Fiszki przypięte do pozycji bibliograficznych
W bazie projektu znajduje się 1444 opublikowanych fiszek. Każda karta pozostaje przypisana do konkretnej książki lub artykułu i może należeć do wielu miejsc w spisie treści tego projektu.
Znaleziono 1444 fiszek.
S-11 — Special pleading: te same standardy dla wszystkich konkurentów
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Miejsce w rozprawie
rozdział pierwszy, punkt 5 Krytyka inteligentny projekt; R2.3 Naturalizm metodologiczny | Dodatkowo: rozdział pierwszy, punkt 1 Kryteria argumentu
Przekład roboczy
Special pleading to błąd polegający na stosowaniu podwójnego standardu.
Jak wykorzystać
Stosuj symetrycznie wymagania dotyczące mechanizmu, testowalności, prostoty, założeń pomocniczych i podatności na falsyfikację. Nie wymagaj od projektu pełnego mechanizmu, jeśli konkurenta uznajesz przy znacznych lukach – ani odwrotnie. Wskaż także, które wymagania wynikają z rodzaju hipotezy, a które są wspólne.
Zastrzeżenie
Równość standardów nie oznacza identyczności metod. Hipoteza historyczna, metafizyczna i mechanistyczna mogą podlegać różnym, lecz uzasadnionym kryteriom.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Miejsce w rozprawie
R1.5 Krytyka ID; R2.3 Naturalizm metodologiczny | Dodatkowo: R1.1 Kryteria argumentu “Special Pleading is the fallacy of applying a double standard.” Lisle, rozdz. 11 „Other Fallacies”, PDF s. 61.
Przekład roboczy
Special pleading to błąd polegający na stosowaniu podwójnego standardu.
Jak wykorzystać
Stosuj symetrycznie wymagania dotyczące mechanizmu, testowalności, prostoty, założeń pomocniczych i podatności na falsyfikację. Nie wymagaj od projektu pełnego mechanizmu, jeśli konkurenta uznajesz przy znacznych lukach - ani odwrotnie. Wskaż także, które wymagania wynikają z rodzaju hipotezy, a które są wspólne.
Zastrzeżenie
Równość standardów nie oznacza identyczności metod. Hipoteza historyczna, metafizyczna i mechanistyczna mogą podlegać różnym, lecz uzasadnionym kryteriom.
S-12 — Argument z niewiedzy i ryzyko „Boga luk” Główne miejsce: R1.5 Krytyka ID; R3.8 Granice teologii naturalnej | Dodatkowo: R1.4 Pochodzenie życia i dane
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
S-12. Argument z niewiedzy i ryzyko „Boga luk”
Miejsce w rozprawie
rozdział pierwszy, punkt 5 Krytyka inteligentny projekt; R3.8 Granice teologii naturalnej | Dodatkowo: rozdział pierwszy, punkt 4 Pochodzenie życia i dane problemowe
Przekład roboczy
Argument z niewiedzy polega na uznaniu tezy za prawdopodobnie prawdziwą tylko dlatego, że nie została obalona.
Jak wykorzystać
Brak pełnego naturalistycznego wyjaśnienia pochodzenia życia nie jest jeszcze pozytywnym dowodem projektu; podobnie brak rozstrzygającego testu projektu nie dowodzi jego fałszu. Pozytywny argument musi wskazać dane oczekiwane przy danej hipotezie oraz ich mniejszą oczekiwalność przy konkurentach.
Zastrzeżenie
Nie każda „nieobecność” jest logicznie bezwartościowa. Brak przewidywanego śladu może być świadectwem, jeśli model określa, że ślad powinien wystąpić. Trzeba zatem podać warunki oczekiwania, nie tylko wskazać lukę wiedzy.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
problemowe “The Appeal to Ignorance is the fallacy of appealing to the unknown; specifically, it is when a person argues that a claim is probably true simply because it has never been proven false.” Lisle, rozdz. 11, PDF s. 65-66.
Przekład roboczy
Argument z niewiedzy polega na uznaniu tezy za prawdopodobnie prawdziwą tylko dlatego, że nie została obalona.
Jak wykorzystać
Brak pełnego naturalistycznego wyjaśnienia pochodzenia życia nie jest jeszcze pozytywnym dowodem projektu; podobnie brak rozstrzygającego testu projektu nie dowodzi jego fałszu. Pozytywny argument musi wskazać dane oczekiwane przy danej hipotezie oraz ich mniejszą oczekiwalność przy konkurentach.
Zastrzeżenie
Nie każda „nieobecność” jest logicznie bezwartościowa. Brak przewidywanego śladu może być świadectwem, jeśli model określa, że ślad powinien wystąpić. Trzeba zatem podać warunki oczekiwania, nie tylko wskazać lukę wiedzy.
S-13 — Teza nieistotna: odpowiedź musi trafiać w właściwe explanandum
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Miejsce w rozprawie
rozdział pierwszy, punkt 4 Fine-tuning; rozdział pierwszy, punkt 5 Krytyka inteligentny projekt | Dodatkowo: R3.5 Ukierunkowanie na życie i poznanie
Przekład roboczy
Błąd tezy nieistotnej zachodzi, gdy ktoś dowodzi pewnego punktu, ale nie tego, który jest przedmiotem sporu.
Jak wykorzystać
Sprawdzaj, czy odpowiedź rzeczywiście wyjaśnia zakres życiodajnych parametrów, czy tylko mówi, dlaczego obserwator nie może znaleźć się poza takim zakresem. Efekt selekcji obserwacyjnej i wyjaśnienie wartości parametrów to pytania powiązane, lecz nie zawsze tożsame. Ta fiszka pomaga utrzymać rozdział przy dokładnie zdefiniowanym explanandum.
Zastrzeżenie
Lisle upraszcza rolę rozumowań antropicznych. W modelach wieloświata efekt selekcji może być istotną częścią wyjaśnienia probabilistycznego. Nie cytuj tej fiszki jako rozstrzygnięcia sporu, lecz jako pytanie kontrolne.
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Miejsce w rozprawie
R1.4 Fine-tuning; R1.5 Krytyka ID | Dodatkowo: R3.5 Ukierunkowanie na życie i poznanie “The Fallacy of Irrelevant Thesis occurs when an arguer does prove a point, but it is not the point at issue.” Lisle, rozdz. 11, PDF s. 63.
