Omówienie źródła
Bibliografia doktoratu
Heller, Michał, 2014- Nowa fizyka i nowa teologia
Pełny widok tekstowy: wszystkie sekcje są rozwinięte i znajdują się w jednym dokumencie HTML.
Opis bibliograficzny
Michał Heller, Nowa fizyka i nowa teologia, wyd. III poprawione, Copernicus Center Press, Kraków 2014. ISBN 978-83-7886-108-9 (druk), 978-83-7886-118-8 (ebook).
Zakres dostępnej kopii
159 stron PDF. Karta tytułowa PDF 1, metryka PDF 2, wprowadzenie od PDF 3; oryginalny spis PDF 157–159. Dwie części i siedem rozdziałów z podrozdziałami oraz bibliografią. Paginacja źródłowego wydania dochodzi dalej niż liczba stron PDF, dlatego nie utożsamiono tych dwóch numeracji.
Streszczenie treści
Heller analizuje historyczne i metodologiczne warunki spotkania fizyki z teologią. Pierwsza część przedstawia dzieje relacji Kościoła i nauk, znaczenie przemian w fizyce oraz próby uporządkowania wzajemnych kompetencji. Druga przechodzi do pytań o Wszechświat, ewolucję, początek i stworzenie, uwzględniając również zasadę antropiczną. Ważnym wątkiem jest teologia nauki, pytająca o sens i miejsce działalności naukowej w szerszej refleksji. Wprowadzenie sprzeciwia się zarówno upraszczaniu teologii do wyjaśniania luk, jak i rozszerzaniu metod przyrodniczych na wszystkie pytania. Książka pomaga rozpoznawać poziomy argumentacji oraz historyczną zmienność problemów. Nie oferuje nowej teorii fizycznej; jest filozoficzną i teologiczną refleksją nad nauką oraz nad sposobem prowadzenia dialogu.
Hasła tematyczne
nauka i teologia; fizyka; historia nauki; metodologia nauki; teologia nauki; kosmologia; ewolucja; stworzenie; początek Wszechświata; zasada antropiczna; granice poznania
Spis treści
Spis treści
Wprowadzenie
Nowe i stare w fizyce i teologii
Część I. Teologia i nauki z różnych punktów widzenia
Rozdział 1. Trzysta lat współistnienia Kościoła i nauk przyrodniczych
- Moralność myślenia
- Od teologii do nauk
- Dwa nurty
- Szansa
- Co robić?
- Uwagi na zakończenie
Rozdział 2. Nowa fizyka – perspektywy trwającej rewolucji
- Wprowadzenie
- Rewolucja scholastyczna
- Rewolucja klasyczna
- Rewolucja kwantowo-relatywistyczna
- „Nowa fizyka”
- W świecie permanentnej rewolucji
Rozdział 3. Konflikt „nauka – wiara” w okresie postpozytywistycznym
- Pierwsze fazy konfliktu
- Agresywna metoda
- Klęska pozytywizmu
- Teoria dwu płaszczyzn
- Fizycy i filozofowie
- Ewolucja metody
Rozdział 4. Archimedes i współczesna teologia
- Teologia nauki
- Trzy naukowe tradycje
- Teza
- Nieudana próba
- Kilka wniosków
Rozdział 5. Nowa fizyka i nowa teologia
- Czego uczy historia?
- Dziedzictwo pozytywizmu
- Zwrot ku filozofii
- Inicjatywy
- Tendencje doktrynalne
Część II. Pytania otwarte
Rozdział 6. Ewolucja kosmologiczna – problem i pytania
- Ewolucjonizm metodologiczny
- Osobliwość początkowej osobliwości
- Jak usprawiedliwić początkową osobliwość?
