Bibliografia doktoratu

Sober Elliott, 2014- the-nature-of-selection-evolutionary-theory-in-philosophical-focus

Pełny widok tekstowy: wszystkie sekcje są rozwinięte i znajdują się w jednym dokumencie HTML.

Omówienie źródła

 

Spis treści

Acknowledgments ix
Introduction 1

PART I
Fitness, Selection, Adaptation

Chapter 1
Evolutionary Theory as a Theory of Forces 13
1.1. The Prehistory of a Concept 15
1.2. History and Theory 20
1.3. Zero-Force States 31
1.4. Darwinian Fitness 38
1.5. Source Laws and Supervenience 47

Chapter 2
The Tautology Problem 61
2.1. A Good Tautology Is Hard to Find 63
2.2. A Little A Priori Truth Never Hurt Anyone 74
Chapter 3
Survival, Reproduction, Causation 87
3.1. Fitness Is Causally Inert 88
3.2. Selection Of and Selection For 97

Chapter 4
Chance 103
4.1. The Randomness of Mutation 104
4.2. Deterministic and Stochastic Processes 110
4.3. What Laplace's Demon Would Be Missing 118

Chapter 5
Explanation 135
5.1. Explanation and Prediction 136
5.2. Variational and Developmental Explanation 147
5.3. Population Thinking and Essentialism 155
Chapter 6
Adaptation 171
6.1. Selection and Improvement 172
6.2. Retrospect and Prospect 196

PART II
The Group Above and the Gene Below

Chapter 7
Beginnings 215
7.1. Historical Background 215
7.2. Transitivity and Context Dependence 226
7.3. Parsimony 234
7.4. Representability 241
7.5. The Unit of Replication 249
7.6. Adaptation and Artifact 255
7.7. Group Selection without Altruism 262
7.8. The Analysis of Variance 266

Chapter 8
Causality 277
8.1. Object and Property 278
8.2. Coronaries and Correlations 281
8.3. Fine-Tuning 288

Chapter 9
Consequences 301
9.1. The Selfish Gene or the Artifactual Allele? 302
9.2. Group Selection in Focus 314
9.3. Altruism and Averaging 325
9.4. Species Selection 355

References 369
Index 379
Contents vii

Fiszki (14)

NS-01 — Jasność pojęciowa jako zadanie, nie stan osiągnięty raz na zawsze E. Sober, The Nature of Selection, Introduction, s. 1 (strona pliku PDF: 13).

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 1.5Miejsce: 2.3

Rozumiem fragment

Przekład roboczy

Jasność jest trudna w rozwijającej się nauce. Jest trwałym celem, możliwym rezultatem wysiłku, ale nigdy nie zostaje osiągnięta raz na zawsze. […] Bardziej podstępny niż mgła jest miraż.

Miejsce w rozprawie

w rozprawie: rozdział pierwszy, punkt 5 – Krytyka inteligentny projekt; R2.3 – naturalizm metodologiczny. Funkcja argumentacyjna: Rama metodologiczna dla całego sporu: dojrzewanie teorii nie usuwa potrzeby ciągłego porządkowania pojęć.

Jak wykorzystać

Można otworzyć nim podrozdział metodologiczny, podkreślając, że zarówno inteligentny projekt, jak i jego krytycy powinni unikać pozornej jasności uzyskanej przez niejawne założenia.

Zastrzeżenie

Cytat nie rozstrzyga sporu o projekt. Uzasadnia potrzebę analizy pojęć i argumentów.

Słowa kluczowe

filozofia naukijasność pojęciowamirażmetodologia

Zaplecze redakcyjne

Słowa kluczowe

filozofia nauki; jasność pojęciowa; miraż; metodologia

Pełna karta — także tekst oryginalny

“Clarity is difficult in an evolving science. It is a permanent goal, a possible consequence of struggle. But it is never attained once and for all. [...] More insidious than the fog is the mirage.”

Przekład roboczy

Jasność jest trudna w rozwijającej się nauce. Jest trwałym celem, możliwym rezultatem wysiłku, ale nigdy nie zostaje osiągnięta raz na zawsze. [...] Bardziej podstępny niż mgła jest miraż.

Miejsce w rozprawie

w rozprawie: R1.5 - Krytyka ID; R2.3 - naturalizm metodologiczny. Funkcja argumentacyjna: Rama metodologiczna dla całego sporu: dojrzewanie teorii nie usuwa potrzeby ciągłego porządkowania pojęć.

Jak wykorzystać

Można otworzyć nim podrozdział metodologiczny, podkreślając, że zarówno ID, jak i jego krytycy powinni unikać pozornej jasności uzyskanej przez niejawne założenia.

Zastrzeżenie

Cytat nie rozstrzyga sporu o projekt. Uzasadnia potrzebę analizy pojęć i argumentów.

