1 – KANON I NATCHNIENIE PISMA ŚWIĘTEGO

BIBLIOGRAFIA (8 sztuk)
  1. Konstytucja dogmatyczna o Objawieniu Bożym Dei Verbum 
  2. Benedykt XVI, adhortacja Verbum Domini 
  3. PKB, Natchnienie i prawda PŚ 
  4. PKB, Interpretacja PŚ w Kościele 
  5. Paciorek, Wstęp ogólny do PŚ;
  6. Szlaga, Wstęp ogólny do PŚ;
  7. Brown, Kanon ksiąg świętych, w: Katolicki komentarz biblijny, 1591-1619; 
  8. Hanelt, Wstęp ogólny do PŚ;
  9. Sanecki, Kanon biblijny.

Jedno chrześcijaństwo a różne Pisma Święte. Geneza różnic między kanonami Biblii i ich następstwa.

 

Natchnienie Pisma Świętego a „mroczne karty Biblii”. Świętość i prawdziwość Pisma w kontekście jego problematycznych fragmentów.

2 – STARY TESTAMENT

BIBLIOGRAFIA (8 sztuk)
  1. Rad, Teologia Starego Testamentu, Synaj
  2. Schreiner, Teologia ST
  3. Katolicki Komentarz Biblijny, Synaj
  4. Joz – Sdz – 1-2 Sm -1- 2 Krl – Katolicki Komentarz Biblijny
  5. Międzynarodowy Komentarz do Pisma Świętego, Samuel
  6. Międzynarodowy Komentarz do Pisma Świętego, Deutoronomiczna
  7. Langkammer, Teologia Biblijna ST i NT
  8. Nowy Słownik Teologii Biblijnej, 2017.

Znaczenie teologiczne objawienia się Boga na Synaju (Wj 19 – Lb 10). Znaczenie teologiczne księgi Powtórzonego Prawa.

Znaczenie teologiczne „historii deuteronomistycznej” (Joz – Sdz – 1-2 Sm -1- 2 Krl). Znaczenie teologiczne „tradycji dawidowej” (1 Sm 16 – 2 Sm 24).

Znaczenie teologiczne profetyzmu epoki asyryjsko-babilońskiej (641-538 przed Chr.): Nahum, Habakuk, Sofoniasz, Jeremiasz, Ezechiel, Abdiasz, Deutero-lzajasz.

Struktura literacka i znaczenie teologiczne Księgi Psalmów.

3 – NOWY TESTAMENT

BIBLIOGRAFIA (15 sztuk)

Cz. 1
Paciorek A., Ewangelie Synoptyczne: I Wprowadzenie ogólne, Tarnów 2001;

Bartnicki R., Ewangelie Synoptyczne, Warszawa 2003; cz 1

Bartnicki R., Ewangelie Synoptyczne, Warszawa 2003; cz 2

Bednarz M., Ewangelie Synoptyczne, Tarnów 1996; cz 1

Bednarz M., Ewangelie Synoptyczne, Tarnów 1996; cz 2

Paciorek A., Ewangelie Synoptyczne: II Ewangelia według św. Mateusza, Tarnów 2002;

Jankowski A., Królestwo Boże w przypowieściach, Kraków 2008.

Cz. 2
Bednarz Michał, Pierwszy i Drugi List do Tesaloniczan, NKBNT 13, Częstochowa: Edycja Świętego Pawła, 2007;

Gnilka Joachim, Teologia Nowego Testamentu, tłumaczenie Wiesław Szymona,,Kraków: wyd. M, 2002;

Kasiłowski Piotr, „Za co dziękować? (1Tes 1-3)”, W Pan moim światłem, red. Waldemar Chrostowski, Warszawa: Vocatio 2000,179-205.

Cz. 3
Mędala Stanisław, Ewangelia według świętego Jana, cz. 2. NKBNT IV/1-2, Częstochowa: Edycja Świętego Pawła, 2010; (cz. 2)

Mędala Stanisław, Ewangelia według świętego Jana, cz. 1. NKBNT IV/1-2, Częstochowa: Edycja Świętego Pawła, 2010; (cz. 1)

Gnilka Joachim, Teologia Nowego Testamentu, tłumaczenie Wiesław Szymona, Kraków: wyd. M, 2002; 

Kasiłowski Piotr, „Pobyt Jezusa w Samarii (J 4,1-42)”, Studia Bobolanum, nr 2 (2016): 171- 205;

Kasiłowski Piotr, „Rozmowa Jezusa z Nikodemem (J 3,1-21)”, Studia Bobolanum, 31, nr 1 (2020): 115-138.

Cz. 1

Problem synoptyczny – jego historyczne i współczesne rozwiązania. Konsekwencje przyjętych założeń dla autorstwa i interpretacji ewangelii oraz rozumienia Jezusa.

Królestwo Boże (en bwasileja tu theu) jako centralna treść przepowiadania Jezusa a współczesna teologia. Wyzwania, trudności i problemy w jego rozumieniu.

Cz. 2
Złożona rzeczywistość ewangelizacji pogan (na przykładzie 1 Tes 1-3) NT 3.

Cz. 3
Ważne aspekty rozmowy duchowej (na podstawie J 3, J 4) NT 4.

4 – FUNDAMENTALNA

BIBLIOGRAFIA (9 sztuk)

Jan Paweł II, Encyklika Fides et ratio, Watykan 1998, nr 7-15;

Deklaracja dogmatyczna o Objawieniu Bożym. Sobór Watykański II;

Kulisz Józef, Wprowadzenie do teologii fundamentalnej, Kraków: Wydawnictwo WAM, 1995, 9- 39;

Kulisz Józef, Wiara i kultura miejscem apologii chrześcijaństwa, Warszawa: Rhetos, 2013;

Olszewski Daniel, Z zagadnień religioznawstwa, Łódź: Diecezjalne Wydawnictwo Łódzkie, 1988, 9-34;

Rosa Stanisław, Teologia fundamentalna, Cz. I. Chrystologia, Tarnów: Biblos – Wydawnictwo Diecezji Tarnowskiej, 2003, 22-60;

Rusecki Marian, Pan zmartwychwstał i żyje. Zarys teologii rezurekcyjnej, Warszawa: PAX, 2006;

Rusecki Marian, Traktat o Objawieniu, Kraków: Wydawnictwo Księży Sercanów, 2007,19- 419; Zmartwychwstanie dzisiaj, Redakcja: Marek Skierkowski, Henryk Seweryniak, Płock: Płocki Instytut Wydawniczy, 2009;

Historia-wiara-nauka. Źródła poznania Jezusa Chrystusa, Redakcja Przemysław Artemiuk, Płock: Płocki Instytut Wydawniczy, 2018.

