Fiszki przypięte do pozycji bibliograficznych

W bazie projektu znajduje się 1432 opublikowanych fiszek. Każda karta pozostaje przypisana do konkretnej książki lub artykułu i może należeć do wielu miejsc w spisie treści tego projektu.

Znaleziono 1432 fiszek.

Priorytet: Brak Miejsce: 1.3Miejsce: 1.5Miejsce: 3.8

S6 — „Wielkie milczenie”: jakie przewidywania daje hipoteza projektu? ELLIOTT SOBER | 2002

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

E. Sober, PDF autorski, s. 15-16.

Jak wykorzystać

Rozdz. 1.3 i 1.5; przejście do rozdz. 3. Funkcja w wywodzie Najostrzejsze sformułowanie zarzutu braku modelu probabilistycznego inteligentny projekt.

Słowa kluczowe

predykcjaP(dane | projekt)intencje projektantateoria inteligentnego projektu

Przekład roboczy

„Aby jednak te szczegóły przemawiały za inteligentnym projektem przeciw bezmyślnej ewolucji, musimy wiedzieć, jak prawdopodobne są one przy każdej z hipotez. […] Behe twierdzi, że są one bardzo mało prawdopodobne według teorii ewolucji, ale jak prawdopodobne są według hipotezy inteligentnego projektu? W tym miejscu napotykamy wielkie milczenie. […] Odpowiedź jest prosta: nie wiemy.”

Jak wykorzystać

w rozprawie Może być centralnym cytatem w rozdziale krytycznym i zarazem uzasadnieniem rozdziału 3: rekonstrukcja cech Projektanta jest potrzebna między innymi po to, by hipoteza projektowa miała określoną treść predykcyjną.

Zastrzeżenie

Sama rekonstrukcja przymiotów nie wystarczy. Trzeba jeszcze uzasadnić, dlaczego dany Projektant miałby chcieć wytworzyć właśnie obserwowany typ świata.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

Lokalizacja

E. Sober, PDF autorski, s. 15-16.

Jak wykorzystać

Rozdz. 1.3 i 1.5; przejście do rozdz. 3. Funkcja w wywodzie Najostrzejsze sformułowanie zarzutu braku modelu probabilistycznego ID.

Słowa kluczowe

predykcjaP(dane | projekt)intencje projektantateoria ID

Cytat oryginalny

“However, for these details to favor intelligent design over mindless evolution, we must know how probable those details are under each hypothesis. [...] Behe asserts that these details are very improbable according to evolutionary theory, but how probable are they according to the hypothesis of intelligent design? It is here that we encounter a great silence. [...] The answer is simple - we do not know.”

Przekład roboczy

(własny) „Aby jednak te szczegóły przemawiały za inteligentnym projektem przeciw bezmyślnej ewolucji, musimy wiedzieć, jak prawdopodobne są one przy każdej z hipotez. [...] Behe twierdzi, że są one bardzo mało prawdopodobne według teorii ewolucji, ale jak prawdopodobne są według hipotezy inteligentnego projektu? W tym miejscu napotykamy wielkie milczenie. [...] Odpowiedź jest prosta: nie wiemy.”

Jak wykorzystać

w rozprawie Może być centralnym cytatem w rozdziale krytycznym i zarazem uzasadnieniem rozdziału 3: rekonstrukcja cech Projektanta jest potrzebna między innymi po to, by hipoteza projektowa miała określoną treść predykcyjną.

Zastrzeżenie

Sama rekonstrukcja przymiotów nie wystarczy. Trzeba jeszcze uzasadnić, dlaczego dany Projektant miałby chcieć wytworzyć właśnie obserwowany typ świata.

Priorytet: Brak Miejsce: 1.5Miejsce: 3.1Miejsce: 3.8

S7 — Hipoteza Projektanta wymaga niezależnie poświadczonych założeń ELLIOTT SOBER | 2002

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

E. Sober, PDF autorski, s. 17-18.

Jak wykorzystać

Rozdz. 1.5; rozdz. 3 jako problem uprawomocnienia cech Projektanta. Funkcja w wywodzie Krytyka hipotez dopasowanych ad hoc do obserwacji.

Słowa kluczowe

ad hoccele Projektantazdolności Projektantatestowalność

Przekład roboczy

„Pojedyncze zdanie wyrażające hipotezę inteligentny projekt nie czyni jeszcze teorii. Problemu nie rozwiązuje samo wymyślenie założeń dotyczących celów i zdolności domniemanego projektanta; potrzebna jest informacja o projektancie lub projektantach poświadczona niezależnie. Bez niej teoria nie formułuje przewidywań dotyczących oka ani innych przykładów «nieredukowalnej złożoności» omawianych przez Behego.”

Jak wykorzystać

w rozprawie Cytat powinien prowadzić do jawnego rozróżnienia: (a) „minimalnej” hipotezy inteligentny projekt, (b) filozoficznej hipotezy inteligentnej przyczyny oraz (c) teizmu klasycznego z niezależnie argumentowanymi przymiotami Boga. To rozróżnienie może uporządkować relację rozdziałów 1-3.

Zastrzeżenie

Swinburne próbuje dostarczyć niezależnej charakterystyki Boga przez prostotę, dobroć i wolność; trzeba jednak ocenić, czy jest to niezależne od danych, które ma wyjaśniać.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

Lokalizacja

E. Sober, PDF autorski, s. 17-18.

Jak wykorzystać

Rozdz. 1.5; rozdz. 3 jako problem uprawomocnienia cech Projektanta. Funkcja w wywodzie Krytyka hipotez dopasowanych ad hoc do obserwacji.

Słowa kluczowe

ad hoccele Projektantazdolności Projektantatestowalność

Cytat oryginalny

“The single sentence stated in (ID) does not a theory make. This problem is not solved by simply inventing assumptions about the putative designer’s goals and abilities; what is needed is information about the putative designer(s) that is independently attested. Without that information, the theory makes no predictions about the eye or about the other examples of ‘irreducible complexity’ that Behe discusses.”

Przekład roboczy

(własny) „Pojedyncze zdanie wyrażające hipotezę ID nie czyni jeszcze teorii. Problemu nie rozwiązuje samo wymyślenie założeń dotyczących celów i zdolności domniemanego projektanta; potrzebna jest informacja o projektancie lub projektantach poświadczona niezależnie. Bez niej teoria nie formułuje przewidywań dotyczących oka ani innych przykładów «nieredukowalnej złożoności» omawianych przez Behego.”

Jak wykorzystać

w rozprawie Cytat powinien prowadzić do jawnego rozróżnienia: (a) „minimalnej” hipotezy ID, (b) filozoficznej hipotezy inteligentnej przyczyny oraz (c) teizmu klasycznego z niezależnie argumentowanymi przymiotami Boga. To rozróżnienie może uporządkować relację rozdziałów 1-3.

Zastrzeżenie

Swinburne próbuje dostarczyć niezależnej charakterystyki Boga przez prostotę, dobroć i wolność; trzeba jednak ocenić, czy jest to niezależne od danych, które ma wyjaśniać.

Priorytet: Brak Miejsce: 1.3Miejsce: 1.5Miejsce: 3.1

S8 — Dlaczego pułapka na myszy i Mount Rushmore nie są prostą analogią dla biochemii ELLIOTT SOBER | 2002

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

E. Sober, PDF autorski, s. 19-20.

Jak wykorzystać

Rozdz. 1.3 i 1.5; rozdz. 3.1. Funkcja w wywodzie Wyjaśnienie, skąd bierze się siła zwykłych wnioskowań o ludzkim projekcie i dlaczego nie przenosi się automatycznie na projekt pozaludzki.

Słowa kluczowe

analogiaprojekt ludzkiprojekt nadnaturalnywiarygodność

Przekład roboczy

„W przypadku pułapek na myszy, Mount Rushmore i plakatów Elvisa jesteśmy pewni inteligentnego projektu, ponieważ dysponujemy mocnymi świadectwami dotyczącymi ludzkiego projektowania. Wiemy, że są to właśnie takie rzeczy, jakie ludzie zwykle wytwarzają. […] Teoretycy inteligentny projekt muszą więc rozważać możliwych projektantów nieludzkich, nawet nadnaturalnych. […] Nie znamy wówczas prawdopodobieństwa nawet w przybliżeniu.”

Jak wykorzystać

w rozprawie Cytat nadaje się do krytyki prostych analogii artefakt-organizm. Uzasadnia też potrzebę odrębnej argumentacji teologicznej, jeśli wniosek ma dotyczyć Projektanta transcendentnego, a nie znanego sprawcy ludzkiego.