Słowa kluczowe

filozofia naukijasność pojęciowamirażmetodologia

NS-02 — Od skutku do przyczyny: miejsce szczególnego ryzyka E. Sober, The Nature of Selection, rozdz. 1, s. 13 (PDF: 23).

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 1.3Miejsce: 1.5Miejsce: 3.8

Rozumiem fragment

Przekład roboczy

Jedno wrażenie wzrokowe może powstać na wiele sposobów. Wrażenie oazy może być spowodowane rzeczywistą oazą na horyzoncie albo czymś innym. […] Gdy ulegamy złudzeniu, popełniamy błąd we wnioskowaniu od skutku do przyczyny.

Miejsce w rozprawie

w rozprawie: rozdział pierwszy, punkt 3 – dane świadczące o inteligencji; rozdział pierwszy, punkt 5 – krytyka inteligentny projekt; R3.8 – granice rekonstrukcji Projektanta. Funkcja argumentacyjna: Ogólna przestroga przed utożsamieniem obserwowanego wzorca z jedną uprzywilejowaną przyczyną.

Jak wykorzystać

Zastosuj jako kryterium oceny argumentu: najpierw zidentyfikuj obserwowany skutek, następnie porównaj kilka możliwych przyczyn, zamiast przechodzić bezpośrednio od „wygląda na projekt” do „zostało zaprojektowane”.

Zastrzeżenie

Sober nie twierdzi, że wnioskowanie przyczynowe jest niemożliwe; twierdzi, że wymaga ono porównania alternatyw.

Słowa kluczowe

wnioskowanie przyczynoweskutekprzyczynainteligentny projekt

Zaplecze redakcyjne

Słowa kluczowe

wnioskowanie przyczynowe; skutek; przyczyna; ID

Pełna karta — także tekst oryginalny

“A single visual impression can be produced in many ways. The impression of an oasis might be caused by a real oasis on the horizon, or by something else. [...] When we are taken in by an illusion, we err in an inference from effect to cause.”

Przekład roboczy

Jedno wrażenie wzrokowe może powstać na wiele sposobów. Wrażenie oazy może być spowodowane rzeczywistą oazą na horyzoncie albo czymś innym. [...] Gdy ulegamy złudzeniu, popełniamy błąd we wnioskowaniu od skutku do przyczyny.

Miejsce w rozprawie

w rozprawie: R1.3 - dane świadczące o inteligencji; R1.5 - krytyka ID; R3.8 - granice rekonstrukcji Projektanta. Funkcja argumentacyjna: Ogólna przestroga przed utożsamieniem obserwowanego wzorca z jedną uprzywilejowaną przyczyną.

Jak wykorzystać

Zastosuj jako kryterium oceny argumentu: najpierw zidentyfikuj obserwowany skutek, następnie porównaj kilka możliwych przyczyn, zamiast przechodzić bezpośrednio od „wygląda na projekt” do „zostało zaprojektowane”.

Zastrzeżenie

Sober nie twierdzi, że wnioskowanie przyczynowe jest niemożliwe; twierdzi, że wymaga ono porównania alternatyw.

Słowa kluczowe

wnioskowanie przyczynoweskutekprzyczynaID

NS-03 — Rzeczywiste wyjaśnienie wymaga przestrzeni alternatyw E. Sober, The Nature of Selection, rozdz. 1, s. 13 (PDF: 23).

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 1.3Miejsce: 1.5Miejsce: 2.3

Rozumiem fragment

Przekład roboczy

Uczeni próbują scharakteryzować zakres możliwych przyczyn ewolucji, a następnie ustalić, która z tych możliwości rzeczywiście zaszła. To, co rzeczywiste, rozumie się przez wcześniejsze umieszczenie tego w przestrzeni możliwości.

Miejsce w rozprawie

w rozprawie: rozdział pierwszy, punkt 3; rozdział pierwszy, punkt 5; R2.3. Funkcja argumentacyjna: Uzasadnienie kontrastywnego modelu testowania hipotez.

Jak wykorzystać

Może posłużyć do zbudowania schematu: dane D należy oceniać względem H-inteligentny projekt oraz konkretnych hipotez naturalistycznych, a nie względem pustej kategorii „przypadku”.

Zastrzeżenie

Samo wyliczenie możliwości nie wystarcza; każda z nich musi mieć określone przewidywania lub prawdopodobieństwa danych.

Słowa kluczowe

alternatywywyjaśnienietestowanie hipotezmetodologia

Zaplecze redakcyjne

Słowa kluczowe

alternatywy; wyjaśnienie; testowanie hipotez; metodologia

Pełna karta — także tekst oryginalny

“Scientists try to characterize a range of possible causes of evolution, and then to determine which of these possibilities actually obtained. The actual is understood by first embedding it in the possible.”

Przekład roboczy

Uczeni próbują scharakteryzować zakres możliwych przyczyn ewolucji, a następnie ustalić, która z tych możliwości rzeczywiście zaszła. To, co rzeczywiste, rozumie się przez wcześniejsze umieszczenie tego w przestrzeni możliwości.

