Źródło E. V. Koonin (2009)

Źródło E. V. Koonin (2009)

y p j, y g y y, j y ją, p y KON-06. „Synteza nowoczesna odeszła” - stan pluralistyczny bez jednej syntezy Źródło E. V. Koonin (2009)

Źródło E. V. Koonin (2009)

g p y p yj p p j yj y KON-08. Uniwersalia ewolucji i możliwość prostego opisu teoretycznego Źródło E. V. Koonin (2009)

Źródło P. Kreeft (za św. Tomaszem)

„Pewne ogólne i niewyraźne poznanie, że Bóg istnieje, jest nam wszczepione z natury [...] Takie jednak poznanie nie jest poznaniem Boga wprost.”

Źródło P. Kreeft (za św. Tomaszem)

„To zatem, czego istnienie jest czymś innym niż jego istota, musi mieć istnienie uprzyczynowane przez coś innego. [...] A więc Bóg nie tylko jest swoją istotą, ale i swoim istnieniem.”

KRE-03. Od doskonałości skutków do doskonałości przyczyny - w sposób wyższy Źródło P. Kreeft (za św. Tomaszem)

„Cokolwiek doskonałego zawiera się w skutku, musi się to znajdować w jego przyczynie sprawczej. [...] Skoro więc Bóg jest pierwszą przyczyną sprawczą rzeczy, to doskonałości wszystkich rzeczy muszą w Nim istnieć uprzednio w sposób wznioślejszy.”

Źródło P. Kreeft (za św. Tomaszem)

„Każdy byt jest dobry. [...] Żadnego bytu nie nazywa się złem o tyle, o ile jest bytem, lecz o ile brakuje mu jakiegoś istnienia.”

Źródło P. Kreeft (za św. Tomaszem)

„Bóg jest we wszystkich rzeczach [...] jako czynnik sprawczy jest obecny w tym, na co działa. [...] Dopóki rzecz ma istnienie, dopóty jest konieczne, by Bóg był w niej obecny [...] Dlatego jest konieczne, żeby Bóg był we wszystkich rzeczach, i to najbardziej wewnętrznie.”

KRE-06. Z dzieł można poznać, że Bóg jest - nie można wyczerpać Jego istoty Źródło P. Kreeft (za św. Tomaszem)

„Na podstawie poznania przedmiotów zmysłowo poznawalnych nie można poznać całej mocy Boga, a w następstwie nie można widzieć Jego istoty. Lecz ponieważ są sprawionymi przez Niego skutkami [...] możemy na ich podstawie zostać doprowadzeni do poznania tego, czy Bóg jest.”

Źródło P. Kreeft (za św. Tomaszem)

„Tego rodzaju nazwy orzeka się o Bogu i stworzeniach według analogii, czyli proporcji. [...] Nie ma jednego pojęcia, jak w nazwach jednoznacznych, ani pojęć całkowicie różnych, jak w nazwach wieloznacznych.”

Weryfikacja źródłowa: Tomasz z Akwinu, Summa theologiae, I, q. 13, a. 5. Ostrożność metodologiczna: Bez analogii rozdział 3 grozi antropomorfizmem; przy zbyt mocnym apofatyzmie traci natomiast możliwość jakiegokolwiek pozytywnego wnioskowania.

Źródło P. Kreeft (za św. Tomaszem)

„Bóg zna wszystkie stworzenia [...] nie dlatego, że są, ale są one dlatego, że On je zna. Wiedza Boga jest przyczyną rzeczy. Tak bowiem wiedza Boga ma się do wszystkich rzeczy stworzonych, jak wiedza twórcy ma się do wytworów sztuki.”

KRE-10. Miłość Boża nie tylko rozpoznaje dobro - stwarza je Źródło P. Kreeft (za św. Tomaszem)

„Bóg chce [...] jakiegoś dobra dla każdej istniejącej rzeczy. [...] Natomiast miłość Boża jest tym, co wlewa w rzeczy dobroć i stwarza ją w nich.”

Źródło P. Kreeft (za św. Tomaszem)

„Rzeczy naturalne są pośrednie między wiedzą Bożą a naszą wiedzą. My bowiem czerpiemy wiedzę z rzeczy naturalnych, których przyczyną jest Bóg przez swoją wiedzę. [...] Jakiś dom jest pośredni między wiedzą twórcy, który go uczynił, a wiedzą tego, kto go uchwycił poznawczo na podstawie domu już zbudowanego.”

Źródło P. Kreeft (za św. Tomaszem)

„Skoro [dobroć Boga] nie może być przedstawiona wystarczająco przez jedno stworzenie, uczynił wiele różnorodnych stworzeń, by to, czego brak jednej rzeczy w przedstawianiu boskiej dobroci, było uzupełniane przez inną. [...] Bardziej doskonale uczestniczy w boskiej dobroci i przedstawia ją cały wszechświat niż jakiekolwiek poszczególne stworzenie.”

Źródło P. Kreeft (za św. Tomaszem)

„W rzeczach naturalnych zawsze lub prawie zawsze zachodzi to, co lepsze, a to nie miałoby miejsca, gdyby jakaś opatrzność nie kierowała rzeczy naturalnych do dobra końcowego. [...] Sam niepodważalny porządek rzeczy jasno ukazuje rządy nad światem.”

KRE-13. Bóg działa przez przyczyny wtórne - antyinterwencjonistyczny klucz Źródło P. Kreeft (za św. Tomaszem)

„Jeśli chodzi o plan rządzenia, to Bóg rządzi wszystkim bezpośrednio sam; natomiast jeśli chodzi o wykonanie, to Bóg rządzi niektórymi rzeczami za pośrednictwem innych. [...] Gdyby Bóg zarządzał [rzeczami] sam, to umniejszyłoby to doskonałość rzeczy jako przyczyn.”

Źródło P. Kreeft (za św. Tomaszem)

„Wszystko, co działa, musi działać ze względu na cel. [...] Gdyby czynnik działający nie był skierowany do jakiegoś określonego skutku, nie zrobiłby tego zamiast czegoś innego. [...] Cała przyroda nierozumna ma się tak do Boga jak narzędzie do głównego czynnika działającego.”

Źródło P. Kreeft (za św. Tomaszem)

„Przez skutki działania Bożego jesteśmy prowadzeni do kontemplacji Boga [...] „niewidzialne Jego przymioty [...] stają się widzialne dla umysłu przez Jego dzieła”. [...] Kontemplacja skutków Boskiego działania należy wtórnie do życia kontemplacyjnego, o ile człowiek jest prowadzony przez nią do poznania Boga.”