pełni doskonałości, w tym intelektualności i dobra. Nadaje się do zestawienia z ośmioma predykcjami, ale nie zastępuje osobnych argumentów na każdą cechę.
Zastrzeżenie
„Doskonałość” ma tu znaczenie metafizyczne; nie wolno bezpośrednio utożsamiać jej z moralną dobrocią lub komunikatywnością bez dalszego tekstu Tomasza. Pełne nazwy rozdziałów: R2.1 – Klasyczna teologia stworzenia; R2.2 – Teologia naturalna; R3.3 – Racjonalność Projektanta; R3.8 – Granice teologii naturalnej i potrzeba Objawienia
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Źródło
Tomasz z Akwinu
Lokalizacja
Byt i istota, rozdz. 5
Lokalizacja
druk s. 77-79; PDF s. 76-78; linie [30]-[40] Zastosowanie w planie R2.1, R2.2, R3.3, R3.8
CYTAT „Bóg, chociaż jest tylko istnieniem, nie jest pozbawiony jednak innych doskonałości i szlachetnych wartości. Przeciwnie posiada doskonałości właściwe wszystkim innym rodzajom bytów [...] lecz posiada je w stopniu wyższym niż wszystkie inne byty”.
Jak wykorzystać
Może wspierać ostrożne przejście od czystego istnienia do pełni doskonałości, w tym intelektualności i dobra. Nadaje się do zestawienia z ośmioma predykcjami, ale nie zastępuje osobnych argumentów na każdą cechę.
Zastrzeżenie
„Doskonałość” ma tu znaczenie metafizyczne; nie wolno bezpośrednio utożsamiać jej z moralną dobrocią lub komunikatywnością bez dalszego tekstu Tomasza. Pełne nazwy rozdziałów: R2.1 - Klasyczna teologia stworzenia; R2.2 - Teologia naturalna; R3.3 - Racjonalność Projektanta; R3.8 - Granice teologii naturalnej i potrzeba Objawienia
A-14 — Granica definicji Pierwszego Bytu
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Źródło
Tomasz z Akwinu
Lokalizacja
Byt i istota, zakończenie rozdz. 6
Lokalizacja
druk s. 93; strona PDF 92; linie [160]-[170] Zastosowanie w planie R2.1, R2.2, R3.2, R3.7, R3.8
CYTAT „Wyjątek stanowi tylko Byt Pierwszy, nieskończenie prosty, który nie mieści się ani w rodzaju, ani w gatunku, który nie może być zdefiniowany z racji swej prostoty”.
Jak wykorzystać
Doskonałe zakończenie części o teologii naturalnej. Pozwala powiedzieć, że rozum może dojść do Pierwszej Przyczyny, lecz nie obejmuje jej definicją rodzajowo-gatunkową ani nie wyprowadza z natury pełnej treści Objawienia.
Zastrzeżenie
Apofatyczna granica nie oznacza całkowitej niepoznawalności Boga; wymaga uzupełnienia Tomaszową teorią analogii. Pełne nazwy rozdziałów: R2.1 – Klasyczna teologia stworzenia; R2.2 – Teologia naturalna; R3.2 – Transcendencja Projektanta; R3.7 – Jedność źródła i porządku; R3.8 – Granice teologii naturalnej i potrzeba Objawienia
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Źródło
Tomasz z Akwinu
Lokalizacja
Byt i istota, zakończenie rozdz. 6
Lokalizacja
druk s. 93; PDF s. 92; linie [160]-[170] Zastosowanie w planie R2.1, R2.2, R3.2, R3.7, R3.8
CYTAT „Wyjątek stanowi tylko Byt Pierwszy, nieskończenie prosty, który nie mieści się ani w rodzaju, ani w gatunku, który nie może być zdefiniowany z racji swej prostoty”.
