Bibliografia doktoratu

International Theological Commission, 2004- Communion and Stewardship

Pełny widok tekstowy: wszystkie sekcje są rozwinięte i znajdują się w jednym dokumencie HTML.

Spis treści

Dokument wychodzi od stwierdzenia, że nowoczesna nauka i technologia przyniosły ludzkości wielkie korzyści, ale równocześnie postawiły nowe pytania o miejsce człowieka we wszechświecie, jego godność i odpowiedzialność za świat stworzony.

Międzynarodowa Komisja Teologiczna proponuje teologiczną refleksję nad doktryną imago Dei, czyli prawdą, że człowiek został stworzony na obraz Boga. W świetle tej doktryny osoba ludzka jest ukazana jako powołana do komunii z Ojcem, Synem i Duchem Świętym oraz do komunii z innymi ludźmi, a zarazem do odpowiedzialnego zarządzania stworzeniem w imieniu Boga.

Wprowadzenie wskazuje też, że temat imago Dei odzyskał znaczenie zwłaszcza po Soborze Watykańskim II. Wcześniej bywał zaniedbywany zarówno z powodów filozoficznych, jak i kulturowych, a także z powodu interpretacji biblijnych marginalizujących kategorię obrazu.

Dokument zapowiada trzy główne części refleksji: podstawy biblijne i tradycyjne nauki o obrazie Boga, człowieka jako powołanego do komunii oraz człowieka jako uczestnika Bożego panowania nad widzialnym stworzeniem. Całość ma ukazać, że świat nie jest rzeczywistością bezsensowną, lecz przestrzenią stworzoną dla osobowej komunii.

Fiszki (13)

T-1 — Świat stworzony jako przestrzeń osobowej komunii

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 2.1Miejsce: 3.1Miejsce: 3.5Miejsce: 3.6Miejsce: 3.7Miejsce: 3.8

Rozumiem fragment

Przekład roboczy

„Osoby ludzkie zostały stworzone na obraz Boga, aby uczestniczyć w osobowej komunii z Ojcem, Synem i Duchem Świętym oraz wzajemnie w Nich, a także aby w imieniu Boga sprawować odpowiedzialne zarządzanie światem stworzonym. W świetle tej prawdy świat jawi się nie jako rzeczywistość jedynie ogromna i być może pozbawiona sensu, lecz jako miejsce stworzone ze względu na osobową komunię.”

Lokalizacja

International Theological Commission, Communion and Stewardship, §4; strona PDF 2; Wprowadzenie.

Miejsce w rozprawie

R2.1 „Klasyczna teologia stworzenia”; R3.1, R3.5, R3.6 i R3.8.

Jak wykorzystać

Fundamentalna rama teleologiczno-personalistyczna: stworzenie ma sens odnoszący się do komunii osób, nie tylko do mechanicznego trwania kosmosu. Status / ostrożność To teologiczna interpretacja objawienia, nie wniosek z samych danych empirycznych. W rozdziale R3 należy jasno oznaczyć przejście od teologii naturalnej do objawienia.

Słowa kluczowe

imago Deikomuniasens światawłodarstwopersonalizm

Zaplecze redakcyjne

Słowa kluczowe

imago Dei; komunia; sens świata; włodarstwo; personalizm

Pełna karta — także tekst oryginalny

Cytat oryginalny

“Human persons are created in the image of God in order to enjoy personal communion with the Father, Son and Holy Spirit and with one another in them, and in order to exercise, in God’s name, responsible stewardship of the created world. In the light of this truth, the world appears not as something merely vast and possibly meaningless, but as a place created for the sake of personal communion.”

Przekład roboczy

„Osoby ludzkie zostały stworzone na obraz Boga, aby uczestniczyć w osobowej komunii z Ojcem, Synem i Duchem Świętym oraz wzajemnie w Nich, a także aby w imieniu Boga sprawować odpowiedzialne zarządzanie światem stworzonym. W świetle tej prawdy świat jawi się nie jako rzeczywistość jedynie ogromna i być może pozbawiona sensu, lecz jako miejsce stworzone ze względu na osobową komunię.”

Lokalizacja

International Theological Commission, Communion and Stewardship, §4; PDF s. 2; Wprowadzenie.

Miejsce w rozprawie

R2.1 „Klasyczna teologia stworzenia”; R3.1, R3.5, R3.6 i R3.8.

Jak wykorzystać

Fundamentalna rama teleologiczno-personalistyczna: stworzenie ma sens odnoszący się do komunii osób, nie tylko do mechanicznego trwania kosmosu. Status / ostrożność To teologiczna interpretacja objawienia, nie wniosek z samych danych empirycznych. W rozdziale R3 należy jasno oznaczyć przejście od teologii naturalnej do objawienia.

Słowa kluczowe

imago Deikomuniasens światawłodarstwopersonalizm

T-2 — Osoba jako byt z istoty relacyjny

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 3.1Miejsce: 3.5Miejsce: 3.6

Rozumiem fragment

Przekład roboczy

„Biblia potwierdza, że człowiek istnieje w relacji z innymi osobami, z Bogiem, ze światem i z samym sobą. W tym ujęciu człowiek nie jest izolowaną jednostką, lecz osobą – bytem z istoty relacyjnym.”

Lokalizacja

ITC, §10; strona PDF 4; rozdz. I, „The imago Dei in Scripture and Tradition”.

Miejsce w rozprawie

R3.1 „Projektant nie jest czysto bezosobowym prawem”; R3.5 i R3.6.

