Bibliografia doktoratu

Darwin, Karol, 2006- O powstawaniu gatunków

Pełny widok tekstowy: wszystkie sekcje są rozwinięte i znajdują się w jednym dokumencie HTML.

Autor / redaktor
Karol Darwin
Tytuł
O powstawaniu gatunków drogą doboru naturalnego, czyli o utrzymywaniu się doskonalszych ras w walce o byt
Rok
2006
Identyfikator
darwin-karol-o-powstawaniu-gatunkow
Źródło / uwaga
Import z PROJEKTOWANI v11. Status redakcyjny: opis bibliograficzny kompletny lub rozpoznany w istniejącej bazie.

Opis bibliograficzny

Karol Darwin, O powstawaniu gatunków drogą doboru naturalnego, czyli o utrzymywaniu się doskonalszych ras w walce o byt, przeł. Szymon Dickstein, Józef Nusbaum, wyd. I, Warszawa: Jirafa Roja, 2006; wersja elektroniczna przygotowana przez Virtualo, posiadana w PDF.

Zakres dostępnej kopii

Polska wersja elektroniczna wydania Jirafa Roja z 2006 roku; metryka wskazuje konwersję do EPUB przez Virtualo. Posiadany PDF ma 811 stron o składzie odmiennym od papierowej książki. Zawiera metrykę, skrócony oryginalny spis, rys historyczny, wstęp i 15 rozdziałów. Tekst Darwina kończy się na PDF 799 pełnym ostatnim akapitem; dalszą część tej strony i strony 800–811 zajmują reklamy innych książek. Nie ma odrębnej bibliografii ani indeksu po zakończeniu. Rok 2006 dotyczy opisanego wydania polskiego, nie powstania dzieła Darwina.

Streszczenie treści

Darwin rozwija historyczną argumentację za zmiennością gatunków, wspólnym pochodzeniem i doborem naturalnym jako głównym mechanizmem przekształceń organizmów. Wychodzi od hodowli zwierząt i roślin, porównując skutki doboru dokonywanego przez człowieka ze zmianami zachodzącymi w przyrodzie. Wyjaśnia walkę o byt, dziedziczenie różnic, rozbieżność cech, wymieranie i powstawanie przystosowań. Rozważa także dobór płciowy, prawa zmienności, instynkty oraz płodność mieszańców. Osobne partie poświęca trudnościom teorii, niedostatkom zapisu kopalnego, następstwu form w czasie, biogeografii, klasyfikacji, morfologii i embriologii. Zakończenie zbiera argumenty oraz przewidywane konsekwencje dla dalszych badań. Publikacja dokumentuje dziewiętnastowieczny sposób rozumowania i ówczesne wyjaśnienia dziedziczności, dlatego nie zastępuje współczesnego podręcznika biologii. Jej przedmiotem jest różnicowanie się istniejącego życia. W posiadanym przekładzie zachowano również końcowe odwołania do Stwórcy i praw przyrody; nie należy utożsamiać całej argumentacji przyrodniczej z późniejszymi światopoglądowymi interpretacjami darwinizmu.

Hasła tematyczne

historia teorii ewolucji; dobór naturalny; dobór sztuczny; zmienność organizmów; wspólne pochodzenie; walka o byt; powstawanie gatunków; dobór płciowy; instynkt; mieszańce; zapis kopalny; biogeografia; klasyfikacja biologiczna; embriologia; narządy szczątkowe; teologia naturalna

Omówienie źródła

Autor / redaktor: Darwin, Karol
Tytuł: O powstawaniu gatunków
Identyfikator: darwin-karol-o-powstawaniu-gatunkow
Źródło w pierwotnych plikach: pozycje szczegółowe

Spis treści

Rys historyczny rozwoju poglądów o powstawaniu gatunków przed opublikowaniem pierwszego wydania niniejszego dzieła

Wstęp

  1. Zmienność w stanie udomowienia
  2. Zmienność w stanie natury
  3. Walka o byt
  4. Dobór naturalny, czyli przeżycie najstosowniejszego
  5. Prawa zmienności
  6. Trudności teorii
  7. Rozmaite zarzuty stawiane teorii doboru naturalnego
  8. Instynkt
  9. Zagadnienie mieszańców
  10. O niedostateczności danych geologicznych
  11. O geologicznym następstwie istot organicznych
  12. Rozmieszczenie geograficzne
  13. Rozmieszczenie geograficzne (ciąg dalszy)
  14. Pokrewieństwo wzajemne istot organicznych; morfologia; embriologia; narządy szczątkowe
  15. Powtórzenie i zakończenie

Spis treści

Pełny oryginalny spis z PDF 4, sprawdzony wizualnie. Ta wersja zawiera jedynie odsyłacze: tytuł rysu historycznego, Wstęp oraz numery 15 rozdziałów; nie podaje nazw rozdziałów ani numerów stron. Nie rozbudowywano go własnym spisem. Zachowano nawet obecne w oryginale brzmienie „poglądów a powstawanie”; scalono jedynie łamane wiersze.