Miejsce w rozprawie

w rozprawie: R1.3; R1.5; R2.3. Funkcja argumentacyjna: Uzasadnienie kontrastywnego modelu testowania hipotez.

Jak wykorzystać

Może posłużyć do zbudowania schematu: dane D należy oceniać względem H-ID oraz konkretnych hipotez naturalistycznych, a nie względem pustej kategorii „przypadku”.

Zastrzeżenie

Samo wyliczenie możliwości nie wystarcza; każda z nich musi mieć określone przewidywania lub prawdopodobieństwa danych.

Słowa kluczowe

alternatywywyjaśnienietestowanie hipotezmetodologia

NS-04 — Dobór naturalny jest jedną z przyczyn, nie synonimem całej ewolucji

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 1.4Miejsce: 1.5

Rozumiem fragment

E. Sober, The Nature of Selection, rozdz. 1, s. 14 (PDF: 24).

Przekład roboczy

Dobór naturalny jest jednym rodzajem przyczyny. Selekcja może powodować ewolucję, lecz istnieją inne mechanizmy zdolne wywoływać ten sam skutek.

Miejsce w rozprawie

w rozprawie: rozdział pierwszy, punkt 4 – dane biologiczne; rozdział pierwszy, punkt 5 – krytyka inteligentny projekt. Funkcja argumentacyjna: Porządkuje język: „ewolucja” nie oznacza wyłącznie „doboru naturalnego”.

Jak wykorzystać

Przy omawianiu krytyki mechanizmów darwinowskich oddziel: fakt zmiany ewolucyjnej, wspólne pochodzenie, dobór, dryf, mutację i ograniczenia rozwojowe. Krytyka jednego mechanizmu nie obala automatycznie pozostałych tez.

Zastrzeżenie

Cytat nie ocenia, który mechanizm był najważniejszy w konkretnym przypadku.

Słowa kluczowe

dobór naturalnymechanizmy ewolucjirozróżnienia

Zaplecze redakcyjne

Słowa kluczowe

dobór naturalny; mechanizmy ewolucji; rozróżnienia

Pełna karta — także tekst oryginalny

E. Sober, The Nature of Selection, rozdz. 1, s. 14 (PDF: 24). “Natural selection is one kind of cause. Selection can produce evolution, but there are other mechanisms that are capable of doing the same thing.”

Przekład roboczy

Dobór naturalny jest jednym rodzajem przyczyny. Selekcja może powodować ewolucję, lecz istnieją inne mechanizmy zdolne wywoływać ten sam skutek.

Miejsce w rozprawie

w rozprawie: R1.4 - dane biologiczne; R1.5 - krytyka ID. Funkcja argumentacyjna: Porządkuje język: „ewolucja” nie oznacza wyłącznie „doboru naturalnego”.

Jak wykorzystać

Przy omawianiu krytyki mechanizmów darwinowskich oddziel: fakt zmiany ewolucyjnej, wspólne pochodzenie, dobór, dryf, mutację i ograniczenia rozwojowe. Krytyka jednego mechanizmu nie obala automatycznie pozostałych tez.

Zastrzeżenie

Cytat nie ocenia, który mechanizm był najważniejszy w konkretnym przypadku.

Słowa kluczowe

dobór naturalnymechanizmy ewolucjirozróżnienia

NS-05 — Historyczna rola darwinowskiej alternatywy wobec argumentu z projektu

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 1.2Miejsce: 2.2

Rozumiem fragment

E. Sober, The Nature of Selection, rozdz. 1, s. 19 (PDF: 29).

Przekład roboczy

Przy braku wiarygodnego mechanizmu alternatywnego argument z projektu zasługiwał na poważne traktowanie. Wkładem Darwina było rozwinięcie alternatywy nieteistycznej.

Miejsce w rozprawie

w rozprawie: rozdział pierwszy, punkt 2 – historia inteligentny projekt; R2.2 – teologia naturalna. Funkcja argumentacyjna: Krótka, wyważona charakterystyka zmiany sytuacji argumentacyjnej po Darwinie.

Jak wykorzystać

Może stanowić łącznik między Paleyem a współczesnym inteligentny projekt: pojawienie się mechanizmu naturalistycznego zmieniło ciężar dowodu, dlatego nowy argument z projektu musi odnosić się do realnej mocy wyjaśniającej teorii ewolucyjnej.

Zastrzeżenie

„Alternatywa nieteistyczna” nie jest równoznaczna z logicznym obaleniem teizmu ani z dowodem metafizycznego naturalizmu.

Słowa kluczowe

PaleyDarwinhistoria argumentu z projektuteologia naturalna

Zaplecze redakcyjne

Słowa kluczowe

Paley; Darwin; historia argumentu z projektu; teologia naturalna

Pełna karta — także tekst oryginalny

E. Sober, The Nature of Selection, rozdz. 1, s. 19 (PDF: 29). “In the absence of some alternative plausible mechanism, the argument from design deserved to be taken seriously. Darwin’s contribution was to develop a nontheistic alternative.”