Jak wykorzystać

Antropologiczna przesłanka do argumentu, że osobowość i relacyjność nie są dodatkiem do człowieka, lecz strukturą jego bytu jako obrazu Boga. Status / ostrożność Cytat dotyczy bezpośrednio człowieka, nie dowodzi sam przez się osobowości Projektanta. Związek z R3 wymaga jawnej przesłanki teologicznej imago Dei.

Słowa kluczowe

osobarelacyjnośćimago Deiantropologiakomunikacja

Zaplecze redakcyjne

Słowa kluczowe

osoba; relacyjność; imago Dei; antropologia; komunikacja

Pełna karta — także tekst oryginalny

Cytat oryginalny

“The Bible affirms that man exists in relation with other persons, with God, with the world, and with himself. According to this conception, man is not an isolated individual but a person -- an essentially relational being.”

Przekład roboczy

„Biblia potwierdza, że człowiek istnieje w relacji z innymi osobami, z Bogiem, ze światem i z samym sobą. W tym ujęciu człowiek nie jest izolowaną jednostką, lecz osobą - bytem z istoty relacyjnym.”

Lokalizacja

ITC, §10; PDF s. 4; rozdz. I, „The imago Dei in Scripture and Tradition”.

Miejsce w rozprawie

R3.1 „Projektant nie jest czysto bezosobowym prawem”; R3.5 i R3.6.

Jak wykorzystać

Antropologiczna przesłanka do argumentu, że osobowość i relacyjność nie są dodatkiem do człowieka, lecz strukturą jego bytu jako obrazu Boga. Status / ostrożność Cytat dotyczy bezpośrednio człowieka, nie dowodzi sam przez się osobowości Projektanta. Związek z R3 wymaga jawnej przesłanki teologicznej imago Dei.

Słowa kluczowe

osobarelacyjnośćimago Deiantropologiakomunikacja

T-3 — Ludzkie panowanie jako udział w Bożym rządzeniu stworzeniem

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 2.1Miejsce: 3.5Miejsce: 3.6

Rozumiem fragment

Przekład roboczy

„Stworzony na obraz Boga, aby uczestniczyć w komunii miłości trynitarnej, człowiek zajmuje w zamyśle Bożym wyjątkowe miejsce we wszechświecie: otrzymuje przywilej udziału w Bożym rządzeniu widzialnym stworzeniem. […] Ponieważ panowanie człowieka jest udziałem w Bożym rządzeniu stworzeniem, opisuje się je tutaj jako formę odpowiedzialnego włodarstwa.”

Lokalizacja

ITC, §57; strona PDF 21; rozdz. III, wprowadzenie do tematu stewardship.

Miejsce w rozprawie

R2.1; R3.5 „Projekt jest ukierunkowany na życie i poznanie”; R3.6.

Jak wykorzystać

Ukazuje celowość stworzenia w perspektywie uczestnictwa: ludzkie poznanie i działanie są wpisane w Boży plan, a nie przeciwstawione stworzeniu. Status / ostrożność Nie należy redukować „wyjątkowego miejsca” człowieka do tezy biologicznej. To twierdzenie antropologiczno-teologiczne.

Słowa kluczowe

włodarstwoopatrznośćpanowanieimago Deicelowość

Zaplecze redakcyjne

Słowa kluczowe

włodarstwo; opatrzność; panowanie; imago Dei; celowość

Pełna karta — także tekst oryginalny

Cytat oryginalny

“Created in the image of God to share in the communion of Trinitarian love, human beings occupy a unique place in the universe according to the divine plan: they enjoy the privilege of sharing in the divine governance of visible creation. […] Since man’s place as ruler is in fact a participation in the divine governance of creation, we speak of it here as a form of stewardship.”

Przekład roboczy

„Stworzony na obraz Boga, aby uczestniczyć w komunii miłości trynitarnej, człowiek zajmuje w zamyśle Bożym wyjątkowe miejsce we wszechświecie: otrzymuje przywilej udziału w Bożym rządzeniu widzialnym stworzeniem. […] Ponieważ panowanie człowieka jest udziałem w Bożym rządzeniu stworzeniem, opisuje się je tutaj jako formę odpowiedzialnego włodarstwa.”

Lokalizacja

ITC, §57; PDF s. 21; rozdz. III, wprowadzenie do tematu stewardship.

Miejsce w rozprawie

R2.1; R3.5 „Projekt jest ukierunkowany na życie i poznanie”; R3.6.

Jak wykorzystać

Ukazuje celowość stworzenia w perspektywie uczestnictwa: ludzkie poznanie i działanie są wpisane w Boży plan, a nie przeciwstawione stworzeniu. Status / ostrożność Nie należy redukować „wyjątkowego miejsca” człowieka do tezy biologicznej. To twierdzenie antropologiczno-teologiczne.

Słowa kluczowe

włodarstwoopatrznośćpanowanieimago Deicelowość

T-4 — Nauka w kontekście teologii stworzenia – bez konkordyzmu

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 2.3

Rozumiem fragment

Przekład roboczy

„Nie popadając w zdyskredytowany konkordyzm, chrześcijanie mają obowiązek umieszczać współczesne naukowe rozumienie wszechświata w kontekście teologii stworzenia.”

Lokalizacja

ITC, §62; strona PDF 22; rozdz. III, „Science and the stewardship of knowledge”.

