Omówienie źródła
Wykorzystane w książce „Projektowani”, rozdziały: 11. Przypisy: 80.
Projektowani
Pełny widok tekstowy: wszystkie sekcje są rozwinięte i znajdują się w jednym dokumencie HTML.
Brandon Carter, Large Number Coincidences and the Anthropic Principle in Cosmology, w: M.S. Longair (red.), Confrontation of Cosmological Theories with Observational Data, IAU Symposium 63, 1974, s. 291–298. DOI: 10.1017/S0074180900235638.
Pełny referat z końcową dyskusją, s. 291–298: 8 stron PDF wydawcy Cambridge University Press. Data wydania: 1974; publikacja cyfrowa: 2017.
Carter analizuje wielkie liczby i zbieżności parametrów kosmologicznych, pytając, kiedy ich wyjaśnienie wymaga uwzględnienia warunków istnienia obserwatorów. Odróżnia zwykłe przewidywania fizyczne od wnioskowań wykorzystujących słabą oraz silną zasadę antropiczną. Słabą wersję wiąże z ograniczeniami naszego położenia i epoki obserwacji; silniejszą z warunkami, które cały Wszechświat musi spełniać, aby mogły pojawić się istoty obserwujące. Przykłady dotyczą mas gwiazd, czasu ich życia, ekspansji, gęstości materii oraz stałych oddziaływań. Autor rozważa również zbiór możliwych wszechświatów i trudność nadania mu miary prawdopodobieństwa. Zaznacza, że przewidywanie antropiczne nie musi zastępować poszukiwania głębszej teorii fizycznej. Końcowa dyskusja dotyczy stałości parametrów przyrody. Tekst stanowi historyczne źródło rozróżnień przydatnych przy analizie dostrojenia, selekcji obserwacyjnej i argumentacji kosmologicznej; nie jest odrębnym dowodem teologicznym.
Brandon Carter; zasada antropiczna; kosmologia; dostrojenie; stałe fizyczne; obserwator; wieloświat; prawdopodobieństwo
Wykorzystane w książce „Projektowani”, rozdziały: 11. Przypisy: 80.
Brandon Carter, „Large Number Coincidences and the Anthropic Principle in
Cosmology” (IAU Symp. 63, 1974); Luke A. Barnes, „The Fine-Tuning of the
Universe for Intelligent Life”, Publications of the Astronomical Society of Australia
29 (2012): 529–564; Steven Weinberg, „Anthropic Bound on the Cosmological
Constant” (Physical Review Letters, 1987).
Projektowani v11, rozdział 11 „Wszechświatów bez liku?”, s. 102, przypis 80
Przed ostatecznym drukiem porównać cytat i numer strony z egzemplarzem źródłowym.; Dodatkowe źródła w tym samym przypisie: barnes-fine-tuning, weinberg-anthropic-bound.
fine-tuningu podobnie, jak darwinowska teoria ewolucji rozwiązała pozorny projekt w biologii: poprzez dobór naturalny. W kosmosie nie ma co prawda konkurencji i reprodukcji światów (choć bywają spekulacje i na ten temat), ale sam fakt istnienia mnogich prób pełni rolę analogiczną – z milionów możliwości tylko te nadające się do życia “przechodzą dalej” w tym sensie, że mogą być doświadczone i zamieszkane.
Projektowani v11; rozdział 11; przypis 80; carter-large-number; kosmologia