- Zasada antropiczna
- Nieprawdopodobny początek
- Strategia pytań
Rozdział 7. Stworzenie a ewolucja
- Program teologii nauki
- Dwa punkty widzenia: ewolucja i stworzenie
- W stronę teologii stworzenia
- O zmianę perspektywy
Indeks nazwisk
Fiszki (15)
MH-01 — Dwie skrajności: religia udająca naukę i nauka udająca religię
Stały link do fiszkiPriorytet: NajwyższyMiejsce: 1.5Miejsce: 2.3
Rozumiem fragment
PRIORYTET A · METODOLOGICZNA / KRYTYCZNA · 1.5 Krytyka inteligentny projekt · 2.3 Naturalizm metodologiczny „W układaniu się wzajemnych relacji między chrześcijaństwem a nauką grożą dwie skrajności. Niekiedy religia udaje naukę. […] Ale bywa, że nauka udaje religię.”
Lokalizacja
M. Heller, Wprowadzenie „Nowe i stare w fizyce i teologii”, s. 7–8; strony PDF 5–6.
Jak wykorzystać
Dobry cytat programowy. Pozwala od początku ustawić rozprawę poza dwiema redukcjami: religijnym fundamentalizmem, który chce zastąpić badanie przyrody, oraz scjentyzmem, który z sukcesów nauki czyni kompletną metafizykę.
Zastrzeżenie
Nie służy do prostego zrównania inteligentny projekt z fundamentalizmem. Raczej ustanawia kryterium oceny: czy dana wersja inteligentny projekt respektuje kompetencje nauk i teologii.
Słowa kluczowe
nauka i wiarafundamentalizmscjentyzmkompetencje metod
Zaplecze redakcyjne
Słowa kluczowe
nauka i wiara; fundamentalizm; scjentyzm; kompetencje metod
Opublikowane głosy / osobny formularzMożesz też zaznaczyć fragment podczas lektury, dopisać komentarz i wysłać wszystkie uwagi razem.
MH-02 — Granice nauki nie są granicami racjonalności — i pozostają ruchome
Stały link do fiszkiPriorytet: NajwyższyMiejsce: 1.5Miejsce: 2.3
Rozumiem fragment
PRIORYTET A · METODOLOGICZNA / GRANICZNA · 1.5 Krytyka inteligentny projekt · 2.3 Naturalizm metodologiczny „Filozofia nauki […] wytycza granice metodzie naukowej, ale nie utożsamia ich z granicami racjonalności w ogóle. […] Granice metody naukowej nie są sztywne, wyznaczone raz na zawsze.”
Lokalizacja
M. Heller, Wprowadzenie „Nowe i stare w fizyce i teologii”, s. 9; strona PDF 7.
Jak wykorzystać
Umożliwia rozróżnienie naturalizmu metodologicznego od naturalizmu metafizycznego. Zarazem ostrzega przed argumentacją z chwilowej niewiedzy: obszar dziś niewyjaśniony może jutro wejść w zakres nauki.
Zastrzeżenie
To jedna z najmocniejszych fiszek przeciw „Bogu luk”. Nie przekreśla pytań metafizycznych, lecz wymaga, by nie opierać ich wyłącznie na aktualnych brakach modeli naukowych.
Słowa kluczowe
granice naukiracjonalnośćnaturalizm metodologicznyBóg luk
Zaplecze redakcyjne
Słowa kluczowe
granice nauki; racjonalność; naturalizm metodologiczny; Bóg luk
Opublikowane głosy / osobny formularzMożesz też zaznaczyć fragment podczas lektury, dopisać komentarz i wysłać wszystkie uwagi razem.
MH-3 — Racjonalność świata jako ślad stwórczego zamysłu
Stały link do fiszkiPriorytet: NajwyższyMiejsce: 3.3Miejsce: 3.6
Rozumiem fragment
doktorat · materiał roboczy 4 MH-03 | Racjonalność świata jako ślad stwórczego zamysłu PRIORYTET A · REKONSTRUKCYJNA / WSPIERAJĄCA · 3.3 Racjonalność Projektanta · 3.6 Komunikatywność świata „Bóg myśli racjonalnie, struktura świata jest urzeczywistnieniem stwórczego zamysłu Boga, zamysł ten jest więc w swej istocie głęboko racjonalny.”
