Poznaję Głównym źródłem dogmatów jest Pismo Święte, które razem z Tradycją, przekazywaną najpierw ustnie, nazywamy objawieniem Bożym. Biblia jest niezmienna, a Tradycja, rozwijając się w zmiennych realiach na przestrzeni wieków, formułowała dogmaty, które pozwalały coraz lepiej przekazywać istotę wiary. Taka konieczność była nawet w pokoleniu pierwszych uczniów Jezusa, gdy sprzeczano się, czy Ewangelię głosić tylko Żydom, czy także innym narodom. W kolejnych wiekach dążono do coraz dokładniejszego poznania treści objawionych (przykładem są choćby pisma św. Augustyna), najczęściej jednak ogłaszanie dogmatów związane było z obroną nauki Kościoła wobec rozszerzającej się herezji.
„Dogmat – (z gr. opinia, nauka, sąd, uchwała, dekret) doktryna zawarta w objawieniu Bożym, przekazywana przez Nauczycielski Urząd Kościoła w powszechnym nauczaniu zwyczajnym lub uroczystym; ogłaszana przez papieża w łączności z całym episkopatem; podlega głębszemu poznawaniu oraz nieustannemu rozwojowi, jest przedmiotem badań dogmatyki”.
B. Pylak, Dogmat
Wyjaśnienie procesu wierności Pismu i Tradycji w formowaniu dogmatów znajdziemy w „Katechizmie Kościoła katolickiego”.
„Urząd Nauczycielski Kościoła w pełni angażuje władzę otrzymaną od Chrystusa, gdy definiuje dogmaty, to znaczy gdy w formie zobowiązującej lud chrześcijański do nieodwołalnego przylgnięcia przez wiarę przedkłada prawdy zawarte w objawieniu Bożym lub kiedy proponuje w sposób definitywny prawdy mające z nim konieczny związek”.
KKK 88
Proces formowania dogmatów maryjnych
Biblia – wzmianki o Matce Jezusa znajdują się w każdej z Ewangelii, najwięcej uwagi
poświęcił jej św. Łukasz.
III w. – antyfona „Sub tuum praesidium” – „Pod Twoją obronę”. Odmawianie tej modlitwy przez chrześcijan pierwszych wieków informuje, jak już wtedy postrzegano Maryję. W modlitwie tej znajdują się określenia, które później Kościół ogłosi jako dogmaty: o Bożym macierzyństwie, o wiecznym dziewictwie Maryi i o jej nieskażonym poczęciu. Słowa, w których prosimy o opiekę Maryi, świadczą o pewności, że Maryja jest w niebie, co jest źródłem późniejszego nauczania o wniebowzięciu.
431 r. – dogmat o Bożym macierzyństwie. Trzeci Sobór Efeski „ogłosił Boskie Macierzyństwo Maryi w połączeniu z tajemnicą Wcielenia. Od tego czasu nikt już w Kościele nie zakwestionował tytułu Theotokos (Bogurodzica) jako należącego się Maryi”.
Breviarium fidei, s. 263
649 r. – dogmat o dziewictwie Matki Jezusa. Synod Laterański: „Święta zawsze Dziewica i niepokalana Maryja jest prawdziwie i właściwie Boga Rodzicielką, ponieważ samego Boga-Słowo zrodzonego z Ojca (…) poczęła, bez naruszenia dziewictwa porodziła i pozostała także dziewicą po narodzeniu”. Breviarium fidei, s. 263
1854 r. – dogmat o Niepokalanym Poczęciu. Pius IX w bulli Ineffabilis Deus (Niewypowiedziany Bóg) zapisuje definicję: „Najświętsza Maryja Panna od pierwszej chwili swego poczęcia – mocą szczególnej łaski i przywileju wszechmocnego Boga, mocą przewidzianych zasług Jezusa Chrystusa, Zbawiciela rodzaju ludzkiego – została zachowana nietknięta od wszelkiej zmazy grzechu pierworodnego”.
Breviarium fidei, s. 269
1950 r. – dogmat o wniebowzięciu Maryi. Pius XII w Konstytucji apostolskiej Munificentissimus Deus (Najdroższy Bóg) ogłosił w formie dogmatu, że „Maryja dostąpiła chwały wiecznej z ciałem i duszą, w chwili gdy opuściła ten świat. Konstytucja streszcza dzieje tej prawdy od najdawniejszych czasów, wykazując, jak Kościół stopniowo uświadamiał sobie tę rzeczywistość na podstawie objawienia”.
Breviarium fidei, s. 276
Problem natury człowieka podejmowało m.in. wiele różniących się między sobą kierunków filozoficznych określanych wspólnie terminem personalizm (od łac. persona – osoba). Używa się w nich określenia „osoba ludzka”, pojmując człowieka w kategoriach metafizycznych, jako byt natury duchowej – obdarzony wolą i samoświadomością (zdolny do samookreślania się i do duchowego rozwoju). Człowiek jest twórczy, wolny i odpowiedzialny moralnie i wyraża siebie w swych czynach i dziełach.
Personalizm, encyklopedia.pwn.pl
W epoce oświecenia i czasach późniejszych zaczęła dominować materialistyczna wizja świata, w której neguje się wszystko, co duchowe, a więc także możliwość istnienia duszy. Odrzuca się w niej więc możliwość, że Bóg odegrał jakąś rolę w pojawieniu się na świecie człowieka.
Personalizm podobnie jak Biblia mówi między innymi o wolnej woli człowieka i jego zdolności do myślenia. Wielu myślicieli połączyło ten nurt filozoficzny z chrześcijaństwem i mówi się wówczas o personalizmie chrześcijańskim. Jest to chrześcijańska wizja człowieka na nasze czasy.
Wielu już starało się ułożyć opowiadanie o zdarzeniach, które się dokonały pośród nas, tak jak nam je przekazali ci, którzy od początku byli naocznymi świadkami i sługami słowa. Postanowiłem więc i ja zbadać dokładnie wszystko od pierwszych chwil i opisać ci po kolei, dostojny Teofilu, abyś się mógł przekonać o całkowitej pewności nauk, których ci udzielono.
Łk 1,1-4
Treści wiary powinny być wyjaśnione prosto i rozumnie. Są także sprawy, które od początku do końca pozostają tajemnicami. Tak jest m.in. ze sposobem poczęcia Syna Bożego i zmartwychwstaniem Jezusa. Dogmaty wyjaśniają to, w co wierzymy, i rozstrzygają wątpliwości, ale zazwyczaj odsłaniają tylko część prawdy, której w całości człowiek i tak nie może pojąć. Nauka Kościoła dotycząca dogmatów rozwija się na przestrzeni wieków, w taki sposób ukształtowały się teksty „Składu apostolskiego” i „Credo”.
„Chrześcijańskie «Credo» pełni w życiu funkcję, którą można by porównać do roli latarni morskiej. Promieniuje ona światłem nie po to, żeby do niej
przypłynąć, lecz po to, abyśmy mieli stały punkt odniesienia w czasie podróży i potrafili wybrać właściwy kierunek drogi, która bezpiecznie zawiedzie nas do celu”.
W. Hryniewicz, Credo…
- Napisz uzasadnienie, dlaczego nauczanie Kościoła podlega rozwojowi.
- Odszukaj w Internecie, co łączy objawienia Matki Bożej w Lourdes i dogmat o niepokalanym poczęciu Maryi.
- Pomódl się modlitwą „Pod Twoją obronę”, zwracając uwagę, które zawarte w niej określenia zostały ogłoszone jako dogmaty.
PIN
0080159