Przekład roboczy

Przy braku wiarygodnego mechanizmu alternatywnego argument z projektu zasługiwał na poważne traktowanie. Wkładem Darwina było rozwinięcie alternatywy nieteistycznej.

Miejsce w rozprawie

w rozprawie: R1.2 - historia ID; R2.2 - teologia naturalna. Funkcja argumentacyjna: Krótka, wyważona charakterystyka zmiany sytuacji argumentacyjnej po Darwinie.

Jak wykorzystać

Może stanowić łącznik między Paleyem a współczesnym ID: pojawienie się mechanizmu naturalistycznego zmieniło ciężar dowodu, dlatego nowy argument z projektu musi odnosić się do realnej mocy wyjaśniającej teorii ewolucyjnej.

Zastrzeżenie

„Alternatywa nieteistyczna” nie jest równoznaczna z logicznym obaleniem teizmu ani z dowodem metafizycznego naturalizmu.

Słowa kluczowe

PaleyDarwinhistoria argumentu z projektuteologia naturalna

NS-06 — Ten sam skutek może mieć różne wyjaśnienia E. Sober, The Nature of Selection, rozdz. 1, s. 24 (PDF: 34).

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 1.3Miejsce: 1.5

Rozumiem fragment

Przekład roboczy

Gdy cecha staje się rozpowszechniona w populacji, jednym możliwym wyjaśnieniem jest dobór darwinowski działający między osobnikami. Jednak, jak w każdym wnioskowaniu od skutku do przyczyny, trzeba uznać, że dany skutek może być teoretycznie wytworzony na różne sposoby.

Miejsce w rozprawie

w rozprawie: rozdział pierwszy, punkt 3; rozdział pierwszy, punkt 5. Funkcja argumentacyjna: Bezpośrednia reguła dla oceny konkurencyjnych wyjaśnień pochodzenia cechy.

Jak wykorzystać

W analizie struktur biologicznych nie wystarczy wskazać, że jedna hipoteza „potrafi” je wyjaśnić. Trzeba zestawić jej przewidywania z przewidywaniami innych mechanizmów.

Zastrzeżenie

Możliwość alternatywy nie przesądza jej prawdziwości; wymaga osobnych danych.

Słowa kluczowe

wieloprzyczynowośćcecha biologicznakonkurencja wyjaśnień

Zaplecze redakcyjne

Słowa kluczowe

wieloprzyczynowość; cecha biologiczna; konkurencja wyjaśnień

Pełna karta — także tekst oryginalny

“When a characteristic becomes prevalent in a population, one possible explanation is that this happened in virtue of Darwinian selection among individuals. But as with any inference from effect to cause, we must recognize that a given effect may, in theory, be produced in various ways.”

Przekład roboczy

Gdy cecha staje się rozpowszechniona w populacji, jednym możliwym wyjaśnieniem jest dobór darwinowski działający między osobnikami. Jednak, jak w każdym wnioskowaniu od skutku do przyczyny, trzeba uznać, że dany skutek może być teoretycznie wytworzony na różne sposoby.

Miejsce w rozprawie

w rozprawie: R1.3; R1.5. Funkcja argumentacyjna: Bezpośrednia reguła dla oceny konkurencyjnych wyjaśnień pochodzenia cechy.

Jak wykorzystać

W analizie struktur biologicznych nie wystarczy wskazać, że jedna hipoteza „potrafi” je wyjaśnić. Trzeba zestawić jej przewidywania z przewidywaniami innych mechanizmów.

Zastrzeżenie

Możliwość alternatywy nie przesądza jej prawdziwości; wymaga osobnych danych.

Słowa kluczowe

wieloprzyczynowośćcecha biologicznakonkurencja wyjaśnień

NS-07 — Produkt uboczny i ograniczenia konstrukcyjne E. Sober, The Nature of Selection, rozdz. 1, s. 24 (PDF: 34).

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 1.4Miejsce: 1.5

Rozumiem fragment

Przekład roboczy

Selekcja działająca na szczęki może „zabrać ze sobą” podbródki jako pasażerów na gapę. […] Jeżeli ograniczenia konstrukcyjne wiążą cechy w pakiety, zdolność doboru naturalnego do wytwarzania nowości zostaje ograniczona.

Miejsce w rozprawie

w rozprawie: rozdział pierwszy, punkt 4; rozdział pierwszy, punkt 5. Funkcja argumentacyjna: Krytyka prostego adaptacjonizmu: nie każda uporządkowana cecha powstała dlatego, że sama była przedmiotem selekcji.

Jak wykorzystać

Przy analizie „celowości” struktur rozróżnij adaptację, produkt uboczny, korelację rozwojową i ograniczenie konstrukcyjne. To wzmacnia rozprawę, bo zawęża argument projektowy do przypadków odpornych na takie wyjaśnienia.