Jak wykorzystać
Doskonałe zakończenie części o teologii naturalnej. Pozwala powiedzieć, że rozum może dojść do Pierwszej Przyczyny, lecz nie obejmuje jej definicją rodzajowo-gatunkową ani nie wyprowadza z natury pełnej treści Objawienia.
Zastrzeżenie
Apofatyczna granica nie oznacza całkowitej niepoznawalności Boga; wymaga uzupełnienia Tomaszową teorią analogii. Pełne nazwy rozdziałów: R2.1 - Klasyczna teologia stworzenia; R2.2 - Teologia naturalna; R3.2 - Transcendencja Projektanta; R3.7 - Jedność źródła i porządku; R3.8 - Granice teologii naturalnej i potrzeba Objawienia
G1 — Biblia jest „dla nas”, ale nie została napisana „do nas”
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
[Oryginał angielski dostępny w pełnej karcie; brak przekładu roboczego.]
Lokalizacja
John H. Walton, The Lost World of Genesis One, Introduction; strona PDF 8; Loc 71. WYKORZYSTANI E Rozdz. 2.1 (klasyczna teologia stworzenia); rozdz. 2.2 (teologia naturalna); rozdz. 3.8 (granice poznania z natury). FUNKCJA Fundament hermeneutyczny NOTA Zdanie ustawia właściwy porządek interpretacji: najpierw sens dostępny starożytnemu adresatowi, dopiero potem współczesne zastosowanie. W rozprawie może otwierać część, w której oddzielasz teologię biblijną stworzenia od nowoczesnego konkordyzmu naukowego. OSTROŻNOŚĆ Walton nie relatywizuje autorytetu Biblii; rozróżnia adresata pierwotnego od późniejszych odbiorców.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
CYTAT “The Old Testament does communicate to us and it was written for us, and for all humankind. But it was not written to us. It was written to Israel.”
Lokalizacja
John H. Walton, The Lost World of Genesis One, Introduction; PDF s. 8; Loc 71. WYKORZYSTANI E Rozdz. 2.1 (klasyczna teologia stworzenia); rozdz. 2.2 (teologia naturalna); rozdz. 3.8 (granice poznania z natury). FUNKCJA Fundament hermeneutyczny NOTA Zdanie ustawia właściwy porządek interpretacji: najpierw sens dostępny starożytnemu adresatowi, dopiero potem współczesne zastosowanie. W rozprawie może otwierać część, w której oddzielasz teologię biblijną stworzenia od nowoczesnego konkordyzmu naukowego. OSTROŻNOŚĆ Walton nie relatywizuje autorytetu Biblii; rozróżnia adresata pierwotnego od późniejszych odbiorców.
G02 — Rdz 1 jako kosmologia starożytna, nie współczesny traktat naukowy
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
John H. Walton, The Lost World of Genesis One, Proposition 1: Genesis 1 Is Ancient Cosmology; strona PDF 15-16; Loc 162. WYKORZYSTANI E Rozdz. 1.5 (krytyka inteligentny projekt i konkordyzmu); rozdz. 2.1; rozdz. 3.8. FUNKCJA Korekta metodologiczna NOTA Cytat chroni argumentację przed traktowaniem Rdz 1 jako zakodowanego opisu fizyki lub biologii. Może służyć do wykazania, że doktryna stworzenia i argumenty z projektu muszą być budowane na różnych poziomach dyskursu. OSTROŻNOŚĆ Nie wynika z tego, że tekst nie mówi nic prawdziwego o Bogu i świecie; Walton ogranicza rodzaj twierdzeń, które tekst zamierza formułować.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
CYTAT “If we accept Genesis 1 as ancient cosmology, then we need to interpret it as ancient cosmology rather than translate it into modern cosmology. If we try to turn it into modern cosmology, we are making the text say something that it never said.”