Miejsce w rozprawie

R2.3 „Naturalizm metodologiczny”; metodologiczne wprowadzenie do całej rozprawy.

Jak wykorzystać

Formuła programu integracyjnego: ani utożsamianie twierdzeń naukowych z teologią, ani izolowanie obu dziedzin bez próby syntetycznego rozumienia. Status / ostrożność Trzeba zdefiniować „konkordyzm” i odróżnić integrację poziomów wyjaśniania od dosłownego dopasowywania tekstów biblijnych do modeli naukowych.

Słowa kluczowe

konkordyzmnauka i wiaraintegracjateologia stworzeniametodologia

Zaplecze redakcyjne

Słowa kluczowe

konkordyzm; nauka i wiara; integracja; teologia stworzenia; metodologia

Pełna karta — także tekst oryginalny

T-04 Nauka w kontekście teologii stworzenia - bez konkordyzmu

Cytat oryginalny

“Without embracing a discredited concordism, Christians have the responsibility to locate the modern scientific understanding of the universe within the context of the theology of creation.”

Przekład roboczy

„Nie popadając w zdyskredytowany konkordyzm, chrześcijanie mają obowiązek umieszczać współczesne naukowe rozumienie wszechświata w kontekście teologii stworzenia.”

Lokalizacja

ITC, §62; PDF s. 22; rozdz. III, „Science and the stewardship of knowledge”.

Miejsce w rozprawie

R2.3 „Naturalizm metodologiczny”; metodologiczne wprowadzenie do całej rozprawy.

Jak wykorzystać

Formuła programu integracyjnego: ani utożsamianie twierdzeń naukowych z teologią, ani izolowanie obu dziedzin bez próby syntetycznego rozumienia. Status / ostrożność Trzeba zdefiniować „konkordyzm” i odróżnić integrację poziomów wyjaśniania od dosłownego dopasowywania tekstów biblijnych do modeli naukowych.

Słowa kluczowe

konkordyzmnauka i wiaraintegracjateologia stworzeniametodologia

T-05 — Akceptacja ewolucji przy trwającym sporze o tempo i mechanizmy Oryginał angielski “Converging evidence from many studies in the physical and biological sciences furnishes mounting

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 1.5Miejsce: 2.3

Rozumiem fragment

T-05 Akceptacja ewolucji przy trwającym sporze o tempo i mechanizmy

Przekład roboczy

„Zbieżne dane z wielu badań w naukach fizycznych i biologicznych coraz mocniej wspierają jakąś teorię ewolucji jako wyjaśnienie rozwoju i różnicowania się życia na Ziemi, choć nadal toczy się spór o tempo i mechanizmy ewolucji.” ITC, §63; strona PDF 23; rozdz. III, „Science and the stewardship of knowledge”. rozdział pierwszy, punkt 5 „Krytyka inteligentny projekt i odpowiedzi”; R2.3.

Jak wykorzystać

Wprowadza katolicką pozycję pośrednią: ogólne pochodzenie ewolucyjne może mieć mocne podstawy, podczas gdy mechanizmy i ich zakres pozostają przedmiotem nauki. Status / ostrożność Dokument pochodzi z 2004 r. Nie przenosić towarzyszących mu danych liczbowych bez aktualizacji. Sam cytat ma charakter ogólny i nie rozstrzyga sporów szczegółowych.

Słowa kluczowe

ewolucjazbieżność danychmechanizmytempostanowisko katolickie

Zaplecze redakcyjne

Pełna karta — także tekst oryginalny

theory of evolution to account for the development and diversification of life on earth, while controversy continues over the pace and mechanisms of evolution.”

Przekład roboczy

„Zbieżne dane z wielu badań w naukach fizycznych i biologicznych coraz mocniej wspierają jakąś teorię ewolucji jako wyjaśnienie rozwoju i różnicowania się życia na Ziemi, choć nadal toczy się spór o tempo i mechanizmy ewolucji.”

Lokalizacja

ITC, §63; PDF s. 23; rozdz. III, „Science and the stewardship of knowledge”.

Miejsce w rozprawie

R1.5 „Krytyka ID i odpowiedzi”; R2.3.

Jak wykorzystać

Wprowadza katolicką pozycję pośrednią: ogólne pochodzenie ewolucyjne może mieć mocne podstawy, podczas gdy mechanizmy i ich zakres pozostają przedmiotem nauki. Status / ostrożność Dokument pochodzi z 2004 r. Nie przenosić towarzyszących mu danych liczbowych bez aktualizacji. Sam cytat ma charakter ogólny i nie rozstrzyga sporów szczegółowych.

Słowa kluczowe

ewolucjazbieżność danychmechanizmytempostanowisko katolickie

T-06 — Nie wszystkie teorie ewolucji są teologicznie równoważne Oryginał angielski “It follows that the message of Pope John Paul II cannot be read as a blanket approbation of all theorie

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 1.5Miejsce: 2.3Miejsce: 3.5Miejsce: 3.8

Rozumiem fragment

T-06 Nie wszystkie teorie ewolucji są teologicznie równoważne

Przekład roboczy

„Wynika stąd, że wypowiedzi Jana Pawła II nie wolno odczytywać jako bezwarunkowej aprobaty wszystkich teorii ewolucji […] [papież] podkreśla znaczenie filozofii i teologii dla adekwatnego rozumienia ‘skoku ontologicznego’ ku człowiekowi, którego nie da się wyjaśnić w kategoriach czysto naukowych.” ITC, §64; strona PDF 23–24; ciąg dalszy omówienia nauki o ewolucji. rozdział pierwszy, punkt 5; R2.3; R3.5 i R3.8.