Zastrzeżenie

Nie wynika z tego, że argument do projektanta pozaludzkiego jest niemożliwy; wynika, że wymaga dodatkowych przesłanek o jego naturze i celach.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

Lokalizacja

E. Sober, PDF autorski, s. 19-20.

Jak wykorzystać

Rozdz. 1.3 i 1.5; rozdz. 3.1. Funkcja w wywodzie Wyjaśnienie, skąd bierze się siła zwykłych wnioskowań o ludzkim projekcie i dlaczego nie przenosi się automatycznie na projekt pozaludzki.

Słowa kluczowe

analogiaprojekt ludzkiprojekt nadnaturalnywiarygodność

Cytat oryginalny

“In the case of mousetraps, Mount Rushmore, and Elvis posters, we are confident about intelligent design because we have strong evidence for human intelligent design. We know that all of these objects are just the sorts of things that human beings are apt to make. [...] ID theorists therefore are led to consider possible nonhuman designers - indeed, possible designers who are supernatural. [...] We do not know, even approximately.”

Przekład roboczy

(własny) „W przypadku pułapek na myszy, Mount Rushmore i plakatów Elvisa jesteśmy pewni inteligentnego projektu, ponieważ dysponujemy mocnymi świadectwami dotyczącymi ludzkiego projektowania. Wiemy, że są to właśnie takie rzeczy, jakie ludzie zwykle wytwarzają. [...] Teoretycy ID muszą więc rozważać możliwych projektantów nieludzkich, nawet nadnaturalnych. [...] Nie znamy wówczas prawdopodobieństwa nawet w przybliżeniu.”

Jak wykorzystać

w rozprawie Cytat nadaje się do krytyki prostych analogii artefakt-organizm. Uzasadnia też potrzebę odrębnej argumentacji teologicznej, jeśli wniosek ma dotyczyć Projektanta transcendentnego, a nie znanego sprawcy ludzkiego.

Zastrzeżenie

Nie wynika z tego, że argument do projektanta pozaludzkiego jest niemożliwy; wynika, że wymaga dodatkowych przesłanek o jego naturze i celach.

Priorytet: Brak Miejsce: 1.5Miejsce: 2.3

S9 — Niewiedza o procesie naturalnym nie jest pozytywnym świadectwem projektu ELLIOTT SOBER | 2002

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

E. Sober, PDF autorski, s. 20-21.

Jak wykorzystać

Rozdz. 1.5; rozdz. 2.3. Funkcja w wywodzie Ochrona przed argumentem z luk oraz ważna uwaga dla naturalizmu metodologicznego.

Słowa kluczowe

argument z niewiedzyproces naturalnyluka wyjaśniającatestowalność

Przekład roboczy

„Nie istnieje taka własność, która nie mogłaby wystąpić, gdyby obiekty naturalne powstały wyłącznie dzięki bezmyślnym procesom. Powstanie nieredukowalnie złożonych cech funkcjonalnych w procesie doboru naturalnego nie jest niemożliwe. […] Niewiedza nie stanowi jednak powodu, by odrzucić możliwość, że obserwowane zjawisko jest skutkiem bezmyślnych procesów naturalnych, których jeszcze nie rozważyliśmy, i by wnioskować, że musi ono pochodzić z inteligentnego projektu.”

Jak wykorzystać

w rozprawie Cytat może zamykać rozdział krytyczny. Pozwala sformułować dodatni standard: argument projektowy nie powinien opierać się wyłącznie na aktualnym braku wyjaśnienia naturalnego, lecz na porównawczej przewadze dobrze określonej hipotezy.

Zastrzeżenie

Sober używa tu bardzo mocnej tezy modalnej. W rozprawie warto odróżnić logiczną możliwość, fizyczną możliwość i realistyczne prawdopodobieństwo danego procesu.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

Lokalizacja

E. Sober, PDF autorski, s. 20-21.

Jak wykorzystać

Rozdz. 1.5; rozdz. 2.3. Funkcja w wywodzie Ochrona przed argumentem z luk oraz ważna uwaga dla naturalizmu metodologicznego.

Słowa kluczowe

argument z niewiedzyproces naturalnyluka wyjaśniającatestowalność

Cytat oryginalny

“There is no such property [that could not exist if natural objects were produced by strictly mindless processes]. It is not impossible for irreducibly complex functional features to arise by the evolutionary process of natural selection [...]. [...] But ignorance does not constitute a reason to reject the possibility that what we observe is due to mindless natural processes that we have not yet considered and conclude that what we observe must be due to intelligent design.”

Przekład roboczy

(własny) „Nie istnieje taka własność, która nie mogłaby wystąpić, gdyby obiekty naturalne powstały wyłącznie dzięki bezmyślnym procesom. Powstanie nieredukowalnie złożonych cech funkcjonalnych w procesie doboru naturalnego nie jest niemożliwe. [...] Niewiedza nie stanowi jednak powodu, by odrzucić możliwość, że obserwowane zjawisko jest skutkiem bezmyślnych procesów naturalnych, których jeszcze nie rozważyliśmy, i by wnioskować, że musi ono pochodzić z inteligentnego projektu.”

Jak wykorzystać

w rozprawie Cytat może zamykać rozdział krytyczny. Pozwala sformułować dodatni standard: argument projektowy nie powinien opierać się wyłącznie na aktualnym braku wyjaśnienia naturalnego, lecz na porównawczej przewadze dobrze określonej hipotezy.

Zastrzeżenie

Sober używa tu bardzo mocnej tezy modalnej. W rozprawie warto odróżnić logiczną możliwość, fizyczną możliwość i realistyczne prawdopodobieństwo danego procesu.

Priorytet: Brak Miejsce: 2.2Miejsce: 3.8

W1 — Teologia naturalna prowadzi do wniosku prawdopodobnego, nie niepowątpiewalnego RICHARD SWINBURNE | 2004

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Lokalizacja

R. Swinburne, The Existence of God, wyd. 2, s. 2; w pliku strona PDF 8.

Jak wykorzystać

Rozdz. 2.2; rozdz. 3.8 (granica teologii naturalnej). Funkcja w wywodzie Ustalenie epistemicznego statusu argumentów za Bogiem.

Słowa kluczowe

teologia naturalnaprawdopodobieństwowiararozum

Przekład roboczy

(własny) „Będę jednak argumentował, że chociaż rozum może dojść do dość dobrze uzasadnionego wniosku o istnieniu Boga, może to być jedynie wniosek prawdopodobny, a nie niepowątpiewalny. Z tego powodu w praktykowaniu religii pozostaje wiele miejsca dla wiary.”

Jak wykorzystać

w rozprawie Cytat dobrze otwiera część o teologii naturalnej. Pozwala od początku odróżnić argumentację kumulatywną od demonstracji dedukcyjnej i uzasadnić ostrożny język wniosków w rozdziale 3.

Zastrzeżenie

Swinburne broni racjonalnej konkluzji probabilistycznej, nie twierdzi, że wiara jest irracjonalnym dodatkiem do braku dowodów.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe

teologia naturalna; prawdopodobieństwo; wiara; rozum

Pełna karta — także tekst oryginalny

Lokalizacja

R. Swinburne, The Existence of God, wyd. 2, s. 2; w pliku PDF s. 8.

Jak wykorzystać

Rozdz. 2.2; rozdz. 3.8 (granica teologii naturalnej). Funkcja w wywodzie Ustalenie epistemicznego statusu argumentów za Bogiem.

Słowa kluczowe

teologia naturalnaprawdopodobieństwowiararozum

Cytat oryginalny

“I shall, however, argue that, although reason can reach a fairly well-justified conclusion about the existence of God, it can reach only a probable conclusion, not an indubitable one. For this reason, there is abundant room for faith in the practice of religion.”

Przekład roboczy

(własny) „Będę jednak argumentował, że chociaż rozum może dojść do dość dobrze uzasadnionego wniosku o istnieniu Boga, może to być jedynie wniosek prawdopodobny, a nie niepowątpiewalny. Z tego powodu w praktykowaniu religii pozostaje wiele miejsca dla wiary.”

Jak wykorzystać

w rozprawie Cytat dobrze otwiera część o teologii naturalnej. Pozwala od początku odróżnić argumentację kumulatywną od demonstracji dedukcyjnej i uzasadnić ostrożny język wniosków w rozdziale 3.

Zastrzeżenie

Swinburne broni racjonalnej konkluzji probabilistycznej, nie twierdzi, że wiara jest irracjonalnym dodatkiem do braku dowodów.