Lokalizacja
John H. Walton, The Lost World of Genesis One, Proposition 1: Genesis 1 Is Ancient Cosmology; PDF s. 15-16; Loc 162. WYKORZYSTANI E Rozdz. 1.5 (krytyka ID i konkordyzmu); rozdz. 2.1; rozdz. 3.8. FUNKCJA Korekta metodologiczna NOTA Cytat chroni argumentację przed traktowaniem Rdz 1 jako zakodowanego opisu fizyki lub biologii. Może służyć do wykazania, że doktryna stworzenia i argumenty z projektu muszą być budowane na różnych poziomach dyskursu. OSTROŻNOŚĆ Nie wynika z tego, że tekst nie mówi nic prawdziwego o Bogu i świecie; Walton ogranicza rodzaj twierdzeń, które tekst zamierza formułować.
G3 — Rozróżnienie „naturalne–nadnaturalne” jest kategorią nowoczesną
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
[Oryginał angielski dostępny w pełnej karcie; brak przekładu roboczego.]
Lokalizacja
John H. Walton, The Lost World of Genesis One, Proposition 1: Genesis 1 Is Ancient Cosmology; strona PDF 18-19; Loc 202. WYKORZYSTANI E Rozdz. 2.1; rozdz. 2.3 (problem naturalizmu metodologicznego). FUNKCJA Rozróżnienie historyczno-pojęciowe NOTA Fragment pomaga pokazać, że starożytna teologia nie znała świata samowystarczalnego, od którego Bóg byłby okazjonalnym „dodatkiem”. Jest przydatny przy krytyce zarówno deizmu, jak i anachronicznego wczytywania współczesnego naturalizmu w tekst biblijny. OSTROŻNOŚĆ Nie jest to samo w sobie argument przeciw metodzie naukowej; dotyczy odmienności starożytnego obrazu sprawczości.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
CYTAT “There is no concept of a “natural” world in ancient Near Eastern thinking. The dichotomy between natural and supernatural is a relatively recent one.”
Lokalizacja
John H. Walton, The Lost World of Genesis One, Proposition 1: Genesis 1 Is Ancient Cosmology; PDF s. 18-19; Loc 202. WYKORZYSTANI E Rozdz. 2.1; rozdz. 2.3 (problem naturalizmu metodologicznego). FUNKCJA Rozróżnienie historyczno-pojęciowe NOTA Fragment pomaga pokazać, że starożytna teologia nie znała świata samowystarczalnego, od którego Bóg byłby okazjonalnym „dodatkiem”. Jest przydatny przy krytyce zarówno deizmu, jak i anachronicznego wczytywania współczesnego naturalizmu w tekst biblijny. OSTROŻNOŚĆ Nie jest to samo w sobie argument przeciw metodzie naukowej; dotyczy odmienności starożytnego obrazu sprawczości.
G04 — Ontologia funkcjonalna: istnieć to pełnić rolę w uporządkowanym systemie
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
John H. Walton, The Lost World of Genesis One, Proposition 2: Ancient Cosmology Is Function Oriented; strona PDF 25; Loc 292. WYKORZYSTANI E Rozdz. 1.3-1.4 (dane, funkcja i informacja); rozdz. 2.1; rozdz. 3.3 i 3.7. FUNKCJA Konstruktywna kategoria interpretacyjna NOTA To podstawowa teza Waltona. Może wzbogacić analizę projektu o kategorię funkcji, relacji i systemu, zamiast ograniczać ją do materialnej budowy elementów. Szczególnie dobrze koresponduje z rozważaniami o informacji funkcjonalnej i jedności porządku. OSTROŻNOŚĆ Walton rekonstruuje kategorie starożytne; nie przedstawia tu samodzielnego testu empirycznego wykrywania projektu.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
CYTAT “In this book I propose that people in the ancient world believed that something existed not by virtue of its material properties, but by virtue of its having a function in an ordered system.”