Lokalizacja
M. Heller, rozdz. 1 „Trzysta lat współistnienia Kościoła i nauk przyrodniczych”, s. 26; strona PDF 23.
Jak wykorzystać
Może stanowić teologiczne domknięcie analizy matematycznej poznawalności świata. W rozdziale 3 wspiera predykcję o racjonalnym, logosowym źródle porządku i o zgodności umysłu z rzeczywistością.
Zastrzeżenie
Heller formułuje tu interpretację teologiczną, a nie wynik empiryczny. W pracy warto wyraźnie oddzielić dane o poznawalności świata od ich metafizycznej interpretacji.
Słowa kluczowe
Logosracjonalność światamatematycznośćzamysł stwórczy
FISZKI ŹRÓDŁOWE · HELLER / HESCHEL
Zaplecze redakcyjne
Słowa kluczowe
Logos; racjonalność świata; matematyczność; zamysł stwórczy
Opublikowane głosy / osobny formularzMożesz też zaznaczyć fragment podczas lektury, dopisać komentarz i wysłać wszystkie uwagi razem.
MH-4 — Stworzenie nie jest tym samym co początek czasowy
Stały link do fiszkiPriorytet: NajwyższyMiejsce: 2.1
Rozumiem fragment
PRIORYTET A · DOKTRYNALNA / PORZĄDKUJĄCA · 2.1 Klasyczna teologia stworzenia „Myśl Tomasza, by pojęciowo oddzielić od siebie stworzenie świata (zależność w istnieniu od Boga) od jego początku, była genialna w swojej prostocie i przewidująca w swoich konsekwencjach.”
Lokalizacja
M. Heller, rozdz. 2 „Nowa fizyka – perspektywy trwającej rewolucji”, s. 51; strona PDF 48.
Jak wykorzystać
Kluczowa fiszka do klasycznej teologii stworzenia. Chroni przed utożsamieniem creatio z wydarzeniem fizycznym „w pierwszej chwili” oraz przed budowaniem całej teologii stworzenia na kosmologicznym początku.
Zastrzeżenie
Big Bang może być teologicznie istotny, ale nie jest sam przez się dowodem stworzenia. Zależność w istnieniu dotyczyłaby także wszechświata bez początku czasowego.
Słowa kluczowe
creatioTomasz z Akwinupoczątek światazależność ontologiczna
Zaplecze redakcyjne
Słowa kluczowe
creatio; Tomasz z Akwinu; początek świata; zależność ontologiczna
Opublikowane głosy / osobny formularzMożesz też zaznaczyć fragment podczas lektury, dopisać komentarz i wysłać wszystkie uwagi razem.
MH-06 — Nawet skrajna precyzja nie zwalnia nauki z poszukiwania praw
Stały link do fiszkiPriorytet: NajwyższyMiejsce: 1.4Miejsce: 1.5
Rozumiem fragment
PRIORYTET A · KRYTYCZNA / KONTROLNA · 1.4 Fine-tuning · 1.5 Krytyka inteligentny projekt „Jest obowiązkiem nauki poszukiwać praw fizycznych, które by wyjaśniały, lub przynajmniej spójnie opisywały, naturę tej fenomenalnej precyzji, której działanie tak często obserwujemy w naturalnym świecie.”
Lokalizacja
R. Penrose, cyt. przez M. Hellera w rozdz. 6 „Ewolucja kosmologiczna – problem i pytania”, s. 143; strona PDF 137.
Jak wykorzystać
Bardzo ważny kontrapunkt dla argumentu z małego prawdopodobieństwa. Pokazuje, że rozpoznanie niezwykłej precyzji może równocześnie uzasadniać dalszy program poszukiwania prawa fizycznego.
Zastrzeżenie
Jest to cytat wtórny — słowa Penrose’a przytoczone przez Hellera. Heller dodatkowo zaznacza, że użycie słowa „Stwórca” przez naukowca nie musi implikować teizmu.