Rys historyczny rozwoju poglądów a powstawanie gatunków przed opublikowaniem pierwszego wydania niniejszego dzieła
Wstęp
Rozdział I
Rozdział II
Rozdział III
Rozdział IV
Rozdział V
Rozdział VI
Rozdział VII
Rozdział VIII
Rozdział IX
Rozdział X
Rozdział XI
Rozdział XII
Rozdział XIII
Rozdział XIV
Rozdział XV

Fiszki (8)

D1 — Odrzucenie osobnych aktów stworzenia jako wyjaśnienia biologicznego

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 1.2Miejsce: 1.5Miejsce: 2.3

Rozumiem fragment

Karol Darwin, O powstawaniu gatunków drogą doboru naturalnego, Warszawa 2006 Wstęp; strona PDF 29-30 (numeracja techniczna pliku).

Miejsce w rozprawie

rozdział pierwszy, punkt 2; rozdział pierwszy, punkt 5; R2.3. Funkcja Źródło historyczne; deklaracja programu badawczego Darwina. „Nie wątpię bynajmniej, że pogląd […] że każdy gatunek został stworzony oddzielnie, jest błędny. Jestem całkowicie przekonany, że gatunki są zmienne […] dobór naturalny był najważniejszym, chociaż nie wyłącznym czynnikiem przekształcania gatunków.” Dlaczego warto: Cytat precyzyjnie pokazuje, przeciw jakiemu typowi wyjaśnienia występował Darwin: przeciw niezależnemu stworzeniu każdego gatunku. Jednocześnie Darwin nie przedstawia doboru jako czynnika wyłącznego, co utrudnia upraszczającą rekonstrukcję jego stanowiska.

Jak wykorzystać

Może otwierać historyczną część o przejściu od teologii naturalnej Paleya do wyjaśnienia ewolucyjnego. W rozdziale o krytyce inteligentny projekt warto zestawić go z pytaniem, czy współczesny argument z projektu wymaga osobnego stworzenia gatunków, czy jedynie wniosku o inteligentnej przyczynowości. Zdanie wprowadzające: Darwin sam określał swoją teorię jako alternatywę wobec osobnego stworzenia gatunków, ale zarazem zastrzegał, że dobór naturalny nie musi być jedynym czynnikiem ich przemian.

Zastrzeżenie

Nie należy utożsamiać odrzucenia osobnego stworzenia każdego gatunku z pełnym rozstrzygnięciem metafizycznego pytania o Stwórcę.

Słowa kluczowe

Darwinosobne stworzeniedobór naturalnyhistoria inteligentny projektzakres wyjaśnienia.

Zaplecze redakcyjne

Słowa kluczowe

Darwin; osobne stworzenie; dobór naturalny; historia ID; zakres wyjaśnienia

Pełna karta — także tekst oryginalny

Źródło Karol Darwin, O powstawaniu gatunków drogą doboru naturalnego, Warszawa 2006

Lokalizacja

Wstęp; PDF s. 29-30 (numeracja techniczna pliku).

Miejsce w rozprawie

R1.2; R1.5; R2.3. Funkcja Źródło historyczne; deklaracja programu badawczego Darwina. „Nie wątpię bynajmniej, że pogląd [...] że każdy gatunek został stworzony oddzielnie, jest błędny. Jestem całkowicie przekonany, że gatunki są zmienne [...] dobór naturalny był najważniejszym, chociaż nie wyłącznym czynnikiem przekształcania gatunków.” Dlaczego warto: Cytat precyzyjnie pokazuje, przeciw jakiemu typowi wyjaśnienia występował Darwin: przeciw niezależnemu stworzeniu każdego gatunku. Jednocześnie Darwin nie przedstawia doboru jako czynnika wyłącznego, co utrudnia upraszczającą rekonstrukcję jego stanowiska.

Jak wykorzystać

Może otwierać historyczną część o przejściu od teologii naturalnej Paleya do wyjaśnienia ewolucyjnego. W rozdziale o krytyce ID warto zestawić go z pytaniem, czy współczesny argument z projektu wymaga osobnego stworzenia gatunków, czy jedynie wniosku o inteligentnej przyczynowości. Zdanie wprowadzające: Darwin sam określał swoją teorię jako alternatywę wobec osobnego stworzenia gatunków, ale zarazem zastrzegał, że dobór naturalny nie musi być jedynym czynnikiem ich przemian.