Jak wykorzystać

Pozwala oddzielić akceptację wspólnego pochodzenia od materialistycznej interpretacji totalnej oraz zaznaczyć granicę kompetencji nauk wobec osobowego wymiaru człowieka. Status / ostrożność „Skok ontologiczny” należy wyjaśnić filozoficznie; nie jest to biologiczna luka chronologiczna ani konkurencyjny mechanizm empiryczny.

Słowa kluczowe

Jan Paweł IIewolucjamaterializmskok ontologicznyosoba

Zaplecze redakcyjne

Pełna karta — także tekst oryginalny

[…] and insists on the relevance of philosophy and theology for an adequate understanding of the ‘ontological leap’ to the human which cannot be explained in purely scientific terms.”

Przekład roboczy

„Wynika stąd, że wypowiedzi Jana Pawła II nie wolno odczytywać jako bezwarunkowej aprobaty wszystkich teorii ewolucji […] [papież] podkreśla znaczenie filozofii i teologii dla adekwatnego rozumienia ‘skoku ontologicznego’ ku człowiekowi, którego nie da się wyjaśnić w kategoriach czysto naukowych.”

Lokalizacja

ITC, §64; PDF s. 23–24; ciąg dalszy omówienia nauki o ewolucji.

Miejsce w rozprawie

R1.5; R2.3; R3.5 i R3.8.

Jak wykorzystać

Pozwala oddzielić akceptację wspólnego pochodzenia od materialistycznej interpretacji totalnej oraz zaznaczyć granicę kompetencji nauk wobec osobowego wymiaru człowieka. Status / ostrożność „Skok ontologiczny” należy wyjaśnić filozoficznie; nie jest to biologiczna luka chronologiczna ani konkurencyjny mechanizm empiryczny.

Słowa kluczowe

Jan Paweł IIewolucjamaterializmskok ontologicznyosoba

T-7 — Creatio ex nihilo jako wolny czyn transcendentnego podmiotu osobowego

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 2.1Miejsce: 3.1Miejsce: 3.2Miejsce: 3.3Miejsce: 3.4Miejsce: 3.5Miejsce: 3.6

Rozumiem fragment

Przekład roboczy

„Stworzenie ex nihilo jest działaniem transcendentnego osobowego podmiotu, który działa w sposób wolny i zamierzony ze względu na wszechogarniające cele osobowego zaangażowania.”

Lokalizacja

ITC, §65; strona PDF 24; rozdz. III, część o stworzeniu i osobowym charakterze Boga.

Miejsce w rozprawie

R3.1 „osobowy”; R3.2 „transcendentny”; R3.4 „wola i wolność”; R3.5–R3.6.

Jak wykorzystać

Najbardziej bezpośredni cytat dla rekonstrukcji cech Projektanta: osobowość, transcendencja, wolność, intencjonalność i cel. Status / ostrożność Jest to teza objawionej teologii stworzenia, nie wynik indukcji z danych biologicznych. W R3 trzeba rozdzielić wniosek filozoficzny od jego dopełnienia teologicznego.

Słowa kluczowe

creatio ex nihilotranscendencjaosobowy Stwórcawolnośćintencjonalność

Zaplecze redakcyjne

Słowa kluczowe

creatio ex nihilo; transcendencja; osobowy Stwórca; wolność; intencjonalność

Pełna karta — także tekst oryginalny

Cytat oryginalny

“Creation ex nihilo is the action of a transcendent personal agent, acting freely and intentionally, with a view toward the all-encompassing purposes of personal engagement.”

Przekład roboczy

„Stworzenie ex nihilo jest działaniem transcendentnego osobowego podmiotu, który działa w sposób wolny i zamierzony ze względu na wszechogarniające cele osobowego zaangażowania.”

Lokalizacja

ITC, §65; PDF s. 24; rozdz. III, część o stworzeniu i osobowym charakterze Boga.

Miejsce w rozprawie

R3.1 „osobowy”; R3.2 „transcendentny”; R3.4 „wola i wolność”; R3.5–R3.6.

Jak wykorzystać

Najbardziej bezpośredni cytat dla rekonstrukcji cech Projektanta: osobowość, transcendencja, wolność, intencjonalność i cel. Status / ostrożność Jest to teza objawionej teologii stworzenia, nie wynik indukcji z danych biologicznych. W R3 trzeba rozdzielić wniosek filozoficzny od jego dopełnienia teologicznego.

Słowa kluczowe

creatio ex nihilotranscendencjaosobowy Stwórcawolnośćintencjonalność

T-8 — Stworzenie odpowiada osobowemu Stwórcy, nie bezosobowej sile

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 2.1Miejsce: 3.1Miejsce: 3.5Miejsce: 3.6

Rozumiem fragment

Przekład roboczy

„Doktryna creatio ex nihilo jest zatem szczególnym potwierdzeniem prawdziwie osobowego charakteru stworzenia i jego ukierunkowania ku osobowemu stworzeniu ukształtowanemu jako imago Dei, które odpowiada nie bezosobowej podstawie, sile czy energii, lecz osobowemu Stwórcy.”

Lokalizacja

ITC, §66; strona PDF 25; rozdz. III.

Miejsce w rozprawie

R2.1; R3.1; R3.5; R3.6.