Słowa kluczowe
fine-tuningprawdopodobieństwowyjaśnienie prawamikrytyka pochopnego wniosku
Zaplecze redakcyjne
Słowa kluczowe
fine-tuning; prawdopodobieństwo; wyjaśnienie prawami; krytyka pochopnego wniosku
Opublikowane głosy / osobny formularzMożesz też zaznaczyć fragment podczas lektury, dopisać komentarz i wysłać wszystkie uwagi razem.
MH-10 — Stworzenie jako całkowita zależność świata w istnieniu
Stały link do fiszkiPriorytet: NajwyższyMiejsce: 2.1Miejsce: 3.2
Rozumiem fragment
PRIORYTET A · DOKTRYNALNA / REKONSTRUKCYJNA · 2.1 Klasyczna teologia stworzenia · 3.2 Transcendencja Projektanta „Świat w swoim istnieniu jest całkowicie zależny od Stwórcy.”
Lokalizacja
M. Heller, rozdz. 7 „Stworzenie a ewolucja”, s. 152–153; strony PDF 145–146.
Jak wykorzystać
Najkrótsza i najczystsza formuła creatio jako relacji ontologicznej. W rozdziale 3 wspiera wniosek, że ostateczne źródło świata nie może być tylko jednym z elementów tego samego systemu.
Zastrzeżenie
Wniosek o transcendentnym Stwórcy pochodzi z metafizyki stworzenia, a nie bezpośrednio z biologicznych oznak projektu.
Słowa kluczowe
przygodnośćzależność w istnieniutranscendencjaStwórca
Zaplecze redakcyjne
Słowa kluczowe
przygodność; zależność w istnieniu; transcendencja; Stwórca
Opublikowane głosy / osobny formularzMożesz też zaznaczyć fragment podczas lektury, dopisać komentarz i wysłać wszystkie uwagi razem.
MH-11 — Zamysł, cel i wartość jako kategorie teologicznej rekonstrukcji
Stały link do fiszkiPriorytet: NajwyższyMiejsce: 3.4Miejsce: 3.5
Rozumiem fragment
doktorat · materiał roboczy 6 MH-11 | Zamysł, cel i wartość jako kategorie teologicznej rekonstrukcji PRIORYTET A · REKONSTRUKCYJNA · 3.4 Wola · 3.5 Ukierunkowanie na życie i poznanie „Stworzenie świata jest realizacją pewnego zamysłu Stwórcy. […] W każdej rozumnej działalności zagadnienie celów wplata się w układy wartości i sam cel zawsze jest wartością.”
Lokalizacja
M. Heller, rozdz. 7 „Stworzenie a ewolucja”, s. 153; strona PDF 146.
Jak wykorzystać
Pomaga przejść od inteligencji rozumianej czysto obliczeniowo do inteligencji, która wybiera, chce i ustanawia cel. Może wspierać rekonstrukcję woli, celowości i aksjologicznego wymiaru projektu.
Zastrzeżenie
To twierdzenie teologiczne o stworzeniu. W rozprawie należy osobno wykazać, które elementy tej rekonstrukcji mają oparcie w danych, a które pochodzą już z doktryny stworzenia.
Słowa kluczowe
zamysłwolacelwartościteleologia
FISZKI ŹRÓDŁOWE · HELLER / HESCHEL
Zaplecze redakcyjne
Słowa kluczowe
zamysł; wola; cel; wartości; teleologia
Opublikowane głosy / osobny formularzMożesz też zaznaczyć fragment podczas lektury, dopisać komentarz i wysłać wszystkie uwagi razem.
MH-8 — Ten sam świat, lecz różne zakresy orzekania
Stały link do fiszkiPriorytet: NajwyższyMiejsce: 2.1Miejsce: 2.3
Rozumiem fragment
PRIORYTET A · METODOLOGICZNA / DOKTRYNALNA · 2.1 Klasyczna teologia stworzenia · 2.3 Naturalizm metodologiczny „Wszechświat nauki jest tylko częścią Wszechświata teologii. […] Materialny świat z perspektywy teologicznej jest więc bogatszy niż ten sam materialny świat widziany z perspektywy nauk empirycznych.”