Zastrzeżenie

Nie należy utożsamiać odrzucenia osobnego stworzenia każdego gatunku z pełnym rozstrzygnięciem metafizycznego pytania o Stwórcę.

Słowa kluczowe

Darwinosobne stworzeniedobór naturalnyhistoria IDzakres wyjaśnienia.
Opublikowane głosy / osobny formularzMożesz też zaznaczyć fragment podczas lektury, dopisać komentarz i wysłać wszystkie uwagi razem.

D2 — Dobór naturalny nie jest osobową siłą ani bóstwem

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 1.1Miejsce: 2.3Miejsce: 3.1

Rozumiem fragment

Karol Darwin, O powstawaniu gatunków drogą doboru naturalnego, Warszawa 2006 Rozdział IV, „Dobór naturalny”; strona PDF 138-139.

Miejsce w rozprawie

rozdział pierwszy, punkt 1; R2.3; R3.1. Funkcja Definicja mechanizmu; rozróżnienie prawa przyrody i sprawcy osobowego. „Otóż to utrzymywanie się korzystnych dla osobnika różnic i odmian oraz zagładę szkodliwych nazwałem „doborem naturalnym” lub „przeżyciem najstosowniejszego”. […] Przez słowo „natura” rozumiem wspólną czynność i skutki licznych praw natury.” Dlaczego warto: To podstawowa fiszka terminologiczna. Darwin ostrzega przed personifikacją doboru, a więc dostarcza materiału do trzeciego rozdziału, gdzie „bezosobowe prawo” ma być odróżnione od inteligencji wybierającej cel.

Jak wykorzystać

Najpierw użyj cytatu do neutralnego zdefiniowania doboru. Następnie pokaż, że sam mechanizm selekcyjny -w ujęciu Darwina – nie jest umysłem, zamiarem ani osobą. Spór dotyczy zatem nie znaczenia słowa „dobór”, lecz tego, czy mechanizm ten wyczerpuje przyczynowe wyjaśnienie badanego porządku. Zdanie wprowadzające: W Darwinowskim sensie dobór naturalny nie oznacza świadomego wyboru; jest nazwą następstw działania praw i zróżnicowanego przeżycia.

Zastrzeżenie

Z faktu, że dobór nie jest osobą, nie wynika jeszcze ani istnienie, ani nieistnienie osobowej przyczyny na innym poziomie wyjaśnienia.

Słowa kluczowe

definicja doborupersonifikacjaprawo przyrodysprawczośćProjektant.

Zaplecze redakcyjne

Słowa kluczowe

definicja doboru; personifikacja; prawo przyrody; sprawczość; Projektant

Pełna karta — także tekst oryginalny

Źródło Karol Darwin, O powstawaniu gatunków drogą doboru naturalnego, Warszawa 2006

Lokalizacja

Rozdział IV, „Dobór naturalny”; PDF s. 138-139.

Miejsce w rozprawie

R1.1; R2.3; R3.1. Funkcja Definicja mechanizmu; rozróżnienie prawa przyrody i sprawcy osobowego. „Otóż to utrzymywanie się korzystnych dla osobnika różnic i odmian oraz zagładę szkodliwych nazwałem „doborem naturalnym” lub „przeżyciem najstosowniejszego”. [...] Przez słowo „natura” rozumiem wspólną czynność i skutki licznych praw natury.” Dlaczego warto: To podstawowa fiszka terminologiczna. Darwin ostrzega przed personifikacją doboru, a więc dostarcza materiału do trzeciego rozdziału, gdzie „bezosobowe prawo” ma być odróżnione od inteligencji wybierającej cel.

Jak wykorzystać

Najpierw użyj cytatu do neutralnego zdefiniowania doboru. Następnie pokaż, że sam mechanizm selekcyjny -w ujęciu Darwina - nie jest umysłem, zamiarem ani osobą. Spór dotyczy zatem nie znaczenia słowa „dobór”, lecz tego, czy mechanizm ten wyczerpuje przyczynowe wyjaśnienie badanego porządku. Zdanie wprowadzające: W Darwinowskim sensie dobór naturalny nie oznacza świadomego wyboru; jest nazwą następstw działania praw i zróżnicowanego przeżycia.

Zastrzeżenie

Z faktu, że dobór nie jest osobą, nie wynika jeszcze ani istnienie, ani nieistnienie osobowej przyczyny na innym poziomie wyjaśnienia.

Słowa kluczowe

definicja doborupersonifikacjaprawo przyrodysprawczośćProjektant.
Opublikowane głosy / osobny formularzMożesz też zaznaczyć fragment podczas lektury, dopisać komentarz i wysłać wszystkie uwagi razem.

D3 — „Czysty przypadek” nie jest pełnym wyjaśnieniem różnic biologicznych

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 1.3Miejsce: 1.5

Rozumiem fragment

Karol Darwin, O powstawaniu gatunków drogą doboru naturalnego, Warszawa 2006 Rozdział IV, fragment o rozbieżności cech; strona PDF 183.