Jak wykorzystać

Kontrastuje teistyczne rozumienie źródła bytu z monizmem bezosobowym. Dobrze nadaje się do tezy, że Projektant nie jest jedynie prawem lub energią. Status / ostrożność Dokument mówi o Stwórcy na podstawie doktryny stworzenia. Nie należy przedstawiać tego kontrastu jako rozstrzygniętego przez samo wykrycie wzorca w naturze.

Słowa kluczowe

osobowy Stwórcasiłaenergiaimago Deiteleologia osobowa

Zaplecze redakcyjne

Słowa kluczowe

osobowy Stwórca; siła; energia; imago Dei; teleologia osobowa

Pełna karta — także tekst oryginalny

Cytat oryginalny

“The doctrine of creatio ex nihilo is thus a singular affirmation of the truly personal character of creation and its order toward a personal creature who is fashioned as the imago Dei and who responds not to a ground, force or energy, but to a personal creator.”

Przekład roboczy

„Doktryna creatio ex nihilo jest zatem szczególnym potwierdzeniem prawdziwie osobowego charakteru stworzenia i jego ukierunkowania ku osobowemu stworzeniu ukształtowanemu jako imago Dei, które odpowiada nie bezosobowej podstawie, sile czy energii, lecz osobowemu Stwórcy.”

Lokalizacja

ITC, §66; PDF s. 25; rozdz. III.

Miejsce w rozprawie

R2.1; R3.1; R3.5; R3.6.

Jak wykorzystać

Kontrastuje teistyczne rozumienie źródła bytu z monizmem bezosobowym. Dobrze nadaje się do tezy, że Projektant nie jest jedynie prawem lub energią. Status / ostrożność Dokument mówi o Stwórcy na podstawie doktryny stworzenia. Nie należy przedstawiać tego kontrastu jako rozstrzygniętego przez samo wykrycie wzorca w naturze.

Słowa kluczowe

osobowy Stwórcasiłaenergiaimago Deiteleologia osobowa

T-10 — Bóg jako „przyczyna przyczyn”: działanie bez zastępowania natury

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 2.1Miejsce: 2.3Miejsce: 3.2Miejsce: 3.3Miejsce: 3.4

Rozumiem fragment

Przekład roboczy

„Tradycja katolicka potwierdza, że Bóg jako powszechna przyczyna transcendentna jest nie tylko przyczyną istnienia, lecz także przyczyną przyczyn. Działanie Boga nie wypiera ani nie zastępuje działania przyczyn stworzonych, lecz umożliwia im działanie zgodnie z ich naturą, a zarazem urzeczywistnianie zamierzonych przez Niego celów.”

Lokalizacja

ITC, §68; strona PDF 25; rozdz. III, ewolucja warunków sprzyjających życiu.

Miejsce w rozprawie

R2.1; R2.3; R3.2, R3.3 i R3.4.

Jak wykorzystać

Kluczowy tekst do modelu niekonkurencyjnej przyczynowości: Bóg i mechanizmy naturalne nie działają na tym samym poziomie jako rywale. Status / ostrożność Ta zasada nie rozstrzyga, czy w konkretnym układzie biologicznym istnieje empirycznie wykrywalny projekt. Chroni natomiast przed fałszywą alternatywą „Bóg albo natura”.

Słowa kluczowe

przyczyna pierwszaprzyczyny wtórneopatrznośćniekonkurencyjnośćcel

Zaplecze redakcyjne

Słowa kluczowe

przyczyna pierwsza; przyczyny wtórne; opatrzność; niekonkurencyjność; cel

Pełna karta — także tekst oryginalny

Cytat oryginalny

“Catholic tradition affirms that, as universal transcendent cause, God is the cause not only of existence but also the cause of causes. God’s action does not displace or supplant the activity of creaturely causes, but enables them to act according to their natures and, nonetheless, to bring about the ends he intends.”

Przekład roboczy

„Tradycja katolicka potwierdza, że Bóg jako powszechna przyczyna transcendentna jest nie tylko przyczyną istnienia, lecz także przyczyną przyczyn. Działanie Boga nie wypiera ani nie zastępuje działania przyczyn stworzonych, lecz umożliwia im działanie zgodnie z ich naturą, a zarazem urzeczywistnianie zamierzonych przez Niego celów.”

Lokalizacja

ITC, §68; PDF s. 25; rozdz. III, ewolucja warunków sprzyjających życiu.

Miejsce w rozprawie

R2.1; R2.3; R3.2, R3.3 i R3.4.

Jak wykorzystać

Kluczowy tekst do modelu niekonkurencyjnej przyczynowości: Bóg i mechanizmy naturalne nie działają na tym samym poziomie jako rywale. Status / ostrożność Ta zasada nie rozstrzyga, czy w konkretnym układzie biologicznym istnieje empirycznie wykrywalny projekt. Chroni natomiast przed fałszywą alternatywą „Bóg albo natura”.

Słowa kluczowe

przyczyna pierwszaprzyczyny wtórneopatrznośćniekonkurencyjnośćcel

T-9 — Kosmologia może wspierać pośrednio, ale creatio ex nihilo jest poznawane przez wiarę

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 2.2Miejsce: 3.8

Rozumiem fragment

Przekład roboczy

„Teoria [Wielkiego Wybuchu] wydaje się udzielać jedynie pośredniego wsparcia doktrynie creatio ex nihilo, która jako taka może być poznana wyłącznie przez wiarę.”

