Kjærvik, Sophie L.; Bushman, Brad J., 2024-, A Meta-Analytic Review of Anger Management Activities

złość nie zniknęła, stała sie trochę mniej gwałtowna. to też trochę zależało, co robiłem podczas np. biegania, bo jeśli słuchałem książki a po bieganiu miałem umówione spotkania i wpadłem w werwor pracy, to szybko się uspakajałem. Jeśli natomiast nic nie słuchałem, albo nie ni emodliłem (przeważnie odmawiam różaniec podczas biegania) tylko pozostawałem sam ze swoimi myślami, to walka była nieprzecietna, w sensie: spora. Zaczynało się od oczywiście zarzutów a potem szukania usprawiedliwień dla tej drugiej osoby i ponownie mocowanie sie ze sobą.
Osobiście uważam, że to i tak musi nastąpić, to mocowanie się ze sobą, czy to się dokona szybciej, czy później, ale i tak musi się dokonać, czyli po pierwsze zabrać stanowisko w tej sprawie. Jeśli powstaną jakieś myśli, aby w związku z tym stanowiskiem już cos zrobić, to to należy zatrzymać, tzn. nie przechodzić do działania.Najlepszym jest wogóle nie rozmyślać nad działaniem, bo ono się tak mocno zapisze w pamięci, że gdy nawet już się uspokoję, to i tak będę uważać, że plany jakie pojąłem są właściwe, a tak często nie jest. Bo czasem spróbowałem przeciągnąć sprawę, tzn. dać jej dużo więcej czasu na przemyślenie, tzn. miesiące, podchodzące nawet w rok. To po takim długim okresie zaobserwowałem jak bardzo szkodliwe były te pierwsze postanowienia poczynione w złości.
Co w takiej sytuacji robić, kiedy rozwiązania same cisną się do głowy, rozwiązania proponujace działanie? Po prostu je dostrzec, ale nie rozwijać, nie rozmyślać nad szczegółami tego rozwiązania. Po prostu je zauważszyć i jeśli umysł już musi szukać jakichś rozwiązać, to zmuszać go do większej ilości różnego rodzaju propozycji, w które - ponownie - nie wchodzić w szczegóły, tylko "skakać po powierzchni". To wszystko powoduje, że daję głowie symulację tego, że jakoby "para" idzie w koła, ale te koła kotłuja w miejscu, bo jest im przedstawianych wile kierunków, w które mogą się potoczyć, a więc koniec końców: głupieją i stoją w miejscu. Już wolę, aby ta "para" poszła w "gwizdek" i żebym zaczął o tym swoim gniewie komuś opowiadać niż coś konkretnego z nim robić.

gdy zaczynam tłumaczyć/rozumieć drugą strone konfliktu, a już najpewniej gdy zaczynam w głowie dziekować tej drugiej stronie, że doszło do tego konfliktu, bo, albo otworzył on przede mna nowe horyzonty; pozwolił cos zrozumieć, na co bym nigdy, przenigdy nie wpadł; dał mi pełniejsze, lepsze zrozumie drugiej osoby. Gdy takie myśli powstają, to już wiem, że z dużym prawdopodobieństwem nastąpiło opanowanie złości i nie ma raczej mowy o odroczeniu konfliktu.
Wszystko inne: miłe uśmiechy, zaproszenie do kina, wspólny spacer, miłe rozmowy, zainteresowanie się potrzebami tej drugiej osoby - to wszystko może być grą, a wewnątrz ciągle może tlić się krzywda, ból itp. Dlatego dopiero gdy niejako pokocham tą ułomność i uwierzę lub dostrzegę, że ta ułomność - i to nie ważne, czy moja, czy tej drugiej osoby - doprowadziła do jakiegoś dobra, to zaczynam lubieć tą ułomność, powiedzmy nawet, że zaczynam ja kochać.
Bieganie, czy ten wysiłek ma coś znaczącego w tym procesie? Pewnie tak, ale bardziej w takim fizycznym względzie, bo biegnąć 10km spocę się jak szczór, potem trochę lepiej śpię, nie mam lenia, aby zrobić to czy owo w ciągu dnia, nie obrastam tłuszczem, który przybija mnie do podłogi i każe mielić złości których sam doświadczyłem lub je okazałem. Czyli wtedy zapadam się sam w sobie. Gdy fikonuję jakąś fizyczną aktywność, ona natomiast ułatwia mi wykonanie kolejnej fizycznej czynności. Ten ruch sprawia, ze również porusza się mój umysł, a wraz z umysłem i ciałem biegną moje uczucia skacząc z kwiatka na kwiatek, dostarczając mi nowy wrażeń, nowych bodźców - i koło się kręci dalej, z tym, że nie w szalonym pędzie, ale coraz spokojniej i jednostajnie. Moja fizycznośc ma wiele do powiedzienia mojej emocjonalności i na odwrót. Gdy w tym pierwszym "się dzieje" to i w tym drugim "się dzieje", jest ruch, tzn. jest życie. Gdy zamykam się na problemie, to często stoję w miejscu, byjęs ie z myślami, zapadam się w sobie i zaczynam "więdnąć".