Miejsce w rozprawie

rozdział pierwszy, punkt 3; rozdział pierwszy, punkt 5. Funkcja Korekta popularnej dychotomii „projekt albo przypadek”. „Czysty przypadek […] może spowodować, że pewna odmiana różnić się będzie […] ale sam tylko przypadek nigdy nie zdoła nam wytłumaczyć tak zwykłego i znacznego stopnia różnic, jakie zachodzą pomiędzy gatunkami jednego rodzaju.” Dlaczego warto: Cytat zapobiega polemice z uproszczonym przeciwnikiem. Darwin nie proponował „samego przypadku”, lecz połączenie zmienności z nieprzypadkową różnicą w przeżyciu i rozmnażaniu.

Jak wykorzystać

W rozdziale krytycznym można nim poprzedzić analizę argumentu probabilistycznego. Dobre pytanie brzmi nie „projekt czy czysty przypadek?”, lecz „czy dobór kumulatywny wystarcza do wytworzenia konkretnego układu informacji lub funkcji?”. Zdanie wprowadzające: Oryginalny darwinizm nie utożsamia ewolucji z czystym przypadkiem; przypadkowa zmienność ma być filtrowana przez dobór.

Zastrzeżenie

Słowo „przypadek” wymaga doprecyzowania: może znaczyć brak ukierunkowania mutacji na przyszłą korzyść, a nie brak jakiejkolwiek przyczyny.

Słowa kluczowe

przypadekselekcjaprobabilistykafałszywa alternatywarzetelna krytyka.

Zaplecze redakcyjne

Słowa kluczowe

przypadek; selekcja; probabilistyka; fałszywa alternatywa; rzetelna krytyka

Pełna karta — także tekst oryginalny

Źródło Karol Darwin, O powstawaniu gatunków drogą doboru naturalnego, Warszawa 2006

Lokalizacja

Rozdział IV, fragment o rozbieżności cech; PDF s. 183.

Miejsce w rozprawie

R1.3; R1.5. Funkcja Korekta popularnej dychotomii „projekt albo przypadek”. „Czysty przypadek [...] może spowodować, że pewna odmiana różnić się będzie [...] ale sam tylko przypadek nigdy nie zdoła nam wytłumaczyć tak zwykłego i znacznego stopnia różnic, jakie zachodzą pomiędzy gatunkami jednego rodzaju.” Dlaczego warto: Cytat zapobiega polemice z uproszczonym przeciwnikiem. Darwin nie proponował „samego przypadku”, lecz połączenie zmienności z nieprzypadkową różnicą w przeżyciu i rozmnażaniu.

Jak wykorzystać

W rozdziale krytycznym można nim poprzedzić analizę argumentu probabilistycznego. Dobre pytanie brzmi nie „projekt czy czysty przypadek?”, lecz „czy dobór kumulatywny wystarcza do wytworzenia konkretnego układu informacji lub funkcji?”. Zdanie wprowadzające: Oryginalny darwinizm nie utożsamia ewolucji z czystym przypadkiem; przypadkowa zmienność ma być filtrowana przez dobór.

Zastrzeżenie

Słowo „przypadek” wymaga doprecyzowania: może znaczyć brak ukierunkowania mutacji na przyszłą korzyść, a nie brak jakiejkolwiek przyczyny.

Słowa kluczowe

przypadekselekcjaprobabilistykafałszywa alternatywarzetelna krytyka.
Opublikowane głosy / osobny formularzMożesz też zaznaczyć fragment podczas lektury, dopisać komentarz i wysłać wszystkie uwagi razem.

D4 — Oko, teleskop i problem antropomorficznej analogii

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 1.2Miejsce: 2.2Miejsce: 3.1

Rozumiem fragment

Karol Darwin, O powstawaniu gatunków drogą doboru naturalnego, Warszawa 2006 Rozdział VI, „Narządy najwyższej doskonałości i złożoności”; strona PDF 287.

Miejsce w rozprawie

rozdział pierwszy, punkt 2; R2.2; R3.1. Funkcja Historyczna krytyka argumentu Paleya; problem analogii dzieło-ludzki wytwórca. „Trudno uniknąć porównania oka z teleskopem. […] Stąd wnioskujemy naturalnie, że i oczy utworzone zostały w analogiczny sposób. Czy jednak wniosek podobny nie będzie zbyt śmiały? Czy mamy prawo przypuszczać, że Stwórca działa przy pomocy intelektu podobnie jak człowiek?” Dlaczego warto: Darwin nie neguje tu złożoności oka, lecz kwestionuje bezpośrednie przenoszenie modelu ludzkiego konstruktora na działanie Stwórcy. To ważne dla teologicznej oceny argumentu z analogii.

