Autor natchniony w opisie stworzenia świata chciał przekazać, że wszystko pochodzi od Boga, a cała stworzona przez Niego rzeczywistość jest pełna harmonii i piękna. Ponadto pokazuje, że Bóg jest kimś całkowicie różnym od swoich stworzeń . Nie powstaje z jakiegoś elementu świata, ale po prostu JEST i jest wszechmocny – nie działa na sposób ludzki i nie podlega prawom natury, w których funkcjonuje człowiek. On stwarza aktem woli.
Bóg wypowiada słowa i powołuje świat do istnienia z niczego. Dzięki Jego słowu bezładna ziemia staje się uporządkowana w bardzo przemyślany sposób. Liczne epitety (dobra, dobre, sucha, zielone, dające nasiona, owocowe, niebieskie, świecące … ) opisujące poszczególne elementy świata wskazują na wspaniałość dzieła Bożego. Efekt ten podkreśla dodatkowo zastosowanie liczby siedem, która w Biblii ma znaczenie symboliczne. Siedem oznacza pełnię, doskonałość. Siedmiodniowy schemat stwarzania ma więc na celu podkreślenie doskonałości Bożego dzieła stworzenia..
Misja Apollo 8 z grudnia 1968 r., której zadaniem było wejście na orbitę księżyca i sfotografowanie jego powierzchni. Wtedy też miała miejsce pierwsza w świecie transmisja telewizyjna z księżyca. O tym wydarzeniu opowiada William Anders – jeden z uczestników tej wyprawy…
Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię. Ziemia zaś była bezładem i pustkowiem: ciemność była nad powierzchnią bezmiaru wód, a Duch Boży unosił się nad wodami. Wtedy Bóg rzekł: „Niechaj się stanie światłość!” I stała się światłość. Bóg, widząc, że światłość jest dobra, oddzielił ją od ciemności. I nazwał Bóg światłość dniem, a ciemność nazwał nocą. I tak upłynął wieczór i poranek – dzień pierwszy.
A potem Bóg rzekł: „Niechaj powstanie sklepienie w środku wód i niechaj oddzieli ono jedne wody od drugich!” Uczyniwszy to sklepienie, Bóg oddzielił wody pod sklepieniem od wód ponad sklepieniem; a gdy tak się stało, Bóg nazwał to sklepienie niebem. I tak upłynął wieczór i poranek – dzień drugi.
A potem Bóg rzekł: „Niechaj zbiorą się wody spod nieba w jedno miejsce i niech się ukaże powierzchnia sucha!” A gdy tak się stało, Bóg nazwał tę suchą powierzchnię ziemią, a zbiorowisko wód nazwał morzem. Bóg, widząc, że były dobre, rzekł: „Niechaj ziemia wyda rośliny zielone: trawy dające nasiona, drzewa owocowe rodzące na ziemi według swego gatunku owoce, w których są nasiona”. I tak się stało. Ziemia wydała rośliny zielone: trawę dającą nasienie według swego gatunku i drzewa rodzące owoce, w których było nasienie według ich gatunków. A Bóg widział, że były dobre. I tak upłynął wieczór i poranek – dzień trzeci.
A potem Bóg rzekł: „Niechaj powstaną ciała niebieskie, świecące na sklepieniu nieba, aby oddzielały dzień od nocy, aby wyznaczały pory roku, dni i lata; aby były ciałami jaśniejącymi na sklepieniu nieba i aby świeciły nad ziemią”. I tak się stało. Bóg uczynił dwa duże ciała jaśniejące: większe, aby rządziło dniem, i mniejsze, aby rządziło nocą, oraz gwiazdy. I umieścił je Bóg na sklepieniu nieba, aby świeciły nad ziemią; aby rządziły dniem i nocą i oddzielały światłość od ciemności. A widział Bóg, że były dobre. I tak upłynął wieczór i poranek – dzień czwarty.