bardzo ważne jest to o czym myślę podczas treningu. Jeśli o odwecie - zresztą juz o tym pisałem wyżej. Ważne, a nawet bardzo ważne jest dla mnie zajęcie się sprawami innych ludzi, poszukanie sposobu aby pomóc komus, wyjść z jakąś inicjatywą, zabrać się za pisanie książki, czy odgrzebać porzuconą, lub zaniedbaną pasję, posłuchać narzekań kolegi, ale nie w tym celu, aby mu opowiedzieć o swoich problemach, lae zadawać pytania dotyczące jego osoby, dać mu swój czas. Jest to niezwykle trudne, ale cenne są z tego owoce. Po pierwsze spotkanie z drugim człowiekiem, ale nie po to , aby go wykorzystać, lae jego posłuchać, z nim cos zrobić, w najgorszym wypadku z nim zagrać w squash'a. Na gaszenie świeżej złości zawsze dobrze na mnie działał bieg, ogólnie: zmęczenie się, zle nie takie agresywne zmęczenie się, gdzie jest wyżywanie się na jakimś matwym obiekcie/rzeczy. Nie. Zwłaszcza bieganie w piątek lub we wtorek, gdzie są tajemnice bolesne i biegać sie=ę nie chce i wszystko boli, może nie tak konkretnie boli, ale doskwiera - zwłaszcza pierwsze 2 kilometry i ostatnie 2 kilometry, wtedy bardzo wiele pomaga rozmyślanie o Jezusie , o jego ranach, o Jego cierpieniu itp. Jesli to jest piątek to jeszcze post, czyli nie jedzenie przez 18 godzin, tylko picie, to są takie metody cilesnego radzenia sobie ze złością. Pozostaje jeszcze mentalne radzenie sobie, ale o tym wyżej już pisałem.

Pierwszą umiejętnością, która trzeba nabyć, to umiejętność zauważenia u siebie pirwszych oznak złości. Jest nią przeważnie u mnie zawężona perspektywa myślenia, nadmierne koncentrowanie się na tu i teraz, na danym zagadnieniu/sprawie/słowie i krążenie wokół tego. Czyli inaczej mówiąc, perspektywa myślowa (ilość wolno przebigających przez umysł myśli raptownie się zmniejsza) się zawęża. Już nie ma nieprzewidywalnych skojarzeń, swobodnegych skojarzeń, przeskakiwania z myśli na myśł. Wygląda to bardzo podobnie jak atak zwierzęcia na drugie zwierzę: zawsze po lini prostej. Już nie ma swobodnych skoków raz w lewo, raz w prawo. Ogólnie mówiąc: linia prosta wyzwala w nas, bynajmniej we mnie troche więcej niepokoju, niż krzątanie się myślami raz tu, raz tam. Podobnie jest też z naszą perspektywą widzenia/postrzegania rzeczywistości. Gdy tylko się zdenerwujemy horyzont tego co widzimy jest znacznie weższy niż swobodnie, zrelaksowani idziemy przez życie. Widzimy wtedy o wiele więcej, uczymy się szybciej, jesteśmy pogodni. Gdy w nasze/moje życie wkracza złość wszystko się zawęża. Mniej widzę, mniej czuję, mniej rozumiem itd. Gdy to u siebie zacznę postrzegać to może być dla mnie oznaką pierwszych oznak złości, a więc powinna się zapalać "żarówka"/światełko: uważaj na to co mówisz, a robienie ogranicz do minimum! Mów zdawkowo, nie pełnymi zdaniami, wraz ze wstępem, rozwinięciem i zakończeniem tematu, Tak nie rób. Krótkie, zdawkowo odpowiedzi. Szukaj momentu, aby wyjść z tego miejsca, opuścić tą rozmowę. Szukaj, tzn. oceń moment/czas kiedy twoje opuszczenie miejsca/rozmowy nie spowoduje jeszcze większej eskalacji złości/nieprzyjemności jaką ci wyrządza druga osoba, czy sytuacja, w której się znalazłeś. Moja ucieczka może nic nie dać, bo problem może mnie i tak "dogonić" i uderzyć ze zdwojoną mocą, a więc trzeba wytrwać do momentu, kidy nadarzy się okazja aby z tego wyjść, to opuścić.
To jest jedno. Drugie jest to, aby intensywniej obserwować swoje uczucia/emocje zwłaszcza podczas wypowiadanych przez siebie zdań/kwestii. Gdy to co mówię mnie uspakaja, bądź jest neutralne to dobrze, w odróżnieniu gdy wypowiadane przeze mnie słowa we mnie samym budzą niepokój, to już moę być dla mnie pierwszy znak "zawładnięcia mnie przez złość", daję się jej porwać i płynę na jej fali. W tym samym momencie płynięcia na tej przysłowiowej fali (jak serfer) sprawia mi to pewna przyjemność, czuję się półbogiem, czuję jakbym rządził otaczającą mnie rzeczywistością. Daję się unieść. Ale nie przewiduję w tym momencie tryumfu, że niebawem fala się skończy i zpadnę z deski imogę zacząć tonąć, a owładnięty przez złość moje ruchy mogą być mniej skoordynowane i więcej będę popełniał błędów. Czyli ten chwilowy sukces, jest tak krótki jak mrugnięcie okiem, natomiast to co się dzieje potem jest po prostu trwającą wieki tragedią/katastrofą.