Lokalizacja

ITC, §67; strona PDF 25; uwagi o teorii Wielkiego Wybuchu i stworzeniu z niczego.

Miejsce w rozprawie

R2.2 „Teologia naturalna”; R3.8 „Natura nie objawia wszystkiego; zaczyna się objawienie”.

Jak wykorzystać

Precyzyjnie ogranicza zakres argumentacji kosmologicznej: model początku fizycznego nie jest tożsamy z metafizyczną doktryną stworzenia z niczego. Status / ostrożność Nie utożsamiać Wielkiego Wybuchu z absolutnym początkiem bytu. Cytat wspiera zasadę rozdzielania poziomu fizycznego, metafizycznego i objawionego.

Słowa kluczowe

Wielki Wybuchcreatio ex nihiloteologia naturalnawiaragranice wnioskowania

Zaplecze redakcyjne

Słowa kluczowe

Wielki Wybuch; creatio ex nihilo; teologia naturalna; wiara; granice wnioskowania

Pełna karta — także tekst oryginalny

Cytat oryginalny

“The theory appears to provide merely indirect support for the doctrine of creatio ex nihilo which as such can only be known by faith.”

Przekład roboczy

„Teoria [Wielkiego Wybuchu] wydaje się udzielać jedynie pośredniego wsparcia doktrynie creatio ex nihilo, która jako taka może być poznana wyłącznie przez wiarę.”

Lokalizacja

ITC, §67; PDF s. 25; uwagi o teorii Wielkiego Wybuchu i stworzeniu z niczego.

Miejsce w rozprawie

R2.2 „Teologia naturalna”; R3.8 „Natura nie objawia wszystkiego; zaczyna się objawienie”.

Jak wykorzystać

Precyzyjnie ogranicza zakres argumentacji kosmologicznej: model początku fizycznego nie jest tożsamy z metafizyczną doktryną stworzenia z niczego. Status / ostrożność Nie utożsamiać Wielkiego Wybuchu z absolutnym początkiem bytu. Cytat wspiera zasadę rozdzielania poziomu fizycznego, metafizycznego i objawionego.

Słowa kluczowe

Wielki Wybuchcreatio ex nihiloteologia naturalnawiaragranice wnioskowania

T-11 — Spór projekt–przypadek nie może być rozstrzygnięty przez samą teologię Oryginał angielski “The nub of this currently lively disagreement involves scientific observation and general

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 1.5Miejsce: 2.3

Rozumiem fragment

T-11 Spór projekt–przypadek nie może być rozstrzygnięty przez samą teologię

Przekład roboczy

„Sedno tego żywego sporu dotyczy obserwacji naukowych i uogólnień na temat tego, czy dostępne dane wspierają wnioskowanie o projekcie czy przypadku, i nie może zostać rozstrzygnięte przez teologię. Trzeba jednak zauważyć, że w katolickim rozumieniu przyczynowości Bożej autentyczna przygodność porządku stworzonego nie jest niezgodna z celową opatrznością Bożą.” ITC, §69; strona PDF 26; dyskusja o neodarwinizmie i krytykach odwołujących się do projektu. rozdział pierwszy, punkt 5; R2.3; centralna zasada metodologiczna rozprawy.

Jak wykorzystać

Najważniejsza fiszka równoważąca: rozstrzygnięcia empiryczne należą do nauki, a teologia wyjaśnia kompatybilność przygodności z opatrznością. Status / ostrożność Cytat utrudnia użycie teologii jako skrótu do naukowego wykazania inteligentny projekt. Jednocześnie blokuje utożsamienie przypadku statystycznego z brakiem opatrzności.

Słowa kluczowe

projektprzypadekdemarkacjaprzygodnośćopatrzność

Zaplecze redakcyjne

Pełna karta — także tekst oryginalny

T-11 Spór projekt–przypadek nie może być rozstrzygnięty przez samą teologię

Cytat oryginalny

“The nub of this currently lively disagreement involves scientific observation and generalization concerning whether the available data support inferences of design or chance, and cannot be settled by theology. But it is important to note that, according to the Catholic understanding of divine causality, true contingency in the created order is not incompatible with a purposeful divine providence.”

Przekład roboczy

„Sedno tego żywego sporu dotyczy obserwacji naukowych i uogólnień na temat tego, czy dostępne dane wspierają wnioskowanie o projekcie czy przypadku, i nie może zostać rozstrzygnięte przez teologię. Trzeba jednak zauważyć, że w katolickim rozumieniu przyczynowości Bożej autentyczna przygodność porządku stworzonego nie jest niezgodna z celową opatrznością Bożą.”

Lokalizacja

ITC, §69; PDF s. 26; dyskusja o neodarwinizmie i krytykach odwołujących się do projektu.

Miejsce w rozprawie

R1.5; R2.3; centralna zasada metodologiczna rozprawy.

Jak wykorzystać

Najważniejsza fiszka równoważąca: rozstrzygnięcia empiryczne należą do nauki, a teologia wyjaśnia kompatybilność przygodności z opatrznością. Status / ostrożność Cytat utrudnia użycie teologii jako skrótu do naukowego wykazania ID. Jednocześnie blokuje utożsamienie przypadku statystycznego z brakiem opatrzności.