Lokalizacja
M. Heller, rozdz. 7 „Stworzenie a ewolucja”, s. 151–152; strony PDF 144–145.
Jak wykorzystać
Służy do wyjaśnienia, dlaczego teologia i nauki nie muszą konkurować o ten sam rodzaj wyjaśnienia. Teologia może orzekać o stworzeniu i wartości świata, nie zastępując jego opisu fizycznego.
Zastrzeżenie
„Bogatszy” nie znaczy: naukowo bardziej szczegółowy. Chodzi o dodatkowy formalny aspekt — relację do Stwórcy i sens — a nie o uzupełnianie brakujących danych empirycznych.
Słowa kluczowe
przedmiot formalnynauka i teologiakomplementarnośćstworzenie
Zaplecze redakcyjne
Słowa kluczowe
przedmiot formalny; nauka i teologia; komplementarność; stworzenie
Opublikowane głosy / osobny formularzMożesz też zaznaczyć fragment podczas lektury, dopisać komentarz i wysłać wszystkie uwagi razem.
MH-9 — Granica empirii widziana od strony teologii
Stały link do fiszkiPriorytet: NajwyższyMiejsce: 2.3Miejsce: 3.8
Rozumiem fragment
PRIORYTET A · GRANICZNA / METODOLOGICZNA · 2.3 Naturalizm metodologiczny · 3.8 Granice teologii naturalnej „Filozofia nauki […] analizuje granice możliwości nauk empirycznych, ale z natury rzeczy granic tych nie jest w stanie przekroczyć. Teologia nauki przeciwnie – poza granice te wykracza.”
Lokalizacja
M. Heller, rozdz. 7 „Stworzenie a ewolucja”, s. 152; strona PDF 145.
Jak wykorzystać
Pozwala opisać różnicę kompetencji: filozofia nauki rekonstruuje zasięg metody, teologia zaś interpretuje rzeczywistość w świetle stworzenia i Objawienia.
Zastrzeżenie
Teologia przekracza tę granicę jako teologia, nie jako „szersza fizyka”. Warto to dopowiedzieć, aby uniknąć epistemologicznego mieszania poziomów.
Słowa kluczowe
granice empiriifilozofia naukiteologia naukipoziomy wyjaśnienia
Zaplecze redakcyjne
Słowa kluczowe
granice empirii; filozofia nauki; teologia nauki; poziomy wyjaśnienia
Opublikowane głosy / osobny formularzMożesz też zaznaczyć fragment podczas lektury, dopisać komentarz i wysłać wszystkie uwagi razem.
MH-12 — Objawienie nie jest podręcznikiem informacji o świecie
Stały link do fiszkiPriorytet: NajwyższyMiejsce: 3.8
Rozumiem fragment
PRIORYTET A · GRANICZNA / TEOLOGICZNA · 3.8 Granice teologii naturalnej i Objawienie „Objawienie ma przede wszystkim charakter egzystencjalny, a nie informacyjny.”
Lokalizacja
M. Heller, rozdz. 7 „Stworzenie a ewolucja”, s. 154; strona PDF 147.
Jak wykorzystać
Nadaje precyzyjny sens końcowej granicy rozdziału 3: Objawienie nie służy do uzupełniania braków fizyki czy biologii, lecz wprowadza człowieka w relację zbawczą i odsłania tożsamość Boga w innym porządku.
Zastrzeżenie
Można zestawić z tezą, że przyroda daje co najwyżej „profil metafizyczny” autora, podczas gdy historia zbawienia nie jest dedukowalna z danych przyrodniczych.
Słowa kluczowe
Objawieniewiedza zbawieniagranice teologii naturalnejegzystencja
Zaplecze redakcyjne
Słowa kluczowe
Objawienie; wiedza zbawienia; granice teologii naturalnej; egzystencja
Opublikowane głosy / osobny formularzMożesz też zaznaczyć fragment podczas lektury, dopisać komentarz i wysłać wszystkie uwagi razem.