Lokalizacja
John H. Walton, The Lost World of Genesis One, Proposition 2: Ancient Cosmology Is Function Oriented; PDF s. 25; Loc 292. WYKORZYSTANI E Rozdz. 1.3-1.4 (dane, funkcja i informacja); rozdz. 2.1; rozdz. 3.3 i 3.7. FUNKCJA Konstruktywna kategoria interpretacyjna NOTA To podstawowa teza Waltona. Może wzbogacić analizę projektu o kategorię funkcji, relacji i systemu, zamiast ograniczać ją do materialnej budowy elementów. Szczególnie dobrze koresponduje z rozważaniami o informacji funkcjonalnej i jedności porządku. OSTROŻNOŚĆ Walton rekonstruuje kategorie starożytne; nie przedstawia tu samodzielnego testu empirycznego wykrywania projektu.
G05 — Stworzenie jako przejście od nieporządku do funkcjonalnego ładu
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
John H. Walton, The Lost World of Genesis One, Proposition 2: Ancient Cosmology Is Function Oriented; strona PDF 35; Loc 430. WYKORZYSTANI E Rozdz. 2.1; rozdz. 3.4 (celowość) i 3.7 (jedność/porządek). FUNKCJA Konstruktywna teologia porządku NOTA Fragment pozwala przedstawić stworzenie nie tylko jako zaistnienie materii, lecz jako ustanowienie ładu, ról i zależności. Może stanowić biblijno-teologiczną podstawę dla tezy, że projekt ujawnia się w całościowym uporządkowaniu świata. OSTROŻNOŚĆ Teza o funkcjonalnym charakterze Rdz 1 jest dyskutowana w egzegezie; warto zestawić ją z innymi interpretacjami.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
CYTAT “People in the ancient Near East did not think of creation in terms of making material things—instead, everything is function oriented. […] Creation thus constituted bringing order to the cosmos from an originally nonfunctional condition.”
Lokalizacja
John H. Walton, The Lost World of Genesis One, Proposition 2: Ancient Cosmology Is Function Oriented; PDF s. 35; Loc 430. WYKORZYSTANI E Rozdz. 2.1; rozdz. 3.4 (celowość) i 3.7 (jedność/porządek). FUNKCJA Konstruktywna teologia porządku NOTA Fragment pozwala przedstawić stworzenie nie tylko jako zaistnienie materii, lecz jako ustanowienie ładu, ról i zależności. Może stanowić biblijno-teologiczną podstawę dla tezy, że projekt ujawnia się w całościowym uporządkowaniu świata. OSTROŻNOŚĆ Teza o funkcjonalnym charakterze Rdz 1 jest dyskutowana w egzegezie; warto zestawić ją z innymi interpretacjami.
G06 — Porządek czyni kosmos celowym i poznawalnym
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
John H. Walton, The Lost World of Genesis One, Proposition 4: The Beginning State in Genesis 1 Is Nonfunctional; strona PDF 54; Loc 846. WYKORZYSTANI E Rozdz. 2.2; rozdz. 3.3 (racjonalność), 3.6 (komunikatywność) i 3.7. FUNKCJA Konstruktywny most między teologią a nauką NOTA Jeden z najmocniejszych fragmentów dla Twojego rozdziału trzeciego. Łączy Boże ustanowienie ładu z inteligibilnością świata i możliwością nauki. Może wspierać motyw „księgi natury” oraz zgodności rozumu z rzeczywistością. OSTROŻNOŚĆ Walton wypowiada wniosek teologiczny; nie twierdzi, że sama nauka empiryczna dowodzi Boga.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
CYTAT “Moreover the order and function established and maintained by God renders the cosmos both purposeful and intelligible. So there is reason or motivation for studying the detailed nature of creation, which we now call science.”