Religia w sensie przedmiotowym i podmiotowym. Religia jako przejaw mitologicznej struktury ludzkiego istnienia – Mircea Eliade, Erich Fromm, Pierre Teilhard de Chardin. (Homo capax Dei).

 

Objawienie jako darowanie się Boga w Jezusie Chrystusie i Kościele. Kształtowanie się teologii Objawienia – od starożytności do Vaticanum II.

 

Boska Tożsamość osoby Jezusa Chrystusa w świetle historii Jego życia.

 

Wiarygodność zmartwychwstania Jezusa Chrystusa w historii. Zmartwychwstanie w doświadczeniu Apostołów i ich pierwsza interpretacja tych wydarzeń.

5 – O BOGU W TRÓJCY JEDYNYM

 BIBLIOGRAFIA (5 sztuk)

Emery Gilles, „Traktat o Trójcy Świętej w Summie teologii”, w: Święty Tomasz teolog. Wybór studiów, Instytut Tomistyczny -Wydawnictwo Antyk, Warszawa-Kety 2005, 231-269;

Kubacki Zbigniew, „Herezje trynitarne wczoraj i dziś”, Studia Bobolanum 29 (2018) 2, 23-44;

Kubacki Zbigniew, „Trójca Święta – dyskusyjna teza Rahnera”, Studia Bobolanum 2 (2002), 53-73;

Paluch Michał, „Relacyjna koncepcja osoby boskiej według św. Tomasza z Akwinu”, Studia Bobolanum 3/ 2011, 41-52;

Trójca Święta, WAM, Kraków, 1997 (Tertulian, Św. Hipolit, „Wprowadzenie” H. Pietras); Pietras Henryk, Herezje, Wydawnictwo WAM, Kraków, 2019, 27-40.

Rozwój doktryny trynitarnej od samego początku był ściśle „związany z” i „zależny od ” rozwoju doktryny chrystologicznej.


Herezjarchowie trynitarni w głoszonych przez siebie doktrynach argumentowali na bazie Pisma Świętego oraz stawali w obronie monoteizmu biblijnego. Ich poglądy zostały przez Kościół uznane za nieortodoksyjne.


Relacyjna koncepcja Osoby Boskiej stanowi największy wkład św. Tomasza z Akwinu do teologii trynitarnej.


Yves Cougar określił Grundaxiom Karla Rahnera jako najbardziej oryginalny wkład do współczesnej teologii trynitarnej. Aksjomat ten stanowi ważny punkt odniesienia we współczesnej dyskusji w obszarze teologii trynitarnej.

6 – CHRYSTOLOGIA I SOTERIOLOGIA

 
BIBLIOGRAFIA (7 sztuk)

Międzynarodowa Komisja Teologiczna, Świadomość Jezusa o sobie samym i o swoim posłaniu (1985), w: J. Królikowski (red.), Od Wiary do Teologii. Dokumenty
Międzynarodowej Komisji Teologicznej 1969-1996, Kraków 2000, 237- 250;

Gardocki D., Metodologia chrystologii wyzwolenia i jej wkład w rozwój współczesnej
chrystologii, Bobolanum 10 (2) 1999, 413-428; 

Gardocki D., Solidarność i reprezentacja. Współczesne modele soteriologiczne, Studia
Bobolanum 2/1 (2002) 53-76;

Paluch M., Traktat o zbawieniu, t, 3, Biblioteka „Więzi”, Warszawa 2006; 

Pietras H., Początki teologii Kościoła, WAM, Kraków 2000; 

Sesboue B., Woliński J., Bóg zbawienia, T.1, M, Kraków 1999; 

Strzelczyk G., Traktat o Jezusie Chrystusie, 1.1, Biblioteka „Więzi”, Warszawa 2005. 

Rozwój refleksji chrystologicznej w Nowym Testamencie.


Jezus Chrystus prawdziwy Bóg i prawdziwy człowiek w nauczaniu Kościoła.


Ludzka wiedza – świadomość Jezusa na temat swojego synostwa Bożego.


Problem niewiedzy, modlitwy, wiary, świętości i bezgrzeszności Jezusa.


Główne modele soteriologiczne w Nowym Testamencie i patrystyczne ujęcia zbawienia.

7 – PROTOLOGIA

BIBLIOGRAFIA (1 sztuka)

Medard Kehl, I widział Bóg, że to jest dobre. Teologia stworzenia, tłum. Wiesław Szymona (Poznań: W drodze, 2008).

Stworzenie ma swoje źródło w zbawczej woli Boga jako część Bożej oikonomia. Świadczy o tym zarówno nauczanie Biblii oraz Tradycja Kościoła: św. Ireneusz, Wyznanie wiary.

 

Bóg jako źródło całego bytu stworzonego jest „głębiej niż najtajniejsza głębia jego istoty” (św. Augustyn) – a mimo to nie jest ani jego częścią, ani tym bardziej nie utożsamia się z nim! Bóg jest transcendentny wobec świata, a jednocześnie jest w nim obecny i działający przez swą immanencję, bo ,,w Nim żyjemy, poruszamy się i jesteśmy” (Dz 17,28).