MH-13 — Naturalizm metodologiczny: świat wyjaśniany przez świat
Stały link do fiszkiPriorytet: NajwyższyMiejsce: 2.3
Rozumiem fragment
PRIORYTET A · METODOLOGICZNA · 2.3 Problem naturalizmu metodologicznego „Świat staramy się wyjaśnić samym światem. Ciągi przyczyn i skutków […] muszą w całości znajdować się wewnątrz materialnego świata.”
Lokalizacja
M. Heller, rozdz. 7 „Stworzenie a ewolucja”, s. 155; strona PDF 148.
Jak wykorzystać
Bardzo trafna definicja praktyki naukowej: wyjaśnienia empiryczne pozostają wewnątrz badanego porządku. Cytat pomaga pokazać, że reguła metodologiczna nie jest jeszcze tezą, iż poza światem materialnym nic nie istnieje.
Zastrzeżenie
W analizie inteligentny projekt warto pytać, czy „inteligencja” ma być przyczyną naukową wewnątrz świata, czy metafizyczną racją świata. Odpowiedź wpływa na status całej argumentacji.
Słowa kluczowe
naturalizm metodologicznyprzyczynowośćdomknięcie metodywyjaśnienie naukowe
Zaplecze redakcyjne
Słowa kluczowe
naturalizm metodologiczny; przyczynowość; domknięcie metody; wyjaśnienie naukowe
Opublikowane głosy / osobny formularzMożesz też zaznaczyć fragment podczas lektury, dopisać komentarz i wysłać wszystkie uwagi razem.
MH-14 — Ewolucja i stworzenie jako dwa wyjaśnienia jednej rzeczywistości
Stały link do fiszkiPriorytet: NajwyższyMiejsce: 2.1Miejsce: 3.7
Rozumiem fragment
PRIORYTET A · SYNTETYCZNA / DOKTRYNALNA · 2.1 Klasyczna teologia stworzenia · 3.7 Jedność źródła „Dla teologii wyjaśnić to znaczy usprawiedliwić istnienie. […] W tym sensie ewolucja nie tylko nie stoi w opozycji wobec stworzenia, lecz razem z nim daje obraz syntetyczny. […] Rzeczywistość posiada cechę jedności, występuje w jednym egzemplarzu.”
Lokalizacja
M. Heller, rozdz. 7 „Stworzenie a ewolucja”, s. 156; strona PDF 149.
Jak wykorzystać
Umożliwia przedstawienie modelu niekonkurencyjnego: ewolucja opisuje procesy wewnątrz świata, stworzenie uzasadnia istnienie całości. Zdanie o jedności rzeczywistości może też wspierać ostrożną rekonstrukcję jednego źródła porządku.
Zastrzeżenie
Jedność rzeczywistości nie jest sama w sobie dowodem monoteizmu; jest raczej warunkiem spójnej syntezy naukowo-teologicznej.
Słowa kluczowe
ewolucjastworzeniesyntezajedność rzeczywistości
Zaplecze redakcyjne
Słowa kluczowe
ewolucja; stworzenie; synteza; jedność rzeczywistości
Opublikowane głosy / osobny formularzMożesz też zaznaczyć fragment podczas lektury, dopisać komentarz i wysłać wszystkie uwagi razem.
MH-05 — Fine-tuning jako przejście od pytań kosmologicznych do metafizycznych
Stały link do fiszkiPriorytet: WysokiMiejsce: 1.4Miejsce: 2.2
Rozumiem fragment
PRIORYTET B · POMOSTOWA · 1.4 Fine-tuning i warunki początkowe · 2.2 Teologia naturalna „Dlaczego wyniknął właśnie ten a nie inny? Są to pytania mało różniące się od najbardziej maksymalistycznych pytań tradycyjnej metafizyki.”
Lokalizacja
M. Heller, rozdz. 6 „Ewolucja kosmologiczna – problem i pytania”, s. 135; strona PDF 129.
Jak wykorzystać
Uzasadnia przejście od opisu kosmologicznego do pytania o rację określonych warunków początkowych. Dobrze działa jako zdanie przejściowe między częścią naukową a filozoficzną analizą fine-tuningu.
