Omówienie źródła
Wykorzystane w książce „Projektowani”, rozdziały: 11. Przypisy: 77.
Projektowani
Pełny widok tekstowy: wszystkie sekcje są rozwinięte i znajdują się w jednym dokumencie HTML.
Max Tegmark, Parallel Universes, Scientific American 288, nr 5 (maj 2003), s. 40–51. DOI: 10.1038/scientificamerican0503-40.
Pełny ilustrowany artykuł z majowego numeru Scientific American, s. 40–51: 12 stron PDF udostępnionych w zasobach Stanford University.
Tegmark przedstawia czteropoziomową klasyfikację wieloświata, porządkując różne znaczenia pojęcia wszechświatów równoległych. Pierwszy poziom obejmuje obszary poza naszym horyzontem obserwacyjnym, drugi odmienne regiony związane z inflacją kosmologiczną, trzeci odgałęzienia opisu kwantowego w interpretacji wielu światów, a czwarty różne struktury matematyczne traktowane jako rzeczywistości fizyczne. Autor wyjaśnia rozumowanie prowadzące do każdego poziomu, rozważa dostrojenie parametrów i rolę efektów selekcji związanych z istnieniem obserwatorów. Rozróżnia perspektywę pełnego modelu matematycznego oraz obserwatora znajdującego się wewnątrz świata. Wskazuje trudności przypisywania prawdopodobieństw nieskończonym zbiorom i odpowiada na zarzut nadmiernego mnożenia bytów, odwołując się do prostoty opisu. Jest to popularnonaukowa prezentacja stanowiska autora z 2003 roku, użyteczna do porównywania hipotez kosmologicznych; nie należy utożsamiać przedstawionych poziomów z jednakowo potwierdzonymi obserwacyjnie faktami.
Max Tegmark; wieloświat; kosmologia; inflacja; interpretacja wielu światów; dostrojenie; selekcja obserwacyjna; filozofia nauki
Wykorzystane w książce „Projektowani”, rozdziały: 11. Przypisy: 77.
Max Tegmark, Parallel Universes (Scientific American, 2003) oraz/lub Our
Mathematical Universe (Knopf, 2014).
Projektowani v11, rozdział 11 „Wszechświatów bez liku?”, s. 101, przypis 77
Przed ostatecznym drukiem porównać cytat i numer strony z egzemplarzem źródłowym.; Dodatkowe źródła w tym samym przypisie: tegmark-mathematical-universe.
wyniku kwantowego). Wreszcie niektórzy dodają poziom IV – najbardziej abstrakcyjny – gdzie każdy matematycznie możliwy świat istnieje “gdzieś” jako odrębna rzeczywistość. Niezależnie od podziałów, kluczowa cecha wszystkich tych wizji jest wspólna: istnienie innych rzeczywistości poza naszą własną. Nasz kosmos byłby tylko jednym z wielu.
Projektowani v11; rozdział 11; przypis 77; tegmark-parallel-universes; kosmologia / artykuł popularnonaukowy