Przekład roboczy
Błąd tezy nieistotnej zachodzi, gdy ktoś dowodzi pewnego punktu, ale nie tego, który jest przedmiotem sporu.
Jak wykorzystać
Sprawdzaj, czy odpowiedź rzeczywiście wyjaśnia zakres życiodajnych parametrów, czy tylko mówi, dlaczego obserwator nie może znaleźć się poza takim zakresem. Efekt selekcji obserwacyjnej i wyjaśnienie wartości parametrów to pytania powiązane, lecz nie zawsze tożsame. Ta fiszka pomaga utrzymać rozdział przy dokładnie zdefiniowanym explanandum.
Zastrzeżenie
Lisle upraszcza rolę rozumowań antropicznych. W modelach wieloświata efekt selekcji może być istotną częścią wyjaśnienia probabilistycznego. Nie cytuj tej fiszki jako rozstrzygnięcia sporu, lecz jako pytanie kontrolne.
1 — Definicja ID: świadoma, racjonalna przyczyna
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
01 Definicja inteligentny projekt: świadoma, racjonalna przyczyna
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 1.1 „Definicja Inteligentnego Projektu”; pomocniczo 1.5 i 2.3. „Teoria inteligentnego projektu twierdzi inaczej. Utrzymuje, że istnieją charakterystyczne cechy systemów żywych i Wszechświata, które najlepiej wyjaśnia inteligentna przyczyna – to znaczy świadomy, racjonalny czynnik – a nie niekierowany proces. […] Mimo to teoria ta nie opiera się na doktrynie biblijnej. inteligentny projekt wynika z dowodów naukowych, a nie jest wnioskiem z autorytetu religijnego.” Podpis w komórce — Prolog, s. 15; strona PDF 16/641. ZASTOSOWANIE Dobre otwarcie części definicyjnej. Pozwala oddzielić inteligentny projekt od literalistycznego kreacjonizmu i pokazać, że Meyer przedstawia inteligentny projekt jako hipotezę przyczynową dotyczącą określonych cech świata, a nie jako wniosek wyprowadzony z tekstu religijnego.
Zastrzeżenie
To definicja programowa autora, nie bezsporny opis statusu inteligentny projekt. W rozprawie warto zestawić ją z definicjami krytyków oraz z rozróżnieniem między naukową treścią hipotezy a jej implikacjami metafizycznymi. HASŁA definicja inteligentny projekt; przyczyna inteligentna; nauka a religia
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 1.1 „Definicja Inteligentnego Projektu”; pomocniczo 1.5 i 2.3. „Teoria inteligentnego projektu twierdzi inaczej. Utrzymuje, że istnieją charakterystyczne cechy systemów żywych i Wszechświata, które najlepiej wyjaśnia inteligentna przyczyna – to znaczy świadomy, racjonalny czynnik – a nie niekierowany proces. […] Mimo to teoria ta nie opiera się na doktrynie biblijnej. ID wynika z dowodów naukowych, a nie jest wnioskiem z autorytetu religijnego.” Podpis w komórce — Prolog, s. 15; PDF s. 16/641. ZASTOSOWANIE Dobre otwarcie części definicyjnej. Pozwala oddzielić ID od literalistycznego kreacjonizmu i pokazać, że Meyer przedstawia ID jako hipotezę przyczynową dotyczącą określonych cech świata, a nie jako wniosek wyprowadzony z tekstu religijnego.
Zastrzeżenie
To definicja programowa autora, nie bezsporny opis statusu ID. W rozprawie warto zestawić ją z definicjami krytyków oraz z rozróżnieniem między naukową treścią hipotezy a jej implikacjami metafizycznymi. HASŁA definicja ID; przyczyna inteligentna; nauka a religia
2 — DNA jako alfabet chemiczny i nośnik instrukcji
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 1.3 „Jakie dane świadczą o istnieniu inteligencji” oraz 1.4 – informacja biologiczna. „Rzeczywiście, kiedy Watson i Crick poznali strukturę DNA, spostrzegli również, że DNA przechowuje informacje za pomocą czteroznakowego alfabetu chemicznego. Nici polinukleotydowe, zbudowane z ułożonych w precyzyjnej kolejności związków chemicznych zwanych nukleotydami, przechowują i przekazują instrukcje – informacje – do budowy kluczowych cząsteczek białkowych i maszynerii, których komórka potrzebuje do przeżycia.” Podpis w komórce — Rozdz. 1 „DNA, Darwin i przejawy projektu”, s. 22; strona PDF 23/641. ZASTOSOWANIE Może posłużyć do zdefiniowania biologicznego punktu wyjścia argumentu: sekwencja nukleotydów pełni funkcję instrukcyjną w syntezie białek. Fragment dobrze wprowadza pojęcia kodu, sekwencji i funkcjonalnego uporządkowania.
Zastrzeżenie
Trzeba odróżnić informację w sensie Shannona od informacji funkcjonalnej, semantycznej i instrukcyjnej. Sam język „alfabetu” lub „kodu” nie przesądza jeszcze o pochodzeniu systemu. HASŁA DNA; kod genetyczny; informacja biologiczna
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 1.3 „Jakie dane świadczą o istnieniu inteligencji” oraz 1.4 – informacja biologiczna. „Rzeczywiście, kiedy Watson i Crick poznali strukturę DNA, spostrzegli również, że DNA przechowuje informacje za pomocą czteroznakowego alfabetu chemicznego. Nici polinukleotydowe, zbudowane z ułożonych w precyzyjnej kolejności związków chemicznych zwanych nukleotydami, przechowują i przekazują instrukcje – informacje – do budowy kluczowych cząsteczek białkowych i maszynerii, których komórka potrzebuje do przeżycia.” Podpis w komórce — Rozdz. 1 „DNA, Darwin i przejawy projektu”, s. 22; PDF s. 23/641. ZASTOSOWANIE Może posłużyć do zdefiniowania biologicznego punktu wyjścia argumentu: sekwencja nukleotydów pełni funkcję instrukcyjną w syntezie białek. Fragment dobrze wprowadza pojęcia kodu, sekwencji i funkcjonalnego uporządkowania.