Lokalizacja
John H. Walton, The Lost World of Genesis One, Proposition 4: The Beginning State in Genesis 1 Is Nonfunctional; PDF s. 54; Loc 846. WYKORZYSTANI E Rozdz. 2.2; rozdz. 3.3 (racjonalność), 3.6 (komunikatywność) i 3.7. FUNKCJA Konstruktywny most między teologią a nauką NOTA Jeden z najmocniejszych fragmentów dla Twojego rozdziału trzeciego. Łączy Boże ustanowienie ładu z inteligibilnością świata i możliwością nauki. Może wspierać motyw „księgi natury” oraz zgodności rozumu z rzeczywistością. OSTROŻNOŚĆ Walton wypowiada wniosek teologiczny; nie twierdzi, że sama nauka empiryczna dowodzi Boga.
G07 — Największe dzieło Stwórcy: rzeczy współdziałają i funkcjonują
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
John H. Walton, The Lost World of Genesis One, Proposition 5: Days One to Three in Genesis 1 Establish Functions; strona PDF 62; Loc 953. WYKORZYSTANI E Rozdz. 1.3-1.4; rozdz. 3.4, 3.5 i 3.7. FUNKCJA Konstruktywne przesunięcie akcentu NOTA Cytat pozwala interpretować projekt poprzez organizację, koordynację i działanie całości. Nadaje się do zestawienia z argumentami o systemach funkcjonalnych, informacji biologicznej i dostosowaniu chemii do życia. OSTROŻNOŚĆ Nie utożsamiaj tej tezy z kryterium złożoności wyspecyfikowanej; Walton używa innej aparatury pojęciowej.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
CYTAT “If we desire to see the greatest work of the Creator, it is not to be found in the materials that he brought together—it is that he brought them together in such a way that they work. […] Functions are far more important than materials.”
Lokalizacja
John H. Walton, The Lost World of Genesis One, Proposition 5: Days One to Three in Genesis 1 Establish Functions; PDF s. 62; Loc 953. WYKORZYSTANI E Rozdz. 1.3-1.4; rozdz. 3.4, 3.5 i 3.7. FUNKCJA Konstruktywne przesunięcie akcentu NOTA Cytat pozwala interpretować projekt poprzez organizację, koordynację i działanie całości. Nadaje się do zestawienia z argumentami o systemach funkcjonalnych, informacji biologicznej i dostosowaniu chemii do życia. OSTROŻNOŚĆ Nie utożsamiaj tej tezy z kryterium złożoności wyspecyfikowanej; Walton używa innej aparatury pojęciowej.
G8 — Imago Dei jako powierzona człowiekowi funkcja reprezentowania Boga
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
[Oryginał angielski dostępny w pełnej karcie; brak przekładu roboczego.]
Lokalizacja
John H. Walton, The Lost World of Genesis One, Proposition 6: Days Four to Six in Genesis 1 Install Functionaries; strona PDF 72; Loc 1086. WYKORZYSTANI E Rozdz. 3.1 (osobowy charakter źródła projektu) i 3.5 (ukierunkowanie na życie i poznanie). FUNKCJA Konstruktywna antropologia teologiczna NOTA Fragment pomaga przejść od projektu kosmosu do projektu człowieka jako podmiotu odpowiedzialnego i reprezentującego. Wskazuje, że ludzka wyjątkowość ma wymiar powołania i relacji, nie tylko budowy biologicznej. OSTROŻNOŚĆ Imago Dei jest treścią Objawienia; nie należy przedstawiać jej jako wniosku wyprowadzonego wyłącznie z danych przyrodniczych.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
CYTAT “Among the many things that the image of God may signify and imply, one of them, and probably the main one, is that people are delegated a godlike role (function) in the world where he places them.”
Lokalizacja
John H. Walton, The Lost World of Genesis One, Proposition 6: Days Four to Six in Genesis 1 Install Functionaries; PDF s. 72; Loc 1086. WYKORZYSTANI E Rozdz. 3.1 (osobowy charakter źródła projektu) i 3.5 (ukierunkowanie na życie i poznanie). FUNKCJA Konstruktywna antropologia teologiczna NOTA Fragment pomaga przejść od projektu kosmosu do projektu człowieka jako podmiotu odpowiedzialnego i reprezentującego. Wskazuje, że ludzka wyjątkowość ma wymiar powołania i relacji, nie tylko budowy biologicznej. OSTROŻNOŚĆ Imago Dei jest treścią Objawienia; nie należy przedstawiać jej jako wniosku wyprowadzonego wyłącznie z danych przyrodniczych.