Priorytet: Brak Miejsce: 2.2Miejsce: 3.1Miejsce: 3.2Miejsce: 3.3Miejsce: 3.4Miejsce: 3.5Miejsce: 3.6Miejsce: 3.7Miejsce: 3.8

W2 — Jawna treść hipotezy teizmu: osoba, wolność, wiedza, moc, dobro i stwórczość RICHARD SWINBURNE | 2004

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Lokalizacja

R. Swinburne, s. 7; strona PDF 13.

Jak wykorzystać

Rozdz. 3.1-3.8; pomocniczo rozdz. 2.2. Funkcja w wywodzie Precyzyjna definicja hipotezy, której prawdopodobieństwo jest oceniane.

Słowa kluczowe

Bógosobawolnośćomniscjencjadobroćstworzenie

Przekład roboczy

(własny) „Przyjmuję, że zdanie «Bóg istnieje» […] jest logicznie równoważne zdaniu: «istnieje z konieczności osoba bez ciała (to znaczy duch), która z konieczności jest wieczna, doskonale wolna, wszechmocna, wszechwiedząca, doskonale dobra i jest stwórcą wszystkich rzeczy».”

Jak wykorzystać

w rozprawie Może służyć jako kontrapunkt dla „minimalnej” hipotezy inteligentny projekt. Swinburne bada nie samą nieokreśloną inteligencję, lecz bogatą hipotezę teizmu, dzięki czemu może formułować przewidywania o tym, jaki świat Bóg miałby powód stworzyć.

Zastrzeżenie

Definicja zawiera więcej treści niż można wyprowadzić z samych danych biologicznych. To właśnie należy rozdzielić w rekonstrukcji: wynik wnioskowania z natury oraz treści wnoszone przez filozofię i Objawienie.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe

Bóg; osoba; wolność; omniscjencja; dobroć; stworzenie

Pełna karta — także tekst oryginalny

Lokalizacja

R. Swinburne, s. 7; PDF s. 13.

Jak wykorzystać

Rozdz. 3.1-3.8; pomocniczo rozdz. 2.2. Funkcja w wywodzie Precyzyjna definicja hipotezy, której prawdopodobieństwo jest oceniane.

Słowa kluczowe

Bógosobawolnośćomniscjencjadobroćstworzenie

Cytat oryginalny

“I take the proposition ‘God exists’ [...] to be logically equivalent to ‘there exists necessarily a person without a body (i.e. a spirit) who necessarily is eternal, perfectly free, omnipotent, omniscient, perfectly good, and the creator of all things’.”

Przekład roboczy

(własny) „Przyjmuję, że zdanie «Bóg istnieje» [...] jest logicznie równoważne zdaniu: «istnieje z konieczności osoba bez ciała (to znaczy duch), która z konieczności jest wieczna, doskonale wolna, wszechmocna, wszechwiedząca, doskonale dobra i jest stwórcą wszystkich rzeczy».”

Jak wykorzystać

w rozprawie Może służyć jako kontrapunkt dla „minimalnej” hipotezy ID. Swinburne bada nie samą nieokreśloną inteligencję, lecz bogatą hipotezę teizmu, dzięki czemu może formułować przewidywania o tym, jaki świat Bóg miałby powód stworzyć.

Zastrzeżenie

Definicja zawiera więcej treści niż można wyprowadzić z samych danych biologicznych. To właśnie należy rozdzielić w rekonstrukcji: wynik wnioskowania z natury oraz treści wnoszone przez filozofię i Objawienie.

Priorytet: Brak Miejsce: 2.2Miejsce: 3.8

W3 — Argumenty za Bogiem należy oceniać kumulatywnie RICHARD SWINBURNE | 2004

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Lokalizacja

R. Swinburne, s. 12-13; strona PDF 18-19.

Jak wykorzystać

Rozdz. 2.2; syntetyczne zakończenie rozdz. 1 i wprowadzenie do rozdz. 3. Funkcja w wywodzie Architektura całej argumentacji: każdy argument może wnosić niewielki przyrost potwierdzenia.

Słowa kluczowe

kumulatywny przypadekC-indukcjacałość świadectw

Przekład roboczy

(własny) „Niefortunną cechą współczesnej filozofii religii jest skłonność do traktowania argumentów za istnieniem Boga w izolacji. […] Tymczasem argumenty mogą się wzajemnie wspierać albo osłabiać. […] Kluczowe pytanie brzmi, czy wszystkie razem czynią istnienie Boga prawdopodobnym i czy bilans całego istotnego materiału świadczy na rzecz teizmu.”

Jak wykorzystać

w rozprawie Cytat uzasadnia zestawienie w jednej rozprawie danych biologicznych, fine-tuningu, pochodzenia życia, praw przyrody i świadomości. Każda linia może być słaba samodzielnie, lecz istotna jako składnik przypadku kumulatywnego.

Zastrzeżenie

Kumulacja nie naprawia błędnych argumentów. Każdy składnik musi przynajmniej rzeczywiście podnosić prawdopodobieństwo hipotezy.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe

kumulatywny przypadek; C-indukcja; całość świadectw

Pełna karta — także tekst oryginalny

Lokalizacja

R. Swinburne, s. 12-13; PDF s. 18-19.

Jak wykorzystać

Rozdz. 2.2; syntetyczne zakończenie rozdz. 1 i wprowadzenie do rozdz. 3. Funkcja w wywodzie Architektura całej argumentacji: każdy argument może wnosić niewielki przyrost potwierdzenia.

Słowa kluczowe

kumulatywny przypadekC-indukcjacałość świadectw

Cytat oryginalny

“One unfortunate feature of recent philosophy of religion has been a tendency to treat arguments for the existence of God in isolation from each other. [...] But clearly the arguments may back each other up or alternatively weaken each other. [...] The crucial issue [...] is whether all the arguments taken together make it probable that God exists, whether the balance of all the relevant evidence favours the claim of theism or not.”

Przekład roboczy

(własny) „Niefortunną cechą współczesnej filozofii religii jest skłonność do traktowania argumentów za istnieniem Boga w izolacji. [...] Tymczasem argumenty mogą się wzajemnie wspierać albo osłabiać. [...] Kluczowe pytanie brzmi, czy wszystkie razem czynią istnienie Boga prawdopodobnym i czy bilans całego istotnego materiału świadczy na rzecz teizmu.”

Jak wykorzystać

w rozprawie Cytat uzasadnia zestawienie w jednej rozprawie danych biologicznych, fine-tuningu, pochodzenia życia, praw przyrody i świadomości. Każda linia może być słaba samodzielnie, lecz istotna jako składnik przypadku kumulatywnego.

Zastrzeżenie

Kumulacja nie naprawia błędnych argumentów. Każdy składnik musi przynajmniej rzeczywiście podnosić prawdopodobieństwo hipotezy.

Priorytet: Brak Miejsce: 2.2Miejsce: 2.3Miejsce: 3.1Miejsce: 3.3Miejsce: 3.4

W4 — Wyjaśnienie osobowe i wyjaśnienie naukowe mają odmienną strukturę RICHARD SWINBURNE | 2004

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Lokalizacja

R. Swinburne, s. 37-38; strona PDF 43-44.

Jak wykorzystać

Rozdz. 2.2 i 2.3; rozdz. 3.1 i 3.4. Funkcja w wywodzie Filozoficzna podstawa przejścia od praw i stanów do racjonalnego sprawcy z intencją.

Słowa kluczowe

wyjaśnienie osobowewyjaśnienie naukoweintencjasprawca

Przekład roboczy

(własny) „W centralnym przypadku wyjaśnienia osobowego tłumaczymy zjawisko E jako zamierzenie spowodowane przez racjonalnego sprawcę P. […] Wyjaśnienie osobowe wygląda zupełnie inaczej niż wyjaśnienie naukowe. W wyjaśnieniu naukowym tłumaczymy zdarzenie E przez wcześniejsze zdarzenia lub stany C oraz prawa przyrody L. W wyjaśnieniu osobowym tłumaczymy E jako skutek działania sprawcy P, podjętego w celu urzeczywistnienia przyszłych zamiarów.”

Jak wykorzystać

w rozprawie Cytat może uporządkować debatę o naturalizmie metodologicznym: hipoteza osobowa nie jest po prostu kolejnym prawem fizycznym, lecz innym typem wyjaśnienia. W rozdziale 3 wspiera atrybuty racjonalności, woli i celowości.