Zastrzeżenie
Trzeba odróżnić informację w sensie Shannona od informacji funkcjonalnej, semantycznej i instrukcyjnej. Sam język „alfabetu” lub „kodu” nie przesądza jeszcze o pochodzeniu systemu. HASŁA DNA; kod genetyczny; informacja biologiczna
3 — Pochodzenie komórki jako problem pochodzenia instrukcji
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 1.4 – pochodzenie życia i informacja biologiczna. „DNA przechowuje instrukcje montażu do budowy wielu kluczowych białek i maszyn białkowych, które działają i utrzymują nawet najbardziej prymitywne organizmy jednokomórkowe. Wynika z tego, że powstanie żywej komórki wymaga przede wszystkim instrukcji montażu przechowywanych w DNA lub w jakiejś równoważnej cząsteczce.” Podpis w komórce — Rozdz. 1 „DNA, Darwin i przejawy projektu”, s. 23; strona PDF 24/641. ZASTOSOWANIE Fragment może wyznaczyć explanandum: teoria abiogenezy musi wyjaśnić nie tylko powstanie składników chemicznych, lecz również funkcjonalnie ułożonych instrukcji niezbędnych do działania pierwszego systemu żywego.
Zastrzeżenie
Zdanie opisuje funkcjonalną zależność współczesnych komórek. Przejście od tej zależności do twierdzenia o pierwszym systemie żywym wymaga osobnego uzasadnienia i uwzględnienia hipotez świata RNA oraz metabolizmu-pierwszego. HASŁA abiogeneza; pierwsza komórka; instrukcje montażu
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 1.4 – pochodzenie życia i informacja biologiczna. „DNA przechowuje instrukcje montażu do budowy wielu kluczowych białek i maszyn białkowych, które działają i utrzymują nawet najbardziej prymitywne organizmy jednokomórkowe. Wynika z tego, że powstanie żywej komórki wymaga przede wszystkim instrukcji montażu przechowywanych w DNA lub w jakiejś równoważnej cząsteczce.” Podpis w komórce — Rozdz. 1 „DNA, Darwin i przejawy projektu”, s. 23; PDF s. 24/641. ZASTOSOWANIE Fragment może wyznaczyć explanandum: teoria abiogenezy musi wyjaśnić nie tylko powstanie składników chemicznych, lecz również funkcjonalnie ułożonych instrukcji niezbędnych do działania pierwszego systemu żywego.
Zastrzeżenie
Zdanie opisuje funkcjonalną zależność współczesnych komórek. Przejście od tej zależności do twierdzenia o pierwszym systemie żywym wymaga osobnego uzasadnienia i uwzględnienia hipotez świata RNA oraz metabolizmu-pierwszego. HASŁA abiogeneza; pierwsza komórka; instrukcje montażu
4 — Informacja a wcześniejsza aktywność umysłu
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 1.3 oraz rozdz. 3.1 – inteligencja jako coś więcej niż bezosobowe prawo. „Czymkolwiek jest informacja – myślą czy skomplikowanym układem materii – jedno wydaje się jasne. To, co ludzie uznają za informację, z pewnością wywodzi się z myśli – ze świadomej lub inteligentnej aktywności. […] Nasze doświadczenie pokazuje, że to, co uznajemy za informację, niezmiennie odzwierciedla wcześniejszą aktywność świadomych i inteligentnych osób.” Podpis w komórce — Rozdz. 1 „DNA, Darwin i przejawy projektu”, s. 26; strona PDF 27/641. ZASTOSOWANIE Może stanowić zwięzłe sformułowanie przesłanki empirycznej: w przypadkach, w których znamy genezę komunikatów, kodów i programów, źródłem jest aktywność umysłowa.
Zastrzeżenie
To argument z analogii i doświadczenia jednolitego, nie definicyjna prawda o każdej informacji. Należy precyzyjnie określić klasę informacji, do której odnosi się wniosek, oraz uniknąć utożsamienia informacji biologicznej z ludzkim znaczeniem językowym. HASŁA umysł; informacja; analogia
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 1.3 oraz rozdz. 3.1 – inteligencja jako coś więcej niż bezosobowe prawo. „Czymkolwiek jest informacja – myślą czy skomplikowanym układem materii – jedno wydaje się jasne. To, co ludzie uznają za informację, z pewnością wywodzi się z myśli – ze świadomej lub inteligentnej aktywności. […] Nasze doświadczenie pokazuje, że to, co uznajemy za informację, niezmiennie odzwierciedla wcześniejszą aktywność świadomych i inteligentnych osób.” Podpis w komórce — Rozdz. 1 „DNA, Darwin i przejawy projektu”, s. 26; PDF s. 27/641. ZASTOSOWANIE Może stanowić zwięzłe sformułowanie przesłanki empirycznej: w przypadkach, w których znamy genezę komunikatów, kodów i programów, źródłem jest aktywność umysłowa.
Zastrzeżenie
To argument z analogii i doświadczenia jednolitego, nie definicyjna prawda o każdej informacji. Należy precyzyjnie określić klasę informacji, do której odnosi się wniosek, oraz uniknąć utożsamienia informacji biologicznej z ludzkim znaczeniem językowym. HASŁA umysł; informacja; analogia
5 — Abdukcja i wnioskowanie do najlepszego wyjaśnienia
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 1.3 – metoda rozpoznawania inteligencji; rozdz. 2.2 – epistemologia teologii naturalnej. „Historycy oceniają siłę konkurujących wniosków abdukcyjnych, porównując ich moc wyjaśniającą. W najlepszym przypadku będą oni wyciągać z nich najlepsze wyjaśnienie – takie, które przytacza «jedyną znaną przyczynę» danego efektu lub efektów.” Podpis w komórce — Rozdz. 7 „Od wskazówek do przyczyn”, s. 192; strona PDF 193/641. ZASTOSOWANIE Przydatne do rekonstrukcji logicznej argumentu Meyera jako abdukcji, a nie dedukcji. Pozwala wprowadzić porównywanie hipotez według mocy wyjaśniającej i adekwatności przyczynowej.