8 – ESCHATOLOGIA

BIBLIOGRAFIA (10 sztuk)

Benedykt XVI, Encyklika Spe salvi o nadziei chrześcijańskiej, Kraków 2007;

Święta Kongregacja Nauki Wiary, List do biskupów o niektórych zagadnieniach dotyczących eschatologii, Rzym 1979 w:
https://www.vatican.va/roman_curia/congregations/cfaith/documents/rc_con_cfaith_d
oc_19790517_escatologia_pl.html (dostęp: 30.05.2020];(skrót nie działa)

Danielewicz Z., Traktat o rzeczywistości ostatecznej w: „Dogmatyka”, t.6, E. Adamiak, A. Czaja, J. Majewski, Warszawa 2007, 289-549;

Bartnik Cz., Dogmatyka katolicka, t.2, TraktatXI. 0 rzeczach ostatecznych (Eschatologiai), Lublin 2003, 799-923; 

Ratzinger J., Śmierć i życie wieczne, tłum. M. Węcławski, Warszawa 1986; 

Kijas Z. J., Niebo w domu Ojca. Czyściec dla kogo. Piekło w oddaleniu, Kraków 2010;

Hryniewicz W., Nadzieja zbawienia dla wszystkich. Od eschatologii lęku do eschatologii nadziei, Warszawa 1989; 

Puste piekło? Spór wokół ks. Wacława Hryniewicza nadziei zbawienia dla wszystkich, red. J. Majewski, Warszawa 2000;

Hryniewicz W., Bóg wszystkim we wszystkich. Ku eschatologii bez dualizmu, Warszawa 2005;

Hryniewicz W., Nadzieja grzesznych ludzi. Problem piekła we współczesnej filozofii religii, Warszawa 2011.

Congar Y., Szeroki świat moją parafią. Wymiary i prawda zbawienia, Cerf-Kairos 2002, ss. 65-115;

Ratzinger J., Zmartwychwstanie i życie wieczne: „Nieśmiertelność duszy i zmartwychwstanie umarłych”, ss. 114-222;

Współczesne dyskusje na temat nieśmiertelności duszy i stanu oddzielenia duszy od ciała po śmierci oraz reakcja Urzędu Nauczycielskiego Kościoła.


Argumenty za i przeciw nadziei powszechnego zbawienia. Próba bsolutyzacji wolnej woli człowieka a dystansowanie się od twierdzenia nazwanego prawdą wiary, iż Bóg jest Sędzią sprawiedliwym, który za dobre wynagradza, a za złe karze. Kwestia rozumienia wieczności piekła.

9 – MARIOLOGIA

BIBLIOGRAFIA (9 sztuk)

Adamiak E., Traktat o Maryi w: „Dogmatyka”, t.2, E. Adamiak, A. Czaja, J. Majewski, Warszawa 2006,15-287;

Bartnik Cz., Dogmatyka katolicka, t.2, Traktat VIII. 0 Maryi (Mariologia), Lublin 2003, 271- 494;

Bolewski J., Nie bać się nieba. Maryjne intuicje – do myślenia, Kraków 1994;

Bolewski J., Początek w Bogu. Jedność dziewiczego i niepokalanego poczęcia, Warszawa 1998;

Bolewski J., Od-nowa z Maryją, Kraków 2000;

Torrell J. Dziewica Maryja w wierze katolickiej, tłum. M. Szewc-Osiecka, Poznań 2013;

Laurentin R., Matka Pana. Krótki traktat teologii maryjnej. Wydanie integralne, tłum. Z. Proczek, Warszawa 1989;

Martelet B., Maryja z Nazaretu. Ta, która uwierzyła, tłum. G. Kosowska, Kraków 1995;

Potterie I. de la, Maryja w tajemnicy przymierza, tłum. A. Tronina, Warszawa 2000.

Maryja jednocześnie jako zawsze Dziewica (Aeiparthenos; semper Virgo) i Bogurodzica (Theotokos). Unikalne powołanie i misja Maryi z Nazaretu jako Matki Boga.

Maryja bez zmazy pierworodnej Poczęta (sine labę originali concepta) a Jej Niepokalane Poczęcie i Wniebowzięcie. Kontrowersje wokół Jej współuczestnictwa w dziele zbawienia jako Współodkupicielki (Co- Redemptrix) i Współpośredniczki (Co-Mediatrix).

10 – ŁASKA

BIBLIOGRAFIA (5 sztuk)

Greshake Greshake, Wprowadzenie do nauki o łasce, WAM, Kraków 2005;

Napiórkowski Clestyn S., Bóg łaskawy, Warszawa 2001;

Oko Dariusz, Łaska i wolność, WAM, Kraków 1997;

Pietras Henryk, Herezje, Wydawnictwo WAM, Kraków 2019,107-114;

Historia dogmatów pod redakcją Bernarda Sesboiie SJ, t. 3, Człowiek i jego zbawienie, Wydawnictwo M, Kraków 2001, 233-354.

Chociaż według św. Augustyna nieochrzczone dzieci szły do piekła (massa damnata), a w swoim rozumieniu wolności człowieka w relacji do Boga ocierał się on o predestynacjonizm, nazywany został jednak „Doktorem łaski”, gdyż zwalczał Pelagiusza i pelagianizm.

Wspólna deklaracja w sprawie nauki o usprawiedliwieniu (1997) podpisana przez Kościół katolicki i Światową Federację Luterańską naznaczyła milowy krok w dialogu katolicko-luterańskim w kluczowej kwestii, która stała się przyczyną rozłamu w Kościele Zachodnim.

Teoria „natury czystej” (natura pura) została wprowadzona do teologii katolickiej celem obrony bezinteresowności łaski Bożej. Jej neoscholastyczne ujęcie spotkało się z żywą krytyką dwóch wielkich teologów katolickich Henri de Lubaca i Karla Rahnera.

11 – EKLEZJOLOGIA

BIBLIOGRAFIA (10 sztuk)

Konstytucja dogmatyczna o Kościele Lumen gentium w: Sobór Watykański II, Konstytucje,
dekrety, deklaracje, Poznań 2002,104-166;

Dekret o pasterskich zadaniach biskupów w Kościele Christus Dominus w: Sobór
Watykański II, Konstytucje, dekrety, deklaracje, Poznań 2002, 236-258;

Kongregacja Nauki Wiary, List luvenescit Ecclesia do Biskupów Kościoła katolickiego na temat relacji między darami hierarchicznymi a charyzmatycznymi dla życia i misji Kościoła, Rzym 2016;

Ustrój hierarchiczny Kościoła. Wybór źródeł, red. W. Kacprzyk, M. Sitarz, Lublin 2006;

Czaja A., Traktat o Kościele w: „Dogmatyka”, t.2, E. Adamiak, A. Czaja, J. Majewski,
Warszawa 2006, 289-543; 

Bartnik Cz., Dogmatyka katolicka, t.2, Traktat VII. O Kościele (Eklezjologia), Lublin 2003, 7-267;

Neuner P. (red.), Eklezjologia – Nauka o Kościele w: W. Beinert (red.), Podręcznik teologii dogmatycznej, t. VII, Kraków 1999, 207-506;

Congar Y., Prawdziwa i fałszywa reforma w Kościele, tłum. A. Ziernicki, Kraków 2001;

Wąsek D., Nowa wizja zarządzania Kościołem, Kraków 2014;

Strzelczyk G., Kościół a charyzmaty. Teoria, praktyka, kontrowersje, Katowice 2013. 