Zastrzeżenie

Spór dotyczy tego, czy i kiedy wyjaśnienie osobowe jest uprawnione na poziomie metafizycznym. Samo odróżnienie typów wyjaśnień nie rozstrzyga jeszcze, że konkretne zjawisko wymaga sprawcy.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe

wyjaśnienie osobowe; wyjaśnienie naukowe; intencja; sprawca

Pełna karta — także tekst oryginalny

Lokalizacja

R. Swinburne, s. 37-38; PDF s. 43-44.

Jak wykorzystać

Rozdz. 2.2 i 2.3; rozdz. 3.1 i 3.4. Funkcja w wywodzie Filozoficzna podstawa przejścia od praw i stanów do racjonalnego sprawcy z intencją.

Słowa kluczowe

wyjaśnienie osobowewyjaśnienie naukoweintencjasprawca

Cytat oryginalny

“In the central case of personal explanation we explain a phenomenon E as brought about intentionally by a rational agent P. [...] Personal explanation looks very different from scientific explanation. In scientific explanation [...] we explain an event E by past events or states C and natural laws L. In personal explanation we explain E as brought about by an agent P (not by an event or state) in order to realize intentions for the future.”

Przekład roboczy

(własny) „W centralnym przypadku wyjaśnienia osobowego tłumaczymy zjawisko E jako zamierzenie spowodowane przez racjonalnego sprawcę P. [...] Wyjaśnienie osobowe wygląda zupełnie inaczej niż wyjaśnienie naukowe. W wyjaśnieniu naukowym tłumaczymy zdarzenie E przez wcześniejsze zdarzenia lub stany C oraz prawa przyrody L. W wyjaśnieniu osobowym tłumaczymy E jako skutek działania sprawcy P, podjętego w celu urzeczywistnienia przyszłych zamiarów.”

Jak wykorzystać

w rozprawie Cytat może uporządkować debatę o naturalizmie metodologicznym: hipoteza osobowa nie jest po prostu kolejnym prawem fizycznym, lecz innym typem wyjaśnienia. W rozdziale 3 wspiera atrybuty racjonalności, woli i celowości.

Zastrzeżenie

Spór dotyczy tego, czy i kiedy wyjaśnienie osobowe jest uprawnione na poziomie metafizycznym. Samo odróżnienie typów wyjaśnień nie rozstrzyga jeszcze, że konkretne zjawisko wymaga sprawcy.

Priorytet: Brak Miejsce: 1.3Miejsce: 1.5Miejsce: 2.2

W5 — Siła wyjaśniająca wymaga predykcji, nietrywialności i prostoty RICHARD SWINBURNE |

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

2004 R. Swinburne, s. 57-58; strona PDF 63-64.

Jak wykorzystać

Rozdz. 1.3 i 1.5; rozdz. 2.2. Funkcja w wywodzie Kryteria porównywania teorii, komplementarne wobec Sobra.

Słowa kluczowe

moc wyjaśniającaprostotapredykcjaprawdopodobieństwo uprzednie

Przekład roboczy

„Teoria ma wysoką moc wyjaśniającą o tyle, o ile ma wysoką moc predykcyjną, a świadectwo ma niskie prawdopodobieństwo uprzednie. […] Podkreślam ogromne znaczenie kryterium prostoty. […] Dla każdego skończonego zbioru zjawisk można skonstruować nieskończenie wiele teorii, z których każda z doskonałą dokładnością prowadzi do zdań opisujących dotychczasowe obserwacje.”

Jak wykorzystać

w rozprawie Cytat może służyć do oceny, czy hipoteza inteligentny projekt wyjaśnia dane, czy jedynie jest do nich dopasowana. Pozwala też przejść od samego likelihood do szerszej oceny: uwzględnić prostotę i prawdopodobieństwo uprzednie.

Zastrzeżenie

Swinburne nadaje prostocie bardzo dużą wagę. W pracy trzeba zdefiniować, w jakim sensie teizm ma być prostszy od alternatyw i czy prostota ontologiczna wystarcza.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

2004

Lokalizacja

R. Swinburne, s. 57-58; PDF s. 63-64.

Jak wykorzystać

Rozdz. 1.3 i 1.5; rozdz. 2.2. Funkcja w wywodzie Kryteria porównywania teorii, komplementarne wobec Sobra.

Słowa kluczowe

moc wyjaśniającaprostotapredykcjaprawdopodobieństwo uprzednie

Cytat oryginalny

“A theory has high explanatory power in so far as it has high predictive power and the evidence has low prior probability. [...] I stress the enormous importance of the criterion of simplicity [...]. The trouble [...] is that, for any finite collection of phenomena, there will always be an infinite number of different theories [...] from each [of which] can be deduced statements reporting the phenomena observed with perfect accuracy.”

Przekład roboczy

(własny) „Teoria ma wysoką moc wyjaśniającą o tyle, o ile ma wysoką moc predykcyjną, a świadectwo ma niskie prawdopodobieństwo uprzednie. [...] Podkreślam ogromne znaczenie kryterium prostoty. [...] Dla każdego skończonego zbioru zjawisk można skonstruować nieskończenie wiele teorii, z których każda z doskonałą dokładnością prowadzi do zdań opisujących dotychczasowe obserwacje.”

Jak wykorzystać

w rozprawie Cytat może służyć do oceny, czy hipoteza ID wyjaśnia dane, czy jedynie jest do nich dopasowana. Pozwala też przejść od samego likelihood do szerszej oceny: uwzględnić prostotę i prawdopodobieństwo uprzednie.

Zastrzeżenie

Swinburne nadaje prostocie bardzo dużą wagę. W pracy trzeba zdefiniować, w jakim sensie teizm ma być prostszy od alternatyw i czy prostota ontologiczna wystarcza.

Priorytet: Brak Miejsce: 2.2Miejsce: 3.3Miejsce: 3.4Miejsce: 3.8

W6 — W systemie Swinburne’a dobroć wynika z doskonałej wolności i wszechwiedzy RICHARD SWINBURNE | 2004

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Lokalizacja

R. Swinburne, s. 105-106; strona PDF 111-112.

Jak wykorzystać

Rozdz. 3.3, 3.4 i 3.8. Funkcja w wywodzie Próba logicznego powiązania przymiotów Projektanta, a nie tylko ich luźnego wyliczenia.

Słowa kluczowe

dobroćwolnośćwszechwiedzaprostota teizmu

Przekład roboczy

(własny) „Doskonale wolny i wszechwiedzący byt nie może zatem dokonywać czynów moralnie złych. […] Doskonała dobroć Boga wynika z Jego wszechwiedzy i doskonałej wolności. Teizm postuluje więc jedną osobę bardzo prostego rodzaju

  • istotowo wszechmocną, wszechwiedzącą, doskonale wolną i wieczną. Taki byt będzie z konieczności

wszechobecnym duchem, stwórcą wszystkiego i bytem doskonale dobrym.”

Jak wykorzystać

w rozprawie W rozdziale 3 cytat pozwala pokazać, że cechy Projektanta mogą tworzyć system zależności. Nie wszystkie są niezależnymi „dodatkami”; Swinburne próbuje wyprowadzać jedne z drugich.

Zastrzeżenie

To wyprowadzenie zależy od kontrowersyjnych założeń o wolności, racjonalności działania i obiektywności sądów moralnych. Należy je przedstawić jako stanowisko Swinburne’a, nie jako oczywisty wynik danych naukowych.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe

dobroć; wolność; wszechwiedza; prostota teizmu

Pełna karta — także tekst oryginalny

Lokalizacja

R. Swinburne, s. 105-106; PDF s. 111-112.

Jak wykorzystać

Rozdz. 3.3, 3.4 i 3.8. Funkcja w wywodzie Próba logicznego powiązania przymiotów Projektanta, a nie tylko ich luźnego wyliczenia.

Słowa kluczowe

dobroćwolnośćwszechwiedzaprostota teizmu

Cytat oryginalny

“Hence a perfectly free and omniscient being can never do actions that are morally bad [...]. So God’s perfect goodness [...] follows from his omniscience and his perfect freedom. I conclude that theism postulates one person of a very simple kind - a person who is essentially omnipotent, omniscient, and perfectly free and eternal. Such a being will necessarily be an omnipresent spirit, creator of all things, and perfectly good.”

Przekład roboczy

(własny) „Doskonale wolny i wszechwiedzący byt nie może zatem dokonywać czynów moralnie złych. [...] Doskonała dobroć Boga wynika z Jego wszechwiedzy i doskonałej wolności. Teizm postuluje więc jedną osobę bardzo prostego rodzaju

  • istotowo wszechmocną, wszechwiedzącą, doskonale wolną i wieczną. Taki byt będzie z konieczności

wszechobecnym duchem, stwórcą wszystkiego i bytem doskonale dobrym.”