Zastrzeżenie

Ograniczenia doboru nie stanowią same przez się dowodu projektu.

Słowa kluczowe

adaptacjonizmprodukt ubocznyplejotropiaograniczenia

Zaplecze redakcyjne

Słowa kluczowe

adaptacjonizm; produkt uboczny; plejotropia; ograniczenia

Pełna karta — także tekst oryginalny

“Selection for jaws will bring chins along as a free rider. [...] But if architectural constraints tie traits together in packages, the power of natural selection to produce novelty will be reduced.”

Przekład roboczy

Selekcja działająca na szczęki może „zabrać ze sobą” podbródki jako pasażerów na gapę. [...] Jeżeli ograniczenia konstrukcyjne wiążą cechy w pakiety, zdolność doboru naturalnego do wytwarzania nowości zostaje ograniczona.

Miejsce w rozprawie

w rozprawie: R1.4; R1.5. Funkcja argumentacyjna: Krytyka prostego adaptacjonizmu: nie każda uporządkowana cecha powstała dlatego, że sama była przedmiotem selekcji.

Jak wykorzystać

Przy analizie „celowości” struktur rozróżnij adaptację, produkt uboczny, korelację rozwojową i ograniczenie konstrukcyjne. To wzmacnia rozprawę, bo zawęża argument projektowy do przypadków odpornych na takie wyjaśnienia.

Zastrzeżenie

Ograniczenia doboru nie stanowią same przez się dowodu projektu.

Słowa kluczowe

adaptacjonizmprodukt ubocznyplejotropiaograniczenia

NS-08 — „Losowa mutacja” nie znaczy „nieprzewidywalna” ani „bez przyczyny”

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 1.4Miejsce: 1.5Miejsce: 3.4Miejsce: 3.8

Rozumiem fragment

E. Sober, The Nature of Selection, rozdz. 4, s. 104-105 (PDF: 114-115).

Przekład roboczy

Losowość mutacji nie oznacza, że mutacje są ze swej natury nieprzewidywalne. […] Obronna treść twierdzenia, że mutacja jest losowa, polega po prostu na tym, iż mutacje nie zachodzą dlatego, że byłyby korzystne.

Miejsce w rozprawie

w rozprawie: rozdział pierwszy, punkt 4; rozdział pierwszy, punkt 5; R3.4; R3.8. Funkcja argumentacyjna: Usuwa częste nieporozumienie semantyczne w sporze o przypadek, cel i kierowanie ewolucją.

Jak wykorzystać

Zastosuj do wykazania, że biologiczne „random” jest tezą o braku korelacji z przyszłą korzyścią, nie zaś automatyczną tezą o metafizycznym braku przyczyny, prawa czy Opatrzności.

Zastrzeżenie

Nie należy z tego wyprowadzać tezy, że mutacje są projektowane; cytat jedynie ogranicza znaczenie terminu „losowy”.

Słowa kluczowe

mutacjalosowośćprzyczynowośćteleologia

Zaplecze redakcyjne

Słowa kluczowe

mutacja; losowość; przyczynowość; teleologia

Pełna karta — także tekst oryginalny

E. Sober, The Nature of Selection, rozdz. 4, s. 104-105 (PDF: 114-115). “The randomness of mutation does not mean that mutations are inherently unpredictable. [...] The defensible idea in the claim that mutation is random is simply that mutations do not occur because they would be beneficial.”

Przekład roboczy

Losowość mutacji nie oznacza, że mutacje są ze swej natury nieprzewidywalne. [...] Obronna treść twierdzenia, że mutacja jest losowa, polega po prostu na tym, iż mutacje nie zachodzą dlatego, że byłyby korzystne.

Miejsce w rozprawie

w rozprawie: R1.4; R1.5; R3.4; R3.8. Funkcja argumentacyjna: Usuwa częste nieporozumienie semantyczne w sporze o przypadek, cel i kierowanie ewolucją.

Jak wykorzystać

Zastosuj do wykazania, że biologiczne „random” jest tezą o braku korelacji z przyszłą korzyścią, nie zaś automatyczną tezą o metafizycznym braku przyczyny, prawa czy Opatrzności.

Zastrzeżenie

Nie należy z tego wyprowadzać tezy, że mutacje są projektowane; cytat jedynie ogranicza znaczenie terminu „losowy”.

Słowa kluczowe

mutacjalosowośćprzyczynowośćteleologia

NS-10 — Trudność zastosowania teorii nie zawsze jest jej wadą E. Sober, The Nature of Selection, rozdz. 5, s. 137 (PDF: 147).

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 1.5Miejsce: 2.3Miejsce: 3.8

Rozumiem fragment

Przekład roboczy

Świat, w którym żyjemy, może być po prostu taki, że na pewne pytania bardzo trudno odpowiedzieć. W takim razie trudności biologów z zastosowaniem teorii mogą być oznaką nie jej niedoskonałości, lecz adekwatności.