Potem Bóg rzekł: „Niechaj się zaroją wody od istot żywych, a ptactwo niechaj lata nad ziemią, pod sklepieniem nieba!” Tak stworzył Bóg wielkie potwory morskie i wszelkiego rodzaju pływające istoty żywe, którymi zaroiły się wody, oraz wszelkie ptactwo skrzydlate różnego rodzaju. Bóg, widząc, że były dobre, pobłogosławił je tymi słowami: „Bądźcie płodne i mnóżcie się, abyście zapełniały wody w morzach, a ptactwo niechaj się rozmnaża na ziemi”. I tak upłynął wieczór i poranek – dzień piąty.
* – oto przykładowe wnioski jakie można wyciągnąć z pierwszego i drugiego przykazania, które Bóg skierował do człowieka:
- pierwsze przykazanie, to jak łatwo można się domyśleć chodziło Bogu o to, abyśmy korzystali z daru jakim zostaliśmy obdarowani, czyli z naszej płodności oraz z przyjemności jaka z nim się wiąże, która co prawda na początku trwa chwilę, ale potem po urodzeniu się dziecka daje nam możliwość cieszenia się z jego obecności oraz podziwiania wielkości i wspaniałości Boga, który nawet i w tym względzie dał nam możliwość bycia podobnym do Niego: „stwarzać i dawać życie”
- Gdy mowa jest o „ziemi” mogę również ją pojmować jako nie coś odległego ode mnie (kosmos, fabryki, zakłady pracy, zwierzęta, rośliny, bycie dyrektorem w firmie … itp.) ale jako coś bardzo bliskiego mnie, coś od czego mógłbym zacząć na początku mojej drogi „rządzenia światem” kosmosem, innymi ludźmi … tym czymś mogę być JA SAM, bo również ja zostałem przez NIEGO stworzony, a więc również i ja jestem tą przywołaną w przykazaniu „ziemią”. Czyli z tego wniosek: abym nauczył się rządzić sobą samym.
Powstaje pytanie: co u mnie jest najbardziej nieposkromione, nad czym ciężko mi zapanować ? Odp.: moje mysli, mój umysł, z których to myśli rodzi się zła mowa a w konsekwencji złe czyny.
ACHA !!!! Czyli Bóg miał na myśli mówiąc mi, abym panował nad światem, abym najpierw zaczął od tego co jest przysłowiowe 5cm ode mnie, a potem, gdy na tym polu się sprawdzę zaczął zarządzać tym co jest nieco dalej od mojej osoby.
Potem Bóg rzekł: „Niechaj ziemia wyda istoty żywe różnego rodzaju: bydło, zwierzęta pełzające i dzikie zwierzęta według ich rodzajów!” I stało się tak: Bóg uczynił różne rodzaje dzikich zwierząt, bydła i wszelkich zwierząt pełzających po ziemi. I widział Bóg, że były dobre. A wreszcie rzekł Bóg: „Uczyńmy człowieka na Nasz obraz, podobnego Nam. Niech panuje nad rybami morskimi, nad ptactwem podniebnym, nad bydłem, nad ziemią i nad wszystkimi zwierzętami pełzającymi po ziemi!” Stworzył więc Bóg człowieka na swój obraz, na obraz Boży go stworzył: stworzył mężczyznę i niewiastę. Po czym Bóg im błogosławił, mówiąc do nich: „Bądźcie płodni i rozmnażajcie się, abyście zaludnili ziemię i uczynili ją sobie poddaną; abyście panowali nad rybami morskimi, nad ptactwem powietrznym i nad wszystkimi zwierzętami pełzającymi po ziemi”. I rzekł Bóg: „Oto wam daję wszelką roślinę przynoszącą ziarno po całej ziemi i wszelkie drzewo, którego owoc ma w sobie nasienie: dla was będą one pokarmem. A dla wszelkiego zwierzęcia polnego i dla wszelkiego ptactwa podniebnego, i dla wszystkiego, co się porusza po ziemi i ma w sobie pierwiastek życia, będzie pokarmem wszelka trawa zielona”. I tak się stało. A Bóg widział, że wszystko, co uczynił, było bardzo dobre. I tak upłynął wieczór i poranek – dzień szósty.*
(Rdz 1,1-31)
W ten sposób zostały ukończone niebo i ziemia oraz wszystkie zastępy jej stworzeń. A gdy [Bóg] ukończył w dniu szóstym swe dzieło, nad którym pracował, odpoczął dnia siódmego po całym swym trudzie, jaki podjął. Wtedy Bóg pobłogosławił ów siódmy dzień i uczynił go świętym; w tym bowiem dniu odpoczął po całej swej pracy, którą wykonał, stwarzając. Oto są dzieje początków po stworzeniu nieba i ziemi. (Rdz 2,1-4)
Dzień 4
A potem Bóg rzekł
I tak upłynął wieczór i poranek – dzień
czwarty.