Jak wykorzystać

Zestaw ten fragment z Paleyem, a następnie z nowszymi, probabilistycznymi lub informacyjnymi wersjami argumentu. Pozwala wyjaśnić, dlaczego współczesne inteligentny projekt próbuje mówić o wykrywaniu skutków inteligencji, a nie rekonstruować techniczny „warsztat” Boga. Zdanie wprowadzające: Darwin uznawał sugestywność analogii oka i teleskopu, ale podważał jej prostą projekcję na sposób działania Stwórcy.

Zastrzeżenie

Cytat krytykuje określoną analogię; sam nie dowodzi, że żadna inferencja od skutku do inteligentnej przyczyny nie jest możliwa.

Słowa kluczowe

Paleyokoteleskopanalogiaantropomorfizmteologia naturalna.

Zaplecze redakcyjne

Słowa kluczowe

Paley; oko; teleskop; analogia; antropomorfizm; teologia naturalna

Pełna karta — także tekst oryginalny

Źródło Karol Darwin, O powstawaniu gatunków drogą doboru naturalnego, Warszawa 2006

Lokalizacja

Rozdział VI, „Narządy najwyższej doskonałości i złożoności”; PDF s. 287.

Miejsce w rozprawie

R1.2; R2.2; R3.1. Funkcja Historyczna krytyka argumentu Paleya; problem analogii dzieło-ludzki wytwórca. „Trudno uniknąć porównania oka z teleskopem. [...] Stąd wnioskujemy naturalnie, że i oczy utworzone zostały w analogiczny sposób. Czy jednak wniosek podobny nie będzie zbyt śmiały? Czy mamy prawo przypuszczać, że Stwórca działa przy pomocy intelektu podobnie jak człowiek?” Dlaczego warto: Darwin nie neguje tu złożoności oka, lecz kwestionuje bezpośrednie przenoszenie modelu ludzkiego konstruktora na działanie Stwórcy. To ważne dla teologicznej oceny argumentu z analogii.

Jak wykorzystać

Zestaw ten fragment z Paleyem, a następnie z nowszymi, probabilistycznymi lub informacyjnymi wersjami argumentu. Pozwala wyjaśnić, dlaczego współczesne ID próbuje mówić o wykrywaniu skutków inteligencji, a nie rekonstruować techniczny „warsztat” Boga. Zdanie wprowadzające: Darwin uznawał sugestywność analogii oka i teleskopu, ale podważał jej prostą projekcję na sposób działania Stwórcy.

Zastrzeżenie

Cytat krytykuje określoną analogię; sam nie dowodzi, że żadna inferencja od skutku do inteligentnej przyczyny nie jest możliwa.

Słowa kluczowe

Paleyokoteleskopanalogiaantropomorfizmteologia naturalna.
Opublikowane głosy / osobny formularzMożesz też zaznaczyć fragment podczas lektury, dopisać komentarz i wysłać wszystkie uwagi razem.

D5 — Warunek obalenia teorii: narząd bez możliwych drobnych stadiów

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 1.4Miejsce: 1.5

Rozumiem fragment

Karol Darwin, O powstawaniu gatunków drogą doboru naturalnego, Warszawa 2006 Rozdział VI, „Stadia pośrednie”; strona PDF 288.

Miejsce w rozprawie

rozdział pierwszy, punkt 4; rozdział pierwszy, punkt 5. Funkcja Klasyczny punkt odniesienia dla nieredukowalnej złożoności. „Jeśliby można było wykazać, że istnieje jakikolwiek narząd złożony, który nie mógłby być utworzony na drodze licznych, następujących po sobie, drobnych przekształceń – teoria moja musiałaby absolutnie upaść. Wszelako takiego przykładu nie znalazłem.” Dlaczego warto: To tekst, do którego bezpośrednio nawiązują spory wokół Michaela Behego. Pozwala zrekonstruować kryterium sporu bez przypisywania go dopiero krytykom darwinizmu.

Jak wykorzystać

W podrozdziale o danych biologicznych postaw trzy pytania: co dokładnie znaczy „nie mógłby”; jaki poziom funkcji musi posiadać stadium pośrednie; kto ponosi ciężar dowodu. Następnie porównaj odpowiedzi Behego i krytyków. Zdanie wprowadzające: Darwin sam wskazał typ odkrycia, który uznałby za destrukcyjny dla swojej teorii: układ złożony niewytwarzalny przez sukcesję drobnych, funkcjonalnych zmian.

Zastrzeżenie

Nie jest to automatyczne potwierdzenie argumentu Behego. Spór empiryczny dotyczy tego, czy jakikolwiek kandydat rzeczywiście spełnia ten warunek.