Słowa kluczowe

projektprzypadekdemarkacjaprzygodnośćopatrzność

T-12 — Od mechanizmu losowego do tezy o absolutnym braku kierowania – niedozwolony przeskok Oryginał angielski “In the Catholic perspective, neo-Darwinians who adduce random genetic varia

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 1.5Miejsce: 2.3Miejsce: 3.4

Rozumiem fragment

T-12 Od mechanizmu losowego do tezy o absolutnym braku kierowania -niedozwolony przeskok

Przekład roboczy

„W perspektywie katolickiej neodarwiniści, którzy traktują losową zmienność genetyczną i dobór naturalny jako dowód absolutnego niekierowania ewolucją, wykraczają poza to, co można wykazać naukowo. Przyczynowość Boża może działać w procesie zarazem przygodnym i kierowanym.” ITC, §69; strona PDF 26–27; kontynuacja argumentu o przyczynowości Bożej. R2.3; rozdział pierwszy, punkt 5; pomocniczo R3.4.

Jak wykorzystać

Wyraźnie oddziela „losowy” w sensie biologicznym/statystycznym od „bez celu” w sensie metafizycznym. Status / ostrożność Nie wolno z tego wnioskować, że każde zdarzenie losowe jest naukowo wykrywalnie kierowane. Teza dotyczy zgodności poziomów przyczynowania.

Słowa kluczowe

losowośćdobór naturalnynaturalizm metafizycznyopatrznośćpoziomy wyjaśniania

Zaplecze redakcyjne

Pełna karta — także tekst oryginalny

T-12 Od mechanizmu losowego do tezy o absolutnym braku kierowania -niedozwolony przeskok

Cytat oryginalny

“In the Catholic perspective, neo-Darwinians who adduce random genetic variation and natural selection as evidence that the process of evolution is absolutely unguided are straying beyond what can be demonstrated by science. Divine causality can be active in a process that is both contingent and guided.”

Przekład roboczy

„W perspektywie katolickiej neodarwiniści, którzy traktują losową zmienność genetyczną i dobór naturalny jako dowód absolutnego niekierowania ewolucją, wykraczają poza to, co można wykazać naukowo. Przyczynowość Boża może działać w procesie zarazem przygodnym i kierowanym.”

Lokalizacja

ITC, §69; PDF s. 26–27; kontynuacja argumentu o przyczynowości Bożej.

Miejsce w rozprawie

R2.3; R1.5; pomocniczo R3.4.

Jak wykorzystać

Wyraźnie oddziela „losowy” w sensie biologicznym/statystycznym od „bez celu” w sensie metafizycznym. Status / ostrożność Nie wolno z tego wnioskować, że każde zdarzenie losowe jest naukowo wykrywalnie kierowane. Teza dotyczy zgodności poziomów przyczynowania.

Słowa kluczowe

losowośćdobór naturalnynaturalizm metafizycznyopatrznośćpoziomy wyjaśniania

T-13 — Przyczynowość Boża i zarzut „Boga luk”

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 2.1Miejsce: 2.2Miejsce: 2.3Miejsce: 3.1Miejsce: 3.2Miejsce: 3.3Miejsce: 3.4Miejsce: 3.5Miejsce: 3.6Miejsce: 3.7Miejsce: 3.8

Rozumiem fragment

Przekład roboczy

„Odwołanie do przyczynowości Bożej w celu wyjaśnienia autentycznych luk przyczynowych, odróżnionych od jedynie wyjaśniających, nie oznacza wstawiania działania Boga w luki ludzkiego poznania naukowego (co prowadziłoby do tak zwanego ‘Boga luk’).”

Lokalizacja

ITC, §70; strona PDF 27; bezpośrednio po dyskusji o ewolucji i przyczynowości.

Miejsce w rozprawie

R2.1; R2.3; R3.8.

Jak wykorzystać

Pozwala odróżnić ontologiczną tezę o zależności stworzenia od doraźnego wykorzystywania niewiedzy naukowej jako argumentu za Bogiem. Status / ostrożność Rozróżnienie „luka przyczynowa / luka wyjaśniająca” wymaga objaśnienia i może być kontrowersyjne. Nie stosować jako automatycznej obrony każdego argumentu inteligentny projekt.

Słowa kluczowe

Bóg lukprzyczynowośćniewiedzawyjaśnieniegranice nauki

6. Macierz: fiszki według planu rozprawy Wskazania mają charakter roboczy. Pogrubione identyfikatory oznaczają fiszki szczególnie ważne dla danego podrozdziału. Podrozdział Fiszki