Dzień 5
A potem Bóg rzekł
I tak upłynął wieczór i poranek – dzień
piąty.
Dzień 6
A potem Bóg rzekł
I tak upłynął wieczór i poranek – dzień
szósty.
Opis stworzenia świata jest poematem, więc nie możemy go interpretować dosłownie. Ukazane w nim treści mają wymiar metaforyczny, co autor osiąga przez odpowiednią kompozycję treści i zastosowane środki stylistyczne, w tym przypadku paralelizmy, czyli powtarzające się zdania bądź ich fragmenty, oraz liczne epitety, „Miłość Boga jest podstawową przyczyną całego stworzenia ( … ), Tak więc wszelkie stworzenie jest przedmiotem czułości Ojca, który wyznacza mu miejsce w świecie. Nawet życie istoty najbardziej efemerycznej, najbardziej nieznaczącej, jest przedmiotem Jego miłości, a w tych kilku sekundach istnienia otacza je swą miłością”. Franciszek, Encyklika laudato si, 77
Całe stworzenie pochodzi od Boga. Wszechmocny Bóg jest Dawcą życia każdej rzeczy istniejącej w świecie i każdej istoty żywej, Wszystko, co stało się na Boże słowo, jest dobre, a nawet to, co później stało się złe, ma swój dobry rdzeń (por, Youcat, s. 46), Stwarzając świat i człowieka, Bóg podzielił się swoim istnieniem ze stworzeniami, Istnieją one dla siebie nawzajem i są od siebie zależne, a najdoskonalszym wśród nich jest człowiek.
Dzień 1
Wtedy Bóg rzekł
I tak upłynął wieczór i poranek – dzień
pierwszy.
Dzień 2
A potem Bóg rzekł
I tak upłynął wieczór i poranek – dzień
drugi.
Dzień 3
A potem Bóg rzekł
I tak upłynął wieczór i poranek – dzień
trzeci.
Grupa 1
„Nie istnieje nic, co nie zawdzięczałoby swego istnienia Bogu Stwórcy. Świat zaczął się wtedy, gdy został wydobyty z nicości słowem Boga; wszystkie istniejące byty, cała natura, cała historia ludzka zakorzeniają się w tym pierwotnym wydarzeniu; ono jest początkiem, który tworzy świat i zapoczątkowuje czas”. (KKK 338)
– Jakie elementy świata pochodzą od Boga?
Grupa 4
„Piękno wszechświata: Porządek i harmonia świata stworzonego wynikają z różnorodności bytów oraz związków, jakie istnieją między nimi. Człowiek odkrywa je stopniowo jako prawa natury (…). Piękno stworzenia jest odbiciem nieskończonego piękna Stwórcy”. (KKK 341)
– Co odzwierciedla piękno stworzenia?
Grupa 2
„Każde stworzenie posiada swoją własną dobroć i doskonałość. O każdym z dzieł «sześciu dni» jest powiedziane: «A widział Bóg, że było dobre». «Ze względu bowiem na sam fakt stworzenia wszystkie rzeczy uzyskują właściwą im trwałość, prawdziwość, dobro, a także własne prawa i porządek»”. (KKK 339)
– Jakie cechy dzieł stworzonych wynikają z samego faktu stworzenia?
Grupa 5
„Hierarchia stworzeń jest wyrażona przez porządek «sześciu dni», który przechodzi od tego, co mniej doskonałe, do tego, co bardziej doskonałe”. (KKK 342)
– Co zostało wyrażone dzięki porządkowi sześciu dni, przechodzącemu od
rzeczy mniej do bardziej doskonałych?