Jak wykorzystać

w rozprawie W rozdziale 3 cytat pozwala pokazać, że cechy Projektanta mogą tworzyć system zależności. Nie wszystkie są niezależnymi „dodatkami”; Swinburne próbuje wyprowadzać jedne z drugich.

Zastrzeżenie

To wyprowadzenie zależy od kontrowersyjnych założeń o wolności, racjonalności działania i obiektywności sądów moralnych. Należy je przedstawić jako stanowisko Swinburne’a, nie jako oczywisty wynik danych naukowych.

Priorytet: Brak Miejsce: 1.3Miejsce: 1.5Miejsce: 2.2

W7 — Swinburne i Sober spotykają się w porównawczym kryterium potwierdzenia RICHARD SWINBURNE |

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

2004 R. Swinburne, s. 110; strona PDF 116.

Jak wykorzystać

Rozdz. 2.2; rozdz. 1.3 i 1.5. Funkcja w wywodzie Formalny pomost między krytyką Sobra a teistyczną metodą Swinburne’a.

Słowa kluczowe

BayespotwierdzenieP(e | Bóg)P(e | nie-Bóg)

Przekład roboczy

„Wystąpienie określonych zjawisk potwierdzi – to znaczy podniesie prawdopodobieństwo – istnienie Boga wtedy i tylko wtedy, gdy zjawiska te są bardziej prawdopodobne przy założeniu istnienia Boga niż przy założeniu, że Boga nie ma. […] Siła argumentów zależy od mocy wyjaśniającej teizmu wobec tych zjawisk: o ile bardziej prawdopodobne stają się one, jeśli Bóg istnieje, niż gdy Jego istnienia nie zakładamy.”

Jak wykorzystać

w rozprawie To jedna z najważniejszych fiszek całego zestawu. Pokazuje, że zasadniczy standard metodologiczny Sobra może zostać przyjęty przez teistę. Różnica dotyczy nie formy wnioskowania, lecz tego, czy potrafimy uzasadnić P(e | teizm).

Zastrzeżenie

Hipoteza „nie ma Boga” jest bardzo szeroka i obejmuje wiele modeli. Warto rozważyć, czy porównanie powinno dotyczyć konkretnej alternatywy naturalistycznej, a nie samej negacji teizmu.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

2004

Lokalizacja

R. Swinburne, s. 110; PDF s. 116.

Jak wykorzystać

Rozdz. 2.2; rozdz. 1.3 i 1.5. Funkcja w wywodzie Formalny pomost między krytyką Sobra a teistyczną metodą Swinburne’a.

Słowa kluczowe

BayespotwierdzenieP(e | Bóg)P(e | nie-Bóg)

Cytat oryginalny

“Hence the occurrence of certain phenomena will confirm - that is, raise the probability of - the existence of God if and only if it is more probable that those phenomena will occur if there is a God than if there is not. [...] The force of the arguments [...] will depend [...] on the explanatory power of theism with regard to those phenomena; how much more likely does the existence of God make the occurrence of those phenomena than it would be if we do not assume the existence of God.”

Przekład roboczy

(własny) „Wystąpienie określonych zjawisk potwierdzi - to znaczy podniesie prawdopodobieństwo - istnienie Boga wtedy i tylko wtedy, gdy zjawiska te są bardziej prawdopodobne przy założeniu istnienia Boga niż przy założeniu, że Boga nie ma. [...] Siła argumentów zależy od mocy wyjaśniającej teizmu wobec tych zjawisk: o ile bardziej prawdopodobne stają się one, jeśli Bóg istnieje, niż gdy Jego istnienia nie zakładamy.”

Jak wykorzystać

w rozprawie To jedna z najważniejszych fiszek całego zestawu. Pokazuje, że zasadniczy standard metodologiczny Sobra może zostać przyjęty przez teistę. Różnica dotyczy nie formy wnioskowania, lecz tego, czy potrafimy uzasadnić P(e | teizm).

Zastrzeżenie

Hipoteza „nie ma Boga” jest bardzo szeroka i obejmuje wiele modeli. Warto rozważyć, czy porównanie powinno dotyczyć konkretnej alternatywy naturalistycznej, a nie samej negacji teizmu.

Priorytet: Brak Miejsce: 2.1Miejsce: 2.2Miejsce: 2.3Miejsce: 3.2

W8 — Transcendencja: istnienie całego Wszechświata wymaga przyczyny spoza niego RICHARD SWINBURNE | 2004

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Lokalizacja

R. Swinburne, s. 143; strona PDF 149.

Jak wykorzystać

Rozdz. 2.2 i 2.3; rozdz. 3.2. Funkcja w wywodzie Argument za źródłem nieredukowalnym do elementu wewnątrzkosmicznego.

Słowa kluczowe

argument kosmologicznytranscendencjawyjaśnienie osoboweWszechświat

Przekład roboczy

(własny) „Podobnie jak Leibniz dochodzę do wniosku, że istnienie Wszechświata przez skończony lub nieskończony czas pozostawałoby nagim, niewyjaśnionym faktem, gdyby dopuszczać wyłącznie wyjaśnienie naukowe. […] Istnienie fizycznego Wszechświata należy do rzeczy zbyt wielkich, by nauka mogła je wyjaśnić. Jeśli ma zostać wyjaśnione, trzeba wprowadzić wyjaśnienie osobowe.”

Jak wykorzystać

w rozprawie Cytat wspiera drugi atrybut z rozdziału 3: źródło całego kosmosu nie może być po prostu jednym z jego elementów. Dobrze łączy fine-tuning z szerszym argumentem kosmologicznym.

Zastrzeżenie

Swinburne zakłada, że wyjaśnienie naukowe całej serii stanów nie może być kompletne. To stanowisko metafizyczne wymaga zestawienia z krytyką zasady racji dostatecznej i z możliwością „brute fact”.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe

argument kosmologiczny; transcendencja; wyjaśnienie osobowe; Wszechświat

Pełna karta — także tekst oryginalny

Lokalizacja

R. Swinburne, s. 143; PDF s. 149.

Jak wykorzystać

Rozdz. 2.2 i 2.3; rozdz. 3.2. Funkcja w wywodzie Argument za źródłem nieredukowalnym do elementu wewnątrzkosmicznego.

Słowa kluczowe

argument kosmologicznytranscendencjawyjaśnienie osoboweWszechświat

Cytat oryginalny

“Like Leibniz, I conclude that the existence of the universe over finite or infinite time would be, if only scientific explanation is allowed, a brute inexplicable fact. [...] The existence of the (physical) universe over time comes into my category of things too big for science to explain. If the existence of the universe is to be explained, personal explanation must be brought in.”

Przekład roboczy

(własny) „Podobnie jak Leibniz dochodzę do wniosku, że istnienie Wszechświata przez skończony lub nieskończony czas pozostawałoby nagim, niewyjaśnionym faktem, gdyby dopuszczać wyłącznie wyjaśnienie naukowe. [...] Istnienie fizycznego Wszechświata należy do rzeczy zbyt wielkich, by nauka mogła je wyjaśnić. Jeśli ma zostać wyjaśnione, trzeba wprowadzić wyjaśnienie osobowe.”

Jak wykorzystać

w rozprawie Cytat wspiera drugi atrybut z rozdziału 3: źródło całego kosmosu nie może być po prostu jednym z jego elementów. Dobrze łączy fine-tuning z szerszym argumentem kosmologicznym.

Zastrzeżenie

Swinburne zakłada, że wyjaśnienie naukowe całej serii stanów nie może być kompletne. To stanowisko metafizyczne wymaga zestawienia z krytyką zasady racji dostatecznej i z możliwością „brute fact”.

Priorytet: Brak Miejsce: 1.3Miejsce: 2.1Miejsce: 2.2Miejsce: 3.7

W9 — Jedność praw jako argument przeciw wielu nieskoordynowanym projektantom RICHARD SWINBURNE |

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

2004 R. Swinburne, s. 147; strona PDF 153.

Jak wykorzystać

Rozdz. 3.7; pomocniczo rozdz. 1.3. Funkcja w wywodzie Probabilistyczne uzasadnienie atrybutu jedności źródła.

Słowa kluczowe

monoteizmpoliteizmjedność prawwspólne źródło

Przekład roboczy

„Jeśli porządek świata miałby być wyjaśniony przez wielu bogów, należałoby wyjaśnić, jak i dlaczego współpracują oni przy wytwarzaniu tych samych wzorców porządku w całym Wszechświecie. […] Gdyby za porządek odpowiadało więcej niż jedno bóstwo, oczekiwalibyśmy charakterystycznych śladów pracy różnych bóstw w różnych częściach Wszechświata.”