Zastrzeżenie
Wniosek zależy od kompletności porównywanego zbioru hipotez i od jawnych kryteriów „najlepszego” wyjaśnienia. Warto omówić także prostotę, zakres, zgodność z wiedzą tła i podatność na testy. HASŁA abdukcja; IBE; metodologia nauk historycznych
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 1.3 – metoda rozpoznawania inteligencji; rozdz. 2.2 – epistemologia teologii naturalnej. „Historycy oceniają siłę konkurujących wniosków abdukcyjnych, porównując ich moc wyjaśniającą. W najlepszym przypadku będą oni wyciągać z nich najlepsze wyjaśnienie – takie, które przytacza «jedyną znaną przyczynę» danego efektu lub efektów.” Podpis w komórce — Rozdz. 7 „Od wskazówek do przyczyn”, s. 192; PDF s. 193/641. ZASTOSOWANIE Przydatne do rekonstrukcji logicznej argumentu Meyera jako abdukcji, a nie dedukcji. Pozwala wprowadzić porównywanie hipotez według mocy wyjaśniającej i adekwatności przyczynowej.
Zastrzeżenie
Wniosek zależy od kompletności porównywanego zbioru hipotez i od jawnych kryteriów „najlepszego” wyjaśnienia. Warto omówić także prostotę, zakres, zgodność z wiedzą tła i podatność na testy. HASŁA abdukcja; IBE; metodologia nauk historycznych
6 — Inteligencja jako znana i adekwatna przyczyna informacji
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 1.3–1.4 oraz rozdz. 3.1. „Powtarzalne doświadczenie potwierdza, że inteligentni projektanci tworzą systemy bogate w informacje – programy, starożytne inskrypcje czy sonety Szekspira. Umysły są w stanie generować określone informacje. […] Ponieważ mamy niezależne dowody – doświadczenie – że inteligentni projektanci są w stanie wytworzyć określone informacje.” Podpis w komórce — Rozdz. 7 „Od wskazówek do przyczyn”, s. 193; strona PDF 194/641. ZASTOSOWANIE Może służyć jako pozytywna przesłanka argumentu: inteligencja nie jest wprowadzana wyłącznie po odrzuceniu hipotez materialnych, lecz jest wskazywana jako przyczyna o znanej zdolności do tworzenia wyspecyfikowanej informacji.
Zastrzeżenie
„Znana przyczyna” nie znaczy „jedyna logicznie możliwa przyczyna”. W pracy trzeba osobno uzasadnić, że podobieństwo skutków jest wystarczające do ekstrapolacji z artefaktów ludzkich na informację biologiczną. HASŁA adekwatność przyczynowa; vera causa; informacja
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 1.3–1.4 oraz rozdz. 3.1. „Powtarzalne doświadczenie potwierdza, że inteligentni projektanci tworzą systemy bogate w informacje – programy, starożytne inskrypcje czy sonety Szekspira. Umysły są w stanie generować określone informacje. […] Ponieważ mamy niezależne dowody – doświadczenie – że inteligentni projektanci są w stanie wytworzyć określone informacje.” Podpis w komórce — Rozdz. 7 „Od wskazówek do przyczyn”, s. 193; PDF s. 194/641. ZASTOSOWANIE Może służyć jako pozytywna przesłanka argumentu: inteligencja nie jest wprowadzana wyłącznie po odrzuceniu hipotez materialnych, lecz jest wskazywana jako przyczyna o znanej zdolności do tworzenia wyspecyfikowanej informacji.
Zastrzeżenie
„Znana przyczyna” nie znaczy „jedyna logicznie możliwa przyczyna”. W pracy trzeba osobno uzasadnić, że podobieństwo skutków jest wystarczające do ekstrapolacji z artefaktów ludzkich na informację biologiczną. HASŁA adekwatność przyczynowa; vera causa; informacja
7 — Analogia do SETI i rozpoznawania inteligencji
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 1.3; pomocniczo rozdz. 1.5 – dyskusja krytyczna. „Poszukiwanie przez NASA inteligencji pozaziemskiej (SETI) zakłada, że każda określona informacja zawarta w sygnałach elektromagnetycznych pochodzących z kosmosu wskazywałaby na inteligentne źródło. […] biolodzy molekularni wykryli bogate w informacje sekwencje i systemy w komórce, sugerując, według tej samej logiki, istnienie w przeszłości inteligentnej przyczyny tych skutków.” Podpis w komórce — Rozdz. 15 „Najlepsze wyjaśnienie”, s. 385; strona PDF 386/641. ZASTOSOWANIE Nadaje się do pokazania, że nauki empiryczne już stosują kryteria odróżniania sygnałów celowych od tła naturalnego. Umożliwia porównanie inteligentny projekt z kryptografią, archeologią i SETI.
Zastrzeżenie
Analogia jest dyskusyjna: sygnał radiowy i sekwencja biologiczna występują w innych kontekstach przyczynowych. Trzeba wskazać zarówno podobieństwa, jak i istotne różnice oraz nie przedstawiać samej analogii jako dowodu. HASŁA SETI; detekcja projektu; analogia naukowa
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 1.3; pomocniczo rozdz. 1.5 – dyskusja krytyczna. „Poszukiwanie przez NASA inteligencji pozaziemskiej (SETI) zakłada, że każda określona informacja zawarta w sygnałach elektromagnetycznych pochodzących z kosmosu wskazywałaby na inteligentne źródło. […] biolodzy molekularni wykryli bogate w informacje sekwencje i systemy w komórce, sugerując, według tej samej logiki, istnienie w przeszłości inteligentnej przyczyny tych skutków.” Podpis w komórce — Rozdz. 15 „Najlepsze wyjaśnienie”, s. 385; PDF s. 386/641. ZASTOSOWANIE Nadaje się do pokazania, że nauki empiryczne już stosują kryteria odróżniania sygnałów celowych od tła naturalnego. Umożliwia porównanie ID z kryptografią, archeologią i SETI.