Grupa 3
„Współzależność stworzeń jest chciana przez Boga. Słońce i księżyc, cedr i mały kwiatek, orzeł i wróbel: niezmierna rozmaitość i różnorodność stworzeń oznacza, że żadne z nich nie wystarcza sobie samemu. Istnieją one tylko we wzajemnej zależności od siebie, by uzupełniać się, służąc jedne drugim”. (KKK 340)
– W jakiej relacji do siebie istnieją poszczególne stworzenia?
Grupa 6
„Człowiek jest szczytem dzieła stworzenia. Opis natchniony wyraża tę prawdę, wyraźnie oddzielając stworzenie człowieka od stworzenia innych stworzeń”. (KKK 343)
– Jakie miejsce w hierarchii stworzeń zajmuje człowiek?
Odpowiedzią człowieka na dobroć Boga jest miłość do Niego i wszystkiego, co stworzył, Wyraża się ona przez poszukiwanie śladów Stwórcy w przyrodzie i przez zachwyt nad pięknem całego wszechświata, Ze względu na Stwórcę człowiek powinien chronić świat przed dewastacją oraz zachęcać do tego innych.
1. Przeogromna ziemio, wyszłaś z Bożych rąk,
wykrzykuj radośnie, śpiewaj Mu i graj.
Świetlisty księżycu, niebo pełne gwiazd
i ogromne słońce, przed Panem swym tańcz.
Ref.: O Najwyższy nasz,
na dłonie wzniesione me spójrz,
Niech płynie chwata jak kadzideł dym,
2. Niech morze swym szumem Pana niebios czci,
potoki niech mruczą, jezior tafla lśni.
A szczytów majestat, sięgający chmur,
niech kornie przyklęknie, psalmy nucąc Mu.
Ref.: O Najwyższy nasz,
na dłonie wzniesione me spójrz,
Niech płynie chwata jak kadzideł dym,
3. Sam długo błądziłem, szukając Twych dróg.
Patrzyłem na piękno, Twoich palców cud,
Aż wreszcie odkryłem, żeś stworzył nas,
że ludzie to owce, a Ty pasterz nasz.
piosenka „Jak kadzideł dym”
PIN: 002032651
dla dociekliwych
tu znajdziesz trochę więcej informacji, które pozwolą Ci spojrzeć na zagadnienie w trochę szerszym kontekście
Propozycja planu lekcji (konspekt)
Cel lekcji:
- Poznanie i zrozumienie różnych teorii na temat pochodzenia wszechświata.
- Kształtowanie umiejętności analizy różnych perspektyw: religijnych i naukowych.
Część I: Wprowadzenie (10 minut)
- Krótka motywacja: Pytanie do uczniów, np.: “Jak myślicie, skąd pochodzi świat?”
- Prezentacja: Krótkie wprowadzenie do dwóch głównych perspektyw:
- Religijna (stworzenie świata w Biblii).
- Naukowa (teoria Wielkiego Wybuchu).
- Cel lekcji:
Wyjaśnienie, że będziemy porównywać te podejścia, by zrozumieć różne sposoby patrzenia na pochodzenie świata.
Część II: Praca w grupach (15 minut)
1. Podział na grupy: 3-4 osoby w każdej grupie.
2. Zadanie: Każda grupa otrzymuje krótką notatkę lub fragment na temat:
• Opis stworzenia świata w Biblii (Genesis).
• Zarys teorii Wielkiego Wybuchu.
• Filozoficzna koncepcja „pierwszej przyczyny”.
3. Dyskusja w grupach:
• Jakie argumenty przemawiają za tą teorią?
• Jakie mogą pojawić się wątpliwości lub pytania?
Część III: Prezentacja i dyskusja (15 minut)
- Prezentacja wyników: Każda grupa w skrócie przedstawia swoją teorię i główne wnioski.
- Krótka dyskusja klasowa:
- Czy te różne podejścia można połączyć, czy są sprzeczne?
- Refleksja nad wartością religii i nauki w wyjaśnianiu pochodzenia świata.
Część IV: Podsumowanie (5 minut)
- Podsumowanie: Wyjaśnienie, że pochodzenie świata to temat, który wykracza poza jedną perspektywę i angażuje różne dziedziny wiedzy.
- Pytanie na zakończenie: Czy nauka i religia mogą współistnieć w kwestii wyjaśniania początków wszechświata?