Słowa kluczowe

falsyfikowalnośćnieredukowalna złożonośćBehestadia pośrednieciężar dowodu.

Zaplecze redakcyjne

Słowa kluczowe

falsyfikowalność; nieredukowalna złożoność; Behe; stadia pośrednie; ciężar dowodu

Pełna karta — także tekst oryginalny

Źródło Karol Darwin, O powstawaniu gatunków drogą doboru naturalnego, Warszawa 2006

Lokalizacja

Rozdział VI, „Stadia pośrednie”; PDF s. 288.

Miejsce w rozprawie

R1.4; R1.5. Funkcja Klasyczny punkt odniesienia dla nieredukowalnej złożoności. „Jeśliby można było wykazać, że istnieje jakikolwiek narząd złożony, który nie mógłby być utworzony na drodze licznych, następujących po sobie, drobnych przekształceń - teoria moja musiałaby absolutnie upaść. Wszelako takiego przykładu nie znalazłem.” Dlaczego warto: To tekst, do którego bezpośrednio nawiązują spory wokół Michaela Behego. Pozwala zrekonstruować kryterium sporu bez przypisywania go dopiero krytykom darwinizmu.

Jak wykorzystać

W podrozdziale o danych biologicznych postaw trzy pytania: co dokładnie znaczy „nie mógłby”; jaki poziom funkcji musi posiadać stadium pośrednie; kto ponosi ciężar dowodu. Następnie porównaj odpowiedzi Behego i krytyków. Zdanie wprowadzające: Darwin sam wskazał typ odkrycia, który uznałby za destrukcyjny dla swojej teorii: układ złożony niewytwarzalny przez sukcesję drobnych, funkcjonalnych zmian.

Zastrzeżenie

Nie jest to automatyczne potwierdzenie argumentu Behego. Spór empiryczny dotyczy tego, czy jakikolwiek kandydat rzeczywiście spełnia ten warunek.

Słowa kluczowe

falsyfikowalnośćnieredukowalna złożonośćBehestadia pośrednieciężar dowodu.
Opublikowane głosy / osobny formularzMożesz też zaznaczyć fragment podczas lektury, dopisać komentarz i wysłać wszystkie uwagi razem.

D6 — Gradualizm: „przyroda nie czyni skoków”

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 1.4Miejsce: 1.5

Rozumiem fragment

Karol Darwin, O powstawaniu gatunków drogą doboru naturalnego, Warszawa 2006 Rozdział VI; strona PDF 306.

Miejsce w rozprawie

rozdział pierwszy, punkt 4; rozdział pierwszy, punkt 5. Funkcja Założenie mechanizmu; punkt testowania rekonstrukcji ewolucyjnych. „Dobór naturalny działa korzystając jedynie z następujących po sobie drobnych zmian stopniowych, nie może on więc nigdy zrobić wielkiego i gwałtownego skoku, lecz musi postępować krokiem krótkim i pewnym, chociaż powolnym.” Dlaczego warto: Cytat jasno formułuje zasadę kumulatywności. Dla argumentów z projektu kluczowe staje się pytanie, czy dostępne są ciągi drobnych, selekcjonowalnych zmian prowadzące do nowej funkcji.

Jak wykorzystać

W analizie konkretnego systemu biologicznego oddziel dwie sprawy: istnienie podobnych struktur oraz wykazanie realistycznej drogi stopniowej. Fiszka nadaje się jako kryterium porządkujące analizę literatury. Zdanie wprowadzające: Darwinowski mechanizm wymaga nie tylko zmiany w czasie, lecz stopniowej ścieżki, na której kolejne etapy mogą zostać zachowane.

Zastrzeżenie

Współczesna teoria ewolucji obejmuje procesy i tempo niewystępujące w dziewiętnastowiecznej wersji teorii; cytat ma znaczenie historyczne i konceptualne.

Słowa kluczowe

gradualizmnatura non facit saltumkumulacjadroga ewolucyjnafunkcja.

Zaplecze redakcyjne

Słowa kluczowe

gradualizm; natura non facit saltum; kumulacja; droga ewolucyjna; funkcja

Pełna karta — także tekst oryginalny

Źródło Karol Darwin, O powstawaniu gatunków drogą doboru naturalnego, Warszawa 2006

Lokalizacja

Rozdział VI; PDF s. 306.

Miejsce w rozprawie

R1.4; R1.5. Funkcja Założenie mechanizmu; punkt testowania rekonstrukcji ewolucyjnych. „Dobór naturalny działa korzystając jedynie z następujących po sobie drobnych zmian stopniowych, nie może on więc nigdy zrobić wielkiego i gwałtownego skoku, lecz musi postępować krokiem krótkim i pewnym, chociaż powolnym.” Dlaczego warto: Cytat jasno formułuje zasadę kumulatywności. Dla argumentów z projektu kluczowe staje się pytanie, czy dostępne są ciągi drobnych, selekcjonowalnych zmian prowadzące do nowej funkcji.