„Kościół Chrystusowy trwa w (subsistit in) Kościele katolickim” (KK8) a konieczność Kościoła do zbawienia w świetle słów św. Cypriana z Kartaginy „poza Kościołem nie ma zbawienia” (Salus extra Ecclesiam non est).


Blaski i cienie nauczania o znaczącej roli kolegialności biskupów oraz samego biskupa w strukturze hierarchicznej Kościoła w świetle dokumentów Soboru Watykańskiego II i innych dokumentów posoborowych.


Kościół hierarchiczny a Kościół charyzmatyczny. Współczesne tendencje pentekostalizacji w Kościele katolickim: zagrożenie czy szansa na duchowy rozwój?

12 – SAKRAMENTOLOGIA OGÓLNA

BIBLIOGRAFIA (10 sztuk)

Sobór Trydencki, Dekret o sakramentach, Wstęp i Kanony o sakramentach w: „Dokumenty Soborów Powszechnych”, A. Baron, H. Pietras, t. IV, Kraków 2005, 356-361;

Obrona Wyznania Augsburskiego, artykuł XIII O liczbie i o korzystaniu z sakramentów w: Księgi Wyznaniowe Kościoła Laterańskiego, Bielsko-Biała 1999, 234 i 261-264;

Blaza M., Kowalczyk D., Traktat o sakramentach w: „Dogmatyka”, t.5, Warszawa 2007, 215-288;

Bartnik Oz., Dogmatyka katolicka, t.2, Lublin 2003, 587-667;

Koch G., Sakramentologia. Zbawienie przez sakramenty, Kraków 1999,15-134;

Testa B., Sakramenty Kościoła, Poznań 1998,15-109;

Napiórkowski C., Z Chrystusem w znakach. Zarys sakramentologii ogólnej, Niepokalanów 1995,15-91;

Schneider Th., Znaki bliskości Boga. Zarys sakramentologii, Wrocław 1995, 7-68;

Pierskała R., Nauczanie Soboru Watykańskiego II: liturgia słowa Bożego i liturgia eucharystyczna – jedno misterium w: „Słowo Boże w liturgii i życiu Kościoła”, red. A. Żądło, Katowice 2006, 67-84;

Blaza M., Słowo Boże, ikona, sakrament, „Studia Bobolanum” 2:2012,13-28

Sakrament jako „widzialne słowo” (verbum visibile) (św. Augustyn). Współzależność Słowa i sakramentu a katolicka polemika z Reformacją oraz współczesne nauczanie Kościoła katolickiego odnośnie do tej kwestii.

 

Nauczanie o ustanowieniu sakramentów przez Chrystusa za pośrednictwem Apostołów i Kościoła (św. Bonawentura) a nauczanie o ustanowieniu sakramentów przez samego Chrystusa (św. Tomasz z Akwinu). Ustanowienie sakramentów w teologii Wspólnot kościelnych wyrosłych z Reformacji.

13 – SAKRAMENTY CHRZEŚCIJAŃSKIEGO WTAJEMNICZENIA

BIBLIOGRAFIA (10 sztuk)

Blaza M., Kowalczyk D., Traktat o sakramentach w: „Dogmatyka”, t.5, Warszawa 2007, 290-376;

Bartnik Cz., Dogmatyka katolicka, t.2, Lublin 2003, 667-729;

Koch G., Sakramentologia. Zbawienie przez sakramenty, Kraków 1999,135-241;

Testa B., Sakramenty Kościoła, Poznań 1998,110-222;

Schneider Th., Znaki bliskości Boga. Zarys sakramentologii, Wrocław 1995, 69-200;

Ratzinger, Sakrament i misterium. Teologia liturgii, tłum. A. Głos, Kraków 2011;

Bourgeois H., Michel M., Bierzmowanie, Warszawa 1991;

Mokrzycki B., Droga chrześcijańskiego wtajemniczenia, Warszawa 1983; 

Laurentin R.Jezus Chrystus prawdziwie obecny, Kraków 1998; 

Blaza M., Pluralizm modeli inicjacji chrześcijańskiej w Kościele pierwotnym w: „Przekroczyć próg Kościoła”, Tydzień Eklezjologiczny 2005, Lublin 2005, 21-47.

Różnorodność modeli inicjacji chrześcijańskiej od starożytności do czasów współczesnych. Dwa współczesne modele wtajemniczenia chrześcijańskiego w Kościele katolickim: model linearny i model „doświadczenia eucharystycznego” (Henri Bourgeois) – ich zalety i wady.

Argumenty za i przeciw udzielaniu sakramentu chrztu niemowlętom i dzieciom oraz sakramentu bierzmowania młodzieży i dorosłym w Kościele łacińskim. Porównanie z praktyką udzielania chrztu i bierzmowania w katolickich Kościołach wschodnich.

Chrystus jest obecny na wiele sposobów w swoim Kościele, a „zwłaszcza pod postaciami eucharystycznymi” (KL 7; KKK1373). Katolickie nauczanie o sposobie obecności Chrystusa w sakramencie Eucharystii oraz jego konsekwencje dogmatyczne i pastoralne.