Miejsce w rozprawie

w rozprawie: rozdział pierwszy, punkt 5; R2.3; R3.8. Funkcja argumentacyjna: Antidotum na argument z aktualnej luki wyjaśniającej.

Jak wykorzystać

Przy krytyce inteligentny projekt zaznacz, że brak pełnej rekonstrukcji historycznej może wynikać ze złożoności świata i nie musi oznaczać braku przyczyny naturalnej. Analogicznie, naturalista nie powinien traktować przyszłego wyjaśnienia jako już posiadanego.

Zastrzeżenie

Cytat chroni teorię przed zbyt szybkim odrzuceniem, ale nie immunizuje jej przed testami i falsyfikacją konkretnych modeli.

Słowa kluczowe

argument z lukzłożonośćstosowalność teoriipokora epistemiczna

Zaplecze redakcyjne

Słowa kluczowe

argument z luk; złożoność; stosowalność teorii; pokora epistemiczna

Pełna karta — także tekst oryginalny

“The world we live in may simply be such that certain questions are very hard to answer. If so, the difficulties that biologists find in applying a theory may actually be a sign not of the theory’s imperfection but of its adequacy.”

Przekład roboczy

Świat, w którym żyjemy, może być po prostu taki, że na pewne pytania bardzo trudno odpowiedzieć. W takim razie trudności biologów z zastosowaniem teorii mogą być oznaką nie jej niedoskonałości, lecz adekwatności.

Miejsce w rozprawie

w rozprawie: R1.5; R2.3; R3.8. Funkcja argumentacyjna: Antidotum na argument z aktualnej luki wyjaśniającej.

Jak wykorzystać

Przy krytyce ID zaznacz, że brak pełnej rekonstrukcji historycznej może wynikać ze złożoności świata i nie musi oznaczać braku przyczyny naturalnej. Analogicznie, naturalista nie powinien traktować przyszłego wyjaśnienia jako już posiadanego.

Zastrzeżenie

Cytat chroni teorię przed zbyt szybkim odrzuceniem, ale nie immunizuje jej przed testami i falsyfikacją konkretnych modeli.

Słowa kluczowe

argument z lukzłożonośćstosowalność teoriipokora epistemiczna

NS-09 — Przypadek w ewolucji: pytanie o stopień, nie o samo istnienie E. Sober, The Nature of Selection, rozdz. 4, s. 112 (PDF: 122).

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 1.4Miejsce: 1.5Miejsce: 3.4

Rozumiem fragment

Przekład roboczy

Ponieważ populacje biologiczne muszą być skończone, nie ulega wątpliwości, że przypadek odgrywa rolę w ewolucji. Biologów interesuje nie to, czy jest to prawdą, lecz jak ważna była rola przypadku.

Miejsce w rozprawie

w rozprawie: rozdział pierwszy, punkt 4; rozdział pierwszy, punkt 5; R3.4. Funkcja argumentacyjna: Przenosi dyskusję z fałszywego „przypadek albo projekt” na empiryczne pytanie o zakres i wagę procesów stochastycznych.

Jak wykorzystać

Można użyć przy omawianiu dryfu genetycznego i kontyngencji, wskazując, że obecność przypadku na jednym poziomie opisu nie rozstrzyga teologicznej kwestii sensu całości.

Zastrzeżenie

Sober mówi o roli statystycznego przypadku w modelach biologicznych, nie o przypadku jako ostatecznej zasadzie metafizycznej.

Słowa kluczowe

przypadekdryf genetycznystochastycznośćkontyngencja

Zaplecze redakcyjne

Słowa kluczowe

przypadek; dryf genetyczny; stochastyczność; kontyngencja

Pełna karta — także tekst oryginalny

“Since biological populations must be finite, there is no doubt that chance plays a role in evolution. The question that interests biologists is not whether this is true but how important the role of chance has been.”

Przekład roboczy

Ponieważ populacje biologiczne muszą być skończone, nie ulega wątpliwości, że przypadek odgrywa rolę w ewolucji. Biologów interesuje nie to, czy jest to prawdą, lecz jak ważna była rola przypadku.

Miejsce w rozprawie

w rozprawie: R1.4; R1.5; R3.4. Funkcja argumentacyjna: Przenosi dyskusję z fałszywego „przypadek albo projekt” na empiryczne pytanie o zakres i wagę procesów stochastycznych.

Jak wykorzystać

Można użyć przy omawianiu dryfu genetycznego i kontyngencji, wskazując, że obecność przypadku na jednym poziomie opisu nie rozstrzyga teologicznej kwestii sensu całości.

Zastrzeżenie

Sober mówi o roli statystycznego przypadku w modelach biologicznych, nie o przypadku jako ostatecznej zasadzie metafizycznej.

Słowa kluczowe

przypadekdryf genetycznystochastycznośćkontyngencja

NS-11 — Przewidywanie nie jest tym samym co wyjaśnienie E. Sober, The Nature of Selection, rozdz. 5, s. 142 (PDF: 152).