Jak wykorzystać

W analizie konkretnego systemu biologicznego oddziel dwie sprawy: istnienie podobnych struktur oraz wykazanie realistycznej drogi stopniowej. Fiszka nadaje się jako kryterium porządkujące analizę literatury. Zdanie wprowadzające: Darwinowski mechanizm wymaga nie tylko zmiany w czasie, lecz stopniowej ścieżki, na której kolejne etapy mogą zostać zachowane.

Zastrzeżenie

Współczesna teoria ewolucji obejmuje procesy i tempo niewystępujące w dziewiętnastowiecznej wersji teorii; cytat ma znaczenie historyczne i konceptualne.

Słowa kluczowe

gradualizmnatura non facit saltumkumulacjadroga ewolucyjnafunkcja.
Opublikowane głosy / osobny formularzMożesz też zaznaczyć fragment podczas lektury, dopisać komentarz i wysłać wszystkie uwagi razem.

D7 — Zapis kopalny jako „najpoważniejszy” zarzut i odpowiedź z niedoskonałości danych

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 1.4Miejsce: 1.5

Rozumiem fragment

Karol Darwin, O powstawaniu gatunków drogą doboru naturalnego, Warszawa 2006 Rozdział XV, podsumowanie trudności geologicznych; strona PDF 758-759.

Miejsce w rozprawie

rozdział pierwszy, punkt 4; rozdział pierwszy, punkt 5. Funkcja Autokrytyczne zastrzeżenie autora; model argumentu z brakujących danych. „Nie wykazują one nieskończenie licznych, drobnych stopni pośrednich […] czego wymaga moja teoria, a to stanowi najpoważniejszy ze wszystkich stawianych jej zarzutów. […] Mogę tylko odpowiedzieć przypuszczeniem, że dane geologii są znacznie mniej dokładne, niż sądzi większość geologów.” Dlaczego warto: Fragment pokazuje, jak Darwin rozróżniał wymagania teorii od niepełności obserwacji. Jest użyteczny metodologicznie przy ocenie, kiedy brak danych obala teorię, a kiedy może być racjonalnie wyjaśniony niepełnością zapisu.

Jak wykorzystać

W krytyce inteligentny projekt zestaw argument „brak przejść” z odpowiedzią o niedoskonałości danych. Następnie oceń współczesny stan zapisu, nie traktując dziewiętnastowiecznej diagnozy jako aktualnego wyniku naukowego. Zdanie wprowadzające: Darwin nie ukrywał, że znany mu zapis kopalny nie pokazywał oczekiwanej liczby drobnych przejść; bronił teorii hipotezą niekompletności danych.

Zastrzeżenie

Nie wolno cytować tego fragmentu jako opisu obecnego stanu paleontologii. Jego wartość polega głównie na ukazaniu struktury argumentu i historycznej samooceny teorii.

Słowa kluczowe

zapis kopalnyogniwa pośrednieniedoskonałość danychmetodologiapredykcja.

Zaplecze redakcyjne

Słowa kluczowe

zapis kopalny; ogniwa pośrednie; niedoskonałość danych; metodologia; predykcja

Pełna karta — także tekst oryginalny

Źródło Karol Darwin, O powstawaniu gatunków drogą doboru naturalnego, Warszawa 2006

Lokalizacja

Rozdział XV, podsumowanie trudności geologicznych; PDF s. 758-759.

Miejsce w rozprawie

R1.4; R1.5. Funkcja Autokrytyczne zastrzeżenie autora; model argumentu z brakujących danych. „Nie wykazują one nieskończenie licznych, drobnych stopni pośrednich [...] czego wymaga moja teoria, a to stanowi najpoważniejszy ze wszystkich stawianych jej zarzutów. [...] Mogę tylko odpowiedzieć przypuszczeniem, że dane geologii są znacznie mniej dokładne, niż sądzi większość geologów.” Dlaczego warto: Fragment pokazuje, jak Darwin rozróżniał wymagania teorii od niepełności obserwacji. Jest użyteczny metodologicznie przy ocenie, kiedy brak danych obala teorię, a kiedy może być racjonalnie wyjaśniony niepełnością zapisu.

Jak wykorzystać

W krytyce ID zestaw argument „brak przejść” z odpowiedzią o niedoskonałości danych. Następnie oceń współczesny stan zapisu, nie traktując dziewiętnastowiecznej diagnozy jako aktualnego wyniku naukowego. Zdanie wprowadzające: Darwin nie ukrywał, że znany mu zapis kopalny nie pokazywał oczekiwanej liczby drobnych przejść; bronił teorii hipotezą niekompletności danych.