G9 — Kosmos jako miejsce obecności Boga
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
[Oryginał angielski dostępny w pełnej karcie; brak przekładu roboczego.]
Lokalizacja
John H. Walton, The Lost World of Genesis One, Proposition 8: The Cosmos Is a Temple; strona PDF 89; Loc 1329. WYKORZYSTANI E Rozdz. 2.1; rozdz. 3.1, 3.2 i 3.6. FUNKCJA Konstruktywna synteza teologiczna NOTA Walton zastępuje obraz nieobecnego zegarmistrza obrazem Boga, którego obecność nadaje światu ostateczny sens. Cytat może służyć do odróżnienia chrześcijańskiego Stwórcy od anonimowej inteligencji postulowanej minimalnie przez inteligentny projekt. OSTROŻNOŚĆ To argument biblijno-teologiczny, nie rezultat samej teologii naturalnej.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
CYTAT “The most central truth to the creation account is that this world is a place for God’s presence. Though all of the functions are anthropocentric, meeting the needs of humanity, the cosmic temple is theocentric, with God’s presence serving as the defining element of existence.”
Lokalizacja
John H. Walton, The Lost World of Genesis One, Proposition 8: The Cosmos Is a Temple; PDF s. 89; Loc 1329. WYKORZYSTANI E Rozdz. 2.1; rozdz. 3.1, 3.2 i 3.6. FUNKCJA Konstruktywna synteza teologiczna NOTA Walton zastępuje obraz nieobecnego zegarmistrza obrazem Boga, którego obecność nadaje światu ostateczny sens. Cytat może służyć do odróżnienia chrześcijańskiego Stwórcy od anonimowej inteligencji postulowanej minimalnie przez ID. OSTROŻNOŚĆ To argument biblijno-teologiczny, nie rezultat samej teologii naturalnej.
G10 — Wyjaśnienie naukowe nie „odbiera” działania Bogu
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
John H. Walton, The Lost World of Genesis One, Proposition 13: The Difference Between Origin Accounts in Science and Scripture Is Metaphysical in Nature; strona PDF 120; Loc 1719. WYKORZYSTANI E Rozdz. 1.5; rozdz. 2.1-2.3. FUNKCJA Model integracji nauki i teologii NOTA Fragment jest użyteczny przeciw logice „Boga luk”: odkrycie mechanizmu wtórnego nie usuwa przyczynowości pierwszej. Może być osią omówienia relacji pomiędzy naukowym opisem procesów a teologicznym twierdzeniem o stworzeniu i opatrzności. OSTROŻNOŚĆ Walton posługuje się analogią „warstwowego ciasta”; warto wyjaśnić jej zakres i ograniczenia.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
CYTAT “Discovery in this layer does not subtract from God or his works. […] Everything that science discovers is another step in understanding how God has worked or continues to work through the material world and its naturalistic processes.”
Lokalizacja
John H. Walton, The Lost World of Genesis One, Proposition 13: The Difference Between Origin Accounts in Science and Scripture Is Metaphysical in Nature; PDF s. 120; Loc 1719. WYKORZYSTANI E Rozdz. 1.5; rozdz. 2.1-2.3. FUNKCJA Model integracji nauki i teologii NOTA Fragment jest użyteczny przeciw logice „Boga luk”: odkrycie mechanizmu wtórnego nie usuwa przyczynowości pierwszej. Może być osią omówienia relacji pomiędzy naukowym opisem procesów a teologicznym twierdzeniem o stworzeniu i opatrzności. OSTROŻNOŚĆ Walton posługuje się analogią „warstwowego ciasta”; warto wyjaśnić jej zakres i ograniczenia.