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 1.3Miejsce: 1.5Miejsce: 2.2

Rozumiem fragment

Przekład roboczy

Zdania, które pozwalają przewidzieć zdarzenie, mogą nie wyjaśniać, dlaczego ono zachodzi.

Miejsce w rozprawie

w rozprawie: rozdział pierwszy, punkt 3; rozdział pierwszy, punkt 5; R2.2. Funkcja argumentacyjna: Rozdziela dwa kryteria sukcesu teorii: trafność predykcyjną i adekwatność wyjaśniającą.

Jak wykorzystać

Może wesprzeć analizę pytania, czy argument z projektu ma tylko „dopasowywać” dane, czy także wskazywać mechanizm przyczynowy. To samo kryterium należy stosować do modeli naturalistycznych.

Zastrzeżenie

Brak pełnego mechanizmu nie odbiera automatycznie wartości predykcyjnej; trzeba wyraźnie wskazać, o jaki typ sukcesu chodzi.

Słowa kluczowe

wyjaśnienieprzewidywaniemechanizmfilozofia nauki

Zaplecze redakcyjne

Słowa kluczowe

wyjaśnienie; przewidywanie; mechanizm; filozofia nauki

Pełna karta — także tekst oryginalny

“The propositions that allow an event to be predicted may fail to explain why it occurs.”

Przekład roboczy

Zdania, które pozwalają przewidzieć zdarzenie, mogą nie wyjaśniać, dlaczego ono zachodzi.

Miejsce w rozprawie

w rozprawie: R1.3; R1.5; R2.2. Funkcja argumentacyjna: Rozdziela dwa kryteria sukcesu teorii: trafność predykcyjną i adekwatność wyjaśniającą.

Jak wykorzystać

Może wesprzeć analizę pytania, czy argument z projektu ma tylko „dopasowywać” dane, czy także wskazywać mechanizm przyczynowy. To samo kryterium należy stosować do modeli naturalistycznych.

Zastrzeżenie

Brak pełnego mechanizmu nie odbiera automatycznie wartości predykcyjnej; trzeba wyraźnie wskazać, o jaki typ sukcesu chodzi.

Słowa kluczowe

wyjaśnienieprzewidywaniemechanizmfilozofia nauki

NS-12 — „Wyselekcjonowane” nie znaczy jeszcze „adaptacja do” E. Sober, The Nature of Selection, rozdz. 6, s. 197 (PDF: 207).

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 1.4Miejsce: 1.5

Rozumiem fragment

Przekład roboczy

Jeżeli cecha neutralna jest plejotropowo związana z cechą korzystną, może pojawić się wskutek doboru naturalnego. Została wyselekcjonowana, ale nie znaczy to, że jest adaptacją, ponieważ nie zachodził dobór ze względu na tę cechę.

Miejsce w rozprawie

w rozprawie: rozdział pierwszy, punkt 4; rozdział pierwszy, punkt 5. Funkcja argumentacyjna: Precyzuje różnicę między historyczną przyczyną rozpowszechnienia cechy a aktualną funkcją lub korzyścią.

Jak wykorzystać

Przy omawianiu celowości biologicznej wskaż, że użyteczność cechy dzisiaj nie dowodzi, iż ta użyteczność wyjaśnia jej powstanie.

Zastrzeżenie

To argument przeciw naiwnemu przypisywaniu adaptacji, nie przeciw istnieniu realnych adaptacji.

Słowa kluczowe

adaptacjaselection forplejotropiafunkcja

Zaplecze redakcyjne

Słowa kluczowe

adaptacja; selection for; plejotropia; funkcja

Pełna karta — także tekst oryginalny

“If a neutral trait is pleiotropically linked to an advantageous one, it may emerge because of a process of natural selection. It was selected, but this doesn’t mean that it is an adaptation. The reason is that although it was selected, there was no selection for that trait.”

Przekład roboczy

Jeżeli cecha neutralna jest plejotropowo związana z cechą korzystną, może pojawić się wskutek doboru naturalnego. Została wyselekcjonowana, ale nie znaczy to, że jest adaptacją, ponieważ nie zachodził dobór ze względu na tę cechę.

Miejsce w rozprawie

w rozprawie: R1.4; R1.5. Funkcja argumentacyjna: Precyzuje różnicę między historyczną przyczyną rozpowszechnienia cechy a aktualną funkcją lub korzyścią.

Jak wykorzystać

Przy omawianiu celowości biologicznej wskaż, że użyteczność cechy dzisiaj nie dowodzi, iż ta użyteczność wyjaśnia jej powstanie.

Zastrzeżenie

To argument przeciw naiwnemu przypisywaniu adaptacji, nie przeciw istnieniu realnych adaptacji.

Słowa kluczowe

adaptacjaselection forplejotropiafunkcja

NS-13 — Możliwe wyjaśnienie nie jest jeszcze wyjaśnieniem prawdziwym E. Sober, The Nature of Selection, rozdz. 7, s. 257 (PDF: 265).