14 – SAKRAMENTY UZDROWIENIA

BIBLIOGRAFIA (10 sztuk)

Blaza M., Kowalczyk D., Traktat o sakramentach w: „Dogmatyka”, t.5, Warszawa 2007, 376-433;

Bartnik Cz., Dogmatyka katolicka, t.2, Lublin 2003, 730-759;

Stefański J., Sakrament chorych w dziejach i życiu Kościoła, Gniezno 2000;

Koch G., Sakramentologia. Zbawienie przez sakramenty, Kraków 1999, 243-298;

Testa B., Sakramenty Kościoła, Poznań 1998, 223-285;

Schneider Th., Znaki bliskości Boga. Zarys sakramentologii, Wrocław 1995, 201-258;

Sztuka spowiadania. Poradnik, red. J. Augustyn, Kraków 2012;

Stefański J., Sakrament chorych w dziejach i życiu Kościoła, Gniezno 2000;

Mokrzycki B., Kościół w oczyszczeniu, Warszawa 1986;

Grzech i nawrócenie a sakrament pokuty, Z. Perz (red.), Warszawa 1999.

Historyczne etapy sprawowania sakramentu pokuty i próba ich oceny z dogmatycznego punktu widzenia. Współczesne wyzwania związane ze sprawowaniem sakramentu pokuty w świetle teologii dogmatycznej i praktyki pastoralnej.

 

Współczesny model linearny inicjacji eschatologicznej a wcześniejszy model, w którym sakrament namaszczenia chorych (unctio infirmorum) był rozumiany jako ostatnie namaszczenie (unctio extrema) – porównanie oraz ukazanie ich zalet i wad.

15 – SAKRAMENTY SŁUŻĄCE KOMUNII I POSŁANIU WIERNYCH

BIBLIOGRAFIA (10 sztuk)

Papież Franciszek, Posynodalna adhortacja apostolska Amoris letitia, Kraków 2016;

Blaza M., Kowalczyk D., Traktat o sakramentach w: „Dogmatyka”, t.5, Warszawa 2007, 433-499; 507-508;

Bartnik Oz., Dogmatyka katolicka, t.2, Lublin 2003, 759-795;

Koch G., Sakramentologia. Zbawienie przez sakramenty, Kraków 1999, 299-364;

Testa B., Sakramenty Kościoła, Poznań 1998, 286-371;

Schneider Th., Znaki bliskości Boga. Zarys sakramentologii, Wrocław 1995, 259-332;

Majewski J., Kobieta za ołtarzem? w. tenże, Teologia na rozdrożach, Kraków 2005, s.66-93;

Greshake G., Być kapłanem dzisiaj, tłum. W. Szymona, Poznań 2010;

Sakramentalność małżeństwa, Kijas Z.J., Krzywda J. (red.), Kraków 2002;

Blaza M, Dyskusja na temat hermeneutyki ciągłości w kwestii dopuszczenia rozwodników do Komunii św. w Kościele katolickim w ostatnim stuleciu, „Studia Bobolanum” 30 3:2019, s. 5-26.

Argumenty za i przeciw udzielania sakramentu święceń wyłącznie mężczyznom. Stanowisko Urzędu Nauczycielskiego Kościoła w tej sprawie, ranga tego orzeczenia oraz możliwość jego zmiany.

 Nierozerwalność małżeństwa sakramentalnego i małżeństwa naturalnego. Władza rozwiązywania małżeństw ważnie zawartych. Problem możliwości dopuszczania rozwodników do sakramentów z dogmatycznego, moralnego i duszpasterskiego punktu widzenia.

16 – TEOLOGIA MORALNA FUNDAMENTALNA

BIBLIOGRAFIA (10 sztuk)

Franciszek, Encyklika Laudato si’ W trosce o wspólny dom (Rzym, 24.05.2015];

Jan Paweł II, Encyklika Veritatis splendor o niektórych podstawowych problemach nauczania moralnego Kościoła (Rzym, 06.08.1993];

Katechizm Kościoła Katolickiego, numery 353-421 i Część trzecia – Życie w Chrystusie;

Derdziuk Andrzej OFMCap., Teologia moralna w służbie Kościoła, Wydaw. KUL, Lublin 2010: Część Pierwsza – Spotkanie z Trójjedynym Bogiem jako fundament teologii moralnej, s. 23-198;

Jeżyna Krzysztof, Janusz Nagórny (red.], Jan Paweł II – Encyklopedia nauczania moralnego, Polskie Wyd. Encyklopedyczne, Radom 2005;

Pinckaers Servais Theodore OP, Źródła moralności chrześcijańskiej. Jej metoda, treść, historia, przeł. A. Kuryś, W drodze, Poznań 1994;

Tomaszewski Maciej SJ, Wprowadzenie w studium teologii moralnej fundamentalnej. Materiały pomocnicze, Wydawnictwo Naukowe Collegium Bobolanum, Warszawa 2018;

Kosmol Piotr, Potrzeba antropologii w teologii moralnej, w: Piotr Morciniec (red.], Ocalić obraz człowieka. Antropologiczne podstawy moralności, Redakcja Wydawnictw Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Opolskiego, Opole 2003, s. 39-51;

Sadowski Ryszard F., Filozoficzny spór o rolę chrześcijaństwa w kwestii ekologicznej. Warszawa: Towarzystwo Naukowe Franciszka Salezego, 2015;

Ślipko Tadeusz SJ, Andrzej Zwoliński, Rozdroża ekologii, Wydawnictwo WAM, Kraków 1999: Rozdział II. Ekologiczne nauczanie Papieży, s. 19-54.

Zwrot antropologiczny a rozumienie tego, czym jest teologia moralna fundamentalna. Ochrona i promocja godności człowieka jako cel orzeczeń Urzędu Nauczycielskiego Kościoła dotyczących normatywności teologii moralnej i jej relacji do innych nauk oraz roli Pisma Świętego i jego interpretowania.

 

Urząd Nauczycielski Kościoła o relacji antropologii do teologii moralnej; kwestia stosowania „brzytwy Hume’a” w tej teologii. Antropologia biblijna i antropologie zawarte w orzeczeniach Urzędu Nauczycielskiego Kościoła jako kryterium oceniania innych antropologii.

 

Prawo moralne naturalne jako podstawa nierelatywistycznej hamartiologii w wypowiedziach Urzędu Nauczycielskiego Kościoła. Kwestia przydatności pojęć, jakimi są opcja fundamentalna i źródła moralności, dla opisania procesu dialogicznego uświęcania ludzkiej egzystencji i przeszkód w jego przebiegu.