Zastrzeżenie
Sam fakt podobieństwa pytań nie rozstrzyga odpowiedzi. Cytat otwiera poziom metafizyki, ale nie przesądza jeszcze o wnioskowaniu do inteligencji.
Słowa kluczowe
fine-tuningwarunki początkowezasada antropicznametafizyka
Zaplecze redakcyjne
Słowa kluczowe
fine-tuning; warunki początkowe; zasada antropiczna; metafizyka
Opublikowane głosy / osobny formularzMożesz też zaznaczyć fragment podczas lektury, dopisać komentarz i wysłać wszystkie uwagi razem.
MH-7 — Teologia nauki jako właściwa rama teologiczno-fundamentalna
Stały link do fiszkiPriorytet: WysokiMiejsce: 2.2
Rozumiem fragment
doktorat · materiał roboczy 5 MH-07 | Teologia nauki jako właściwa rama teologiczno-fundamentalna PRIORYTET B · METODOLOGICZNA · Rozdział 2 – rama całości · 2.2 Teologia naturalna „Przez teologię nauki należy rozumieć autentycznie teologiczną refleksję nad naukami: nad faktem ich istnienia, ich podstawami, metodami i wynikami.”
Lokalizacja
M. Heller, rozdz. 7 „Stworzenie a ewolucja”, s. 150; strona PDF 143.
Jak wykorzystać
Może posłużyć do zdefiniowania własnego projektu badawczego: nie jako konkurencyjnej teorii przyrodniczej, lecz jako teologicznej refleksji nad nauką, jej metodami i wynikami.
Zastrzeżenie
Pozwala przesunąć akcent z pytania „czy inteligentny projekt jest nauką?” na szersze pytanie: jak dane i metody naukowe są interpretowane w teologii fundamentalnej.
Słowa kluczowe
teologia naukiteologia fundamentalnametodologiainterdyscyplinarność
FISZKI ŹRÓDŁOWE · HELLER / HESCHEL
Zaplecze redakcyjne
Słowa kluczowe
teologia nauki; teologia fundamentalna; metodologia; interdyscyplinarność
Opublikowane głosy / osobny formularzMożesz też zaznaczyć fragment podczas lektury, dopisać komentarz i wysłać wszystkie uwagi razem.
MH-15 — Wzajemne ograniczenia metod nauki i teologii
Stały link do fiszkiPriorytet: WysokiMiejsce: 2.3Miejsce: 3.8
Rozumiem fragment
doktorat · materiał roboczy 7 MH-15 | Wzajemne ograniczenia metod nauki i teologii PRIORYTET B · METODOLOGICZNA / KONTROLNA · 2.3 Naturalizm metodologiczny · 3.8 Granice „Metoda empiryczna nie chwyta wartości i nie usprawiedliwia istnienia; z kolei ilościowe aspekty świata są zupełnie przezroczyste dla metody teologicznej.”
Lokalizacja
M. Heller, rozdz. 7 „Stworzenie a ewolucja”, s. 156–157; strony PDF 149–150.
Jak wykorzystać
Nadaje symetryczną formę zasadzie kompetencji. Nauka nie rozstrzyga sensu i wartości, teologia nie dostarcza pomiarów ani modeli ilościowych. To dobry cytat zamykający analizę naturalizmu metodologicznego.
Zastrzeżenie
Komplementarność nie zwalnia z rygoru: każde przejście od danych empirycznych do wniosków metafizycznych musi być jawnie uzasadnione.
Słowa kluczowe
kompetencje metodwartościistnienieilościowy opis
FISZKI ŹRÓDŁOWE · HELLER / HESCHEL
Zaplecze redakcyjne
Słowa kluczowe
kompetencje metod; wartości; istnienie; ilościowy opis
Opublikowane głosy / osobny formularzMożesz też zaznaczyć fragment podczas lektury, dopisać komentarz i wysłać wszystkie uwagi razem.