Po pierwsze mam świadomość, że dzielę się osobistymi przeżyciami, które moga nieco odbiegać od doświadczenia innych osób. Pamiętam swoje stresujące przeżycia za czasów dziecięcych kiedy to w bieganiu szukałem ujścia narastającym stresom z życia w rodzinie, w której rodzicie nieustannie żyli w jakimś konflikcie lub powodowali sytuacje stresujące dla nas, ich dzieci. Pamiętam swoje "ściganie się" z samochodami, kiedy to biegnąć po chodniku wyznaczałem sobie za cel jakieś odległe drzewo, a widząc z tyłu mnie zbliżający się do mnie pojazd mówiłem sobie w głowie: jeśli ja będe pierwszy przy tym wybranym przedemną drzewem, a nie ten zbliżający się pojazd, TO ONI SIĘ ROZWIODĄ. Nie wiem skąd ten młody chłopak już wtedy wiedział, że istnieje cos takiego jak rozwód, może stąd, że oni sami uzywali tego argumentu między sobą.
Ale tak (może nie ciągle z tą właśnie myślą) było bardzo często. Biorąc za młodu w różnego rodzaju zawodach z wielkim zaangażowaniem woli/siły wewnętrznej starałem przemóc samego siebie, czyli niejako zapanować nad sobą samym, drygować soba samym. Moje postanowienia brały górę często nie tylko nad moją fizycznością (bo czasami juz opadałem z sił) ale równiez nad swoją psychika, kiedy po prostu czegoś mi się nie chciało, ale widziałem to jako walke, mocowanie się z soba samym. Wyswabadzało to we mnie myśli surwiwalowe, aby pomimo nisprzyjających okoliczności trwać w swoim postanowieniu, w swoim mysleniu.
Opisuję to, bo przez te prawie 60 lat życia zauważyłem, że nie każdy tak ma, a może inaczej: niewielu tak ma. Przez koleje swoje życia nauczyłem się nieco neutralizować to swoje myslenie i działanie: żeby nie za wszelkę cenę i ze wszystkich sił, bo inni wokół zaczynają "pękać" , a ja dopiero się rozgrzewam. Dlatego uważam, że jest to specyficzne podejście i trochę musze je relatywizować, bynajmniej tak podchodzić do doświadczenia innych ludzi.
Zmienić swoje stanowisko. Tak sobie myślę, że samo bieganie nie stanowi większego znaczenia, a juz wiekszy wpływ ma bycie posłusznych, czy w harmonii z wcześniej obranym stylem życia, przyzwyczajeń. Gdy w sytuacji nerwowej/złości nadal mnie stać na trening, robinie rzeczy, które przywykłem robić gdy jest mi dobrze z samym sobą oraz z innymi wokół siebie, to już czuję moc panowania nad złością. Dużo bardziej pamiętam sam fakt biegania niż skutki jakie ono przyniosło, bo często po biegani czułem się tak samo, może tylko troche lepiej niz przed bieganiem. Pamiętam swoje kojące dialogi wewnętrzne podczas biegania. Czyli reasumując: trzymanie się przyzwyczajeń daje poczucie zwycięstwa/przezwyciężenia siebie, swoich słabości, w tym równiez słabości/ złych bodźców trafiających we mnie. Kolejnym czymś jest bycie w ciszy z samym soba - co daje właśnie samotny bieg. Jest to godzina sam na sam z sobą samym i swoimi myślami. Bieganie, jest dodatkiem, równie dobrze mogłoby byc zastąpione czymś innym, ale w moim przypadku działa.