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 1.3Miejsce: 1.5Miejsce: 3.8

Rozumiem fragment

Przekład roboczy

To, że wyjaśnienie odwołujące się do selekcji indywidualnej jest możliwe, nie pokazuje jeszcze, że jest prawdziwe. […] Trzeba starannie odróżniać możliwy skutek procesu ewolucyjnego (korzyść grupową) od jednej z jego możliwych przyczyn (selekcji grupowej).

Miejsce w rozprawie

w rozprawie: rozdział pierwszy, punkt 3; rozdział pierwszy, punkt 5; R3.8. Funkcja argumentacyjna: Dwustronne kryterium dyscypliny: zarówno naturalistyczna, jak i projektowa możliwość musi być niezależnie uzasadniona.

Jak wykorzystać

Wprost przenieś strukturę rozumowania na inteligentny projekt: „inteligencja mogłaby to spowodować” nie równa się „inteligencja to spowodowała”; analogicznie „dobór mógłby” nie równa się „dobór faktycznie”.

Zastrzeżenie

Cytat dotyczy selekcji grupowej, ale jego forma logiczna ma szersze zastosowanie.

Słowa kluczowe

możliwośćprawdziwośćskutekprzyczyna

Zaplecze redakcyjne

Słowa kluczowe

możliwość; prawdziwość; skutek; przyczyna

Pełna karta — także tekst oryginalny

“That an individual selection explanation is possible doesn’t show that it is true. [...] One needs to carefully distinguish a possible effect of an evolutionary process (group benefit) from one of its possible causes (group selection).”

Przekład roboczy

To, że wyjaśnienie odwołujące się do selekcji indywidualnej jest możliwe, nie pokazuje jeszcze, że jest prawdziwe. [...] Trzeba starannie odróżniać możliwy skutek procesu ewolucyjnego (korzyść grupową) od jednej z jego możliwych przyczyn (selekcji grupowej).

Miejsce w rozprawie

w rozprawie: R1.3; R1.5; R3.8. Funkcja argumentacyjna: Dwustronne kryterium dyscypliny: zarówno naturalistyczna, jak i projektowa możliwość musi być niezależnie uzasadniona.

Jak wykorzystać

Wprost przenieś strukturę rozumowania na ID: „inteligencja mogłaby to spowodować” nie równa się „inteligencja to spowodowała”; analogicznie „dobór mógłby” nie równa się „dobór faktycznie”.

Zastrzeżenie

Cytat dotyczy selekcji grupowej, ale jego forma logiczna ma szersze zastosowanie.

Słowa kluczowe

możliwośćprawdziwośćskutekprzyczyna

NS-14 — Korelacja nie jest ani wystarczająca, ani konieczna dla przyczynowości

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 1.3Miejsce: 1.5

Rozumiem fragment

NS-14 | Korelacja nie jest ani wystarczająca, ani konieczna dla

Przekład roboczy

Korelacja nie jest zatem wystarczająca dla przyczynowości. […] Korelacja nie jest też konieczna dla przyczynowości.

Miejsce w rozprawie

w rozprawie: rozdział pierwszy, punkt 3; rozdział pierwszy, punkt 5. Funkcja argumentacyjna: Podstawowa reguła kontroli argumentów opartych na współwystępowaniu cech, informacji i funkcji.

Jak wykorzystać

Przy analizie danych wskazywanych przez inteligentny projekt oddziel statystyczne współwystępowanie od modelu przyczynowego; sprawdź także czynniki maskujące i wspólne przyczyny.

Zastrzeżenie

Brak prostej korelacji nie wyklucza związku przyczynowego, a jej obecność go nie dowodzi.

Słowa kluczowe

korelacjaprzyczynowośćkonfundowaniedane

Zaplecze redakcyjne

Słowa kluczowe

korelacja; przyczynowość; konfundowanie; dane

Pełna karta — także tekst oryginalny

E. Sober, The Nature of Selection, rozdz. 8, s. 282 (PDF: 290). “Thus correlation isn’t sufficient for causation. [...] So correlation isn’t necessary for causation.”

Przekład roboczy

Korelacja nie jest zatem wystarczająca dla przyczynowości. [...] Korelacja nie jest też konieczna dla przyczynowości.

Miejsce w rozprawie

w rozprawie: R1.3; R1.5. Funkcja argumentacyjna: Podstawowa reguła kontroli argumentów opartych na współwystępowaniu cech, informacji i funkcji.

Jak wykorzystać

Przy analizie danych wskazywanych przez ID oddziel statystyczne współwystępowanie od modelu przyczynowego; sprawdź także czynniki maskujące i wspólne przyczyny.

Zastrzeżenie

Brak prostej korelacji nie wyklucza związku przyczynowego, a jej obecność go nie dowodzi.

Słowa kluczowe

korelacjaprzyczynowośćkonfundowaniedane