Zastrzeżenie

Nie wolno cytować tego fragmentu jako opisu obecnego stanu paleontologii. Jego wartość polega głównie na ukazaniu struktury argumentu i historycznej samooceny teorii.

Słowa kluczowe

zapis kopalnyogniwa pośrednieniedoskonałość danychmetodologiapredykcja.
Opublikowane głosy / osobny formularzMożesz też zaznaczyć fragment podczas lektury, dopisać komentarz i wysłać wszystkie uwagi razem.

D8 — Stwórca, prawa materii i przyczyny wtórne

Stały link do fiszki
Priorytet: BrakMiejsce: 2.1Miejsce: 2.2Miejsce: 3.5Miejsce: 3.8

Rozumiem fragment

Źródło Karol Darwin, O powstawaniu gatunków drogą doboru naturalnego, Warszawa 2006

Lokalizacja

Rozdział XV, zakończenie; strona PDF 797 i 799.

Miejsce w rozprawie

R2.1; R2.2; R3.5; R3.8. Funkcja Most między ewolucją, przyczynowością wtórną i językiem teologicznym.

„Z prawami nadanymi materii przez Stwórcę bardziej się zgadza pogląd, że […] spowodowane zostało przyczynami wtórnymi. […] Wzniosły zaiste jest to pogląd, że Stwórca natchnął życiem kilka form, lub jedną tylko.”

Dlaczego warto: Ten finał jest szczególnie przydatny dla klasycznej teologii stworzenia. Pokazuje, że Darwin potrafił przedstawić ewolucyjne powstawanie form jako zgodne z prawami nadanymi materii i z działaniem przyczyn wtórnych.

Jak wykorzystać

W rozdziale drugim zestaw cytat z tomistycznym rozróżnieniem przyczyny pierwszej i wtórnych. W rozdziale trzecim użyj go jako przykładu granicy inferencji: język o Stwórcy nie określa jeszcze szczegółowo Jego cech ani sposobu działania. Zdanie wprowadzające: W zakończeniu O powstawaniu gatunków Darwin nie przeciwstawia praw przyrody Stwórcy, lecz opisuje rozwój życia przez przyczyny wtórne w ramach praw nadanych materii.

Zastrzeżenie

Nie należy z tego fragmentu wyprowadzać pełnej teologii Darwina ani rozstrzygać jego osobistej wiary. Trzeba też uwzględnić historię kolejnych wydań dzieła.

Słowa kluczowe

Stwórcaprzyczyny wtórneprawa naturyteologia stworzeniagranice wniosku.

Zaplecze redakcyjne

Słowa kluczowe

Stwórca; przyczyny wtórne; prawa natury; teologia stworzenia; granice wniosku.

Pełna karta — także tekst oryginalny

Źródło Karol Darwin, O powstawaniu gatunków drogą doboru naturalnego, Warszawa 2006

Lokalizacja

Rozdział XV, zakończenie; PDF s. 797 i 799.

Miejsce w rozprawie

R2.1; R2.2; R3.5; R3.8. Funkcja Most między ewolucją, przyczynowością wtórną i językiem teologicznym.

„Z prawami nadanymi materii przez Stwórcę bardziej się zgadza pogląd, że [...] spowodowane zostało przyczynami wtórnymi. [...] Wzniosły zaiste jest to pogląd, że Stwórca natchnął życiem kilka form, lub jedną tylko.”

Dlaczego warto: Ten finał jest szczególnie przydatny dla klasycznej teologii stworzenia. Pokazuje, że Darwin potrafił przedstawić ewolucyjne powstawanie form jako zgodne z prawami nadanymi materii i z działaniem przyczyn wtórnych.

Jak wykorzystać

W rozdziale drugim zestaw cytat z tomistycznym rozróżnieniem przyczyny pierwszej i wtórnych. W rozdziale trzecim użyj go jako przykładu granicy inferencji: język o Stwórcy nie określa jeszcze szczegółowo Jego cech ani sposobu działania. Zdanie wprowadzające: W zakończeniu O powstawaniu gatunków Darwin nie przeciwstawia praw przyrody Stwórcy, lecz opisuje rozwój życia przez przyczyny wtórne w ramach praw nadanych materii.

Zastrzeżenie

Nie należy z tego fragmentu wyprowadzać pełnej teologii Darwina ani rozstrzygać jego osobistej wiary. Trzeba też uwzględnić historię kolejnych wydań dzieła.

Słowa kluczowe

Stwórcaprzyczyny wtórneprawa naturyteologia stworzeniagranice wniosku.
Opublikowane głosy / osobny formularzMożesz też zaznaczyć fragment podczas lektury, dopisać komentarz i wysłać wszystkie uwagi razem.