Encyklika, Fides et ratio
Każdy człowiek rodzi się ze zdolnością pojmowania, którą trzeba rozwijać. Święty Jan Paweł II powiedział, że „Bóg zaszczepił w ludzkim sercu pragnienie poznania prawdy, którego ostatecznym celem jest poznanie Jego samego, aby człowiek – poznając Go i miłując – mógł dotrzeć także do pełnej prawdy o sobie”
W jaki sposób człowiek może poznać Boga? Czy wystarczy poznawanie Go na drodze rozumu, czy potrzebujemy także wiary? Dlaczego Bóg pragnie być poznawany przez człowieka? Na różne sposoby poszukiwali Boga św. Tomasz z Akwinu i św. Edyta Stein.
Tomasz z Akwinu urodził się w XIII wieku we Włoszech. Był kaznodzieją, poetą,
ale przede wszystkim wielkim myślicielem, człowiekiem niezwykłej wiedzy, którą umiał połączyć z wielką świętością. Wszystkie swoje zdolności oddał wyłącznie na służbę prawdy. Sam starał się ją posiąść i ogromnie pragnął dzielić się nią z innymi.
Edyta Stein urodziła się w rodzinie żydowskiej. Jej matka wyznawała judaizm, ale
Edyta z wiekiem odeszła od tej wiary. Mówiła wtedy o sobie, że jest ateistką. Przez całe życie z zaangażowaniem szukała prawdy, studiując germanistykę, historię, psychologię i filozofię. W autobiografii św. Teresy z Avili odkryła odpowiedź na pytanie o sens życia. Została ochrzczona w Kościele katolickim i wstąpiła do klasztoru sióstr karmelitanek w Kolonii. Przyjęła imię Teresa Benedykta od Krzyża. Z powodu żydowskiego pochodzenia 2 sierpnia 1942 r. została aresztowana i wywieziona do Auschwitz, gdzie zginęła w komorze gazowej. Została beatyfikowana w 1987 r. przez Jana Pawła II, a 11 lat później kanonizowana.
W. Tatarkiewicz, Św. Tomasz z Akwinu
„Święty Tomasz z Akwinu uważał, że wiara i wiedza stanowią dwie różne dziedziny
poznania, które w poszukiwaniach prawdy o świecie uzupełniają się wzajemnie. Dziedzina wiedzy, w przekonaniu Tomasza, była rozległa: rozum poznaje nie tylko rzeczy materialne, ale również Boga, jego istnienie, jego własności, jego działanie. Istnieją jednak prawdy dla rozumu niedostępne, jak Trójca Święta, grzech pierworodny, wcielenie, stworzenie świata w czasie; są to prawdy wiary, które jedynie objawienie może ludziom udostępnić. Niektóre prawdy przekraczają rozum, ale żadna mu się nie sprzeciwia. Nie może być sprzeczności między objawieniem a rozumem; podwójnej prawdy o tej samej rzeczy, jednej objawionej, a drugiej wyprowadzonej przez rozum (…) być nie może, bo wszelka prawda, zarówno objawiona, jak i naturalna, pochodzi z jednego źródła:
od Boga. Prawda, którą Bóg zsyła na drodze łaski, uzupełnia, ale nie zmienia tej, którą udostępnia na drodze przyrodzonej”
M. Jędraszewski, Edyta Stein: Wiara jako decyzja
„Od strony intelektualnej Edyta Stein znała już dobrze zasady chrześcijańskiej wiary. A jednak ciągle brakowało jej czegoś, co pozwoliłoby jej opowiedzieć się za realną prawdziwością chrześcijaństwa, Dopiero lektura autobiografii św, Teresy z Avili sprawiła, że dokonał się w niej tak oczekiwany i upragniony przez nią przełom. Z punktu widzenia Kartezjuszowej teorii poznania, w jej stwierdzeniu (…) «Tojest prawda!» należy dostrzec pewną decyzję woli, za którą w konsekwencji poszły następne decyzje: kupno katechizmu i mszału, a następnie okres katechumenatu, który trwał do dnia 1 stycznia 1922 roku, kiedy (…) przyjęła chrzest. Obok wymiaru teoriopoznawczego w stwierdzeniu Edyty Stein należy również dostrzec istnienie wymiaru metafizyczno-religijnego. Jej sąd: «To jest prawda!» prowadził bowiem do uznania faktu, że to, co głosi Kościół katolicki, jest prawdą i że, następnie, ta prawda ma wymiar ściśle osobowy. Jest nią Syn Boży, Jezus Chrystus”
1 Tm 2,3-4
Jest to bowiem dobre i miłe w oczach Zbawiciela naszego, Boga, który pragnie, by wszyscy ludzie zostali zbawieni i doszli do poznania prawdy.
Dla św, Pawła prawda to coś, co jest godne zaufania i trwałe jak fundament. Prawda
Boga to Jego niewzruszona wierność obietnicom. Poszukiwać tej prawdy, to odkrywać nieustannie i wciąż na nowo Boga oraz Jego miłość wobec człowieka, Bóg pragnie, by wszyscy ludzie poznali prawdę o Nim, a tym samym poznali Jego samego.
- Dlaczego człowiek musi się nieustannie rozwijać?
- Co może ci pomóc odnaleźć Boga i poznawać Go coraz lepiej?
- Dlaczego warto szukać Boga przez całe życie?
- Dlaczego człowiek musi nieustannie rozwijać swoją relację z Bogiem?
Chrześcijaństwo jest nieustannym poszukiwaniem Boga, który jest Prawdą. Każdy wierzący powinien szukać tej Prawdy przez całe życie. Czasem można wątpić, zastanawiać się, czy Bóg istnieje lub jaki On jest. Święci Edyta Stein i Tomasz
z Akwinu mogą być wzorem poszukiwania Boga za pomocą rozumu i wiary. Dzięki poszukiwaniu prawdy o Bogu możemy odkrywać coraz lepszą wersję nas samych,
- Wyjaśnij, jak rozumiesz słowa Edyty Stein: „Kto szuka prawdy, ten szuka Boga, choćby o tym nie wiedział’.’
- Napisz, jak rozumiesz teorię św. Tomasza z Akwinu, że nie może być sprzeczności między Bożym objawieniem a rozumem.