Jak wykorzystać

w rozprawie Może być głównym cytatem dla siódmej cechy Projektanta. Swinburne nie przedstawia tu ścisłego dowodu jedyności, lecz twierdzi, że jednolitość praw jest bardziej oczekiwana przy jednym źródle niż przy wielu niezależnych sprawcach.

Zastrzeżenie

Wielu projektantów mogłoby współpracować według wspólnego planu. Argument jedności wymaga więc dodatkowej oceny prostoty i kosztu wyjaśnienia tej koordynacji.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

2004

Lokalizacja

R. Swinburne, s. 147; PDF s. 153.

Jak wykorzystać

Rozdz. 3.7; pomocniczo rozdz. 1.3. Funkcja w wywodzie Probabilistyczne uzasadnienie atrybutu jedności źródła.

Słowa kluczowe

monoteizmpoliteizmjedność prawwspólne źródło

Cytat oryginalny

“If this order in the world is to be explained by many gods, then some explanation is required for how and why they cooperate in producing the same patterns of order throughout the universe. [...] If there were more than one deity responsible for the order of the universe, we would expect to see characteristic marks of the handiwork of different deities in different parts of the universe.”

Przekład roboczy

(własny) „Jeśli porządek świata miałby być wyjaśniony przez wielu bogów, należałoby wyjaśnić, jak i dlaczego współpracują oni przy wytwarzaniu tych samych wzorców porządku w całym Wszechświecie. [...] Gdyby za porządek odpowiadało więcej niż jedno bóstwo, oczekiwalibyśmy charakterystycznych śladów pracy różnych bóstw w różnych częściach Wszechświata.”

Jak wykorzystać

w rozprawie Może być głównym cytatem dla siódmej cechy Projektanta. Swinburne nie przedstawia tu ścisłego dowodu jedyności, lecz twierdzi, że jednolitość praw jest bardziej oczekiwana przy jednym źródle niż przy wielu niezależnych sprawcach.

Zastrzeżenie

Wielu projektantów mogłoby współpracować według wspólnego planu. Argument jedności wymaga więc dodatkowej oceny prostoty i kosztu wyjaśnienia tej koordynacji.

Priorytet: Brak Miejsce: 1.4Miejsce: 2.1Miejsce: 2.2Miejsce: 3.3Miejsce: 3.5Miejsce: 3.6Miejsce: 3.7

W10 — Proste prawa czynią świat racjonalnie czytelnym i używalnym przez osoby RICHARD SWINBURNE |

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

2004 R. Swinburne, s. 164-166; strona PDF 170-172.

Jak wykorzystać

Rozdz. 1.4; rozdz. 3.3, 3.6 i 3.7. Funkcja w wywodzie Połączenie racjonalności Projektanta, komunikatywności świata i jedności praw.

Słowa kluczowe

prawa przyrodyracjonalnośćczytelność światawspólne źródło

Przekład roboczy

„Taki zbieg okoliczności domaga się wyjaśnienia przez jedno wspólne źródło zdolne go wytworzyć. […] Teizm każe oczekiwać świata, który na pewnym poziomie zjawiskowym jest prosty i niezawodny. […] Działanie praw przyrody stanowi zatem świadectwo – jeden z wątków argumentacji kumulatywnej – na rzecz istnienia Boga.”

Jak wykorzystać

w rozprawie Cytat dobrze pasuje do metafory „księgi natury”. Proste i stabilne prawa nie tylko porządkują kosmos, ale umożliwiają osobom uczenie się, przewidywanie i odpowiedzialne działanie.

Zastrzeżenie

Przejście od prostoty praw do intencji komunikacyjnej jest mocniejsze niż samo stwierdzenie poznawalności. W pracy warto zaznaczyć stopień wniosku: racjonalność i jedność wynikają mocniej niż „komunikacyjny zamiar” sensu stricto.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

2004

Lokalizacja

R. Swinburne, s. 164-166; PDF s. 170-172.

Jak wykorzystać

Rozdz. 1.4; rozdz. 3.3, 3.6 i 3.7. Funkcja w wywodzie Połączenie racjonalności Projektanta, komunikatywności świata i jedności praw.

Słowa kluczowe

prawa przyrodyracjonalnośćczytelność światawspólne źródło

Cytat oryginalny

“Such a coincidence cries out for explanation in terms of some single common source with the power to produce it. [...] Theism leads us to expect a world at some phenomenal level, simple and reliable. [...] Hence the operation of laws of nature is evidence - one strand of a cumulative argument - for the existence of God.”

Przekład roboczy

(własny) „Taki zbieg okoliczności domaga się wyjaśnienia przez jedno wspólne źródło zdolne go wytworzyć. [...] Teizm każe oczekiwać świata, który na pewnym poziomie zjawiskowym jest prosty i niezawodny. [...] Działanie praw przyrody stanowi zatem świadectwo - jeden z wątków argumentacji kumulatywnej - na rzecz istnienia Boga.”

Jak wykorzystać

w rozprawie Cytat dobrze pasuje do metafory „księgi natury”. Proste i stabilne prawa nie tylko porządkują kosmos, ale umożliwiają osobom uczenie się, przewidywanie i odpowiedzialne działanie.

Zastrzeżenie

Przejście od prostoty praw do intencji komunikacyjnej jest mocniejsze niż samo stwierdzenie poznawalności. W pracy warto zaznaczyć stopień wniosku: racjonalność i jedność wynikają mocniej niż „komunikacyjny zamiar” sensu stricto.

Priorytet: Brak Miejsce: 1.2Miejsce: 1.5Miejsce: 2.1Miejsce: 2.2

W11 — Darwin obalił dawną przesłankę argumentu, ale nie wykluczył jego rekonstrukcji RICHARD SWINBURNE |

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

2004 R. Swinburne, s. 168; strona PDF 174.

Jak wykorzystać

Rozdz. 1.2 i 1.5; rozdz. 2.2. Funkcja w wywodzie Historyczna i metodologiczna korekta argumentu Paleya.

Słowa kluczowe

DarwinPaleyargument teleologicznyrekonstrukcja

Przekład roboczy

„Jedna z przesłanek tego argumentu została przez Darwina i jego następców wykazana jako wyraźnie fałszywa. […] Odkrycie to doprowadziło do niemal całkowitego zniknięcia argumentu teleologicznego z popularnej apologetyki -moim zdaniem niesłusznie, ponieważ można go łatwo zrekonstruować bez przesłanek obalonych przez Darwina. […] Tylko określone procesy działające na określony początkowy rodzaj materii nieorganicznej mogły doprowadzić do powstania ciał ludzkich.”

Jak wykorzystać

w rozprawie Cytat może wyznaczyć przejście od klasycznego argumentu z anatomii do współczesnego argumentu z praw, warunków początkowych i fine-tuningu. Pokazuje zgodność uznania ewolucji z teologiczną interpretacją porządku.

Zastrzeżenie

Swinburne uznaje ewolucyjne pochodzenie organizmów. Jego rekonstrukcja nie jest argumentem z braku mechanizmu, lecz z warunków umożliwiających działanie mechanizmu.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

2004

Lokalizacja

R. Swinburne, s. 168; PDF s. 174.

Jak wykorzystać

Rozdz. 1.2 i 1.5; rozdz. 2.2. Funkcja w wywodzie Historyczna i metodologiczna korekta argumentu Paleya.

Słowa kluczowe

DarwinPaleyargument teleologicznyrekonstrukcja

Cytat oryginalny

“But one of its premisses was shown by Darwin and his successors to be clearly false. [...] This discovery led to the virtual disappearance of the teleological argument from popular apologetic - mistakenly, I think, since it can easily be reconstructed in a form that does not rely on the premisses shown to be false by Darwin. [...] Only certain processes acting on a certain initial kind of inorganic matter would have produced human bodies.”

Przekład roboczy

(własny) „Jedna z przesłanek tego argumentu została przez Darwina i jego następców wykazana jako wyraźnie fałszywa. [...] Odkrycie to doprowadziło do niemal całkowitego zniknięcia argumentu teleologicznego z popularnej apologetyki -moim zdaniem niesłusznie, ponieważ można go łatwo zrekonstruować bez przesłanek obalonych przez Darwina. [...] Tylko określone procesy działające na określony początkowy rodzaj materii nieorganicznej mogły doprowadzić do powstania ciał ludzkich.”

Jak wykorzystać

w rozprawie Cytat może wyznaczyć przejście od klasycznego argumentu z anatomii do współczesnego argumentu z praw, warunków początkowych i fine-tuningu. Pokazuje zgodność uznania ewolucji z teologiczną interpretacją porządku.