Zastrzeżenie

R1.1 Definicja Inteligentnego Projektu T-11, H-06 T-11 pozwala zdefiniować spór jako pytanie o uprawnione wnioskowanie z danych, nie jako rozstrzygnięcie teologiczne. R1.2 Od Newtona do Behe’a i Meyera H-08, H-09 Historia przyczyn wtórnych, teologii naturalnej i metafizycznego tła darwinizmu. R1.3 Jakie dane świadczą o inteligencji H-01, H-05, H-07, T-10, T-11 Pytania o informację, ewoluowalność, predykcję oraz granice wnioskowania projekt–przypadek. R1.4 Dane współczesne: informacja i pochodzenie życia H-01, H-02, H-05, H-07, T-05 Hunter daje problemy badawcze; ITC przypomina o ogólnym wsparciu dla ewolucji i konieczności aktualizacji danych. R1.5 Krytyka inteligentny projekt i odpowiedzi H-03, H-04, H-06, H-09, H-10, T-05, T-06, T-11, T-12 Najbogatszy zestaw do zbudowania debaty dwustronnej oraz odróżnienia nauki od interpretacji metafizycznej. R2.1 Klasyczna teologia stworzenia H-08, T-01, T-03, T-07, T-08, T-10, T-13 Creatio ex nihilo, osobowy Stwórca, przyczyny wtórne, włodarstwo i „Bóg luk”. R2.2 Teologia naturalna H-08, T-09 Historyczna relacja projektu i przyczyn wtórnych oraz granica między wsparciem pośrednim a prawdą poznawaną przez wiarę. R2.3 Naturalizm metodologiczny H-06, H-07, H-09, H-10, T-04, T-06, T-10, T-11, T-12, T-13 Rdzeń metodologiczny: symetria kryteriów, poziomy wyjaśniania i zakaz wyprowadzania metafizycznego braku celu z mechanizmu losowego. R3.1 Projektant osobowy T-01, T-02, T-07, T-08 Najbardziej bezpośrednie teksty personalistyczne. R3.2 Projektant transcendentny T-07, T-10 Transcendentny podmiot i przyczyna przyczyn. R3.3 Projektant racjonalny T-07, T-10 Intencjonalność i działanie ku celom; potrzebne uzupełnienie z klasycznej metafizyki intelektu. R3.4 Projektant wolny i chcący T-07, T-12 Wolny akt stworzenia oraz zgodność kierowania z przygodnością.

Zaplecze redakcyjne

Słowa kluczowe

Bóg luk; przyczynowość; niewiedza; wyjaśnienie; granice nauki

Pełna karta — także tekst oryginalny

Cytat oryginalny

“The appeal to divine causality to account for genuinely causal as distinct from merely explanatory gaps does not insert divine agency to fill in the ‘gaps’ in human scientific understanding (thus giving rise to the so-called ‘God of the gaps’).”

Przekład roboczy

„Odwołanie do przyczynowości Bożej w celu wyjaśnienia autentycznych luk przyczynowych, odróżnionych od jedynie wyjaśniających, nie oznacza wstawiania działania Boga w luki ludzkiego poznania naukowego (co prowadziłoby do tak zwanego ‘Boga luk’).”

Lokalizacja

ITC, §70; PDF s. 27; bezpośrednio po dyskusji o ewolucji i przyczynowości.

Miejsce w rozprawie

R2.1; R2.3; R3.8.

Jak wykorzystać

Pozwala odróżnić ontologiczną tezę o zależności stworzenia od doraźnego wykorzystywania niewiedzy naukowej jako argumentu za Bogiem. Status / ostrożność Rozróżnienie „luka przyczynowa / luka wyjaśniająca” wymaga objaśnienia i może być kontrowersyjne. Nie stosować jako automatycznej obrony każdego argumentu ID.

Słowa kluczowe

Bóg lukprzyczynowośćniewiedzawyjaśnieniegranice nauki

6. Macierz: fiszki według planu rozprawy Wskazania mają charakter roboczy. Pogrubione identyfikatory oznaczają fiszki szczególnie ważne dla danego podrozdziału. Podrozdział Fiszki

Zastrzeżenie

R1.1 Definicja Inteligentnego Projektu T-11, H-06 T-11 pozwala zdefiniować spór jako pytanie o uprawnione wnioskowanie z danych, nie jako rozstrzygnięcie teologiczne. R1.2 Od Newtona do Behe’a i Meyera H-08, H-09 Historia przyczyn wtórnych, teologii naturalnej i metafizycznego tła darwinizmu. R1.3 Jakie dane świadczą o inteligencji H-01, H-05, H-07, T-10, T-11 Pytania o informację, ewoluowalność, predykcję oraz granice wnioskowania projekt–przypadek. R1.4 Dane współczesne: informacja i pochodzenie życia H-01, H-02, H-05, H-07, T-05 Hunter daje problemy badawcze; ITC przypomina o ogólnym wsparciu dla ewolucji i konieczności aktualizacji danych. R1.5 Krytyka ID i odpowiedzi H-03, H-04, H-06, H-09, H-10, T-05, T-06, T-11, T-12 Najbogatszy zestaw do zbudowania debaty dwustronnej oraz odróżnienia nauki od interpretacji metafizycznej. R2.1 Klasyczna teologia stworzenia H-08, T-01, T-03, T-07, T-08, T-10, T-13 Creatio ex nihilo, osobowy Stwórca, przyczyny wtórne, włodarstwo i „Bóg luk”. R2.2 Teologia naturalna H-08, T-09 Historyczna relacja projektu i przyczyn wtórnych oraz granica między wsparciem pośrednim a prawdą poznawaną przez wiarę. R2.3 Naturalizm metodologiczny H-06, H-07, H-09, H-10, T-04, T-06, T-10, T-11, T-12, T-13 Rdzeń metodologiczny: symetria kryteriów, poziomy wyjaśniania i zakaz wyprowadzania metafizycznego braku celu z mechanizmu losowego. R3.1 Projektant osobowy T-01, T-02, T-07, T-08 Najbardziej bezpośrednie teksty personalistyczne. R3.2 Projektant transcendentny T-07, T-10 Transcendentny podmiot i przyczyna przyczyn. R3.3 Projektant racjonalny T-07, T-10 Intencjonalność i działanie ku celom; potrzebne uzupełnienie z klasycznej metafizyki intelektu. R3.4 Projektant wolny i chcący T-07, T-12 Wolny akt stworzenia oraz zgodność kierowania z przygodnością.