 

Kategorie ekologiczne w nauce moralnej Kościoła (ekologiczne: sumienie, grzech, nawrócenie, cnoty) jako przejawy jej rozwoju. Stałość norm fundujących naukę moralną Kościoła w kwestii ekologicznej oraz ciągłość jego nauczania i rola wzorów osobowych.

17 – TEOLOGIA MORALNA BIOMEDYCZNA I BIOEKOLOGICZNA

BIBLIOGRAFIA (10 sztuk)

Jan Paweł II, Encyklika »Evangelium vitae«, Rzym 1995;

Franciszek, Encyklika »Laudato si’«, Rzym 2015;

Kongregacja Nauki Wiary. Deklaracja »Quaestio de abortu procurator Rzym 1974;

Kongregacja Nauki Wiary, Deklaracja »lura et bona«, Rzym 1980;

Kongregacja Nauki Wiary, Instrukcja »Dignitas personae«, Rzym 2008;

Schockenhoff Eberhard, Etyka życia. Podstawy i nowe wyzwania, tłumaczenie Konrad

Glombik, Opole: Wydawnictwo Wydziału Teologicznego UO, 2014, 207-576;

Filipowicz Artur, Paweł Dudzik, „Bioteologia. Przedwstępna identyfikacja i klasyfikacja statusu epistemologicznego”, Studia Bobolanum 29, nr 3 (2018): 145-166;

Głowacki Julian, „Eutanazja – problem życia a nie śmierci”, Teologia i Człowiek, nr 18 (2011): 173-212;

Kraj Tomasz, „Wokół dyskusji na temat zapłodnienia »in vitro«”, Teologia i Moralność, nr 4 (2008): 107-118.

Tradycja chrześcijańska przywiązuje wielką wagę do ochrony życia ludzkiego i całej biosfery. W tym kontekście coraz ważniejszy i pilniejszy staje się dialog w obronie zagrożonego życia, prowadzony przez teologię, nauki przyrodnicze, humanistyczne i społeczne.

 

Obecna praktyka biomedyczna rodzi nowe i liczne pytania etyczno-moralne, dotyczące sztucznych ingerencji w życie człowieka od momentu poczęcia aż do naturalnej śmierci. W związku z tym Urząd Nauczycielski Kościoła, odpowiadając na nowe wyzwania biomedyczne, formułuje odpowiednie wskazania normatywne.

 

Ekologia integralna, będąca odpowiedzią na kryzys ekologiczny i moralny współczesnego człowieka, stanowi wezwanie dla chrześcijan do budowania sprawiedliwej relacji z Bogiem, z innymi ludźmi (w tym z przyszłymi pokoleniami) i ze stworzeniem.

18 – TEOLOGIA MORALNA LUDZKIEJ PŁCIOWOŚCI

BIBLIOGRAFIA

Paweł VI, Encyklika »Humanae Vitae«, Watykan 1968;

Jan Paweł II,Adhortacja apostolska »Familiaris Consortio«, Rzym 1981;

Franciszek, Adhortacja apostolska »Amoris Laetitia«, Rzym 2016;

Kongregacja Nauki Wiary, Deklaracja »Persona humana«, Rzym 1975;

Kongregacja Nauki Wiary, List do biskupów kościoła katolickiego o duszpasterstwie osób homoseksualnych »Homosexualitatis problema«, Rzym 1986;

Papieska Rada ds. Rodziny, Ludzka płciowość: prawda i znaczenie. Wskazania dla wychowania w rodzinie, Watykan 1995;

Bołoz Wojciech, Etyka seksualna. Podstawy antropologiczne, Warszawa, Wydawnictwo UKSW, 2003;

Piegsa Joachim, Człowiek – istota moralna, T 3. tłumaczenie Rajmund Bigdon, Gerard Wenzel, Opole: Wydawnictwo Wydziału Teologicznego UO, 2000, 227-293;

Blaza Marek, „Dyskusja na temat hermeneutyki ciągłości w kwestii dopuszczenia rozwodników do Komunii św. w Kościele katolickim w ostatnim stuleciu”, Studia Bobolanum 30, nr 3 (2019): 5-26;

Bolewski Jacek, „Wyzywająca miłość. Teolog o homoseksualizmie”, Więź 588, nr 10 (2007): 69-81.

Rozumienie płciowości ludzkiej ulegało pogłębieniu w Piśmie Świętym i Tradycji Kościoła. W wypowiedziach Magisterium Ecclesiae obserwuje się kontynuację i dyskontynuację nauczania na temat ludzkiej płciowości.

 

Rewolucja seksualna po II wojnie światowej zakwestionowała wiele elementów klasycznej etyki seksualnej. Nie idealizując zbytnio przeszłości, a także nie zamykając się na dialog z dzisiejszym światem Urząd Nauczycielski Kościoła formułuje wskazania moralne, dotyczące zachowań seksualnych w małżeństwie.

 

Nieprawidłowe formy realizacji popędu seksualnego prowadzą do depersonalizacji płciowości, seksualności i „chybienia partnera”. Urząd Nauczycielski Kościoła dokonuje pogłębionej refleksji na ten temat oraz ustala odpowiednie normy moralne, afirmujące właściwą aktualizację popędu seksualnego.

19 – KATOLICKA NAUKA SPOŁECZNA

BIBLIOGRAFIA 

Teza 1

Beyer Gerald J., red., Karol Wojtyła, Katolicka etyka społeczna, KUL: Lublin, 2018, 73-89, 285-406;

Kowalczyk Stanisław, Elementy społecznej nauki Kościoła, Norbertinum: Lublin, 2017, 23- 62;

DOCAT Co robić? Nauka społeczna Kościoła, Święty Paweł: Częstochowa, 2016,16-31, 60- 73, 84-89;

Papieska Rada lustitia et Pax, Kompendium katolickiej nauki społecznej Kościoła, Jedność: Kielce, 2005,15-38, 71-106;

Bełch Kazimierz, Katolicka nauka społeczna – podręcznik dla studentów teologii i nauk społecznych, jedność: Kielce: 2007,154-158;

Borutka Tadeusz, Jan Mazur, Andrzej Zwoliński, Katolicka nauka społeczna, Paulinianum: Jasna Góra, 2004, 39-50.