Zastrzeżenie
Analogia jest dyskusyjna: sygnał radiowy i sekwencja biologiczna występują w innych kontekstach przyczynowych. Trzeba wskazać zarówno podobieństwa, jak i istotne różnice oraz nie przedstawiać samej analogii jako dowodu. HASŁA SETI; detekcja projektu; analogia naukowa
8 — Złożoność i specyfikacja jako wskaźniki projektu
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 1.3 – Dembski i kryteria detekcji inteligencji. „Wnioskowanie o projekcie i kolejne prace Dembskiego ukazują dwa wskaźniki inteligentnej aktywności, za pomocą których racjonalne czynniki rozpoznają skutki innych racjonalnych czynników i odróżniają je od skutków wyłącznie niekierowanych przyczyn materialnych. Dembski zauważa, że niezmiennie przypisujemy zdarzenia, układy lub sekwencje, które mają wspólne właściwości złożoności (lub małego prawdopodobieństwa) i specyfikacji, inteligentnym przyczynom.” Podpis w komórce — Rozdz. 16 „Kolejna droga do Rzymu”, s. 394; strona PDF 395/641. ZASTOSOWANIE Dobre syntetyczne przedstawienie dwóch elementów argumentu Dembskiego: małego prawdopodobieństwa i niezależnej specyfikacji. Może poprzedzać formalną rekonstrukcję argumentu.
Zastrzeżenie
W rozprawie należy odwołać się do prac Dembskiego jako źródła pierwotnego, wyjaśnić niezależność wzorca oraz przedstawić krytykę obliczeń prawdopodobieństwa i uniwersalnych granic probabilistycznych. HASŁA Dembski; wyspecyfikowana złożoność; prawdopodobieństwo
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 1.3 – Dembski i kryteria detekcji inteligencji. „Wnioskowanie o projekcie i kolejne prace Dembskiego ukazują dwa wskaźniki inteligentnej aktywności, za pomocą których racjonalne czynniki rozpoznają skutki innych racjonalnych czynników i odróżniają je od skutków wyłącznie niekierowanych przyczyn materialnych. Dembski zauważa, że niezmiennie przypisujemy zdarzenia, układy lub sekwencje, które mają wspólne właściwości złożoności (lub małego prawdopodobieństwa) i specyfikacji, inteligentnym przyczynom.” Podpis w komórce — Rozdz. 16 „Kolejna droga do Rzymu”, s. 394; PDF s. 395/641. ZASTOSOWANIE Dobre syntetyczne przedstawienie dwóch elementów argumentu Dembskiego: małego prawdopodobieństwa i niezależnej specyfikacji. Może poprzedzać formalną rekonstrukcję argumentu.
Zastrzeżenie
W rozprawie należy odwołać się do prac Dembskiego jako źródła pierwotnego, wyjaśnić niezależność wzorca oraz przedstawić krytykę obliczeń prawdopodobieństwa i uniwersalnych granic probabilistycznych. HASŁA Dembski; wyspecyfikowana złożoność; prawdopodobieństwo
9 — Funkcjonalna specyfikacja informacji MIEJSCE W DOKTORACIE Rozdz. 1.3–1.4 – definicja danych uznawanych za projektowe.
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
„Specyfikacja o małym prawdopodobieństwie była informacją, przynajmniej funkcjonalnym rodzajem informacji, które rozważałem jako wskaźnik projektu. Jeśli nieprawdopodobna sekwencja dała wynik funkcjonalny, to była określona również w tym sensie, jakiego wymagała metoda Dembskiego.” Podpis w komórce — Rozdz. 16 „Kolejna droga do Rzymu”, s. 414; strona PDF 415/641. ZASTOSOWANIE Pomaga doprecyzować, że sam brak prawdopodobieństwa nie wystarcza: znaczenie ma zgodność sekwencji z niezależnym wymaganiem funkcjonalnym. Fragment można wykorzystać przy analizie białek, genów i maszyn molekularnych.
Zastrzeżenie
Trzeba zdefiniować miarę przestrzeni możliwości i sposób ustalania prawdopodobieństwa. Funkcjonalność jest stopniowalna i zależna od środowiska, dlatego wymaga operacjonalizacji. HASŁA funkcja; specyfikacja; informacja funkcjonalna
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
„Specyfikacja o małym prawdopodobieństwie była informacją, przynajmniej funkcjonalnym rodzajem informacji, które rozważałem jako wskaźnik projektu. Jeśli nieprawdopodobna sekwencja dała wynik funkcjonalny, to była określona również w tym sensie, jakiego wymagała metoda Dembskiego.” Podpis w komórce — Rozdz. 16 „Kolejna droga do Rzymu”, s. 414; PDF s. 415/641. ZASTOSOWANIE Pomaga doprecyzować, że sam brak prawdopodobieństwa nie wystarcza: znaczenie ma zgodność sekwencji z niezależnym wymaganiem funkcjonalnym. Fragment można wykorzystać przy analizie białek, genów i maszyn molekularnych.
Zastrzeżenie
Trzeba zdefiniować miarę przestrzeni możliwości i sposób ustalania prawdopodobieństwa. Funkcjonalność jest stopniowalna i zależna od środowiska, dlatego wymaga operacjonalizacji. HASŁA funkcja; specyfikacja; informacja funkcjonalna
10 — Argument pozytywny, a nie wyłącznie „z niewiedzy”
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 1.5 „Krytyka idei Inteligentnego Projektu”; rozdz. 2.2. „Przesłanka pierwsza: Pomimo dogłębnych poszukiwań nie odkryto żadnych istotnych przyczyn, które wykazywałyby moc wytwarzania dużych ilości określonych informacji. Przesłanka druga: Inteligentne przyczyny wykazały moc generowania dużych ilości określonych informacji. Wniosek: Inteligentny projekt stanowi najlepsze, najbardziej przyczynowo odpowiednie wyjaśnienie informacji w komórce. […] Argument ten nie pomija przesłanki dostarczającej pozytywnych dowodów.” Podpis w komórce — Rozdz. 17 „Ale czy to jest wyjaśnienie?”, s. 423; strona PDF 424/641. ZASTOSOWANIE Najlepsza krótka rekonstrukcja odpowiedzi Meyera na zarzut „Boga/projektanta luk”. Pokazuje dwuczłonowy argument: krytykę konkurencji oraz pozytywne wskazanie przyczyny o znanej mocy.
