Heller, Michał, 2014- Granice nauki

Heller, 2014, s. 6 (strona PDF 4), Wstęp Rozdz. 2.3 dopasowanie wysokie „Nie chodzi jednak o to, żeby przekraczać granice metody, lecz o to, by udoskonalając metodę, przesuwać jej granice.”

M-03. Granice metody a granice racjonalności Heller, 2014, s. 7 (strona PDF 5), Wstęp Rozdz. 2.2; 3.8 dopasowanie wysokie „Czy granice metody naukowej pokrywają się z granicami racjonalności? Jeżeli te granice się nie pokrywają, istnieją inne rodzaje racjonalności, w których matematyczno-empiryczna metoda zawodzi.”

Heller, 2014, s. 7 (strona PDF 5), Wstęp Rozdz. 2.2; 3.8 dopasowanie wysokie „Czy granice metody naukowej pokrywają się z granicami racjonalności? Jeżeli te granice się nie pokrywają, istnieją inne rodzaje racjonalności, w których matematyczno-empiryczna metoda zawodzi.”

Heller, 2014, s. 8 (strona PDF 6), Wstęp Rozdz. 2.2; 3.8 dopasowanie wysokie „Problemy takie jak: „dlaczego mamy kierować się racjonalnością?”, „dlaczego mamy wybierać wartości?”, leżą poza obszarem kontrolowanym przez matematyczno-empiryczną metodę nauki.”

Heller, 2014, s. 159 (strona PDF 150), rozdz. 14 „Afirmacja racjonalności” Rozdz. 3.3; 3.6 dopasowanie wysokie „„Świat jest racjonalny” znaczy, iż jego struktura jest czytelna dla metod stosowanych przez nauki przyrodnicze, zwłaszcza ścisłe nauki empiryczne.”

Heller, 2014, s. 168 (strona PDF 159), rozdz. 14 „Afirmacja racjonalności” Rozdz. 3.3; 3.6 dopasowanie umiarkowane „Sens-Logos – dzięki któremu „2 razy 2 jest 4” i dzięki któremu ludzkie życie nie jest absurdem. Proste prawa tabliczki mnożenia i tajemnica ludzkiego życia są dwiema twarzami Tego Samego.”

M-07. „Naturalny początek” nie jest tym samym co stworzenie Heller, 2014, s. 199 (strona PDF 190), rozdz. 18 „Bóg i kosmologia” Rozdz. 2.1; 2.3 dopasowanie wysokie „[Lemaître] podkreślał konieczność rozróżnienia „naturalnego początku”, którego badanie leży w kompetencjach nauki, od religijnej koncepcji stworzenia świata przez Boga, w stosunku do której nauka pozostaje neutralna.”

Heller, 2014, s. 201–202 (strona PDF 192–193), rozdz. 18 Rozdz. 2.3; 1.5 dopasowanie wysokie „Metodologicznym obowiązkiem nauki jest kierowanie się zasadą naturalizmu. […] Ta słuszna zasada metodologiczna często przybiera postać założenia ontologicznego. Postulat prowadzenia badań tak, jakby żadne czynniki pozamaterialne nie istniały, przybiera postać twierdzenia, że takie czynniki faktycznie nie istnieją.”

M-09. Precyzyjne dostrojenie i wieloświat Heller, 2014, s. 202 (strona PDF 193), rozdz. 18 Rozdz. 1.4–1.5; 2.3 dopasowanie wysokie „Możliwość zawiązania się ewolucji biologicznej przynajmniej na jednej planecie wymaga przyjęcia bardzo specyficznych warunków początkowych dla ewolucji Wszechświata, co z kolei sugeruje argument z celowości.” „Jeżeli przyjąć, że istnieją wszechświaty z wszystkimi możliwymi kombinacjami warunków początkowych, […] szczególny zestaw warunków początkowych zyskuje naturalne wytłumaczenie. […] Koncepcja wieloświata niesie ze sobą silne zabarwienia światopoglądowe.”

M-10. Bóg luk a klasyczna koncepcja stworzenia Heller, 2014, s. 205 (strona PDF 196), rozdz. 18 Rozdz. 1.5; 2.1 dopasowanie wysokie „[Trzeba unikać] odwoływania się do Boga celem wypełniania Nim luk w naszej wiedzy (God of the gaps). […] Jeżeli stworzenie polega na radykalnej zależności świata, w jego istnieniu, od Boga, to Bóg jest obecny w każdym przejawie istnienia.”

Heller, 2014, s. 208 (strona PDF 199), rozdz. 18 Rozdz. 2.1; 3.1; 3.3; 3.6 dopasowanie wysokie „Akt stworzenia jest aktem rozumnym i tę rozumność można odczytać w odkrywanej przez zmatematyzowane teorie naukowe strukturze Wszechświata. […] Myśl [ta] koresponduje z ideą Logosu jako zasady racjonalności Wszechświata.”

M-14. Przypadek jako element teologii ewolucji Heller, 2014, s. 209 (strona PDF 200), rozdz. 18 Rozdz. 1.5; 2.1; pomocniczo 3.4 dopasowanie wysokie „[Trzeba podjąć] rolę przypadku w procesie ewolucji, nie jako elementu przeciwdziałającego Bożemu planowi stworzenia, lecz jako czynnikowi wkomponowanemu w ten plan.”

M-15. Autonomia nauki i zakaz konkordyzmu Heller, 2014, s. 209 (strona PDF 200), rozdz. 18 Rozdz. 1.5; 2.3 dopasowanie wysokie „Nigdy nie naruszać zasady autonomii nauki, unikając wszelkiego rodzaju „wymuszania” na teoriach naukowych interpretacji zgodnych z przyjętymi założeniami filozoficznymi lub teologicznymi. […] Po drugie, unikać wszelkiego rodzaju konkordyzmów.”

Heller, 2014, s. 211 (strona PDF 202), rozdz. 18 Rozdz. 2.3; 3.8 dopasowanie wysokie „Woli On pozostawać we Wszechświecie niejako incognito, ukryty w metafizycznych podstawach istnienia, niż zostawiać jakieś nadzwyczajne ślady swojej działalności. Właśnie dzięki temu nauka jest tym, czym jest – wyzwaniem rzuconym światu, by wyjaśniać świat samym światem.”

M-18. Krytyka inteligentny projekt i alternatywa: przypadek w strukturze prawa Heller, 2014, s. 236 i 241 (strona PDF 227 i 232), rozdz. 20–21 Rozdz. 1.5; 2.1 dopasowanie polemiczne „Do takich ideologii należy zaliczyć rozpowszechnioną dziś koncepcję, znaną pod nazwą „Inteligentnego Projektu” […]. Jej zwolennicy usiłują usunąć, lub przynajmniej zminimalizować, rolę przypadku w biologicznej i kosmologicznej ewolucji.” „Wszechświat jest tworem dynamicznym. Rządzące nim prawa są tak przemyślne, że zawierają w sobie twórcze potencjalności. Strategia przypadku, metoda prób i błędów są wkomponowane w strukturę prawa.”