Teza 2

Beyer Gerald J., red., Karol Wojtyła, Katolicka etyka społeczna, KUL: Lublin, 2018, 39-72, 90-144, 360-368;

Kowalczyk Stanisław, Elementy społecznej nauki Kościoła, Norbertinum: Lublin, 2017, 7- 22;

DOCAT Co robić? Nauka społeczna Kościoła, Święty Paweł: Częstochowa, 2016, 34-35, 38- 39, 92-113;

Papieska Rada lustitia et Pax, Kompendium katolickiej nauki społecznej Kościoła, Jedność: Kielce, 2005,107-142;

Bełch Kazimierz, Katolicka nauka społeczna – podręcznik dla studentów teologii i nauk społecznych, Jedność: Kielce: 2007,13-153,159-186;

Borutka Tadeusz, Jan Mazur, Andrzej Zwoliński, Katolicka nauka społeczna, Paulinianum: Jasna Góra, 2004,11-23, 30-38, 51-180;

Majka Józef, Katolicka nauka społeczna, Polski Instytut Kultury Chrześcijańskiej: Rzym, 1986.

Teza 1

Rzeczywistość stworzenia z perspektywy nauczania społecznego Kościoła: człowiek, rodzina, wspólnota, naród, rodzina ludzka.

 

Teza 2

Troska Kościoła o społeczeństwo w perspektywie przemian społecznych. Zasady katolickiej nauki społecznej jako odpowiedź Kościoła na zagrożenia społeczne. Wskazania do właściwego rozumienia zjawisk społecznych i do rozwoju społecznego.

20 – KATOLICKA NAUKA SPOŁECZNA c.d.

BIBLIOGRAFIA 

Beyer Gerald J., red., Karol Wojtyła, Katolicka etyka społeczna, KUL: Lublin, 2018,145-270;

Kowalczyk Stanisław, Elementy społecznej nauki Kościoła, Norbertinum: Lublin, 2017, 109-118;

DOCAT Co robić?Nauka społeczna Kościoła, Święty Paweł: Częstochowa, 2016, 36-37, 40- 57,116-301;

Mazur Jan, Afirmacja dobra wspólnego – Katolicka nauka społeczna propozycją dla polityki, Adam Marszałek: Toruń, 2015;

Franciszek, Encyklika Laudato si w trosce o wspólny dom, 2015, WAM: Kraków, 2015.

YOUCAT Katechizm Kościoła katolickiego dla młodych, Święty Paweł: Częstochowa, 2011, 180-254;

Papieska Rada lustitia et Pax, Kompendium katolickiej nauki społecznej Kościoła, Jedność: Kielce, 2005, 39-70,143-386;

Bełch Kazimierz, Katolicka nauka społeczna – podręcznik dla studentów teologii i nauk społecznych, Jedność: Kielce: 2007,187-368;

Borutka Tadeusz, Jan Mazur, Andrzej Zwoliński, Katolicka nauka społeczna, Paulinianum: Jasna Góra, 2004, 24-29,197-303;

Jan Paweł II, Adhortacja apostolska Christifideles laid o powołaniu i misji świeckich w Kościele i w świecie, 1988, Księgarnia Archidiecezjalna: Wrocław, 2017.

Chrześcijanin jako człowiek posłany do świata. Społeczne zaangażowanie Kościoła we współczesnym świecie.

21 – LITURGIKA

BIBLIOGRAFIA 

Sobór Watykański II, Konstytucja o liturgii świętej Sacrosanctum Concilium, 04.12.1963;

Pius XII, Encyklika o świętej liturgii Mediator Dei ethominum, 20.11.1947;

Jan Paweł II, List apostolski Dies Domini o świętowaniu niedzieli, 1998;

Katechizm Kościoła katolickiego, nry 1066-1112,1135-1209;

Ogólne normy roku liturgicznego i kalendarza, 1969;

Nadolski B., Liturgika, 1.1, Liturgika fundamentalna, wyd. 2, Poznań 2014, (wyd. 1,1989);

Nadolski B., Liturgika, t. 2, Liturgia i czas, wyd. 2, Poznań 2013, (wyd. 1,1991);

Nadolski B., Wprowadzenie do liturgii, WAM, Kraków 2004;

Czerwik S., Wprowadzenie do Konstytucji o liturgii w: Sobór Watykański II, Konstytucje, dekrety, deklaracje, Poznań 2002, s. 25-47;

Szczepaniec S., Co to jest liturgia?, Zeszyty formacji liturgicznej 1, Kraków 2006.

Od „Mediator Dei” Piusa XII przez soborową „Konstytucję o liturgii” do „Katechizmu Kościoła katolickiego”. Jak rozwijało się współczesne rozumienie liturgii Kościoła?

 

Rok liturgiczny celebracją misterium paschalnego Chrystusa w oparciu o dokumenty Kościoła i przykłady z liturgii. Rozumienie anamnezy w liturgii.

 

Niedziela – pierwszy i najstarszy dzień świąteczny chrześcijan. Teologiczne treści niedzieli (wg Dies Domini Jana Pawła II) a współczesne problemy związane ze świętowaniem Dnia Pańskiego.