Zastrzeżenie
Siłę argumentu ocenia się przez prawdziwość obu przesłanek. Krytycy mogą kwestionować zakres „dogłębnych poszukiwań”, adekwatność analogii i tezę o wyjątkowości inteligencji. HASŁA Bóg luk; argument z niewiedzy; argument pozytywny
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 1.5 „Krytyka idei Inteligentnego Projektu”; rozdz. 2.2. „Przesłanka pierwsza: Pomimo dogłębnych poszukiwań nie odkryto żadnych istotnych przyczyn, które wykazywałyby moc wytwarzania dużych ilości określonych informacji. Przesłanka druga: Inteligentne przyczyny wykazały moc generowania dużych ilości określonych informacji. Wniosek: Inteligentny projekt stanowi najlepsze, najbardziej przyczynowo odpowiednie wyjaśnienie informacji w komórce. […] Argument ten nie pomija przesłanki dostarczającej pozytywnych dowodów.” Podpis w komórce — Rozdz. 17 „Ale czy to jest wyjaśnienie?”, s. 423; PDF s. 424/641. ZASTOSOWANIE Najlepsza krótka rekonstrukcja odpowiedzi Meyera na zarzut „Boga/projektanta luk”. Pokazuje dwuczłonowy argument: krytykę konkurencji oraz pozytywne wskazanie przyczyny o znanej mocy.
Zastrzeżenie
Siłę argumentu ocenia się przez prawdziwość obu przesłanek. Krytycy mogą kwestionować zakres „dogłębnych poszukiwań”, adekwatność analogii i tezę o wyjątkowości inteligencji. HASŁA Bóg luk; argument z niewiedzy; argument pozytywny
11 — Predykcje i empiryczna treść hipotez projektowych
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 1.5 – testowalność i krytyka naukowego statusu inteligentny projekt. „Oprócz predykcji dotyczących tego, co przyszłe dowody pokażą na temat mocy przyczynowych różnych procesów, inteligentny projekt generuje również predykcje związane z tym, co możemy znaleźć w żywych systemach podczas ich badania. […] teoria inteligentnego projektu przewiduje predykcje dotyczące rodzajów cech, które możemy znaleźć w żywych systemach, świadczące o tym, że faktycznie zostały one inteligentnie zaprojektowane.” Podpis w komórce — Załącznik A „Niektóre predykcje teorii inteligentnego projektu”, s. 550; strona PDF 551/641. ZASTOSOWANIE Może otworzyć podrozdział o predykcjach inteligentny projekt i odpowiedzi na zarzut niefalsyfikowalności. Warto po nim zestawić konkretne przewidywania z Załącznika A i ich stan empiryczny.
Zastrzeżenie
Samo twierdzenie o istnieniu predykcji nie wystarcza. Należy wskazać predykcje ryzykowne, odmienne od przewidywań teorii konkurencyjnych, oraz warunki ich obalenia. HASŁA predykcja; testowalność; falsyfikowalność
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 1.5 – testowalność i krytyka naukowego statusu ID. „Oprócz predykcji dotyczących tego, co przyszłe dowody pokażą na temat mocy przyczynowych różnych procesów, inteligentny projekt generuje również predykcje związane z tym, co możemy znaleźć w żywych systemach podczas ich badania. […] teoria inteligentnego projektu przewiduje predykcje dotyczące rodzajów cech, które możemy znaleźć w żywych systemach, świadczące o tym, że faktycznie zostały one inteligentnie zaprojektowane.” Podpis w komórce — Załącznik A „Niektóre predykcje teorii inteligentnego projektu”, s. 550; PDF s. 551/641. ZASTOSOWANIE Może otworzyć podrozdział o predykcjach ID i odpowiedzi na zarzut niefalsyfikowalności. Warto po nim zestawić konkretne przewidywania z Załącznika A i ich stan empiryczny.
Zastrzeżenie
Samo twierdzenie o istnieniu predykcji nie wystarcza. Należy wskazać predykcje ryzykowne, odmienne od przewidywań teorii konkurencyjnych, oraz warunki ich obalenia. HASŁA predykcja; testowalność; falsyfikowalność
12 — Trzy linie danych w argumentacji kumulatywnej
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 1.4; wprowadzenie do rozdz. 3 jako argument kumulatywny. „(1) dane kosmologiczne wskazujące na to, że materialny Wszechświat miał kiedyś początek, (2) dane z dziedziny fizyki pokazujące, że Wszechświat od początku odznaczał się precyzyjnym dostrojeniem umożliwiającym zaistnienie życia, (3) dane biologiczne świadczące o tym, że od początku w naszej biosferze pojawiła się duża ilość nowej funkcjonalnej informacji genetycznej, co umożliwiło powstanie nowych form życia. Wszystkie wskazują […] na działanie jakiejś inteligencji, która to wszystko zaprojektowała.” Powrót hipotezy Boga — Przedmowa, strona PDF 17/827. ZASTOSOWANIE Nadaje się na mapę całej argumentacji Meyera: początek Kosmosu, fine-tuning i informacja biologiczna mają wspólnie prowadzić do bardziej określonego profilu przyczyny niż każdy argument osobno.
Zastrzeżenie
To synteza autora. Każda z trzech linii wymaga oddzielnej oceny naukowej i filozoficznej, a następnie uzasadnienia, że ich łączenie nie liczy tych samych danych podwójnie. HASŁA argument kumulatywny; kosmologia; fine-tuning; biologia
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 1.4; wprowadzenie do rozdz. 3 jako argument kumulatywny. „(1) dane kosmologiczne wskazujące na to, że materialny Wszechświat miał kiedyś początek, (2) dane z dziedziny fizyki pokazujące, że Wszechświat od początku odznaczał się precyzyjnym dostrojeniem umożliwiającym zaistnienie życia, (3) dane biologiczne świadczące o tym, że od początku w naszej biosferze pojawiła się duża ilość nowej funkcjonalnej informacji genetycznej, co umożliwiło powstanie nowych form życia. Wszystkie wskazują […] na działanie jakiejś inteligencji, która to wszystko zaprojektowała.” Powrót hipotezy Boga — Przedmowa, PDF s. 17/827. ZASTOSOWANIE Nadaje się na mapę całej argumentacji Meyera: początek Kosmosu, fine-tuning i informacja biologiczna mają wspólnie prowadzić do bardziej określonego profilu przyczyny niż każdy argument osobno.