Zastrzeżenie

Swinburne uznaje ewolucyjne pochodzenie organizmów. Jego rekonstrukcja nie jest argumentem z braku mechanizmu, lecz z warunków umożliwiających działanie mechanizmu.

Priorytet: Brak Miejsce: 1.4Miejsce: 2.1Miejsce: 2.2Miejsce: 3.5Miejsce: 3.8

W12 — Bóg może realizować cel osobotwórczy przez długi proces ewolucyjny RICHARD SWINBURNE |

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

2004 R. Swinburne, s. 188-189; strona PDF 194-195.

Jak wykorzystać

Rozdz. 1.4; rozdz. 3.5 oraz 3.8. Funkcja w wywodzie Integracja fine-tuningu, ewolucji i celu powstania osób.

Słowa kluczowe

fine-tuningewolucjawolni sprawcypięknocel

Przekład roboczy

„Bóg ma dobry powód, by doprowadzić do istnienia ucieleśnionych, po ludzku wolnych sprawców. Może to osiągnąć przez bezpośrednie stworzenie takich ciał albo przez stworzenie i podtrzymywanie Wszechświata zaprojektowanego tak, by wyłonił je w długim procesie ewolucyjnym. […] Nie jest więc zbyt zaskakujące, że Bóg wybrał długą drogę ewolucyjną do wytworzenia ciał ludzkich.”

Jak wykorzystać

w rozprawie To ważna fiszka dla uniknięcia fałszywej alternatywy „ewolucja albo stworzenie”. W rozdziale 3 wspiera cechę życiodajną i osobotwórczą, a zarazem pokazuje, że taki wniosek zależy od teologicznego sądu o wartości osób.

Zastrzeżenie

Swinburne uzasadnia P(życie rozumne | teizm) przez teorię dobra. Sober domagałby się właśnie takiej treści o celach Projektanta, lecz może kwestionować jej niezależne poświadczenie.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

2004

Lokalizacja

R. Swinburne, s. 188-189; PDF s. 194-195.

Jak wykorzystać

Rozdz. 1.4; rozdz. 3.5 oraz 3.8. Funkcja w wywodzie Integracja fine-tuningu, ewolucji i celu powstania osób.

Słowa kluczowe

fine-tuningewolucjawolni sprawcypięknocel

Cytat oryginalny

“A God [...] has good reason for bringing about embodied humanly free agents [...]. God could achieve this either by creating such bodies entire, or by creating and keeping in existence a universe designed to bring them about by a long evolutionary process. [...] It is not too surprising that God should take the long [...] evolutionary route to produce human bodies.”

Przekład roboczy

(własny) „Bóg ma dobry powód, by doprowadzić do istnienia ucieleśnionych, po ludzku wolnych sprawców. Może to osiągnąć przez bezpośrednie stworzenie takich ciał albo przez stworzenie i podtrzymywanie Wszechświata zaprojektowanego tak, by wyłonił je w długim procesie ewolucyjnym. [...] Nie jest więc zbyt zaskakujące, że Bóg wybrał długą drogę ewolucyjną do wytworzenia ciał ludzkich.”

Jak wykorzystać

w rozprawie To ważna fiszka dla uniknięcia fałszywej alternatywy „ewolucja albo stworzenie”. W rozdziale 3 wspiera cechę życiodajną i osobotwórczą, a zarazem pokazuje, że taki wniosek zależy od teologicznego sądu o wartości osób.

Zastrzeżenie

Swinburne uzasadnia P(życie rozumne | teizm) przez teorię dobra. Sober domagałby się właśnie takiej treści o celach Projektanta, lecz może kwestionować jej niezależne poświadczenie.

Priorytet: Brak Miejsce: 1.4Miejsce: 3.5

W13 — Świadomość jako odrębna linia argumentu osobotwórczego RICHARD SWINBURNE |

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

2004 R. Swinburne, s. 209-211; strona PDF 215-217.

Jak wykorzystać

Rozdz. 3.5; ewentualnie ekskurs antropologiczny po rozdz. 1.4. Funkcja w wywodzie Przejście od ciał zdolnych do życia do podmiotów zdolnych do poznania, wyboru i relacji.

Słowa kluczowe

świadomośćosobawolnośćwyjaśnienie osobowe

Przekład roboczy

„Bóg ma dobry powód, by spowodować istnienie dusz i połączyć je z ciałami, ze względu na dobro istnienia po ludzku wolnych sprawców, którzy dzięki ciałom mogą mieć przyjemne doznania, tworzyć w znacznej mierze prawdziwe przekonania o świecie i wyznaczać własne cele w świetle tych przekonań, realnie zmieniając świat. […] Argument ze świadomości jest zatem dobrym argumentem C-indukcyjnym za istnieniem Boga.”

Jak wykorzystać

w rozprawie Cytat odpowiada cechom „życiodajny” i „osobotwórczy”. Umożliwia rozróżnienie między fine-tuningiem dla ciał a odrębnym argumentem z istnienia podmiotowości i rozumu.

Zastrzeżenie

Argument jest związany z substancjalnym dualizmem Swinburne’a i jego tezą o naukowej niewyjaśnialności relacji umysł-mózg. Wymaga krytycznej prezentacji, nie może być traktowany jako neutralny wynik neuronauki.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

2004

Lokalizacja

R. Swinburne, s. 209-211; PDF s. 215-217.

Jak wykorzystać

Rozdz. 3.5; ewentualnie ekskurs antropologiczny po rozdz. 1.4. Funkcja w wywodzie Przejście od ciał zdolnych do życia do podmiotów zdolnych do poznania, wyboru i relacji.

Słowa kluczowe

świadomośćosobawolnośćwyjaśnienie osobowe

Cytat oryginalny

“God has good reason to cause the existence of souls and join them to bodies, in the goodness [...] of the existence of humanly free agents who would need to have bodies through which to have enjoyable sensations, form largely true beliefs about the world, and form their own purposes in the light of these beliefs, which would make a difference to the world. [...] Hence the argument from consciousness is a good C-inductive argument for the existence of God.”

Przekład roboczy

(własny) „Bóg ma dobry powód, by spowodować istnienie dusz i połączyć je z ciałami, ze względu na dobro istnienia po ludzku wolnych sprawców, którzy dzięki ciałom mogą mieć przyjemne doznania, tworzyć w znacznej mierze prawdziwe przekonania o świecie i wyznaczać własne cele w świetle tych przekonań, realnie zmieniając świat. [...] Argument ze świadomości jest zatem dobrym argumentem C-indukcyjnym za istnieniem Boga.”

Jak wykorzystać

w rozprawie Cytat odpowiada cechom „życiodajny” i „osobotwórczy”. Umożliwia rozróżnienie między fine-tuningiem dla ciał a odrębnym argumentem z istnienia podmiotowości i rozumu.

Zastrzeżenie

Argument jest związany z substancjalnym dualizmem Swinburne’a i jego tezą o naukowej niewyjaśnialności relacji umysł-mózg. Wymaga krytycznej prezentacji, nie może być traktowany jako neutralny wynik neuronauki.

Priorytet: Brak Miejsce: 3.8

W14 — Teologia naturalna nie daje wprost doktryny Trójcy RICHARD SWINBURNE | 2004

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

Lokalizacja

R. Swinburne, Dodatkowa nota 1, s. 344-345; strona PDF 350-351.

Jak wykorzystać

Rozdz. 3.8. Funkcja w wywodzie Wyraźne wyznaczenie granicy między teizmem filozoficznym a treścią chrześcijańskiego Objawienia.

Słowa kluczowe

TrójcateizmObjawieniegranice wnioskowania

Przekład roboczy

(własny) „Argumenty tej książki należałoby dokładniej określić jako argumenty za istnieniem jednego bytu boskiego, osoby, od której zależy wszystko inne. Jest to teizm wspólny chrześcijaństwu, judaizmowi i islamowi. Teizm jest jednak zgodny z chrześcijańską doktryną Trójcy. […] Opisując swoje argumenty jako argumenty za «istnieniem Boga», upraszczam więc sprawę.”

Jak wykorzystać

w rozprawie To najtrafniejszy cytat do ósmej cechy w planie rozprawy. Pokazuje, że argumenty naturalne mogą prowadzić do ogólnego teizmu, ale pełna tożsamość Boga chrześcijańskiego wymaga dalszej teologii.