22 – PATROLOGIA

BIBLIOGRAFIA

Ireneusz z Lyonu, Wykład nauki Apostolskiej, tłum. W. Myszor, ŻMT 7, Wydawnictwo
WAM: Kraków 1977; 

H. Pietras, Dzień stworzenia – dzień zbawienia. Uwagi na marginesie Ireneusza Adversus Haereses V, 23, 2 oraz syryjskiej Groty skarbów, E-Patrologos 1 (2015) z. 4, 69-78;

V. Grossi, B. Sesboue, „Grzech pierworodny i grzech początków” w: Vittorio Grossi et al,
Człowiek i jego zbawienie, Kraków 2001, roz. 3-4,131-231; 

Chrzest jako sakrament kapłaństwa – „Kościół Pierworodnych”, [w:] Katechumenat i
inicjacja chrześcijańska w Kościele starożytnym, red. F. Drączkowski i inni, Polyhymnia, Lublin 2011, 9-20; 

Klerykalizacja kapłaństwa w Kościele starożytnym, czyli przyczynek do historii Języka religijnego, w: Sympozja Kazimierskie VI, pod red. Bożeny Wronikowskiej i Daniela
Próchniaka, TN KUL 2008,111-116; 

D. Kasprzak, „Teologia kapłaństwa i urzędu kapłańskiego w I wieku chrześcijaństwa”, Ruch Biblijny i Liturgiczny 63, 2 (2010) 101-125; 

D. Kasprzak, „Kapłaństwo w starożytności chrześcijańskiej (I-VII w.) – zarys zagadnienia”, Polonia Sacra 13 (31), 25/69 (2009) 23-37. 

Rozwój rozumienia grzechu Adama od judeochrześcijan do Augustyna.


Ordo clericorum w starożytnym Kościele.

23 – TEOLOGIA RELIGII

BIBLIOGRAFIA (9 sztuk)

Sobór Watykański II, Deklaracja o stosunku Kościoła do religii niechrześcijańskich Nostra aetate;

Kongregacja Nauki Wiary, Deklaracja Dominus lesus (2000);

Jan Paweł II, Encyklika Redemptoris missio (1990);

Kubacki Zbigniew, Wprowadzenie do teologii religii, Wydawnictwo Naukowe Collegium Bobolanum, Warszawa 2019.

Soborowa Deklaracja Nostra Aetate określana jest jako punkt zwrotny w podejściu Kościoła katolickiego do religii  niechrześcijańskich i dialogu międzyreligijnego. Naznaczyła ona nauczanie Magisterium Kościoła ostatnich dekad.

Ekskhizywizm, inkluzywizm i pluralizm to trzy zasadnicze paradygmaty, wedle których ująć można chrześcijańskie teologie religii. Zasadnicza dyskusja we współczesnej teologii katolickiej toczy się między ostatnimi dwoma.

24 – TEOLOGIA DUCHOWOŚCI

BIBLIOGRAFIA (9 sztuk)

BIBLIOGRAFIA temat 1:
Chmielewski M., Duchowość Miłosierdzia. Mały katechizm, Wydawnictwo „Polyhymnia, Lublin 2017, 43-75;

Kasiłowski P., Miłosierdzie w Nowym Testamencie, Studia Bobolanum 1 (2016), 29-41;

Kotlewski T., Źródło miłosierdzia jest w nas, Studia Bobolanum 1 (2016), 43-59.

 

BIBLIOGRAFIA temat 2:
Gogola J. W., Teologia komunii z Bogiem. Synteza teologii duchowości, Wydawnictwo Karmelitów Bosych, Kraków 2012, 115-118. 134-140;

Sowiński B. J., Osobowość a nawrócenie. Psychologiczno-pastoralna analiza osobowości nawróconych członków zakonów i grup religijnych, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Poznań 2010, 59-94;

Słomkowski A., Teologia życia duchowego, APOSTOLICUM, Ząbki 2000,105-118.

 

BIBLIOGRAFIA temat 3:

Bolewski J., Zająć się ogniem. Odkrywanie duchowości ignacjańskiej, Wydawnictwo WAM, Kraków 2001, 29-69;

Kotlewski T., Z sercem hojnym rozpalonym miłością. O mistyce ignacjańskiej, Warszawa: Wydawnictwo RHETOS, 2005, 125-264;

Królikowski W., Duchowy rozwój. Dynamika Ćwiczeń duchowych św. Ignacego Loyoli, Wydawnictwo WAM, Kraków 2011, 151-169.

TEMAT nr 1
Duchowość miłosierdzia jako styl chrześcijańskiego życia, które będąc owocem osobistego spotkania z Jezusem Chrystusem (Obliczem Miłosierdzia Ojca) otwiera człowieka na przebaczenie i pojednanie oraz kształtuje autentyczne ludzkie więzi.

TEMAT nr 2
Teologia nawrócenia chrześcijańskiego w kontekście duchowego rozwoju człowieka i powszechnego powołania do świętości na właściwej sobie drodze życia.

 

TEMAT nr 3

Mistyka ignacjańska jako szukanie i znajdowanie Boga we wszystkich rzeczach w osobistym doświadczeniu Ignacego Loyoli i na drodze Ćwiczeń duchowych.

25 – TEOLOGIA EKUMENICZNA

BIBLIOGRAFIA (10 sztuk)
  1. Encyklika Ut unum sint
  2. Międzynarodowa Komisja, s. 117-132
  3. Dokument z Limy 1982…
  4. Przekop, Rzym-Konstantynopol…
  5. Napiórkowski, Modele jedności…, str. 479-503
  6. Blaza, Jak wierzysz?
  7. Blaza, Kościół w stanie epiklezy, 470-472; 599-612
  8. Blaza M., W poszukiwaniu wzajemnego uznania Eucharystii i święceń, „Przegląd Powszechny” 3/967, marzec 2002, 289-302; 
  9. Blaza M., Czy Kościołowi katolickiemu nie jest już potrzebny patriarcha Zachodu? Eklezjologiczno-ekumeniczna refleksja w kontekście usunięcia tytułu patriarchy Zachodu w Roczniku Papieskim [Annuario Pontificio] 2006, „Studia Bobolanum” 2:2006, s. 5-74; 
  10. Blaza M., Sakramenty w Kościołach wschodnich, „Studia Bobolanum” 3:2016, s. 5-27.

Urząd Biskupa Rzymu jako istotny problem w dialogu Kościoła katolickiego z innymi Kościołami i Wspólnotami kościelnymi. Próba interpretacji apelu skierowanego do wszystkich Wspólnot chrześcijańskich przez św. Jana Pawła II w encyklice Ut unum sint, nr 95.

Współudział w rzeczach świętych ( communicatio in sacris) z katolickiego punktu widzenia. W poszukiwaniu wzajemnego uznania sakramentów, zwłaszcza chrztu, Eucharystii i święceń między Kościołem katolickim a innymi Kościołami i Wspólnotami kościelnymi.