Zastrzeżenie
To synteza autora. Każda z trzech linii wymaga oddzielnej oceny naukowej i filozoficznej, a następnie uzasadnienia, że ich łączenie nie liczy tych samych danych podwójnie. HASŁA argument kumulatywny; kosmologia; fine-tuning; biologia
13 — Przygodność i inteligibilność świata MIEJSCE W DOKTORACIE Rozdz. 2.1 „Klasyczna teologia stworzenia”; rozdz. 3.3–3.4.
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
„Założenie, że Wszechświat stworzył jakiś racjonalny i odznaczający się wolną wolą umysł, dało więc początek dwóm koncepcjom – przygodności i inteligibilności świata – które z kolei okazały się potężnym bodźcem do badania przyrody z przekonaniem, że dzięki temu ją zrozumiemy.” Powrót hipotezy Boga — Rozdz. 1 „Judeochrześcijańskie korzenie współczesnej nauki”, sekcja „Inteligibilność przyrody”, strona PDF 36/827. ZASTOSOWANIE Łączy teologię stworzenia z epistemologią nauki: świat jest przygodny, bo zależy od wolnej decyzji, ale zarazem poznawalny, bo jest dziełem racjonalnego umysłu.
Zastrzeżenie
To teza z historii idei, nie wynik eksperymentu. Wymaga zestawienia z aktualną historiografią i z wkładem tradycji greckiej, islamskiej oraz innych kultur w narodziny nauki. HASŁA przygodność; inteligibilność; teologia stworzenia
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
„Założenie, że Wszechświat stworzył jakiś racjonalny i odznaczający się wolną wolą umysł, dało więc początek dwóm koncepcjom – przygodności i inteligibilności świata – które z kolei okazały się potężnym bodźcem do badania przyrody z przekonaniem, że dzięki temu ją zrozumiemy.” Powrót hipotezy Boga — Rozdz. 1 „Judeochrześcijańskie korzenie współczesnej nauki”, sekcja „Inteligibilność przyrody”, PDF s. 36/827. ZASTOSOWANIE Łączy teologię stworzenia z epistemologią nauki: świat jest przygodny, bo zależy od wolnej decyzji, ale zarazem poznawalny, bo jest dziełem racjonalnego umysłu.
Zastrzeżenie
To teza z historii idei, nie wynik eksperymentu. Wymaga zestawienia z aktualną historiografią i z wkładem tradycji greckiej, islamskiej oraz innych kultur w narodziny nauki. HASŁA przygodność; inteligibilność; teologia stworzenia
14 — „Księga Natury” jako źródło poznania Stwórcy
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 2.1–2.2 oraz rozdz. 3.6 – komunikatywność/czytelność świata. „Już u samych początków chrześcijaństwa teolodzy mówili o naturze (przyrodzie) jako księdze, wskazując, że podobnie jak z Biblii, możemy dowiedzieć się z niej czegoś o Bogu. Tak jak Księga Pisma pokazała, kim jest Bóg i jaki jest Jego plan, podobnie Księga Natury ujawnia Jego moc i mądrość.” Powrót hipotezy Boga — Rozdz. 2 „Trzy metafory i powstanie naukowego obrazu świata”, sekcja „Księga Natury”, strona PDF 44/827. ZASTOSOWANIE Fragment może wprowadzić klasyczną metaforę dwóch ksiąg i historyczne podstawy teologii naturalnej. Dobrze łączy poznawalność świata z ideą pośredniego objawiania mocy i mądrości Stwórcy.
Zastrzeżenie
Metafora ma charakter teologiczno-hermeneutyczny. Nie należy utożsamiać jej bez argumentu z nowoczesną teorią informacji ani traktować jako samodzielnego dowodu projektu. HASŁA Księga Natury; teologia naturalna; komunikacja
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 2.1–2.2 oraz rozdz. 3.6 – komunikatywność/czytelność świata. „Już u samych początków chrześcijaństwa teolodzy mówili o naturze (przyrodzie) jako księdze, wskazując, że podobnie jak z Biblii, możemy dowiedzieć się z niej czegoś o Bogu. Tak jak Księga Pisma pokazała, kim jest Bóg i jaki jest Jego plan, podobnie Księga Natury ujawnia Jego moc i mądrość.” Powrót hipotezy Boga — Rozdz. 2 „Trzy metafory i powstanie naukowego obrazu świata”, sekcja „Księga Natury”, PDF s. 44/827. ZASTOSOWANIE Fragment może wprowadzić klasyczną metaforę dwóch ksiąg i historyczne podstawy teologii naturalnej. Dobrze łączy poznawalność świata z ideą pośredniego objawiania mocy i mądrości Stwórcy.
Zastrzeżenie
Metafora ma charakter teologiczno-hermeneutyczny. Nie należy utożsamiać jej bez argumentu z nowoczesną teorią informacji ani traktować jako samodzielnego dowodu projektu. HASŁA Księga Natury; teologia naturalna; komunikacja
15 — Monoteizm a jedność ładu i praw przyrody
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 2.1 oraz rozdz. 3.7 – jeden, jednoczący fundament porządku. „Monoteistyczny światopogląd starożytnych Hebrajczyków kazał im oczekiwać, że przyroda odznacza się jednym, spójnym ładem, a tym samym jednym, mającym powszechne zastosowanie zbiorem praw rządzących wszystkimi naturalnymi zjawiskami.” Powrót hipotezy Boga — Rozdz. 2 „Trzy metafory i powstanie naukowego obrazu świata”, sekcja „Prawa przyrody”, strona PDF 53/827. ZASTOSOWANIE Może wspierać rekonstrukcję związku między monoteizmem a oczekiwaniem jedności praw. W rozdziale 3 daje historyczny analog dla ostrożnego wniosku od jedności porządku do jednego źródła.
Zastrzeżenie
Meyer referuje tu stanowisko Melvina Calvina i szerszą tezę historiograficzną. W pracy doktorskiej trzeba dotrzeć do źródeł pierwotnych i zaznaczyć, że jedność praw nie stanowi dedukcyjnego dowodu monoteizmu. HASŁA monoteizm; jedność praw; historia nauki
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 2.1 oraz rozdz. 3.7 – jeden, jednoczący fundament porządku. „Monoteistyczny światopogląd starożytnych Hebrajczyków kazał im oczekiwać, że przyroda odznacza się jednym, spójnym ładem, a tym samym jednym, mającym powszechne zastosowanie zbiorem praw rządzących wszystkimi naturalnymi zjawiskami.” Powrót hipotezy Boga — Rozdz. 2 „Trzy metafory i powstanie naukowego obrazu świata”, sekcja „Prawa przyrody”, PDF s. 53/827. ZASTOSOWANIE Może wspierać rekonstrukcję związku między monoteizmem a oczekiwaniem jedności praw. W rozdziale 3 daje historyczny analog dla ostrożnego wniosku od jedności porządku do jednego źródła.