Zastrzeżenie

Swinburne w innym dziele próbuje argumentować za Trójcą także a priori. W tej rozprawie warto jednak odróżnić kompatybilność z Trójcą od wyprowadzenia Trójcy z danych przyrodniczych.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Słowa kluczowe

Trójca; teizm; Objawienie; granice wnioskowania

Pełna karta — także tekst oryginalny

Lokalizacja

R. Swinburne, Dodatkowa nota 1, s. 344-345; PDF s. 350-351.

Jak wykorzystać

Rozdz. 3.8. Funkcja w wywodzie Wyraźne wyznaczenie granicy między teizmem filozoficznym a treścią chrześcijańskiego Objawienia.

Słowa kluczowe

TrójcateizmObjawieniegranice wnioskowania

Cytat oryginalny

“The arguments of the present book are [...] more accurately described as arguments to the existence of one divine being, a person on whom all else depends. That is theism, the view common to Christianity, Judaism, and Islam. Theism is, however, compatible with the Christian doctrine of the Trinity [...]. In describing my arguments as arguments to ‘the existence of God’ I am therefore oversimplifying.”

Przekład roboczy

(własny) „Argumenty tej książki należałoby dokładniej określić jako argumenty za istnieniem jednego bytu boskiego, osoby, od której zależy wszystko inne. Jest to teizm wspólny chrześcijaństwu, judaizmowi i islamowi. Teizm jest jednak zgodny z chrześcijańską doktryną Trójcy. [...] Opisując swoje argumenty jako argumenty za «istnieniem Boga», upraszczam więc sprawę.”

Jak wykorzystać

w rozprawie To najtrafniejszy cytat do ósmej cechy w planie rozprawy. Pokazuje, że argumenty naturalne mogą prowadzić do ogólnego teizmu, ale pełna tożsamość Boga chrześcijańskiego wymaga dalszej teologii.

Zastrzeżenie

Swinburne w innym dziele próbuje argumentować za Trójcą także a priori. W tej rozprawie warto jednak odróżnić kompatybilność z Trójcą od wyprowadzenia Trójcy z danych przyrodniczych.

Priorytet: Brak Miejsce: 1.4Miejsce: 1.5

W15 — Nieredukowalna złożoność nie musi wzmacniać argumentu z projektu RICHARD SWINBURNE |

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

2004 R. Swinburne, Dodatkowa nota 2, s. 346-348; strona PDF 352-354.

Jak wykorzystać

Rozdz. 1.5; rozdz. 1.4 przy omawianiu relacji z fine-tuningiem. Funkcja w wywodzie Krytyka biologicznego argumentu Behego sformułowana przez teistycznego filozofa.

Słowa kluczowe

Behenieredukowalna złożonośćdeterminismfine-tuning

Przekład roboczy

„Istnieją poważne wątpliwości, czy Behe wykazał istnienie takich systemów. […] Nawet gdyby istniały, fakt ten może nie mieć żadnego znaczenia dla siły argumentu z porządku przestrzennego; może go ani nie wzmacniać, ani nie osłabiać. […] Moim zdaniem współczesna nauka sugeruje, że żadna z dwóch tez potrzebnych, by uczynić takie systemy rozstrzygającymi, nie jest bardzo prawdopodobna.”

Jak wykorzystać

w rozprawie Cytat pokazuje, że teologia naturalna nie musi opierać się na aktualnych lukach mechanistycznych. Swinburne przesuwa argument z poziomu pojedynczej struktury na prawa i warunki umożliwiające powstawanie życia.

Zastrzeżenie

Ocena „current science” pochodzi z 2004 r.; w rozprawie trzeba ją zaktualizować literaturą biologiczną i nie traktować jako stanu wiedzy z 2026 r.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

2004

Lokalizacja

R. Swinburne, Dodatkowa nota 2, s. 346-348; PDF s. 352-354.

Jak wykorzystać

Rozdz. 1.5; rozdz. 1.4 przy omawianiu relacji z fine-tuningiem. Funkcja w wywodzie Krytyka biologicznego argumentu Behego sformułowana przez teistycznego filozofa.

Słowa kluczowe

Behenieredukowalna złożonośćdeterminismfine-tuning

Cytat oryginalny

“Now there is considerable doubt whether Behe has shown that there are such systems. [...] But even if there are such systems, that fact may make no difference to the cogency of the argument from spatial order [...]; it may not either add to or diminish its strength. [...] But in my view current science seems to suggest that neither of the two theses [needed to make such systems crucially relevant] is very probable.”

Przekład roboczy

(własny) „Istnieją poważne wątpliwości, czy Behe wykazał istnienie takich systemów. [...] Nawet gdyby istniały, fakt ten może nie mieć żadnego znaczenia dla siły argumentu z porządku przestrzennego; może go ani nie wzmacniać, ani nie osłabiać. [...] Moim zdaniem współczesna nauka sugeruje, że żadna z dwóch tez potrzebnych, by uczynić takie systemy rozstrzygającymi, nie jest bardzo prawdopodobna.”

Jak wykorzystać

w rozprawie Cytat pokazuje, że teologia naturalna nie musi opierać się na aktualnych lukach mechanistycznych. Swinburne przesuwa argument z poziomu pojedynczej struktury na prawa i warunki umożliwiające powstawanie życia.

Zastrzeżenie

Ocena „current science” pochodzi z 2004 r.; w rozprawie trzeba ją zaktualizować literaturą biologiczną i nie traktować jako stanu wiedzy z 2026 r.

Priorytet: Brak Miejsce: 1.3Miejsce: 1.5Miejsce: 3.1Miejsce: 3.8

W16 — Każdy argument z projektu mówi zarazem coś o rodzaju Projektanta RICHARD SWINBURNE |

Otwórz w książce i skopiuj stały link
Przeczytaj fragment i opracowanie

Rozumiem fragment

2004 R. Swinburne, Dodatkowa nota 2, s. 348-349; strona PDF 354-355.

Jak wykorzystać

Rozdz. 1.3 i 1.5; cały rozdz. 3. Funkcja w wywodzie Bezpośrednie uzasadnienie teologicznej rekonstrukcji cech Projektanta.

Słowa kluczowe

cele Projektantadobroćhipoteza teizmutreść predykcyjna

Przekład roboczy

„Jakiekolwiek zjawisko może być świadectwem projektu tylko wtedy, gdy jest czymś, co projektant chciałby urzeczywistnić. Różni projektanci mają różne cele. […] Żadne zjawisko nie wskazuje na projekt jako taki, nie wskazując zarazem czegoś o rodzaju bytu, który je zaprojektował.”

Jak wykorzystać

w rozprawie To kluczowy cytat dla koncepcji całego rozdziału 3. Odpowiada na zarzut Sobra: aby ocenić dane, hipoteza projektowa musi zawierać uzasadnioną charakterystykę sprawcy i jego celów. Jednocześnie ostrzega, że nie można najpierw wykazać „czystego projektu”, a dopiero potem dowolnie dopisać Projektantowi przymioty.

Zastrzeżenie

Swinburne uzasadnia cele Boga a priori przez klasyczny teizm. W rozprawie trzeba stopniować wnioski: które cechy są wynikiem danych, a które są warunkiem skonstruowania hipotezy wyjaśniającej.

Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

2004

Lokalizacja

R. Swinburne, Dodatkowa nota 2, s. 348-349; PDF s. 354-355.

Jak wykorzystać

Rozdz. 1.3 i 1.5; cały rozdz. 3. Funkcja w wywodzie Bezpośrednie uzasadnienie teologicznej rekonstrukcji cech Projektanta.

Słowa kluczowe

cele Projektantadobroćhipoteza teizmutreść predykcyjna

Cytat oryginalny

“Any phenomenon can be evidence of design only if it is the kind of thing a designer would have sought to bring about. Different designers have different purposes. [...] No phenomenon shows design as such without at the same time showing something about the sort of being who designed it.”

Przekład roboczy

(własny) „Jakiekolwiek zjawisko może być świadectwem projektu tylko wtedy, gdy jest czymś, co projektant chciałby urzeczywistnić. Różni projektanci mają różne cele. [...] Żadne zjawisko nie wskazuje na projekt jako taki, nie wskazując zarazem czegoś o rodzaju bytu, który je zaprojektował.”

Jak wykorzystać

w rozprawie To kluczowy cytat dla koncepcji całego rozdziału 3. Odpowiada na zarzut Sobra: aby ocenić dane, hipoteza projektowa musi zawierać uzasadnioną charakterystykę sprawcy i jego celów. Jednocześnie ostrzega, że nie można najpierw wykazać „czystego projektu”, a dopiero potem dowolnie dopisać Projektantowi przymioty.

Zastrzeżenie

Swinburne uzasadnia cele Boga a priori przez klasyczny teizm. W rozprawie trzeba stopniować wnioski: które cechy są wynikiem danych, a które są warunkiem skonstruowania hipotezy wyjaśniającej.