Zastrzeżenie
Meyer referuje tu stanowisko Melvina Calvina i szerszą tezę historiograficzną. W pracy doktorskiej trzeba dotrzeć do źródeł pierwotnych i zaznaczyć, że jedność praw nie stanowi dedukcyjnego dowodu monoteizmu. HASŁA monoteizm; jedność praw; historia nauki
16 — Teologia naturalna: wsparcie eksplanacyjne zamiast dowodu
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 2.2 „Teologia naturalna”; pomocniczo rozdz. 3.8. „Czy jednak jedynym możliwym wsparciem epistemicznym dla twierdzenia o istnieniu Boga musi być dowód dedukcyjny? Gdyby wsparciem dla takiej hipotezy, zamiast wniosku wynikającego dedukcyjnie z przesłanek, mogła być jej większa moc eksplanacyjna, to czy w takim razie nie moglibyśmy powiedzieć, że najnowsze osiągnięcia kosmologii, fizyki i biologii rzeczywiście wspierają, i to nawet w dużym stopniu, hipotezę Boga?” Powrót hipotezy Boga — Rozdz. 12 „Hipoteza Boga i początek Wszechświata”, strona PDF 334/827. ZASTOSOWANIE Bardzo użyteczne do określenia epistemicznej ambicji pracy: nie chodzi o dowód apodyktyczny, ale o ocenę, która hipoteza metafizyczna ma większą moc wyjaśniającą wobec danych.
Zastrzeżenie
Należy zdefiniować „wsparcie epistemiczne”, odróżnić je od prawdopodobieństwa i dowodu oraz wyjaśnić, dlaczego kryteria mocy eksplanacyjnej mogą być stosowane do hipotez metafizycznych. HASŁA teologia naturalna; moc eksplanacyjna; epistemologia
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 2.2 „Teologia naturalna”; pomocniczo rozdz. 3.8. „Czy jednak jedynym możliwym wsparciem epistemicznym dla twierdzenia o istnieniu Boga musi być dowód dedukcyjny? Gdyby wsparciem dla takiej hipotezy, zamiast wniosku wynikającego dedukcyjnie z przesłanek, mogła być jej większa moc eksplanacyjna, to czy w takim razie nie moglibyśmy powiedzieć, że najnowsze osiągnięcia kosmologii, fizyki i biologii rzeczywiście wspierają, i to nawet w dużym stopniu, hipotezę Boga?” Powrót hipotezy Boga — Rozdz. 12 „Hipoteza Boga i początek Wszechświata”, PDF s. 334/827. ZASTOSOWANIE Bardzo użyteczne do określenia epistemicznej ambicji pracy: nie chodzi o dowód apodyktyczny, ale o ocenę, która hipoteza metafizyczna ma większą moc wyjaśniającą wobec danych.
Zastrzeżenie
Należy zdefiniować „wsparcie epistemiczne”, odróżnić je od prawdopodobieństwa i dowodu oraz wyjaśnić, dlaczego kryteria mocy eksplanacyjnej mogą być stosowane do hipotez metafizycznych. HASŁA teologia naturalna; moc eksplanacyjna; epistemologia
17 — Dane empiryczne a testowanie światopoglądów
Otwórz w książce i skopiuj stały linkPrzeczytaj fragment i opracowanie
2. Rozumiem fragment
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 2.2; wprowadzenie metodologiczne do rozdz. 3. „Jeśli jednak dane empiryczne mogą wspierać […] argumentację przeciwko istnieniu Boga, to inne dane empiryczne mogą też wzmacniać argument za istnieniem Boga. […] Wykluczając tę możliwość, traktowalibyśmy materializm jako nietestowalny aksjomat lub dogmat, a nie autentyczną hipotezę metafizyczną, która może być prawdziwa lub fałszywa zależnie od danych empirycznych.” Powrót hipotezy Boga — Rozdz. 11 „Jak ocenić hipotezę metafizyczną”, strona PDF 328/827. ZASTOSOWANIE Może uzasadniać symetryczne traktowanie teizmu i naturalizmu jako hipotez podlegających ocenie w świetle danych. Dobrze nadaje się do polemiki z założeniem, że tylko teizm wymaga uzasadnienia.
Zastrzeżenie
Sama możliwość empirycznego wsparcia nie rozstrzyga, które dane faktycznie przemawiają za danym światopoglądem. Trzeba unikać zbyt szybkiego przejścia od krytyki naturalizmu do potwierdzenia teizmu. HASŁA metafizyka; testowalność; naturalizm
Zaplecze redakcyjne — analiza szczegółowa
Pełna karta — także tekst oryginalny
Miejsce w rozprawie
Rozdz. 2.2; wprowadzenie metodologiczne do rozdz. 3. „Jeśli jednak dane empiryczne mogą wspierać […] argumentację przeciwko istnieniu Boga, to inne dane empiryczne mogą też wzmacniać argument za istnieniem Boga. […] Wykluczając tę możliwość, traktowalibyśmy materializm jako nietestowalny aksjomat lub dogmat, a nie autentyczną hipotezę metafizyczną, która może być prawdziwa lub fałszywa zależnie od danych empirycznych.” Powrót hipotezy Boga — Rozdz. 11 „Jak ocenić hipotezę metafizyczną”, PDF s. 328/827. ZASTOSOWANIE Może uzasadniać symetryczne traktowanie teizmu i naturalizmu jako hipotez podlegających ocenie w świetle danych. Dobrze nadaje się do polemiki z założeniem, że tylko teizm wymaga uzasadnienia.
Zastrzeżenie
Sama możliwość empirycznego wsparcia nie rozstrzyga, które dane faktycznie przemawiają za danym światopoglądem. Trzeba unikać zbyt szybkiego przejścia od krytyki naturalizmu do potwierdzenia teizmu. HASŁA metafizyka; testowalność; naturalizm